Περί τεκμηρίων διαβίωσης

Παρασκευή, 11 Νοέμβριος 2011 13:40

Η ΕΦΑΡΜΟΓH ΤΩΝ ΤΕΚΜΗΡIΩΝ ΔΙΑΒIΩΣΗΣ ΣΤΟΥΣ EΛΛΗΝΕΣ ΦΟΡΟΛΟΓΟYΜΕΝΟΥΣ ΕΠEΦΕΡΕ ΑΛΛΑΓEΣ ΣΤΗΝ ΙΣΧYΟΥΣΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚH ΠΟΛΙΤΙΚH. ΠΟΙΑ ΕIΝΑΙ ΑΥΤA ΤΑ ΝEΑ ΤΕΚΜHΡΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠIΣΟΥΝΟΙ ΦΟΡΟΛΟΓΟYΜΕΝΟΙ; ΠOΣΟ ΔIΚΑΙΟ ΜΠΟΡΕI ΝΑ ΘΕΩΡΗΘΕI ΤΟ ΣYΣΤΗΜΑ ΤΩΝ ΤΕΚΜΗΡIΩΝ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΠΡΟΒΛHΜΑΤΑ ΠΡΟΚYΠΤΟΥΝ ΑΠO ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓH ΤΟΥ; ΕΝΗΜΕΡΩΘΕIΤΕ ΤΩΡΑ ΑΠΟ ΤΟ BUSINESS WOMAN

Όταν τον Απρίλιο του 2010 η χώρα μας στράφηκε στην αναζήτηση εξωτερικής βοήθειας, και οι ινστρούχτορες του Δ.Ν.Τ. άρχισαν να πηγαινοέρχονται στην Αθήνα προτείνοντας και επιβάλλοντας… «λύσεις», τότε ήταν που ψηφιζόταν και ο Ν.3842/23.4.10, το μεγαλύτερο φορολογικό Νομοσχέδιο των τελευταίων χρόνων. Με τις διατάξεις του 3842 εν μία νυχτί –μεταφορικά, αλλά και κυριολεκτικά- άλλαξαν δεδομένα πολλών ετών, ενώ στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι μεταβολές είχαν ένα και μόνο στόχο: Την αύξηση των δημοσίων εσόδων μιας χώρας που τα κρατικά της ταμεία ήταν (και παραμένουν) από αναιμικά έως τελείως άδεια. Μέσα σε όλον αυτό τον καταιγισμό ριζικών αλλαγών στη φορολογία, πρέπει να σταθούμε ιδιαίτερα στα τεκμήρια, καθώς με τη δυναμική επαναφορά τους έφεραν τα πάνω-κάτω στα μέχρι και πέρσι παγιωμένα δεδομένα, και προβλημάτισαν έντονα πολλά νοικοκυριά. Ο κάθε φορολογούμενος λοιπόν είχε ανέκαθεν υποχρέωση όπως άλλωστε είναι και απόλυτα λογικό- να δικαιολογήσει:

• Αγορά αυτοκινήτων, μοτοσικλετών, σκαφών αναψυχής και πλοίων & αεροσκαφών
• Αγορά ακινήτων καθώς και την ανέγερση οικοδομών
• Κατασκευή πισίνας, όπως και τη χρηματοδοτική και χρονομεριστική μίσθωση ακινήτων
• Αγορά κινητών πραγμάτων άνω των 10.000 € (πλέον), αλλά και δωρεές ή γονικές παροχές
• Εξόφληση δανείων ή πιστώσεων, αλλά παράλληλα και τη χορήγηση δανείων ή διευκολύνσεων
• Χορηγίες χρηματικών ποσών άνω των 300 € (δεν ισχύειτο χρηματικό όριο για χορηγίες προς δημόσιο, δήμους, κοινότητες κ.λπ.)

Εξαιρουμένων των παραπάνω πράξεων -που ούτως ή άλλως αποτελούν στοιχεία του «πόθεν έσχες» και πρέπει να καλυφθούν- ο Έλληνας φορολογούμενος ξαναβρήκε μπροστά του μια σειρά τεκμηρίων που πρέπει να καλύπτει, «αντιμετωπίζοντας» πλέον τη λεγόμενη ετήσια αντικειμενική δαπάνη, ενώ, ήδη, με το μεσοπρόθεσμο, και τον επονομαζόμενο εφαρμοστικό νόμο, τα τεκμήρια γίνονται ακόμα αυστηρότερα.

Έχει έως τώρα αποτέλεσμα η εφαρμογή των τεκμηρίων;

Αν αναλογιστούμε ότι τα περισσότερα φετινά εκκαθαριστικά είναι πιστωτικά ή μηδενικά, μάλλον δεν έχουν επιφέρει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Σίγουρα, αρκετοί από τους φορολογούμενους πιάστηκαν στην τσιμπίδα των τεκμηρίων. Στην πράξη όμως, διαπιστώνουμε ότι οι περισσότεροι φορολογούμενοι είτε κάλυπταν άμεσα τα τεκμήριά τους είτε στη χειρότερη των περιπτώσεων τα κάλυψαν πραγματοποιώντας ανάλωση από εισοδήματα προηγουμένων ετών.

Είναι δίκαιο το σύστημα φορολόγησης με βάση τα τεκμήρια;

Η λέξη τεκμήριο είναι παράγωγη της λέξης «τεκμαίρεται» που σημαίνει συμπεραίνεται. Με άλλα λόγια τα περιουσιακά στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα πόσα χρήματα κατ’ ελάχιστον κερδίζει (θεωρητικά) ετησίως ο φορολογούμενος. Θεωρούμε ότι και μόνο το γεγονός ότι το εισόδημα προς φορολόγηση δε βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία, αλλά απλά «συμπεραίνεται» υποθετικά το εισόδημα, υπάρχουν περιπτώσεις που δημιουργούνται κοινωνικές αδικίες. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που με θυσίες και σωστή οικονομική διαχείριση απέκτησαν κάποια περιουσιακά στοιχεία που ονειρεύονταν και δε σημαίνει ότι κάθε χρόνο έχουν κάποιο μίνιμουμ υψηλό εισόδημα. Επίσης, πάρα πολλών οικογενειών το εισόδημα είτε μειώθηκε δραματικά είτε για διάφορους λόγους δεν ανήκουν σε εκείνες τις κατηγορίες πολιτών που μπορούν να αμφισβητήσουν τα τεκμήρια που τους αναλογούν. Από την άλλη πλευρά όμως, πρέπει να τονιστεί ότι και η υπερβολική ελαστικότητα στα τεκμήρια δημιουργούσε προβλήματα, καθώς δεν επέτρεπε στην εκάστοτε ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών και στο ΣΔΟΕ να ελέγχουν επαρκώς την κατάσταση, και κυρίως να εντοπίζουν με μεγαλύτερη ευκολία όσους έχουν κάνει διασπάθιση δημόσιας περιουσίας. Θα λέγαμε λοιπόν, ότι παρότι το σύστημα των τεκμηρίων δεν είναι δίκαιο, είναι από ένα σημείο κι έπειτα αναγκαίο, ειδικά σε μια χώρα όπως η δική μας, που δυστυχώς μαστίζεται από φαινόμενα διαφθοράς.

Τι άλλα προβλήματα δημιουργούνται;

Η δυναμική επαναφορά των τεκμηρίων, σε συνδυασμό με την κρίση και την -χωρίς ημερομηνία λήξης- ύφεση στην αγορά, αφαιρούν αναμφίβολα μεγάλο μέρος από την αγοραστική δύναμη των πολιτών, αφού, εκτός των άλλων, μειώνεται το εισόδημα προς ανάλωση και χρησιμοποίηση για μελλοντικές αγορές. Κατά συνέπεια, μείωση της κίνησης στην αγορά και νέα επιδείνωση της κρίσης. περί τεκμηρίων διαβίωσης

Στο portal www.businesswoman.gr θα βρείτε αναλυτικούς πίνακες για το τι ίσχυε έως και πέρσι, τι ίσχυσε για τις δηλώσεις που κατατέθηκαν φέτος, αλλά και το τι θα ισχύει από το 2012. Αξίζει πάντως, να αναρωτηθούμε και κάποιες άλλες παραμέτρους του θέματος

Από τον Παναγιώτη Τσένο,

Φοροτεχνικός, Σύμβουλος Επιχειρήσεων