Παράδοση που...ΣΚΟΤΩΝΕΙ

Παρασκευή, 11 Νοέμβριος 2011 12:39

Με τον όρο «γυναικείος ακρωτηριασμός» (Female Genital Mutilation - FGM) δηλώνεται η μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γεννητικών οργάνων των γυναικών. Ο μέσος όρος ηλικίας εφαρμογής του ακρωτηριασμού είναι από 4 έως 8 χρόνων. Συνήθως, ο γυναικείος ακρωτηριασμός γίνεται ομαδικά και λαμβάνει τη μορφή γιορτής, καθώς αποτελεί μια τελετή μύησης των μικρών κοριτσιών στην ενήλικη ζωή. Την όλη διαδικασία αναλαμβάνει κατά κύριο λόγο μια μεγάλης ηλικίας γυναίκα, μαία ή παραδοσιακή θεραπεύτρια ή -στην καλύτερη περίπτωση- μια γιατρός. Στις περισσότερες περιπτώσεις δε χορηγείται κάποιο αναισθητικό, ενώ τα μέσα που χρησιμοποιούνται είναι κυρίως σπασμένα γυαλιά, ψαλίδια, τενεκεδάκια και κάθε λογής κοφτερά αντικείμενα. Για το ράψιμο των ακρωτηριασμένων περιοχών επιστρατεύονται αγκάθια και βελόνες και για την επούλωση των τραυμάτων χρησιμοποιούνται ορισμένα αντισηπτικά που δεν είναι τίποτε άλλο παρά παραδοσιακές αλοιφές από βότανα, γάλα, αυγά, στάχτη και κοπριά. Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων συνδέεται με εκτεταμένα και σε κάποιες περιπτώσεις ισόβια προβλήματα υγείας. Μεταξύ αυτών πόνος, αιμορραγία κατά τη διάρκεια του ακρωτηριασμού και μετά, δυσκολία στην ούρηση και κατ’ επέκταση μόλυνση του ουροποιητικού συστήματος, νεφρικές δυσλειτουργίες, ανωμαλίες στην αναπαραγωγική λειτουργία, στειρότητα, δημιουργία αποστημάτων, δυσχέρειες στην εργασία και επιβλαβή σχισίματα κατά τον τοκετό, προβλήματα στη σεξουαλική ζωή της γυναίκας. Σε αρκετές περιπτώσεις έχει επέλθει θάνατος (είτε από αιμορραγικό σοκ είτε από σηψαιμία). Όσον αφορά τις ψυχολογικές επιπτώσεις του γυναικείου ακρωτηριασμού, αυτές είναι: συναισθήματα άγχους, τρόμου, ταπείνωσης και προδοσίας, τα οποία μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι το σοκ και το τραύμα της επέμβασης μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη μιας συμπεριφοράς από τις γυναίκες, που περιγράφεται ως «πιο ήρεμη» και «πειθήνια» και θεωρείται θετική στις κοινωνίες που εφαρμόζουν τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Υπολογίζεται ότι περίπου 135 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες έχουν υποστεί ακρωτηριασμό των γεννητικών τους οργάνων παγκοσμίως, ενώ 6 χιλιάδες, κατά προσέγγιση, κάθε μέρα κινδυνεύουν να πέσουν θύματα αυτής της πρακτικής. Ο γυναικείος ακρωτηριασμός, αν και θεωρείται παράνομος, εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε 28 αφρικανικές χώρες, σε ορισμένες ασιατικές, καθώς και σε χώρες της Μέσης Ανατολής. Συχνό είναι το φαινόμενο και σε χώρες της Δύσης, στις οποίες κατοικούν μετανάστες προερχόμενοι από περιοχές όπου ο ακρωτηριασμός αποτελεί παράδοση. Περιστατικά έχουν αναφερθεί στην Αυστραλία, στον Καναδά, τη Δανία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, τη Σουηδία αλλά και στις ΗΠΑ και την Αγγλία. Μια σειρά συνθηκών για τα ανθρώπινα δικαιώματα που ξεκινούν από το1948 και είναι δεσμευτικές για τις χώρες που έχουν προσχωρήσει σε αυτές, περιέχουν διατυπώσεις που αφορούντο δικαίωμα στην υγεία, στη μη διάκριση με βάση το φύλο και στη φυσική και πνευματική ακεραιότητα. Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων παραβιάζει κάθε ένα από αυτά τα δικαιώματα και θεωρείται μια μορφή βίας εναντίον των κοριτσιών, που επηρεάζει τη ζωή τους ως ενήλικων γυναικών. Είναι, λοιπόν, άλλο ζήτημα η προστασία της παράδοσης και της κουλτούρας ενός πολιτισμού και άλλο ζήτημα η υπόθαλψη και η ανοχή παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ενδεδυμένη με τον μανδύα της πολιτισμικής παράδοσης. Και όταν τίθεται ζήτημα σύγκρισης, η απάντηση οφείλει να είναι σύμφωνη με το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τρεις είναι οι τύποι επέμβασης που εφαρμόζονται συνήθως στον γυναικείο ακρωτηριασμό: Στην κλειτοριδεκτομή αφαιρείται μέρος ή το σύνολο της κλειτορίδας και η αιμορραγία σταματά με πίεση ή ραφή. Στην εκτομή αφαιρούνται η κλειτορίδα και τα εσωτερικά χείλη του αιδοίου. Η αιμορραγία συνήθως σταματάει με ραφή, αλλά ο κόλπος δεν καλύπτεται. Στον αγκτηριασμό αφαιρείται η κλειτορίδα και μέρος ή σύνολο των εσωτερικών χειλιών, ενώ γίνονται τομές στα εξωτερικά χείλη προκειμένου να δημιουργηθεί μια τραχιά επιφάνεια.

Από την Πάλλα Όλγα – Ειρήνη, Απόφοιτος Νομικής του ΑΠΘ,

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια του τομέα των Διεθνών Σπουδών Νομικής του ΑΠΘ, Δικηγόρος