Δευτέρα, 14 Μάιος 2012 14:27

Οι διαθλαστικές επεμβάσεις ανήκουν πλέον στις επεμβάσεις ρουτίνας ενός έμπειρου χειρουργού οφθαλμιάτρου. Μόνο στην Αμερική γίνονται περίπου 1.000.000 επεμβάσεις το χρόνο και o αριθμός τους αυξάνεται συνεχώς.

Η τελειοποίηση των σύγχρονων Excimer Laser έχει σαν αποτέλεσμα οι επεμβάσεις αυτές να είναι ασφαλείς και σε πολλές περιπτώσεις να βελτιώνουν μετεγχειρητικά ακόμη και την οπτική οξύτητα που είχε ο ασθενής πριν την επέμβαση, με την καλύτερη δυνατή διόρθωση σε γυαλιά ή φακούς επαφής.

Οι διαθλαστικές επεμβάσεις διορθώνουν τα διαθλαστικά σφάλματα.

Τι σημαίνει διαθλαστικό σφάλμα του οφθαλμού;

Η ιδανική ή τέλεια όραση ονομάζεται εμμετρωπία. Ο κερατοειδής χιτώνας και ο κρυσταλλοειδής φακός εστιάζουν με ακρίβεια τις ακτίνες του φωτός από ένα αντικείμενο επάνω στον αμφιβληστροειδή, δηλαδή στο πίσω μέρος του ματιού, επιτυγχάνοντας την τέλεια εικόνα. Όταν οι ακτίνες του φωτός δεν εστιάζουν ακριβώς επάνω στον αμφιβληστροειδή, υπάρχει διαθλαστικό σφάλμα ή αμετρωπία. Οι συνήθεις διαθλαστικές ανωμαλίες είναι η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός. Στην μυωπία οι ακτίνες του φωτός από το εξωτερικό περιβάλλον δεν εστιάζονται επάνω στον αμφιβληστροειδή αλλά μπροστά από αυτόν με αποτέλεσμα να μην βλέπουμε καθαρά, ιδίως τα αντικείμενα που βρίσκονται σε μακρινή απόσταση. Στην υπερμετρωπία οι ακτίνες του φωτός από το εξωτερικό περιβάλλον εστιάζονται πίσω από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα με αποτέλεσμα να μην βλέπουμε καθαρά κυρίως τα κοντινά αντικείμενα. Ο αστιγματισμός είναι η διαθλαστική ανωμαλία στην οποία οι δύο κύριοι άξονες του ματιού εστιάζουν σε διαφορετικά σημεία με αποτέλεσμα να υπάρχει παραμόρφωση της εικόνας των αντικειμένων. Η αρχή των διαθλαστικών επεμβάσεων που διορθώνουν αυτά τα σφάλματα είναι σχετικά απλή : Χρησιμοποιώντας μία δέσμη φωτός laser, μεταβάλλεται η καμπυλότητα του κερατοειδούς επιτρέποντας στο φώς να εστιάζει επάνω στον αμφιβληστροειδή. Αυτό εξασφαλίζει πολύ καλή όραση, δηλαδή εμμετρωπία.

Συνήθεις διαθλαστικές επεμβάσεις με Laser

Οι κατεξοχήν διαθλαστικές επεμβάσεις με laser είναι η LASIK και η PRK. Οι στατιστικές που έγιναν μετά από εκατοντάδες χιλιάδες επεμβάσεις απέδειξαν ότι και οι δύο μέθοδοι έχουν εξαιρετικά και σταθερά σε βάθος χρόνου αποτελέσματα.

LASIK

Είναι η πιο διαδεδομένη παγκοσμίως μέθοδος διόρθωσης των οπτικών σφαλμάτων. Είναι ανώδυνη, σύντομη και ασφαλής. Το laser δεν γίνεται απευθείας στην επιφάνεια του ματιού αλλά κάτω από ένα πολύ λεπτό στρώμα κερατοειδούς το οποίο δημιουργείται από ένα ειδικό εργαλείο, το μικροκερατόμο και τώρα πλέον πάλι με ένα ειδικό laser. Το λεπτό αυτό πέταλο του κερατοειδούς καλύπτει στη συνέχεια την επιφάνεια που έχει γίνει το laser και έτσι η ανάρρωση είναι γρήγορη και ανώδυνη. Η επέμβαση είναι εξαιρετικά προβλέψιμη μετεγχειρητικά, η αναισθησία γίνεται μόνο τοπικά με σταγόνες και η όραση αποκαθίσταται ταχύτατα σε μόλις λίγες ώρες, στις περισσότερες των περιπτώσεων.

PRK

H PRK είναι μία εξίσου ασφαλής και γρήγορη μέθοδος. Στην περίπτωση αυτή απομακρύνεται μόνο η πρώτη στιβάδα του κερατοειδούς ( επιθήλιο ), το laser γίνεται αμέσως μετά και τέλος τοποθετείται ένας προστατευτικός φακός επαφής για μία έωςδύο ημέρες. Η όραση αποκαθίσταται σταδιακά, είναι πολύ ικανοποιητική την πρώτη εβδομάδα και πολύ καλή στο τέλος του πρώτου μήνα.

ASLA(η πιο σύγχρονη μέθοδος)

Με το 8ης γενιάς λέιζερ που διαθέτoυμε, η μέθοδος αυτή γίνεται εξ ολοκλήρου από το λέιζερ χωρίς να αγγίζεται το μάτι με οποιοδήποτε τρόπο και ονομάζεται ASLA (All Surface Laser Ablation) ή One step, No Touch technique. Το πλεονέκτημα αυτής της πρωτοποριακής τεχνικής είναι η ταχύτερη ανάρρωση και αποκατάσταση της όρασης όπως και η ελαχιστοποίηση των συμπτωμάτων δυσφορίας ή και πόνου που υπήρχαν μετά από την κλασσική επέμβαση του PRK. Βεβαίως οι διαθλαστικές επεμβάσεις δεν μπορούν να γίνουν σε όλους. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους και η διόρθωσή τους να είναι σταθερή για ένα τουλάχιστον χρόνο. Πρέπει επίσης να μην υπάρχουν χρόνιες παθήσεις στον κερατοειδή ή τον αμφιβληστροειδή χιτώνα του ματιού όπως και άλλη οφθαλμολογική ασθένεια ή φλεγμονή. Οπωσδήποτε πριν την επέμβαση προηγείται μία εκτεταμένη και λεπτομερής μελέτη (προεγχειρητικός έλεγχος), ο οποίος καθορίζει εάν η επέμβαση είναι εφικτή όπως και τη μέθοδο η οποία θα εφαρμοσθεί. Οι διαθλαστικές επεμβάσεις είναι πλέον αναμφισβήτητα μία εξαιρετική εφαρμογή προηγμένης τεχνολογίας η οποία έχει ελαχιστοποιήσει τις επιπλοκές και η οποία μπορεί να μας δώσει σωστή ποιοτική όραση και ελευθερία στις δραστηριότητές μας.

Ι. Μ. ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ, MD, Phd, FRCOphth Χειρουργός Οφθαλμίατρος, ΕΜΜΕΤΡΩΠΙΑ Α.Ε. ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΟ ΟΦΘΑΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΗΣ www.emmetropia.gr

Δευτέρα, 14 Μάιος 2012 13:57

Οι παθήσεις του θυρεοειδούς, εμφανίζονται συχνά στη χώρα μας και πλήττουν κυρίως τις γυναίκες. Έτσι, μπορούμε να πού- με ότι πρόκειται για μια «γυναικεία υπόθεση», που απαντάται σε όλες τις ηλικίες, αλλά κυρίως στα χρόνια της γονιμότητας. Η έγκαιρη διάγνωσή του και η θεραπεία του έχει πολύ μεγάλη σημασία, ώστε να αποφευχθούν πολλές σωματικές και ψυχικές διαταραχές.

Ο θυρεοειδής είναι ένας αδένας ο οποίος βρίσκεται στη βάση του λαιμού, έχει σχήμα πεταλούδας με τους δύο λοβούς να αποτελούν τα «φτερά» και ενώνονται με τον ισθμό του θυρεοειδούς, Παράγει δραστικές ορμόνες δύο εκ των οποίων είναι, η θυροξίνη Τ4 και η τριωδιοθυρονίνη Τ3, ενώ βασική πρώτη ύλη για την σύνθεσή τους είναι το ιώδιο που λαμβάνουμε με την τροφή μας. Επαρκείς ποσότητες ιωδίου είναι απαραίτητες για την καθημερινή σύνθεση και έκκριση φυσιολογικών ποσών θυρεοειδικών ορμονών. Η περιεκτικότητα των τροφών σε ιώδιο εξαρτάται από την ποσότητά του στο έδαφος και η πρόσληψη του ιωδίου από τις τροφές κυμαίνεται μεταξύ 100 και 500 μg. Τροφές πλούσιες σε ιώδιο είναι ο αστακός, οι γαρίδες, κάποια ψάρια κ.λπ. Η Τ3 και η Τ4 έχουν πολλαπλές και σημαντικές δράσεις στον οργανισμό. Από τα παραθυλακιώδη κύτταρα παράγεται επίσης, η καλσιτονίνη. Οι ποσότητες των ορμονών που απαιτούνται για την καλή λειτουργία του οργανισμού ελέγχονται από τον εγκέφαλο με τη βοήθεια της θυρεοτρόπου ορμόνης TSH, που παράγεται από την υπόφυση, έναν μικρό αδένα που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου. Ετσι, μόλις τα επίπεδα των ορμονών αυτών στο αίμα(Τ3, Τ4) μειωθούν, ο θυρεοειδής δέχεται την εντολή να αυξήσει την παραγωγή τους μέσω της TSH και το αντίθετο. Η δυσλειτουργία του θυρεοειδή διαταράσσει αυτή την υπέροχη ισορροπία, με αποτέλεσμα τα επίπεδα των ορμονών που παράγει στο αίμα να είναι είτε πολύ υψηλά, είτε πολύ χαμηλά και έτσι ο ασθενής να παρουσιάζει, κατά περίπτωση, διάφορα συμπτώματα, από νευρικότητα ή λήθαργο μέχρι κατάθλιψη ή υπερδιέγερση, αύξηση ή μείωση του σωματικού βάρους, αϋπνίες, τριχόπτωση ακόμη και μείωση της σεξουαλικής διάθεσης. Για να αντιμετωπισθούν τα συμπτώματα, μια λύση υπάρχει: η αποκατάσταση της ορμονικής ισορροπίας. Έτσι, μια νέα γυναίκα με υψηλή χοληστερόλη, πριν ξεκινήσει να παίρνει φάρμακα, ας ελέγξει πρώτα τον θυρεοειδή της. Το ίδιο και αν νιώθει κατάθλιψη. Ίσως φανεί χρήσιμος αυτός ο έλεγχος. Ιδιαίτερα σε περίοδο εγκυμοσύνης, η γνώμη μου είναι ότι στις μεσογειακές χώρες η εξέταση του θυρεοειδούς θα έπρεπε να ανήκει στις εξετάσεις ρουτίνας. Με ένα απλό υπερηχογράφημα θα μπορούσε να αποφευχθεί αρκετή ταλαιπωρία αργότερα. Απλοϊκά μπορούμε να διακρίνουμε τις δυσλειτουργίες του θυρεοειδούς σε λειτουργικές και μορφολογικές ή μεικτές. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν ο υπερθυρεοειδισμός και ο υποθυρεοειδισμός. Στη δεύτερη, η απλή και η οζώδης βρογχοκήλη, ενώ, λειτουργικές και μορφολογικές διαταραχές συναντάμε στη θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Η βρογχοκήλη μπορεί να είναι απλή ή οζώδης. Στη δεύτερη περίπτωση, μέσα στον αδένα σχηματίζονται μικρά οζίδια, συνήθως καλοήθη. Με τη βοήθεια των εργαστηριακών ελέγχων ανιχνεύουμε το μέγεθος και την υφή του όζου με ορμονικό προσδιορισμό, υπερηχογράφημα θυρεοειδούς και αν χρειαστεί σπινθηρογράφημα και παρακέντηση με λεπτή βελόνα και συστήνουμε την κατάλληλη θεραπεία, που μπορεί να συνίσταται στην χορήγηση θυροξίνης ή ακόμη και τη χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση του θυρεοειδούς, Η έγκαιρη διάγνωση μικρών όζων απομακρύνει, ωστόσο, το ενδεχόμενο ενός χειρουργείου, Με συμπτώματα ή μη, η βρογχοκήλη καλό είναι να παρακολουθείται και να αντιμετωπίζεται.

Υπερθυρεοειδισμός

Στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα έντονα και εμφανή συμπτώματα. Ο γιατρός μπορεί συχνά να αντιληφθεί ότι βρίσκεται μπροστά σε ασθενή που πάσχει από υπερθυρεοειδισμό μόνο και μόνο από την συμπεριφορά του. Είναι ευερέθιστος, υπερκινητικός, νευρικός και ευσυγκίνητος. Μιλά- ει έντονα και αλλάζει γρήγορα θέμα συζήτησης. Συχνά παθαίνει κρίσεις πανικού ή ξεσπά σε λυγμούς χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Έχει μειωμένη μνήμη και αδυναμία αυτοσυγκέντρωσης, ενώυποφέρει από αϋπνίες και δεν αντέχει τη ζέστη. Στην παραμικρή προσπάθεια έχει έντονη εφίδρωση και το δέρμα του είναι σχεδόν πάντα ζεστό και υγρό. Άλλα χαρακτηριστικά συμπτώματα της πάθησης είναι ότι τα μαλλιά λεπταίνουν και αραιώνουν, ενώ τα άκρα των χεριών όταν βρίσκονται σε έκταση έχουν ένα ελαφρύ τρέμουλο. Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί αύξηση των καρδιακών παλμών, δύσπνοια και αρρυθμίες και στο επίπεδο των ματιών εξόφθαλμο. Η φυσική κατάσταση του ασθενούς λοιπόν είναι αρκετά χαρακτηριστική, και αν προσθέσουμε και το γεγονός ότι η ασθένεια συχνά συνοδεύεται από απώλεια βάρους αρκετά κιλά μέσασε λίγες εβδομάδες ή μήνες παρά την κανονική ή και αυξημένη όρεξη η διάγνωση για τον ενδοκρινολόγο είναι αρκετά εύκολη. Πέρα όμως από την κλινική εικόνα, ο γιατρός έχει στη διάθεσή του πολλές εργαστηριακές εξετάσεις για την τεκμηρίωση της θυρεοειδοπάθειας. Οι θεραπευτικές δυνατότητες στην περίπτωση του υπερθυρεοειδισμού είναι τρεις: η φαρμακευτική χορήγηση δισκίων που αναστέλλουν τη σύνθεση των ορμονών του θυρεοειδούς, ηχορήγηση ραδιενεργού ιωδίου και η χειρουργική επέμβαση. Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας είναι εξατομικευμένη υπόθεση και εξαρτάται από την ηλικία της ασθενούς, το μέγεθος του θυρεοειδούς, τη συχνότητα των υποτροπών της νόσου κ.λπ.

Οι 4 βασικές εξετάσεις:

Η ψηλάφηση: Ο γιατρός εξετάζει το λαιμό του ασθενούς. Αν ο θυρεοειδής είναι φυσιολογικός, δεν μπορεί να τον ανιχνεύσει. Ο αδένας γίνεται αντιληπτός κυρίως όταν καταπίνουμε.

Ο ορμονικός προσδιορισμός: Πρόκειται για μια εξέταση αίματος που μετρά τις θυρεοειδικές ορμόνες Τ3, Τ4 και TSH και τα ελεύθερα κλάσματά τους, θυρεοσφαιρίνη, καλσιτονίνη και αντιθυρεοειδικά αντισώματα κ.λπ.

Το υπερηχογράφημα: Δίνει πληροφορίες για τις διαστάσεις και τη μορφολογία του αδένα καθώς και για την ενδεχόμενη ύπαρξη κυστικών ή συμπαγών όζων - Σχήμα και διαστάσεις τους.

Το σπινθηρογράφημα: Πρόκειται για απεικονιστική μέθοδο που δίνει πληροφορίες για τη λειτουργικότητα του θυρεοειδούς. Π.χ. υπερθυρεοειδισμός, υποθυρεοειδισμός, τοξικό αδένωμα. Μπορεί επίσης να χρειαστεί παρακέντηση με λεπτή βελόνα, εύκολη και ανώδυνη εξέταση, που μας προσδιορίζει τα χαρακτηριστικά των κυττάρων. Ας δούμε όμως πώς αναγνωρίζεται και αντιμετωπίζεται κάθε περίπτωση.

Υποθυρεοειδισμός

Οι πρώτες εκδηλώσεις της νόσου μπορεί να είναι η καταβολή των δυνάμεων και η κόπωση. Οι επιπτώσεις στο δέρμα είναι η ξηροδερμία, η αφυδάτωση και η τριχόπτωση, ο ασθενής επίσης εμφανίζει βραδυκαρδία, βραδύπνοια και βραδύνοια. Σε ψυχολογικό επίπεδο παρατηρείται κατάθλιψη και σύγχυση, έλλειψη συγκέντρωσης, αποπροσανατολισμό, που στα ηλικιωμένα άτομα μπορεί να φτάσει μέχρι και άνοια. Μπορεί να παρατηρηθεί και αύξηση σωματικού βάρους χωρίς αντίστοιχη αύξηση της κατανάλωσης τροφής. Ωστόσο τα συμπτώματα σε περιπτώσεις υποκλινικού υποθυρεοειδισμού, δεν είναι πάντα ευδιάκριτα, και μπορεί να μας παραπλανήσουν ως συμπτώματα άλλης νόσου. Για τη θεραπεία του υποθυρεοειδισμού -χορηγείται συνήθως συνθετική θυροξίνη.

Βρογχοκήλη

Πρόκειται στην ουσία για τη διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα. Στις ήπιες περιπτώσεις, η βρογχοκήλη μόλις που γίνεται αντιληπτή. Εμφανίζεται κυρίως στις γυναίκες και επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και σε άλλες περιόδους κατά τις οποίες παρατηρούνται ορμονικές αλλαγές, όπως η ήβη και η εμμηνόπαυση.

Δρ Παρή Ράπτη-Λύρα Ιατρός Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος