Connect with us

Διατροφή

Έλλειψη σιδήρου: Ποια είναι τα συμπτώματα και πώς να την καταπολεμήσετε

Όταν παίρνουμε τα αποτελέσματα από τον συνηθισμένο ετήσιο μικροβιολογικό έλεγχο το πρώτο μας μέλημα είναι να ελέγξουμε τις τιμές στην γενική αίματος και όχι άδικα καθώς είναι από τις πιο απλές αλλά πολύ σημαντικές εξετάσεις.

Γράφει η Νόπη Μιχαηλίδου , Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Έδεσσα

Ένα βασικό κομμάτι του παζλ που συνδέεται με τον αιματοκρίτη είναι ο σίδηρος χάρη στον οποίο παράγονται συγκεκριμένα κύτταρα του αίματος. Αυτό σημαίνει αυτόματα πως η έλλειψη του σιδήρου μπορεί να δημιουργήσει διαταραγμένες τιμές στη γενική αίματος.

Τι ονομάζουμε έλλειψη σιδήρου;

Υπάρχουν διαφορετικά είδη αναιμίας ανάλογα με την πηγή του προβλήματος. Η αναιμία από έλλειψη σιδήρου είναι η κατάσταση κατά την οποία δεν υπάρχει στο αίμα επάρκεια των ερυθρών κυττάρων. Τα κύτταρα αυτά περιέχουν την ουσία αιμογλοβίνη η οποία δρα ως μεταφορέας του οξυγόνου προς όλους τους ιστούς του σώματος. Χωρίς τις κατάλληλες ποσότητες σιδήρου το σώμα μας δεν μπορεί να παράγει αρκετή ποσότητα ερυθροκυττάρων και έτσι έχουμε συχνότερο αποτέλεσμα την κόπωση και το λαχάνιασμα.

Αιτίες εμφάνισης έλλειψης σιδήρου

Αν μέσω διατροφής προσλαμβάνεις πολύ μικρές ποσότητες σιδήρου ή ακόμη και αν έχεις κάποια απώλεια σιδήρου, δεν μπορεί να γίνει σύνθεση αιμογλοβίνης. Οι πιο συχνές αιτίες εμφάνισης έλλειψης είναι:

  • Απώλεια αίματος: Οι γυναίκες παρουσιάζουν πιο συχνά έλλειψη λόγω απώλειας αίματος κατά την έμμηνο ρύση. Επίσης σε καταστάσεις όπως είναι το πεπτικό έλκος, η διαφραγματοκήλη, πολύποδες ή καρκίνος του όρθου συνυπάρχει χρόνια, σταδιακή απώλειας αίματος που προκαλεί αναιμία από έλλειψη σιδήρου. Μια άλλη αιτία απώλειας αίματος από το γαστρεντερικό σύστημα θα μπορούσε να είναι και η συστηματική χρήση μη συνταγογραφούμενων αναλγητικών φαρμάκων (κυρίως ασπιρίνη).
  • Μειωμένη πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή
  • Ανικανότητα απορρόφησης σιδήρου: Ο σίδηρος υπό φυσιολογικές συνθήκες απορροφάται από το λεπτό έντερο. Διαταραχές του λεπτού εντέρου όπως είναι η κοιλιοκάκη κατά την οποία υπάρχει δυσκολία απορρόφησης θρεπτικών συστατικών από το έντερο, συχνά οδηγούν σε έλλειψη. Επίσης έλλειψη πιθανόν να εμφανιστεί σε περιπτώσεις που μέρος του εντέρου έχει παρακαμφθεί ή αφαιρεθεί.
  • Εγκυμοσύνη: Χωρίς κάποιο συμπλήρωμα σιδήρου κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης οι γυναίκες εμφανίζουν έλλειψη καθώς ο σίδηρος αποθηκεύεται για να βοηθήσει στην ανάπτυξη του εμβρύου.
  • Δρομείς μεγάλων αποστάσεων
  • Αιμοδότες

– Advertisement –

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Όπως όλες οι ελλείψεις μικροθρεπτικών ανευρίσκονται από εξέταση αίματος, έτσι και στην έλλειψη σιδήρου για την επιβεβαίωση της ανεπάρκειας χρειάζεται αιματολογικός έλεγχος. Ο έλεγχος αυτός θα πρέπει να ανιχνεύει τα εξής:

  • Αιμογλοβίνη (Hb) αιματοκρίτη (Hct)-Γενική εξέταση αίματος
  • Μέσος κυτταρικός όγκος αίματος (MCV)-Γενική εξέταση αίματος
  • Φερριτίνη
  • Σίδηρος (Fe)
  • Ολική ικανότητα δέσμευσης σιδήρου (TIBC)

Υπάρχουν όμως ορισμένες περιπτώσεις που ο ιατρός με απλό συμπλήρωμα δεν καταφέρνει να επαναφέρει τον σίδηρο στα φυσιολογικά επίπεδα με αποτέλεσμα να δώσει στον ασθενή επιπλέον εξετάσεις όπως είναι:

  • Εξέταση αίματος στα κόπρανα
  • Ανίχνευση ανωμαλιών στο γαστρεντερικό σύστημα ενδοσκοπικά: α) Εξέταση με ειδική κάμερα στο στομάχι, οισοφάγο, παχύ έντερο, β) εντεροσκόπηση με κάψουλα (κατάποση μικρής κάψουλας-κάμερας που τραβάει εικόνες εντός του γαστρεντερικού σωλήνα), γ) χορήγηση βαρίου, δ) βιοψία μικρού τμήματος του εντέρου
  • Ανίχνευση ούρων για αιμογλοβίνη
  • Σε γυναίκες με αυξημένη απώλεια αίματος κατά την έμμηνο ρύση προτείνεται υπέρηχος ή/και βιοψία μήτρας.

Μερικές φορές παρατηρείται δυσκολία στην ανεύρεση της ύπαρξης ανεπάρκειας σιδήρου καθώς μπορεί να συνυπάρχει άλλου είδους αναιμία. Η αναιμία αυτή μπορεί να είναι κληρονομική όπως είναι η θαλασσαιμία ή αλλιώς γνωστή σε όλους μας Μεσογειακή αναιμία είτε η δρεπανοκυτταρική αναιμία.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ : Εξετάσεις αίματος για αθλητές: Tι μας δείχνουν;

Ποια τα συμπτώματα από την έλλειψη σιδήρου;

Υπάρχουν φορές που η έλλειψη σιδήρου μπορεί να μην γίνει αντιληπτή λόγω ήπιων ή και απουσίας συμπτωμάτων. Όσο όμως η έλλειψη μεγαλώνει τόσο πιο πιθανό είναι να εμφανιστούν ορισμένα συμπτώματα. Τα πιο συχνά εμφανιζόμενα της έλλειψης σιδήρου είναι:

  • Κόπωση
  • Αδυναμία
  • Εύκολο λαχάνιασμα της αναπνοής
  • Πονοκέφαλος, ζαλάδα
  • Πόνος στο στήθος ή/και πιο δυνατοί παλμοί
  • Κρύα άκρα (χέρια-πόδια)
  • Τρέμουλο
  • Εύθραυστα νύχια
  • Χλωμό δέρμα
  • Ασυνήθιστη όρεξη για μη θρεπτικές ουσίες (πάγο, χώμα)
  • Μειωμένη όρεξη κυρίως στα βρέφη και στα παιδιά

Φαρμακευτικοί τρόποι αντιμετώπισης της έλλειψης σιδήρου

Η ανεπάρκεια σιδήρου τις περισσότερες φορές μπορεί να διορθωθεί με ένα συμπλήρωμα που θα σας παρέχει ο θεράποντα ιατρός. Βέβαια, ορισμένες φορές μπορεί να χρειαστεί εναλλακτική θεραπεία αν υπάρχει υποψία για εσωτερική αιμορραγία (ενδοφλέβια, μετάγγιση αίματος)

Οι περισσότεροι που παρουσιάζουν ανεπάρκεια χρειάζονται 150-200mg σιδήρου την ημέρα δηλαδή 2-5mg σιδήρου ανά κιλό σωματικού βάρους. Αυτό που πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή είναι όταν ο ασθενής παίρνει ταμπλέτες σιδήρου και παράλληλα αντιόξινο (χάπι για το στομάχι), θα πρέπει να περάσουν τουλάχιστον δύο ώρες πριν ή τέσσερις ώρες μετά το αντιόξινο. Επίσης, ο σίδηρος θα έχει καλύτερη απορρόφηση με συγχορήγηση βιταμίνης C (συντείνεται 250mg βιταμίνη C). Πιθανές παρενέργειες από τη λήψη ταμπλετών είναι δυσφορία, ναυτία, διάρροια, εμετός και δυσκοιλιότητα.

Διατροφικοί τρόποι αντιμετώπισης έλλειψης σιδήρου

Ακόμη και αν διευκρινιστεί το είδος της αναιμίας καλό θα ήταν ο ασθενής να προσλαμβάνει απο την διατροφή του σε καθημερινή βάση ποσότητες σιδήρου που θα καλύπτουν τις ημερήσιες ανάγκες του. Οι τροφές που είναι υψηλές σε σίδηρο είναι:

  • Κρέας: μοσχάρι, χοιρινό, αρνί, κυρίως όργανα ζώων όπως είναι το συκώτι (προσοχή στην υπερκατανάλωση σε περιπτώσεις ουρικής αρθρίτιδας)
  • Πουλερικά: κοτόπουλο, γαλοπούλα, πάπια
  • Κρόκος αβγού
  • Ψάρια/θαλασσινά: οστρακοειδή, σαρδέλα, γαύρος, σολομός
  • Πράσινα φυλλώδη τμήματα λαχανικών: μπρόκολο, Κέιλ, πράσινα γογγύλια, λαχανίδες
  • Όσπρια: φασόλια, γίγαντες και φασόλια μαυρομάτικα
  • Εμπλουτισμένα σιτηρά/ολικής: ζυμαρικά, ρύζι, βρώμη και δημητριακά
  • Αποξηραμένα φρούτα: σταφίδες, βερίκοκα, δαμάσκηνα
  • Ξηροί καρποί: αμύγδαλα, Βραζιλιάνικα φιστίκια

Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στην καλή αλλά και κακή απορρόφηση σιδήρου;

Αυτό που πρέπει να γνωρίζετε είναι ότι ο αιμικός σίδηρος, δηλαδή ο σίδηρος ζωικής προέλευσης, απορροφάται από τον οργανισμό σε ποσοστό 18% ενώ ο μη αιμικός σίδηρος, τρόφιμα φυτικής προέλευσης, 10%. Ωστόσο ο συνδυασμός των δύο αυτών κατηγοριών τριπλασιάζει την απορρόφηση (πχ. φυλλώδη λαχανικά με κρέας). Άλλοι τρόποι για να αυξήσετε την απορρόφηση σιδήρου από τα λαχανικά είναι να τα βράσετε ή να καταναλώνετε τρόφιμα με βιταμίνη c  παράλληλα.

Παρόλα αυτά υπάρχουν τρόφιμα και ροφήματα που μειώνουν την ικανότητα του σώματος να απορροφήσει τον σίδηρο, αυτά είναι:

  • Πρωτεΐνη σόγιας: σε συνδυασμό με φυτικής προέλευσης σιδηρούχο τρόφιμο.
  • Τσάι, καφές και κρασί τα οποία περιέχουν τανίνες: δεσμεύουν τον σίδηρο και τον αποβάλλουν από το σώμα.
  • Φυτικό οξύ και φυτικές ίνες που βρίσκονται στα ολικής τρόφιμα και στα όσπρια: καλαμπόκι, φασόλια, σίκαλη, βρώμη, αρακάς, καρύδια, αμύγδαλα, φιστίκια, σουσάμι, λιναρόσπορος, ηλιόσπορος. Μείωση φυτικού οξέος: μούλιασμα οσπρίων με λίγο χυμό λεμονιού, θέρμανση καρπών.
  • Γαλακτοκομικά προϊόντα: δημιουργούν σύμπλοκο με τον σίδηρο και τον αποβάλλουν.

Αυτό που πρέπει να κρατήσεις είναι πως η έλλειψη σιδήρου τις περισσότερες φορές θεραπεύεται εύκολα με τη χορήγηση συμπληρώματος από τον θεράποντα ιατρό καθώς και με τη συμβουλή του διατροφολόγου ώστε αφού διορθωθεί η ανεπάρκεια να μάθεις να τρέφεσαι ισορροπημένα για να μην υπάρξει μελλοντική έλλειψη.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ : Πώς να απορροφήσουμε σωστά το σίδηρο από τις φακές

Ακολούθησε το fmh.gr στο Google News, στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

διαιτολογος εδεσσα

Νόπη Μιχαηλίδου , Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Έδεσσα

Βιβλιογραφία

Iron, 2014, Nutrient Reference Values for Australia and New Zealand, National Health and Medical Research Council, Australian Government.

Iron, 2019, MedlinePlus, National Institutes of Health US.

Iron-deficiency anemia, American Society of Hematology

Continue Reading

Διατροφή

Ξέχασε τα Κίνητρα σου. Εστίασε σε αυτό…[ΟΔΗΓΟΣ]

Στην προσπάθειά σου να αλλάξεις προς το καλύτερο, πιθανότατα έχεις διαβάσει βιβλία σχετικά με τα Κίνητρα και τις Διατροφικές Συνήθειες. Ίσως έχεις διαβάσει ακόμη και για τη Διατροφική Συμπεριφορά.

Ωστόσο, το πιθανότερο είναι ότι δεν έχεις μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την αλλαγή της συμπεριφοράς σου.

Και εξηγώ…

  • Ένα σύνολο «πρέπει» ή οδηγιών δεν είναι στρατηγική.
  • Διαβάζοντας άρθρα στο διαδίκτυο δεν είναι στρατηγική.
  • Οι αρχές της συμπεριφοριστικής ψυχολογίας δεν περιλαμβάνουν στρατηγική.
  • Η αναμονή έως ότου «είσαι έτοιμος/η να αλλάξεις» δεν είναι στρατηγική.
  • Η θέληση για την ενίσχυση των κινήτρων σου δεν είναι στρατηγική.
Strategy Nutrition

Πρόσθεσε τη Στρατηγική στα Κίνητρα σου

Έχω σχεδιάσει μια Στρατηγική για σένα

Μάθε να Ζυγίζεις Λιγότερο. Παρακάτω θα μοιραστώ μαζί σου ορισμένα στοιχεία αυτής της μεθοδολογίας.

Πώς έφτασα σε αυτή τη μεθοδολογία;

Στην αρχή, όλη αυτή η επεξεργασία δεδομένων σε πραγματικές συνεδρίες, είχε αντικειμενικές δυσκολίες και πιθανόν αμφίβολα αποτελέσματα. Όταν φεύγεις από τον παραδοσιακό τρόπο προσέγγισης με μόνο όπλο το πλάνο διατροφής και μια ζυγαριά-λιπομετρητή, είσαι λίγο “έξω από τα νερά σου”. Ενώ πολλές φορές, ο τελικός αποδέκτης αυτής της παροχής μπορεί να αισθάνεται ότι δε λαμβάνει αυτό για το οποίο ήρθε στο γραφείο. Μήπως τελικά δεν έχει και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα; 

Ωστόσο, η μεθοδολογία που εφάρμοσα απέδωσε, κάτι που φαίνεται και από την παρακάτω κριτική.

Αθανασία Φιλιππίδη

Ο Πάρης είναι ο πρώτος διαιτολόγος που με βοήθησε να ενσωματώσω την σωστή διατροφή στην καθημερινότητα μου χωρίς να στερούμαι απολύτως τίποτα και με νόστιμες πρωτότυπες συνταγές και όλο αυτό μου έγινε πλέον τρόπος ζωής. Ευχαριστώ πολύ!

Προσαρμόζοντας τη μεθοδολογία μου στην παραδοσιακή διαιτολογική προσέγγιση (ενεργειακό ισοζύγιο, τεχνικές κορεσμού), μπόρεσα να δημιουργήσω μια νέα βελτιωμένη προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη της το πώς λειτουργεί η ανθρώπινη συμπεριφορά. Και αυτό οδήγησε σε σημαντικά εργαλεία που μοιράζομαι και αξιοποιώ στη διαιτολογική μου πράξη όπως “Η αλλαγή της Διατροφικής Νοοτροπίας” και το “8 Point System“.

Το πιο φιλόδοξο αποτέλεσμα της εργασίας μου είναι η Καθολική Αλλαγή της Διατροφικής Συμπεριφοράς, η οποία συνδυάζει τα εργαλεία και τη μεθοδολογία μου για να δημιουργήσω μια ολοκληρωμένη, βήμα προς βήμα στρατηγική για την αλλαγή του τρόπου ζωής σου.

Θέλεις να διαβάσεις περισσότερο; Τότε κάνε κλικ εδώ!

Αρθρογράφος Πάρης Παπαχρήστος

Πάρης Παπαχρήστος Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.
Ιδρυτής του medNutrition.gr – Συγγραφέας #Facebook#Instagram#Linkedin

Continue Reading

Διατροφή

Αφού δεν τρώω τίποτα σχεδόν το βράδυ, γιατί δεν αδυνατίζω;

Είναι μία ερώτηση που ακούμε πολύ συχνά εμείς οι διατροφολόγοι και η απάντηση βρίσκεται στις ορμόνες του σώματος μας. Όσο και να μας φαίνεται περίεργο, όλα μέσα στον οργανισμό μας λειτουργούν με ορμόνες. Πάμε λοιπόν να δούμε την αιτία αυτής της κατάστασης.

Για να απολαύσω ένα καλό ύπνο, θα πρέπει η παραγωγή της μελατονίνης μου να μη διαταραχθεί καθόλου. Ένας λόγος για τη διαταραχή της μελατονίνης είναι η απουσία σεροτονίνης. Και θα μου πείτε τώρα εσείς, που κολλάει το ένα με το άλλο;

Η σεροτονίνη λοιπόν, είναι πρόδρομος ουσία για την παραγωγή της μελατονίνης. Σε περίπτωση που το βραδινό γεύμα δεν είναι πλήρες περίπου 2 ώρες πριν τον ύπνο, τότε δε θα παραχθεί αρκετή ποσότητα μελατονίνης για να απολαύσουμε τον ύπνο μας.

Εάν, για παράδειγμα, το βραδινό μου είναι ένα σκέτο φρούτο, γιατί έτσι πιστεύω πως θα χάσω περισσότερα κιλά, τότε :

  • Δε θα παράγω αρκετή σεροτονίνη, με αποτέλεσμα όχι πολύ μελατονίνη άρα κακός ποιοτικά ύπνος
  • Θα παράγω κορτιζόλη και όσο διατηρείται σε υψηλά επίπεδα τόσο θα μειώνεται ο ρυθμός μεταβολισμού μου (ο εγκέφαλος νιώθει κατάσταση κινδύνου).
  • Με αποτέλεσμα το σώμα μου να κάνει οικονομία ενέργειας, μειώνοντας τις ορμόνες του θυρεοειδούς που είναι υπεύθυνες για τη διαχείριση των ημερήσιων θερμίδων μου
  • Τέλος, το σώμα θα πάρει ένα μέρος των θερμίδων που έφαγα και θα τις συσσωρεύσει σε λίπος, δημιουργώντας το ενδοκοιλιακό λίπος.

Τι πρέπει να κάνω λοιπόν για να φτιάξω τη βραδινή μου σεροτονίνη και στη συνέχεια τη μελατονίνη μου;

Θα πρέπει το βραδινό μου γεύμα να είναι ελαφρύ αλλά πλήρης στα μακροθρεπτικά συστατικά:

  • Μία σαλάτα με ελαιόλαδο, μια πηγή πρωτεΐνης χαμηλών λιπαρών όπως λίγο λευκό τυρί ή κοτόπουλο και μία πηγή υδατάνθρακα όπως ένα μέτριο παξιμάδι ολικής αλέσεως.
  • Το γιαούρτι μου, αντί για σκέτο, να το συνοδέψω με δημητριακά ολικής αλέσεως, ένα μικρό φρούτο και λίγους ξηρούς καρπούς.
  • Μία μικρή αραβική με τόνο ή αυγό, ντοματίνια και λίγο αβοκάντο.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ: Ποσες θερμίδες πρέπει να κόψω από το φαγητό για να χάσω κιλά;

Ακολούθησε το fmh.gr στο Google News, στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

Χριστιάνα Αμπατζή , Διατροφολόγος – Διαιτολόγος , Λέσβος

Continue Reading

Διατροφή

Ταχίνι … το superfood των vegeterians

Το ταχίνι προέρχεται από την σύνθλιψη του σησαμιού και είναι μια υπερτροφή, που χαρίζει ευεργετικά θρεπτικά στοιχεία στον οργανισμό μας.

Στις χώρες της Μέσης Ανατολής λατρεύεται, αφού διανθίζει τις σαλάτες και πολλές γευστικές δημιουργίες τους. Στην Ελλάδα κυρίως καταναλώνεται την εποχή των νηστειών, αλλά έχει κερδίσει σημαντική θέση στη διατροφή όσων ακολουθούν μια υγιεινή και προσεγμένη διατροφή.
Ο συνδυασμός του οσπρίου ή των ξηρών καρπών με το ταχίνι μάς δίνει μια τροφή πλούσια σε πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, δηλαδή σαν να καταναλώνουμε ζωική πρωτεΐνη. Το ταχίνι είναι πλούσιο σε λιπαρά οξέα, σε αμινοξέα, σε πρωτείνες καλής βιολογικής αξίας.

Το ταχίνι είναι εξαιρετική πηγή χαλκού και καλή πηγή ασβεστίου, μαγνησίου, σιδήρου, φωσφόρου και φυτικών ινών.Οι λιγνάνες που περιέχονται στο ταχίνι είναι πολύτιμες ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση που μας προστατεύει από τη αθηρωμάτωση, την υπέρταση, την υπερχοληστεροναιμία, την αντιμετώπιση του διαβήτη και συμβάλει στην καλή λειτουργία του ήπατος.

Είναι από τα βασικά συστατικά της μοναστηριακής και της vegan διατροφής.Το ταχίνι αποτελεί εξαιρετική τροφή για τα παιδιά, γιατί είναι πλούσιο σε ενέργεια, ασβέστιο και άλλα συστατικά απαραίτητα για την ανάπτυξή τους. Μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε σαν άλειμμα σε ψωμί, στα pancakes, στα μπισκότα, στα κέικ, στις σαλάτες.

Aπό τη δημοσιογράφο Σίσσυ

Continue Reading

Trending