Connect with us

Υγεία

Η σωστή διατροφή στην εμμηνόπαυση

Αν μπορούσαμε να διακρίνουμε τη ζωή μιας γυναίκας με βάση την αναπαραγωγική φάση στην οποία βρίσκεται, θα βλέπαμε ότι περίπου το 1/3 της ζωής της καταλαμβάνει η φάση της εμμηνόπαυσης. Παρόλο που είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στη ζωή μιας γυναίκας, πόσα τελικά γνωρίζουμε για αυτό και πόσο προετοιμασμένη είναι μια γυναίκα για τις αλλαγές που θα συμβούν στο σώμα της την περίοδο αυτή; Ας δούμε όμως λίγο τα πράγματα από την αρχή και ας ξεκινήσουμε με κάποιους ορισμούς για να γίνουν πιο κατανοητοί κάποιοι όροι.

Τι είναι η εμμηνόπαυση;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η εμμηνόπαυση ορίζεται ως οριστική διακοπή της έμμηνου ρύσεως, η οποία είναι αποτέλεσμα της απώλειας της δραστηριότητας των ωοθυλακίων των ωοθηκών. Συνήθως εμφανίζεται στα 49 έως 52 έτη και διαγιγνώσκεται μετά 12 συνεχόμενους μήνες απουσίας έμμηνου ρύσεως, χωρίς αυτό να οφείλεται σε άλλο αιτιολογικό παράγοντα.

Τι είναι η κλιμακτήριος;

Η κλιμακτήριος ή αλλιώς περιεμμηνόπαυση είναι μια περίοδος που προηγείται της εμμηνόπαυσης και χαρακτηρίζεται από μεταβολές στην διάρκεια και στη συχνότητα της έμμηνου ρύσεως. Διαρκεί περίπου 4 έτη και είναι η φάση όπου παρατηρούμε τα πρώτα συμπτώματα και τις αλλαγές στο σώμα μας.

Ποια είναι τα συνηθέστερα συμπτώματα;

Τα πρώτα, συμπτώματα κάνουν την εμφάνισή τους στο στάδιο της κλιμακτηρίου και ενώ κάποια υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου και το πέρασμα στην εμμηνόπαυση, κάποια άλλα μπορεί να παραμείνουν και να συνεχίζουν να μας προβληματίζουν.

Το πιο σύνηθες σύμπτωμα αλλά και ευρέως γνωστό είναι οι αγγειοκινητικές διαταραχές, δηλαδή το αίσθημα της έξαψης και εφίδρωσης αλλά της νυχτερινής εφίδρωσης. Εμφανίζεται σε μεγάλο ποσοστό των γυναικών, περίπου 60-80%, κατά τη διάρκεια της κλιμακτηρίου και συνήθως υποχωρεί λίγα χρόνια μετά την έναρξη της εμμηνόπαυσης.

gunaika kanei aera kai pinei nero

Η ουρογεννητική ατροφία είναι ένα συμπτώματα που εμφανίζεται, επίσης, στην κλιμακτήριο αλλά επιδεινώνεται κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση. Η ξηρότητα, ο κνησμός αλλά και ο πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή είναι τα συχνότερα προβλήματα. Συνήθως αντιμετωπίζεται με τοπικά σκευάσματα ορμονικής θεραπείας (όπως κρέμες, υπόθετα κα).

Πολλές από μας στην εμμηνόπαυση αντιμετωπίζουμε προβλήματα και διαταραχές ύπνου. Βιώνουμε δυσκολία στην έλευση του ύπνου αλλά και στη διάρκεια του. Η νυχτερινή εφίδρωση, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, αλλά και το άγχος, η ποιότητα ζωής, η μειωμένη σωματική δραστηριότητα και τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τον ύπνο και την ποιότητά του.

Τέλος, όπως πολύ συχνά αναφέρεται, πολλές από εμάς έχουμε έντονες εναλλαγές στην ψυχική μας διάθεση. Είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται και συνδέεται με τα προηγούμενα συμπτώματα που έχουν αναφερθεί και εμφανίζεται κατά την κλιμακτήριο αλλά συνήθως υποχωρεί μετά την εμμηνόπαυση.

Αλλαγή στο σωματικό βάρος ή στη σύσταση σώματος;

Ίσως έχουμε παρατηρήσει το νούμερο στη ζυγαριά να ανεβαίνει και πολλές από εμάς σκεφτόμαστε ότι οφείλεται στην κλιμακτήριο και στην εμμηνόπαυση. Όμως αυτό είναι κάτι που δεν ισχύει! Η αύξηση του σωματικού βάρους οφείλεται στην αύξηση της ηλικίας αλλά και στην μείωση της σωματικής δραστηριότητας. Όμως, αυτό που συμβαίνει στην εμμηνόπαυση είναι η αλλαγή στη σύσταση σώματος, δηλαδή μείωση της μυϊκής μάζας και παράλληλα αύξηση του λιπώδους ιστού, κυρίως στην κοιλιακή χώρα. Η αλλαγή στη σύσταση σώματος οφείλεται στις ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν στον οργανισμό μας και κυρίως στην μείωση των οιστρογόνων. Εκτός του αισθητικού αποτελέσματος που απασχολεί τις περισσότερες από εμάς, η αύξηση της περιφέρειας μέσης εγκυμονεί πολλούς κινδύνους για την υγεία, αφού είναι γνωστό ότι συνδέεται με την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Ποιες εξετάσεις πρέπει να κάνω τώρα που μπαίνω στην εμμηνόπαυση;

Ο καρκίνος του μαστού κατέχει τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου σε εμάς τις γυναίκες και ιδιαίτερα στις μέσης ηλικίας. Ωστόσο, αν διαγνωστεί εγκαίρως μπορεί να είναι πλήρως ιάσιμος. Γι αυτό το λόγο προτείνεται για τις γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό καρκίνου, να πραγματοποιείται μαστογραφία κάθε 2-3 χρόνια, ενώ για εκείνες τις γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του μαστού στην οικογένεια να εξετάζονται κάθε χρόνο.

Ένα ακόμη πρόβλημα που ακούμε συχνά να αναφέρεται μαζί με την εμμηνόπαυση είναι η οστεοπόρωση. Για την έγκαιρη διάγνωση και την έναρξη θεραπείας συστήνεται η μέτρηση οστικής πυκνότητας στη μέση ή στο ισχίο, έτσι ώστε να γίνει μια εκτίμηση της πιθανότητας για την εμφάνιση της οστεοπόρωση.

Τέλος, είναι πολύ σημαντική η εκτίμηση του κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα καθώς η συγκεκριμένη φάση της ζωής συνδέεται με αύξηση του ποσοστού των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να υποβαλλόμαστε ετησίως βιοχημικές εξετάσεις για τον προσδιορισμό του σακχάρου, των λιπιδίων καθώς και μέτρηση της αρτηριακής πίεσης.

Ποια είναι σχέση της οστεοπόρωσης με την εμμηνόπαυση;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η οστεοπόρωση ορίζεται ως μια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα καθώς και αλλοιώσεις στην αρχιτεκτονική του οστού, το οποίο οδηγεί σε αυξημένη πιθανότητα για κάταγμα. Οστεοπενία είναι μια κατάσταση που προηγείται της οστεοπόρωσης με τιμές της οστικής μάζας χαμηλότερες από τις φυσιολογικές.

osteoporisi kai emminopausi

Η οστεοπόρωση και τα οστεοπορωτικά κατάγματα σε μεγάλη ηλικία συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας. Η οστική μας μάζα αυξάνεται και φτάνει τη μέγιστη τιμή της περίπου στα 20 με 25 έτη, έκτοτε σταθεροποιείται και με την πάροδο του χρόνου ξεκινά η μείωση της. Στην εμμηνόπαυση η μείωση των οιστρογόνων επηρεάζει το ρυθμό μείωσης της οστικής μάζας. Μεγαλύτερο κίνδυνο για την εμφάνιση οστεοπόρωσης ή κάποιου κατάγματος που σχετίζεται με την οστεοπόρωση έχουν οι γυναίκες που εμφάνισαν πρόωρη εμμηνόπαυση ή έχουν ιστορικό οστεοπόρωσης ή οστεοπορωτικού κατάγματος στην οικογένειά τους.

Πρέπει να αλλάξω κάτι στη διατροφή μου;

Οι διατροφικές ανάγκες μας δεν διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό συγκριτικά με όταν βρισκόμασταν στην αναπαραγωγική ηλικία. Ωστόσο, για την πρόληψη της αύξηση του σωματικού βάρους, καλό είναι να μειώσουμε την ενεργειακή μας πρόσληψη, δηλαδή να καταναλώνουμε λιγότερες θερμίδες καθημερινά συγκριτικά με παλαιότερα. Η κατανάλωση συγκεκριμένων ομάδων τροφίμων προτείνεται σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα.

Συστάσεις για κατανάλωση ομάδων τροφίμων
Ομάδα τροφίμωνΔιατροφική σύστασηΙσοδύναμο μερίδας
Λαχανικά4 μερίδες/ ημέρα150-200g1 φλ. μαγειρεμένα λαχανικά2 φλ. πράσινα φυλλώδη λαχανικά
Φρούτα3 μερίδες/ ημέρα120-200g1 μέτριου μεγέθους φρούτο2 μικρά φρούτα
Δημητριακά και πατάτες5-6 μερίδες/ ημέρα1 φέτα ψωμί½ φλ. ζυμαρικά ή ρύζι½ φλ. δημητριακά1 πατάτα μέτριου μεγέθους
Γάλα και γαλακτοκομικά3 μερίδες/ ημέρα1 ποτήρια γάλα1 κεσεδάκι γιαούρτι30g ή 2 κουταλιές σούπας τυρί
Κόκκινο κρέαςΈως 1 μερίδα/ εβδομάδα120g μαγειρεμένο κόκκινο κρέας
Λευκό κρέας1-2 μερίδες/ εβδομάδα120g μαγειρεμένο λευκό κρέας
ΑυγάΈως 4/ εβδομάδα1 αυγό
Ψάρια και θαλασσινά2-3 μερίδες/ ημέρα150g. μαγειρεμένο ψάρι ή θαλασσινά
ΌσπριαΤουλάχιστον 3 μερίδες/ ημέρα1 φλιτζάνι μαγειρεμένα στραγγισμένα όσπρια
Προστιθέμενα λίπη και έλαια3-5 μερίδες/ ημέρα1 κουταλιά σούπας ελαιόλαδο ή άλλα φυτικά έλαια1 χούφτα ξηροί καρποί10-12 ελιές

Η πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D από τα τρόφιμα θα πρέπει να αξιολογείται από διαιτολόγο, ο οποίος μπορεί να κρίνει και να προτείνει συμπληρωματική χορήγηση για την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Η συμπληρωματική χορήγηση των υπόλοιπων βιταμινών και ιχνοστοιχείων δεν είναι απαραίτητη.

Ποια είναι τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε ασβέστιο;

Για να αυξήσουμε την πρόσληψη ασβεστίου καθημερινά, καλό θα είναι να προσθέσουμε στα γεύματά μας αλλά και στα ενδιάμεσα σνακ τρόφιμα που είναι πλούσια σε ασβέστιο. Τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε ασβέστιο είναι, φυσικά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γάλα, το γιαούρτι και τα διάφορα τυριά.

piges asvestiou

Επίσης, καλή πηγή ασβεστίου είναι τα αμύγδαλα και το γάλα αμυγδάλου αλλά και το σπανάκι και το μπρόκολο. Ακόμη, μια καλή συμβουλή είναι να καταναλώνουμε τα μικρά ψάρια μαζί με το κόκκαλο που καλή πηγή ασβεστίου.

Ιδέες για να εμπλουτίσουμε σε ασβέστιο τα γεύματά μας
Πρωινό1 ποτήρι γάλα αγελάδας ή αμυγδάλου1 γιαούρτι1 τοστ με τυρί
Μεσημεριανό/ Βραδινό1 σαλάτα βραστό μπρόκολο ή σπανάκιΤυρί*Μικρά ψάρια με το κόκκαλο
Σνακ1 χούφτα αμύγδαλα1 γιαούρτι1 κράκερ με τυρί*

* στο μέγεθος ενός σπιρτόκουτου

Περιεκτικότητα τροφίμων σε ασβέστιο
ΤρόφιμοΠοσότηταΕνέργεια (kcal) Ασβέστιο (mg)
 Γάλα 1,5% λιπαρά 250ml 117 325
 Γιαούρτι 2% 200g 146 183
 Γραβιέρα 30g 117 287
 Παρμεζάνα 30g 119 242
 Φέτα 30g 75 140
 Αμύγδαλα 30g 160 80
Γάλα αμυγδάλου250ml60300
Σπανάκι*1 φλιτζάνι41245
Μπρόκολο*1 φλιτζάνι5460

*βρασμένο

Πόση άσκηση πρέπει να κάνω;

Στα πλαίσια της πρόληψης της αύξησης του σωματικού βάρους, η άσκηση θα πρέπει να υπάρχει ιδανικά καθημερινά στις συνήθειες μας. Περίπου 30 λεπτά μέτριας έντασης άσκηση, όπως έντονο περπάτημα ή κολύμπι, σε συνδυασμό με κάποιες ασκήσεις με αντιστάσεις, όπως βαράκια, λάστιχα, yoga, pilates κα, έτσι ώστε να έχουν τα οστά μας μεγαλύτερη οστική πυκνότητα.

gunaika kanei askisi sti fusi

Που μπορώ να απευθυνθώ αν εμφανίσω συμπτώματα εμμηνόπαυσης;

Σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν τμήματα και ειδικά ιατρεία σε δημόσια αλλά και ιδιωτικά νοσοκομεία, τα οποία ασχολούνται αποκλειστικά με την εμμηνόπαυση και όλα τα νοσήματα που σχετίζονται με αυτή. Καλό θα είναι όλες οι γυναίκες που μπαίνουν στη φάση της εμμηνόπαυσης να πραγματοποιούν ετήσιους ελέγχους με σκοπό την πρόληψη.

Ιατρεία Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης
ΝοσοκομείοΟνομασία τμήματοςΔιεύθυνσηΤηλέφωνο
Αρεταίειο ΝοσοκομείοΤμήμα Κλιμακτηρίου ΕμμηνόπαυσηςΒ. Σοφίας 76, Αθήνα2107286284
Νοσοκομείο «Αττικόν»Τμήμα ΕμμηνόπαυσηςΡίμινι 4, Χαϊδάρι21 0583 1000
Νοσοκομείο «Έλενα Βενιζέλου»Ιατρείο Εμμηνόπαυσης, Ορμονικής θεραπείας και ΟστεοπόρωσηςΠλατείας Έλενα Βενιζέλου 22132051366
Νοσοκομείο «Ρέα»Ιατρείο Κλιμακτηρίου Εμμηνόπαυσης και ΟστεοπόρωσηςΛ. Συγγρού 3832109495250-1
Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου»Εξωτερικό Ιατρείο Εμμηνόπαυσης και ΟστεοπόρωσηςΔήμος Παύλου Μελά, Θεσσαλονίκη2313323390
Νοσοκομείο ΗρακλείουΤμήμα Εμμηνόπαυσης και ΚλιμακτηρίουΒούτες Ηρακλείου Κρήτης2810542107-108 


Για περισσότερες πληροφορίες:

https://www.mednutrition.gr/portal/lifestyle/systaseis-diatrofis/2162-emminopafsi-dyskoli-ilikia-gia-apoleia-varous

Continue Reading

Διατροφή

Τι να τρώω όταν δεν έχω χρόνο;

Το αιώνιο ερώτημα μέσα σε μία απαιτητική καθημερινότητα που έχει γίνει πλέον η ζωή μας!

Το μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που επισκέπτονται το διαιτολογικό γραφείο θα μου πουν «Καλά όλα αυτά που λες Πάρη, δεν προλαβαίνω όμως να τα φτιάξω» ή «Πάντα χάνω τα ενδιάμεσα σνακ». Και ποια είναι η απάντησή μου;

Το μυστικό κρύβεται στην οργάνωση και σε έξυπνες επιλογές!

Φτιάξε τη λίστα αγορών σου

Πρώτο βήμα στην οργάνωσή σου είναι να σημειώσεις σε ένα χαρτί ή στο κινητό σου όλα όσα θα χρειαστεί να αγοράσεις από το supermarket και το μανάβικο ή τη λαϊκή. Έχε κατά νου ότι σε μία απαιτητική καθημερινότητα προετοιμάζεσαι κάθε εβδομάδα για την επόμενη. Καταγράφεις τι θα χρειαστείς για όλες –ή για τις περισσότερες – ημέρες και το Σαββατοκύριακο κάνεις τις αγορές σου και πιθανή προεργασία όπου μπορείς, για τα κυρίως γεύματα και τα μικρογεύματα.

Πάμε να δούμε τώρα κάθε περίπτωση ξεχωριστά…

Πρωινό για ενέργεια

Καλό είναι εντός δύο ωρών από την ώρα που θα ξυπνήσεις, να καταναλώσεις το πρώτο γεύμα της ημέρας για ενέργεια και καλύτερη συγκέντρωση στις εργασίες σου. Εάν δεν προλαβαίνεις δοκίμασε να βάλεις λίγο νωρίτερα το ξυπνητήρι σου και φρόντισε επίσης να κοιμηθείς νωρίτερα, αν είναι εφικτό, το προηγούμενο βράδυ. Να θυμάσαι ότι είναι σημαντικό να συμπληρώνεις 7 με 9 ώρες ύπνου ημερησίως!

Εάν αυτό σου είναι αδύνατο, τότε προετοιμάσου από το προηγούμενο βράδυ:

  • Φτιάξε ένα σακουλάκι με μιξ δημητριακών πρωινού ολικής άλεσης, ξηρών καρπών και φρέσκων ή αποξηραμένων φρούτων.
  • Έχε πάντα στο γραφείο σου ή στην τσάντα σου τρόφιμα που μπορούν να καταναλωθούν ως ένα γρήγορο και on the go πρωινό, όπως μπάρες δημητριακών πρωινού ολικής άλεσης.
  • Εάν έχεις ψυγείο στην εργασία σου τότε βάλε κάποιο γιαουρτάκι ή μία μικρή συσκευασία γάλα, ώστε να μεταφέρεις το αγαπημένο σου μπολ με δημητριακά πρωινού εκεί!
  • Αν προτιμάς τις αλμυρές επιλογές έχε στο ψυγείο σου βρασμένα αυγά για μεγαλύτερο κορεσμό, κι απλά βάλτα στην τσάντα σου το πρωί με μερικά παξιμάδια.

Διατροφικό tip: Φρόντισε να επιλέγεις τρόφιμα που συνδυάζουν ενέργεια με κορεσμό! Στα δημητριακά πρωινού για παράδειγμα, που αποτελεί μία συχνή επιλογή, διάλεξε ένα προϊόν που περιέχει περισσότερα από ένα δημητριακά, όπως σιτάρι και βρώμη ολικής άλεσης και δώσε έμφαση σε ένα υψηλό ποσοστό ολικής άλεσης (θα το δεις στις πρώτες αναγραφές στα συστατικά του).

Ενδιάμεσα σνακ για καλύτερη διαχείριση της πείνας

Και σε αυτή την περίπτωση οι εύκολες επιλογές που μπορούν να βρίσκονται στην τσάντα και την εργασία σου είναι η λύση!

  • Μπάρες δημητριακών ολικής άλεσης,
  • φρούτα,
  • κράκερς,
  • παξιμάδια,
  • «εύκολα λαχανικά» όπως τοματίνια, στικς αγγούρι/καρότο,
  • σνακ ψημένων δημητριακών είναι μερικές μόνο ιδέες.

Και πάλι στη δυνατότητα ψυγείου φρόντισε να έχεις προμηθευτεί τυρί cottage ή κάποιο τυρί κρέμα χαμηλών λιπαρών για την περίπτωση που προτιμάς κάτι πιο αλμυρό.

Διατροφικό tip: Συνδύασε τουλάχιστον 2 ομάδες τροφίμων ακόμη και στα σνακ για μεγαλύτερο κορεσμό.

Το κυρίως γεύμα

Έχεις ήδη συμπληρώσει τη λίστα σου κι έχεις κάνει τις αγορές σου, οπότε έχεις όλα τα υλικά που θα χρειαστείς για τα γεύματα της εβδομάδας. Από εκεί και πέρα είναι όλα θέμα θέλησης:

  • Προγραμμάτισε τι θα φας κάθε ημέρα (ή τις περισσότερες ημέρες) της εβδομάδας.
  • Προετοίμασε κάποια φαγητά από το Σαββατοκύριακο, εάν έχεις χρόνο. Ολοκλήρωσε κάποια και αποθήκευσέ τα στο ψυγείο και κάποια άλλα μπορείς να έχεις σε πιο τελικό στάδιο στην κατάψυξη.
  • Εκμεταλλεύσου περισσότερες από μία φορά κάποιο τρόφιμο. Το κοτόπουλο που περίσσεψε για παράδειγμα πρόσθεσέ το σε μία πράσινη σαλάτα μαζί με παξιμάδια κι ελαιόλαδο/ελιές για ένα πλήρες γεύμα.
  • Τις πιο δύσκολες ημέρες αξιοποίησε τα βρασμένα αυγά που έχεις στο ψυγείο σου. Μαζί με μία σαλάτα, λίγο αβοκάντο και παξιμάδια ή καλαμπόκι θα σου προσφέρουν μία γρήγορη σαλάτα-γεύμα.

Διατροφικό tip: Σε περίπτωση που κάποια μέρα καταφύγεις στη λύση του «delivery» φρόντισε να συνδυάσεις μία πηγή πρωτεΐνης (κρέας, ψάρι, αυγό) μαζί με έναν υδατάνθρακα (ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι ολικής άλεσης, παξιμάδια κ.α.) και τη σαλάτα σου, αποφεύγοντας λιπαρές σος και δίνοντας προσοχή στην ποσότητα τροφίμων που θα καταναλώσεις.

Ελπίζω να έχεις πάρει ήδη χαρτί και μολύβι και να καταγράφεις τις επόμενες αγορές σου…

Continue Reading

Υγεία

Μπορώ να κάψω λίπος με 30 λεπτά τρέξιμο;

Υδατάνθρακες vs Λίπος

Όταν κάνεις οποιαδήποτε μορφή άσκησης συμπεριλαμβανομένου και του τρεξίματος, ο οργανισμός σου χρειάζεται ενέργεια ( μαγική λέξη )! Για να παράγει ενέργεια, πρέπει να βρει ένα καύσιμο! Τα καύσιμα αυτά για την άσκηση, αποτελούν οι υδατάνθρακες, τα λίπη και οι πρωτεΐνες. Με βασικότερα όμως τους υδατάνθρακες και τα λίπη! Των οποίων η συμμετοχή στους μηχανισμούς παραγωγής ενέργειας εξαρτάται ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση της άσκησης.

Δηλαδή το πόσο λίπος θα κάψουμε ή πόσο υδατάνθρακα, έχει να κάνει με πόση ένταση θα τρέχουμε και για πόσο χρόνο. Έτσι αλλάζοντας αυτά μπορούμε να έχουμε περισσότερη ή λιγότερη καύση λίπους από τον οργανισμό μας!

Το σώμα μας μπορεί και αποθηκεύει και τα δύο, όμως σαν πηγή ενέργειας όταν θα τα χρειαστεί, θα χρησιμοποιήσει πρώτα τους υδατάνθρακες, καθώς διασπώνται πιο γρήγορα, πιο καλά και δίνουν άμεσα ενέργεια!

Η καύση λίπους για να παράγουμε ενέργεια, είναι μια βασική μεν διαδικασία, αλλά δευτερεύουσα λύση για το σώμα μας, καθώς η διάσπαση των λιπαρών οξέων χρειάζεται περισσότερο χρόνο άσκησης και γίνεται πιο αργά. Έτσι ο οργανισμός αρχικά θα ξεκινήσει να χρησιμοποιεί υδατάνθρακες και αργότερα λίπος!

Χρονική διάρκεια vs Ένταση

Τι γίνεται όμως με την χρονική διάρκεια και με την ένταση;

Αναλόγως πάντα και τον τρόπο με τον οποίο κάνουμε άσκηση ως προς το χρόνο και την ένταση , θα δούμε την καύση λιπώδη ιστού και την καύση υδατανθράκων να αλλάζουν ποσοστά ενεργοποίησης από την αρχή μέχρι το τέλος της άσκησης.

Όταν έχουμε μικρή προς μεσαία χρονική διάρκεια και μέτρια προς μεγάλη ένταση, ο οργανισμός θα χρησιμοποιήσει τους υδατάνθρακες περισσότερο είτε το θέλουμε είτε όχι! Ανάποδα, εάν προπονούμαστε με μεσαία προς μεγάλη χρονική διάρκεια και με ένταση χαμηλή προς μέτρια τότε αλλάζουν τα ποσοστά και το λίπος χρησιμοποιείται σε μεγαλύτερο βαθμό.

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πως όταν η ένταση είναι μεγάλη και η χρονική διάρκεια μικρή, τότε δεν μπορούμε να περιμένουμε και πολλά από την καύση λίπους, το μεγαλύτερο μέρος ενέργειας έρχεται από τους υδατάνθρακες.

Αντίθετα, όταν η ένταση πέφτει και γίνεται χαμηλή ή μεσαία, αλλά η χρονική διάρκεια μεγαλώνει, τότε έχουμε μεγαλύτερο ποσοστό καύσης λίπους και λιγότερο ποσοστό υδατάνθρακα.

Για αυτό το λόγο πρέπει το μοτίβο που χρησιμοποιούμε στην προπόνηση να είναι αυτό της χαμηλής έως μέτριας έντασης και μεσαίας προς μεγάλης χρονικής διάρκειας (30 λεπτά και περισσότερο). Τα συνεχές τρέξιμο για ώρα, με χαμηλή-μέτρια ένταση μας βοηθάει να ενεργοποιήσουμε την καύση λίπους για ενέργεια!

Αερόβια vs Αναερόβια προπόνηση

Εδώ είναι το μεγαλύτερο μπέρδεμα… Καλά τα λέγαμε ως εδώ, αλλά τελικά τι προπόνηση να επιλέξω στο τρέξιμο για να έχω καύση λίπους; Και όμως, στην πραγματικότητα δεν είναι και τόσο μεγάλο το μπέρδεμα!

Αφενός να πούμε ότι και η καύση λίπους αλλά και η καύση υδατάνθρακα χρησιμοποιούνται σε αναλογία ποσοστού για παραγωγή ενέργειας. Όταν λέμε πως κάνουμε αερόβια άσκηση, χρειαζόμαστε το αερόβιο εύρος, δηλαδή τα όρια μέσα στα οποία ενεργοποιούμε τον αερόβιο μηχανισμό ενέργειας.

Το αερόβιο εύρος λοιπόν, καθορίζεται από την Μ.Κ.Σ ( Μέγιστη Καρδιακή Συχνότητα ) και αντιστοιχεί σε ποσοστό 55% – 85% της Μ.Κ.Σ  . Ένα πιο σωστό ποσοστό για καύση λίπους είναι 55%-70% της Μ.Κ.Σ . Δηλαδή εάν κάνουμε τρέξιμο με μέτρια ένταση και μεσαία προς μεγάλη χρονική διάρκεια, θα καταφέρουμε να κάψουμε περισσότερο λίπος για ενέργεια…

Αντίθετα όσο ο χρόνος μικραίνει και η ένταση ανεβαίνει, τόσο περισσότερο υδατάνθρακα χρειαζόμαστε σε αναλογία.

Γι’ αυτό θέλουμε αερόβιες προπονήσεις, με ποσοστά μέτριας έντασης και σχετικά μεγάλης διάρκειας. Τότε έχουμε τις καλύτερες συνθήκες για να βοηθήσουμε το σώμα μας να ενεργοποιήσει την καύση λίπους!

Για αυτό τρέξε με μέτριο ρυθμό για αρκετή ώρα και τότε θα δώσεις ώθηση στον οργανισμό σου να αποβάλλει περιττό λίπος, ακριβώς επειδή θα το έχει χρησιμοποιήσει για να παράγει ενέργεια!

Ποια ώρα είναι η πιο κατάλληλη για τρέξιμο και καύση λίπους;

Το πρωί! Ναι καλά διάβασες, κατά τις πρωινές ώρες τα επίπεδα του γλυκογόνου ( δηλαδή των αποθηκευμένων στο σώμα υδατανθράκων είναι πολύ χαμηλά ) έτσι ο οργανισμός αναγκάζεται να βρει άλλες πηγές ενέργειας! Και που θα κοιτάξει τότε; Μα στον λιπώδη ιστό… Θα ενεργοποιήσει την καύση λιπαρών οξέων και θα δώσει την απαραίτητη ενέργεια για τρέξιμο! Για τρέξιμο χαμηλής έντασης! Καθώς πρωινή προπόνηση με υψηλή ένταση, δεν ενδείκνυται χωρίς ένα ελαφρύ πρωινό γεύμα.

Τρέξιμο πριν ή μετά την προπόνηση με βάρη;

Επειδή η προπόνηση με βάρη στην βασική της μορφή είναι αναερόβιο είδος άσκησης, αυτό σημαίνει πως χρησιμοποιεί κυρίως τους ήδη αποθηκευμένους υδατάνθρακες για ενέργεια. Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε ότι πηγαίνοντας για τρέξιμο με χαμηλή προς μέτρια ένταση μετά την προπόνηση με βάρη, θα βοηθήσουμε τον οργανισμό μας να κάψει λίπος την ώρα του τρεξίματος!

Για αυτό δώσε τον κατάλληλο χρόνο και στην ενδυνάμωση με αντιστάσεις, αλλά και στην βελτίωση της καρδιάς σου, μέσα από το τρέξιμο.

Συνεχίζουμε να καίμε θερμίδες μετά την προπόνηση; – E.P.O.C effect

Το Ε.P.O.C (Excess Post-Exercise Oxygen Consumption ) σημαίνει αυξημένη μεταπροπονητική κατανάλωση οξυγόνου. Ναι, αυτό με την σειρά του σημαίνει πως ο ανθρώπινος οργανισμός έχει την ικανότητα να συνεχίζει να καίει θερμίδες όσο κάνει την εσωτερική του αποκατάσταση για να έρθει σε ισορροπία! Το φαινόμενο αυτό επηρεάζεται από την ένταση της προπόνησης. Για αυτό και προπονήσεις υψηλότερης έντασης έχουν αρκετή καύση θερμίδων και μετά την προπόνηση ακόμα και στη ξεκούραση.

Συνοψίζοντας, το ανθρώπινο σώμα για να τρέξει ή να κάνει οποιαδήποτε μορφής άσκησης, χρειάζεται ενέργεια! Την ενέργεια αυτή, θα την βρει κυρίως από την χρήση υδατανθράκων  και λίπους. Εάν το τρέξιμο σου, μπορεί να είναι συνεχές με χαμηλή έως μέτρια ένταση και για μεσαία προς μεγάλη διάρκεια, τότε ναι, να είσαι βέβαιος πως θα έχεις χρησιμοποιήσει ένα μεγάλο μέρος ενέργειας από την καύση λιπώδη ιστού!

Όλα αυτά όμως, θυμήσου πως δεν έχουν καμία σημασία αν η διατροφή σου δεν είναι η κατάλληλη για τον στόχο σου!

Καλή και ασφαλή προπόνηση!

ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΠΙΣΗΣ : Πόνος στην σπλήνα όταν τρέχουμε! Γιατί συμβαίνει;

Ακολούθησε το fmh.gr στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

Ηλίας Ασημακόπουλος, Γυμναστής, Γλυφάδα

  • Παύλου, Ν., ∆ιατροφή – Φυσιολογία και Άθληση, 1992
  • Manore, M., and Thompson , J., Sports nutrition for health and performance 2000
  • Burke, L.M., Kiens, B., and Ivy, J.L., Carbohydrates and fat for training and recovery, Journal of Sport Sciences, No.22, pp. 15-30, 2004
  • ΧΑΤΖΑΚΗ ΑΝΝΑ, «ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ», ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ, Α.Π.Θ. (Τ.Ε.Φ.Α.Α) 2014
  • ΤΡΑΝΑΚΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, ΚΩΣΤΑΚΗ ΑΝΝΑ , «∆ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΒΑΡΟΥΣ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σ.Ε.Υ.Π ( ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ) 2014
  • ΜΥΡΤΩ ΚΟΞΕΝΟΓΛΟΥ, « Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ, ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΚΤΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΣΕ ΥΠΕΡΒΑΡΑ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΑ ΑΤΟΜΑ», ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ, Α.Π.Θ. (Τ.Ε.Φ.Α.Α) 2019

Continue Reading

Διατροφή

Βιταμίνες στη Διατροφή σου [ΟΔΗΓΟΣ]

Τι είναι οι βιταμίνες;

Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά. Η έννοια της βιταμίνης αναπτύχθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα από τον βιοχημικό Frederick Hopkins και τον γιατρό Christiaan Eijkman, οι οποίοι παρατήρησαν ότι τα τρόφιμα περιείχαν και άλλες ομάδες ενώσεων εκτός από τα γνωστά μέχρι τότε συστατικά: πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λίπη, μέταλλα και νερό. Η ονομασία προέρχεται τη λατινική λέξη ‘vita’ (=ζωή) και την κατάληξη –αμίνη, γιατί οι πρώτες βιταμίνες που ανακαλύφθηκαν περιείχαν άζωτο στο μόριο τους

2.10.2020

Οι βιταμίνες ανάλογα με το αν διαλύονται στο νερό ή το λίπος ταξινομούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, τις υδατοδιαλυτές και τις λιποδιαλυτές.

Υδατοδιαλυτές βιταμίνες

Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες όπως φανερώνει και η ονομασία τους, είναι βιταμίνες που διαλύονται στο νερό. Οι βιταμίνες αυτές απορροφώνται γρήγορα, καθώς το φαγητό σου αποδομείται κατά την πέψη και εμφανίζονται άμεσα στην κυκλοφορία του αίματος. Εφόσον μεγάλο μέρος του σώματός σου αποτελείται από νερό κυκλοφορούν εύκολα στον οργανισμό. Οι νεφροί σου ρυθμίζουν συνεχώς τα επίπεδα τους, απεκκρίνοντας έτσι στα ούρα την πλεονάζουσα ποσότητα. Με αυτό τον τρόπο δεν αποθηκεύονται για μεγάλο χρονικό διάστημα στο οργανισμό σου και δεν είναι τοξικές. Αυτό βέβαια καθιστά απαραίτητη την καθημερινή πρόσληψή τους.

Λιποδιαλυτές βιταμίνες

Λιποδιαλυτές ονομάζονται οι βιταμίνες που διασπώνται στο λίπος. Πολλές λιποδιαλυτές βιταμίνες ταξιδεύουν στο σώμα σου με την συνοδεία πρωτεϊνών, οι οποίες λειτουργούν ως μεταφορείς. Τα λιπαρά τρόφιμα και τα έλαια αποτελούν αποθήκες αυτών των βιταμινών. Σε αντίθεση με τις υδατοδιαλυτές, το σώμα σου αποθηκεύει την περίσσεια και απελευθερώνει σταδιακά τις απαραίτητες ποσότητες για να καλυφθούν οι εκάστοτε ανάγκες σου. Ακριβώς επειδή αποθηκεύονται για μεγάλες χρονικές περιόδους, μπορούν εύκολα να εμφανιστούν τοξικά επίπεδα. Ευτυχώς, δεν είναι τόσο εύκολο αν κάνεις μια ισορροπημένη διατροφή! https://www.youtube.com/embed/ytT1GMbBN9g?feature=oembed

Γιατί οι βιταμίνες είναι απαραίτητες στη διατροφή μας;

Οι βιταμίνες είναι μια ετερογενής ομάδα συστατικών των τροφίμων, που αν και απαντάται στα τρόφιμα σε πολύ μικρές ποσότητες, εν τούτοις παίζει σημαντικό ρόλο στην διατροφή. Δεν περιέχουν θερμίδες αλλά είναι απαραίτητες για την κανονική ανάπτυξη, τη διατήρηση και τη σωστή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού.

Αυτά τα θρεπτικά συστατικά κρύβονται πίσω από τα αναγνωρισμένα οφέλη για την υγεία των τροφίμων, καθώς έχουν σημαντικό ρόλο στη ζωτικότητα, στην πρόληψη των ασθενειών και στην προώθηση της ευημερίας. Οι ποσότητες τους καθορίζουν επίσης πόσο θρεπτικό είναι πραγματικά ένα τρόφιμο. Ωστόσο δεν περιέχουν όλα τα τρόφιμα τις ίδιες ποσότητες θρεπτικών συστατικών. Κάποια μπορεί να αποτελούν καλύτερες πηγές για μια ορισμένη βιταμίνη και έτσι να περιέχουν μεγαλύτερες ποσότητες από αυτήν, ενώ αλλά πολύ μικρότερες. Όμως ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνεργική δράση πολλών βιταμινών, όπως για παράδειγμα της βιταμίνης Κ και D, που μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την βελτίωση των επιδράσεων τους στον ανθρώπινο οργανισμό.

Αποτελέσματα κλινικών μελετών σε ανθρώπους έδειξαν ότι η ταυτόχρονη χρήση βιταμινών Κ και D μπορεί να μειώσει την απώλεια οστικής μάζας και να βελτιώσει την υγεία των οστών

Υπάρχει κίνδυνος από την έλλειψη ή την υπερβολική πρόσληψη τους;

Είναι αλήθεια πως χωρίς επαρκείς ποσότητες, το σώμα σου μπορεί πραγματικά να υποφέρει. Η απουσία τους οδηγεί σε νοσηρές καταστάσεις τις αβιταμινώσεις. Λόγω του τεράστιου ρόλου που διαδραματίζουν, μια ανεπάρκεια σε μία βιταμίνη μπορεί να δημιουργήσει ένα πλήθος προβλημάτων εάν δε διορθωθεί. Και από την άλλη πλευρά, η διόρθωση ακόμη και μιας μικρής ανεπάρκειας μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη συνολική υγεία και την ευεξία. Ενώ αντίθετα η υπερβολική πρόσληψη τους μπορεί να οδηγήσει στις επικίνδυνες πάλι για τον οργανισμό υπερβιταμινώσεις. Βέβαια είναι σημαντικό το γεγονός πως το σώμα σου έχει την ικανότητα να προσαρμόζεται στις αλλαγές και έτσι η έλλειψη ή υπερβολική πρόσληψη μιας βιταμίνης δε θα οδηγήσει μέσα σε μια μέρα στις δυσμενές αυτές επιδράσεις.

Για αυτό λοιπόν είναι σημαντικό να υπάρχει ποικιλία στη διατροφή σου. Να ακολουθείς μία ισορροπημένη διατροφή, που να περιλαμβάνει όλες τις τροφές και έτσι να προσλαμβάνεις όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού και τη διατήρηση της υγείας σου.

Στο σημείο αυτό θυμήθηκα και μια παλαιότερη ανάρτηση μου στην ομάδα του Ζυγίζω Λιγότερο στο Facebook, όπου όπως είχα αναφέρει και τότε, δεν είναι στόχος να παραφορτωθούμε σε συμπληρώματα διατροφής για να “γεμίσουμε” σε θρεπτικά συστατικά, αλλά να έχει το σώμα μας τις σωστές αναλογίες τους, ώστε να βγαίνει ο σωστός “ήχος”.

Πάρης Παπαχρήστος

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, M.Sc.
Ιδρυτής του medNutrition.gr – Συγγραφέας

Continue Reading

Trending