Connect with us

Υγεία

Κορωνοϊός και Υποξεία Θυρεοειδίτιδα

Υποξεία Θυρεοειδίτιδα και Covid-19

Γράφει η Παρή Ράπτη, Ενδοκρινολόγος 

Υποξεία Θυρεοειδίτιδα (de Quervain ):  πρόκειται για μια φλεγμονώδη διαταραχή που αφορά τον θυρεοειδή, αγνώστου αιτιολογίας, που εμφανίζεται 1-2 εβδομάδες μετά από λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού και πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας.

Η νόσος περιεγράφηκε για πρώτη φορά από τον Ελβετό χειρουργό Fritz De Quervain το 1902.

Χαρακτηρίζεται από έντονα, τοπικά και γενικά συμπτώματα του οργανισμού, που λόγω της οξείας και έντονης έναρξης  μοιάζουν σχεδόν ανησυχητικά.  Τοπικά εμφανίζεται έντονο διάχυτο άλγος, που αντανακλά στα αυτιά και στο σαγόνι, επώδυνη διόγκωση του θυρεοειδούς, τόσο που σχεδόν δεν μπορούμε να τον ακουμπήσουμε και παροδική θυρεοτοξίκωση (αύξηση στο αίμα των θυρεοειδικών ορμονών και ανάλογη συμπτωματολογία).

Η παθοφυσιολογία και παθογένεση της νόσου δεν είναι πλήρως κατανοητή. Συνήθως αφορά νεαρές γυναίκες με μια καταιγιστική συμπτωματολογία και μια κλινικοεργαστηριακή εικόνα εξαιρετικά έντονη.  Έχει εποχική εμφάνιση όπως οι ιώσεις κυρίως το Μάιο, και αυτοιάται, σε διάστημα 4-6 εβδομάδων, έχοντας όμως  μεγάλες πιθανότητες υποτροπής. Είναι μια θυρεοειδίτιδα εξαιρετικά σπάνια, (γιατί υπάρχουν διαφορετικών τύπων θυρεοειδίτιδες), εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες τις 4ης και 5ης δεκαετίας, έχοντας  μια επίπτωση 5 περιστατικά στις 100.000 το χρόνο και αφορά το 5% των παθήσεων του θυρεοειδούς.  

Ενώ πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας μέχρι σήμερα δεν έχει ανιχνευθεί κάποιος υπεύθυνος ιός. Κατά καιρούς έχουν ενοχοποιηθεί ο ιός της γρίπης, Coxsackie  Α + Β αδενοϊός, κτλ.

Η υπόθεση ότι μπορεί να είναι ιογενούς αιτιολογίας ξεκινά από κάποιες παρατηρήσεις. Η μεγαλύτερη επίπτωση της είναι την εποχή της άνοιξης όπως συνήθως συμβαίνει με τις ιώσεις. Η συμπτωματολογία μοιάζει πάρα πολύ με τη συμπτωματολογία της γρίπης ή λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού με υψηλό πυρετό, πόνο στο λαιμό, γενική κακουχία, μυαλγίες, κόπωση , καταβολή, ενίοτε γαστρεντερικές διαταραχές και ανεύρεση ανεβασμένων δεικτών λοίμωξης. Ο έντονος πόνος στο θυρεοειδή μπορεί να αφορά τον ένα λοβό αλλά μεταναστεύει και  στον άλλον.

Από διαγνωστική άποψη χαρακτηριστικά είναι ανεβασμένοι οι δείκτες φλεγμονής,  όπως τριψήφια ταχύτητα καθιζήσεως ΤΚΕ, αυξημένη αλκαλική φωσφατάση και τρανσαμινάσες (ηπατικά ένζυμα) CPK και άλλοι. Οι ορμόνες του θυρεοειδούς μπορεί να ανευρεθούν σε πρώτη φάση υψηλές και στην πορεία χαμηλές δημιουργώντας διαγνωστικό πρόβλημα. Μπορεί να εντοπίσουμε φάση εργαστηριακού και κλινικού υπερθυρεοειδισμού αρχικά, ενώ το σπινθηρογράφημα εμφανίζεται με ελάχιστη ή καθόλου πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου.  Το υπερηχογράφημα μπορεί να εμφανίσει υποηχογενής περιοχές χωρίς αιμάτωση με ενδείξεις φλεγμονής. Πολύ συχνά τίθεται θέμα  διαφοροδιάγνωσης διότι τα συμπτώματα μπορεί να μιμηθούν  φαρυγγίτιδα, ωτίτιδα, ή άλλες νόσους του ανώτερου αναπνευστικού.  Η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη με ανάρρωση σε 4-6 εβδομάδες (πιθανά όταν το ιικό φορτίο και το αντιγόνο του ιού μειούται). Δεν αποκλείονται οι υποτροπές. Η προοδευτική καταστροφή των θυρεοειδικών κυττάρων (επιθηλιακά) εξηγεί και τις κλινικοεργαστηριακές φάσεις που έπονται της αρχικής φλεγμονής, που είναι α) θυρεοτοξίκωση β) υποθυρεοειδισμός γ) ευθυρεοειδισμός, ενώ μερικές φορές λόγω της ίνωσης του παρεγχύματος που προκαλείται από τη φλεγμονή ο υποθυρεοειδισμός είναι μόνιμος.

Είναι συχνή η παρατήρηση ότι σχεδόν πάντα έχει προηγηθεί  λοίμωξη των ανωτέρων αναπνευστικών οδών πριν εμφανισθεί η θυρεοειδίτιδα. Η θεραπεία της θυρεοειδίτιδας De Quervain, η οποία όπως προαναφέραμε αυτοιάται είναι όποτε και εάν χρειαστεί, αναλγητικά και σε περιπτώσεις έντονης συμπτωματολογίας χορήγηση κορτικοειδών. Αν και εφόσον προκληθεί μόνιμος υποθυρεοειδισμός λόγω ίνωσης χορηγείται υποκατάσταση με θυροξίνη.

Με διαφορά από τις άλλες αυτοάνοσες θυρεοειδίτιδες δεν είναι μια αυτοάνοση καθαρά νόσος, αλλά σίγουρα είναι μια νόσος που προκαλείται με τη συμμετοχή του ανοσοποιητικού συστήματος.

Προβληματισμοί προς περαιτέρω διερεύνηση:

Πρόκειται για φλεγμονώδη κατάσταση του θυρεοειδούς που αφορά κυρίως γυναίκες.

Αν και μέχρι σήμερα θεωρείται αγνώστου αιτιολογίας και  δεν έχει εντοπιστεί ο ιός, η υποξεία θυρεοειδίτιδα πιθανολογείται ότι  είναι ιογενούς αιτιολογίας διότι:

α) Εμφανίζεται συχνά ταυτόχρονα με ιογενείς λοιμώξεις 

β) Έχει προηγηθεί λοίμωξη του ανωτέρου αναπνευστικού και ο ασθενής εμφανίζει πρόδρομα συμπτώματα όπως καταβολή, μυαλγία,  πυρετό, πονοκέφαλο. Τυχαία μπορούν να ανευρεθούν αντιθυρεοειδικά αντισώματα που δεν παίζουν όμως κανέναν ρόλο στην παθογένεση της νόσου αλλά αποτελούν «επιφαινόμενο».

γ)Στη διεθνή βιβλιογραφία επίσης και στις  ελάχιστες έρευνες που υπάρχουν αναφέρεται ότι αρκετοί ασθενείς εμφανίζουν θετικό HLA-B35 (γονίδια-σύστημα ιστοσυμβατότητας HLA) το οποίο ανευρίσκεται και στο οικογενειακό περιβάλλον συχνά, ενώ έχουν βρεθεί και ασθενείς με HLA-B67. Αυτό θα μπορούσε να μας κατευθύνει και σε μια υποθετική σκέψη ότι υπάρχει  και γενετική  προδιάθεση.

Φαίνεται από τα μέχρι σήμερα λιγοστά δεδομένα,  πιθανά το ανοσολογικό κυτταρικό υπόβαθρο με υπεροχή διεγερμένων κυτταροτοξικών Τ κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος τόσο στο θυρεοειδή όσο και στην κυκλοφορία, θα μπορούσε να μας οδηγήσει στην υπόθεση μιας ιογενούς λοίμωξης ως αιτία. Επίσης από άλλες έρευνες φαίνεται ότι υπάρχει  παρουσία προφλεγμονωδών κυταροκινών  με την παρουσία της πιθανά  περισσότερο εμπλεκόμενης ιντερλευκίνης  να είναι η ιντερλευκίνη 6 «IL-6». Εδώ θα πρέπει να θυμηθούμε ότι τα μακροφάγα CD68+ παράγουν την ιντερλευκίνη 6 και ανευρίσκονται σε ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις.

Θεωρώ ότι στην σκιά του γενικότερου προβληματισμού επιστημονικού και γενικού στην εποχή του κορωνοϊού , θα πρέπει να λάβουμε υπόψη και τα άλλα νοσήματα που αφορούν παράλληλα τους ανθρώπους και ότι χρειάζεται να γίνεται πάντα ασφαλής διαφοροδιάγνωση, κυρίως με νοσήματα που έχουν ανάλογη συμπτωματολογία, με σκοπό να υπογραμμίσουμε τις διαφορές στη συμπτωματολογία  ώστε να μην μπερδεύονται οι ασθενείς. 

Και να λάβουμε υπόψη, εκτός των άλλων και τα  λίγα θυρεοειδίτιδας περιστατικά που δεν γνωρίζουμε αν θα αυξηθούν η όχι στη συγκεκριμένη συγκυρία μετά από μια ιδιαίτερα μεταδοτική ιογενή λοίμωξη αναπνευστικού που βιώνουμε σήμερα καθώς οι ελάχιστες περιπτώσεις θυρεοειδίτιδας de Quervain εμφανίζονται κυρίως τον Μάιο.

Η σωστή διατροφή, η άσκηση, ο καλός ύπνος, η προσαρμογή στο βιολογικό μας ρολόι μας βοηθούν στο να είμαστε πιο υγιείς και αυτό πρέπει να κάνουμε. Σημαντική είναι και μείωση του στρες με ενασχολήσεις που βοηθούν. 

Υποθετική προσέγγιση

Από τις μέχρι τώρα λίγες πληροφορίες που έχουμε θεωρώ ότι θα μπορούσαν να υπάρχουν, μεταξύ των δυο νοσημάτων κάποια ανάλογα σημεία και κάποια διαφορετικά.

Όσον αφορά τον κορονωϊό γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ιογενή λοίμωξη ενώ η θυρεοειδίτιδα (πιθανόν να είναι ιογενούς αιτιολογίας) όμως εμφανίζεται μετά από λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού 1 με 2 εβδομάδες και είναι σπάνια νόσος.

Κάποια από τα συμπτώματα μοιάζουν αλλά είναι διαφορετικής βαρύτητας και έντασης. (Η θυρεοειδίτιδα δεν παρουσιάζει  θνησιμότητα ενώ ο κορωνοϊός παρουσιάζει). Μιας και οι δυο παθήσεις έχουν κάποια ανάλογη συμπτωματολογία ας δούμε τις διαφορές.  Η κυρίαρχη διαφορά στα συμπτώματα είναι στην περίπτωση του Covid-19 η ύπαρξη ξηρού κυρίως βήχα και δύσπνοιας που ορισμένες φορές γίνεται πολύ σοβαρή ενώ τα υπόλοιπα συμπτώματα μπορεί είναι ανάλογα.

Και οι δυο παθήσεις εμπλέκουν το ανοσοποιητικό σύστημα με ανάλογο τρόπο.  Φαίνεται να επηρεάζονται τα επιθηλιακά κύτταρα, τα οποία και καταστρέφονται.

Από τα μέχρι σήμερα ελάχιστα δεδομένα , σημαντικό ρόλο πιθανά παίζουν προφλεγμονώδεις  παράγοντες , η κυτοκίνη IL-6 που εντοπίζεται και στη θυρεοειδίτιδα αλλά στην περίπτωση του  κορωνοϊού η παραγωγή της εμφανίζεται σαν καταιγίδα. Σε μερικά από τα περιστατικά νοσούντων εμφανίζεται ίνωση διαταράσσοντας τη λειτουργία του οργάνου στόχου που μπορεί να το καταστήσουν μη λειτουργικό (το θυρεοειδή στην θυρεοειδίτιδα, τον πνεύμονα στην περίπτωση της λοίμωξης Covid-19).

-Ανάλογη εποχική εμφάνιση.

-Πιθανή αλλά διαφορετική εμπλοκή των ορμονών του φύλου και του χρωμοσώματος Χ.  Ενώ η θυρεοειδίτιδα εμφανίζεται πιο συχνά και με  περισσότερες επιπλοκές στις γυναίκες, ο κορωνοϊός SaRS-Cov2 φαίνεται να έχει πιο ήπια συμπτωματολογία στις γυναίκες και λιγότερες επιπλοκές. 

Στο ερώτημα που τίθεται τον  τελευταίο καιρό εκτός των άλλων είναι, γιατί εμφανίζεται μεγαλύτερος ο  αριθμός των ανδρών με Covid-19 οι οποίοι νοσηλεύονται με έντονη συμπτωματολογία  και κάποιοι από αυτούς καταλήγουν. 

Επίσης να λάβουμε υπόψη ότι το ακριβές ποσοστό λοίμωξης Covid-19 στο γενικό πληθυσμό όλων των χωρών δεν είναι ακόμη γνωστό. Προς το παρόν ακόμη πιθανολογείται , άρα αυτές οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων δεν είναι ακόμη τεκμηριωμένες. Υπάρχουν σοβαρές στατιστικές στα δημογραφικά δεδομένα με άλλες προσεγγίσεις που θεωρούν ότι πιθανά τα ποσοστά των φορέων μεταξύ των δυο φύλων έχουν ίση κατανομή. Οι άνδρες  φαίνεται να εμφανίζουν επιπλοκές και πεθαίνουν από αυτές σε σαφώς υψηλότερα ποσοστά από τις γυναίκες. Αυτή η διαφορά φαίνεται να αφορά όλα τα ηλικιακά γκρουπ στην περίπτωση λοίμωξης Covid-19.

Η διαφορά απάντησης του οργανισμού μεταξύ των δύο φύλων σε εισβολή ιών μπορεί πιθανολογείται ότι μπορεί να οφείλεται σε διαφορές της ανοσολογικής απόκρισης λόγω του διαφορετικού τρόπου αντίδρασης του γυναικείου και ανδρικού ανοσοποιητικού συστήματος (λόγω της ύπαρξης χρωμοσώματος Χ και των ορμονών του φύλου).

Οι διαφορές αυτές του ανοσοποιητικού συστήματος είναι επίσης υπεύθυνες για το γεγονός ότι οι γυναίκες εμφανίζουν  μεγαλύτερα ποσοστά αυτοάνοσων νοσημάτων από τους άνδρες.

Αυτό λόγω της διαφοράς εγρήγορσης-αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος. (Ίσως γιατί οι γυναίκες έχουν να προστατεύσουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους τα παιδιά που κυοφορούν).

Πάνω από 10 συχνά εμφανιζόμενα αυτοάνοσα νοσήματα αφορούν κυρίως γυναίκες.

Φαίνεται ότι τα μακροφάγα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος αντιδρούν διαφορετικά στις απειλές και στους εισβολείς στα δυο φύλλα.

Έχει παρατηρηθεί σε λίγες έρευνες που έχουν γίνει, ότι σε θηλυκά ποντίκια ένας αριθμός του πληθυσμού των μακροφάγων  είναι ενεργός χωρίς ανοσοδιέγερση κάτι που δεν παρατηρείται στα αρσενικά. Πιθανά αυτό οφείλεται στο ότι στο χρωμόσωμα Χ υπάρχουν γονίδια που συσχετίζονται με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Μια άλλη πιθανή εξήγηση για τις διαφορές των φύλων είναι πώς οι ορμόνες επηρεάζουν την απάντηση του ανοσολογικού συστήματος. Έχουν γίνει ήδη έρευνες για το πώς τα οιστρογόνα είχαν κάποια προστατευτική δράση στον SARS ιό ξάδελφο του νέου κορωνοϊού.

Στις έρευνες αυτές τα θηλυκά ποντίκια που είχαν χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων διαφαινόταν ότι έχουν χάσει την προστασία απέναντι στον ιό. Άρα στην εμμηνόπαυση  οι γυναίκες όταν χάσουν αυτό το βιολογικό προνόμιο προστασίας προς τον ιό τι συμβαίνει;

Ένας άλλος βιολογικός παράγοντας που θα μπορούσε να εξηγήσει τις διαφορές μεταξύ των φύλων είναι η παρουσία υποδοχέων στην επιφάνεια των υγιών κυττάρων στα οποία επιτίθεται ο ιός. Έχουν όμως αναφέρει ερευνητές στην Κίνα ότι υπάρχει μία σημαντική διαφορά στην παρουσία αυτών των υποδοχέων σε πνευμονικά κύτταρα ανδρών και γυναικών. Πιθανόν να οφείλονται στο χρωμόσωμα Χ.

Πίσω από όλες αυτές τις πιθανές διαφορές μεταξύ των δυο φύλων στην διαφορετική πορεία της νόσου, καθοριστικοί παράγοντες να είναι γονιδιακές και ορμονικές διαφορές. Δεν μπορεί επίσης να μην καταγραφούν οι διαφορετικές συνήθειες μεταξύ των δύο φύλων όπως τα ποσοστά καπνίσματος και η κατανάλωση αλκοόλ ως πιθανές άλλες αιτίες.

Ας συγκεντρώσουμε μερικές παρατηρήσεις

Α) Η ανοσολογική αντιδραστικότητα είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.

Β) Τόσο στα πειραματόζωα όσο και στον άνθρωπο υπάρχει υπεροχή των αυτοάνοσων νοσημάτων στα θηλυκά, σε σύγκριση με τα αρσενικά.

Γ) Μελέτες σε πολλά πειραματικά μοντέλα έχουν διαπιστώσει ότι η υποκείμενη βάση τόσο στα πειραματόζωα όσο και στον άνθρωπο σχετίζονται με τις χρωμοσωμικές (Χ) διαφορές των φύλων και τις ορμόνες του φύλου.

Τόσο από την εμπειρία των κλινικών γιατρών όσο και των ερευνητών έχουν παρατηρηθεί εντυπωσιακές διαφορές στην  ανοσολογική απάντηση μεταξύ των δύο φύλων.  Επίσης, είναι γνωστό ότι τα θηλυκά έχουν εντονότερη χυμική και κυτταρική ανοσία. 

Ταυτόχρονα, οι κλινικοί γιατροί σημειώνουν ότι είναι γεγονός ότι οι γυναίκες είναι πιο ανθεκτικές σε μία ποικιλία λοιμώξεων, οι οποίες συσχετίζονται με τη μεγαλύτερη μακροζωία τους. Πρόκειται για παρατηρήσεις που δεν έχουν διερευνηθεί επαρκώς και θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω δίνοντάς τους την ανάλογη προσοχή για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα . Άρα ο ρόλος του χρωμοσώματος Χ και των οιστρογόνων διερευνάται περαιτέρω. Στα ερωτήματα αυτά πολλοί ειδικοί προσπαθούν να βρουν απαντήσεις με εντατικές μελέτες σε όλο τον κόσμο.

Εδώ και καιρό αναφέρουμε σε διάφορα δημοσιεύματα την πιθανότητα «πεποίθηση» της μεγάλης σημασίας και συμμετοχής του ενδοκρινικού συστήματος, καθώς φαίνεται ότι σε αρκετές έρευνες διαπιστώνεται μια σχέση μεταξύ της λοίμωξης  Covid-19 και ορισμένων ενδοκρινικών και μεταβολικών οδών. 

Κάποιες εξ αυτών σχετίζονται με την ύπαρξη του υποδοχέα του ACE-2 στην μεμβρανική επιφάνεια των κυττάρων του ξενιστή, την ύπαρξη της πρωτεάσης σερίνης που απαιτείται για τη σύνδεση του ACE-2 με το SPIKE-S, τα επίπεδα της αγγειοτενσίνης 2, αγγειοτενσίνης 1-7, της υπερέκκρισης TNF-A, IL6, INF, καθώς και την εμπλοκή του νευροενδοκρινικού συστήματος και των αξόνων HPA. Η συμμετοχή ορμονών και προορμονών φαίνεται να έχει κυρίαρχη εμπλοκή. 

Αναφορικά για τη σημασία των ορμονών παραθέτουμε το παράδειγμα ότι: η πρωτεάση σερίνη TMPRSS2 εμπλέκεται σε παρά πολλές πρωτεολυτικές διεργασίες του οργανισμού.  Πρόκειται για πρωτεΐνη που διεγείρεται από ανδρογόνα, αλλά ενεργοποιεί επίσης διάφορα υποστρώματα, συμπεριλαμβανομένου του προηπατικού αυξητικού παράγοντα HGF και διεγείρει τους υποδοχείς CMet -Cxcl12/ CXCR4 Chemiochinr components- (πιθανά να παίζει ρόλο στην καταιγίδα κυττοκινών),   ενώ η δράση της καθορίζεται από γονίδια. Η TMPRSS2 ρυθμίζεται τόσο από ανδρογόνα όσο και από ανδρογονικούς υποδοχείς (ΑR).

Οι  ACE-2 που συνδέονται με τον νέο κορωνοϊό  είναι δύο τύπων: Σωματικοί και των όρχεων.  Όμως ο ACE-2 των όρχεων μεταγράφεται από το ίδιο γονίδιο, αλλά με μια εναλλακτική μεταγραφή. 

Η συμβουλή όμως παραμένει ότι με οποιοδήποτε σύμπτωμα επικοινωνούμε με τον προσωπικό μας γιατρό, ακολουθούμε τις ιατρικές του συμβουλές και λαμβάνουμε υπόψη όλες τις οδηγίες των επίσημων φορέων μόνο! Δεν πειραματιζόμαστε ούτε κάνουμε μόνοι μας διάγνωση.

 

Υγεία

Ο ρόλος της Γενετικής στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή

Όταν γεννιέται ένα μωρό, πάντα αναρωτιόμαστε σε ποιον μοιάζει. Το γενετικό σας χάρισμα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τη σωματική διάπλαση και τον χαρακτήρα, αλλά η επικοινωνία μητέρας-εμβρυϊκού είναι επίσης σημαντική.

Τα γονίδια

Τα γονίδια, που υπάρχουν σε κάθε ένα από τα κύτταρα του οργανισμού μας, είναι εκείνα που καθορίζουν τη φυσιογνωμία μας, ακόμη και, σε ένα βαθμό, τις ικανότητες και τον χαρακτήρα μας. Το γενετικό χάρισμα κάθε ανθρώπου είναι ο συνδυασμός γονιδίων που έχουμε κληρονομήσει από τον πατέρα και τη μητέρα. Κάθε ωάριο και κάθε σπέρμα φέρουν έναν συνδυασμό γονικών γονιδίων που, όταν ενώνονται στο μελλοντικό έμβρυο, δημιουργούν ένα μοναδικό ον. Γι’ αυτό τα αδέρφια, ακόμα κι αν μοιάζουν, δεν θα είναι ποτέ τα ίδια.

Επιγενετική

Η επιγενετική είναι κληρονομήσιμες αλλαγές στη γονιδιακή έκφραση που δεν ανταποκρίνονται σε αλλαγές στην αλληλουχία του DNA. Δηλαδή, δεν εκφράζονται όλα τα γονίδια με τον ίδιο τρόπο κατά τον σχηματισμό του μωρού, μερικά μπορεί να ενεργοποιηθούν ή να απενεργοποιηθούν ανάλογα με τις συνθήκες της εγκυμοσύνης. Η διατροφή, το επίπεδο άγχους, η σωματική δραστηριότητα ή η παχυσαρκία της εγκύου μητέρας έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζουν την έκφραση των γονιδίων του εμβρύου. Έτσι, η ενδομήτρια επικοινωνία μεταξύ μητέρας και εμβρύου μπορεί να αλλάξει την έκφραση των γονιδίων του τελευταίου και στην περίπτωση που είναι μόνο βιολογική μητέρα, το έμβρυο μπορεί να έχει και κάποιο από αυτά.

Έτσι, στην κοινή μητρότητα, το μελλοντικό μωρό θα έχει κάτι μοναδικό από κάθε μητέρα του.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα άρθρα στο https://www.iakentro.com

Continue Reading

Διατροφή

Ποια είναι τα μυστικά μιας ισορροπημένης διατροφής;

Μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία μας, τη διάθεσή μας; Γιατί ενώ φάγαμε λίγο η ζυγαριά μας διαψεύδει; Τι γίνεται με τις θερμίδες; Η Παρή Ράπτη, διακεκριμένη ενδοκρινολόγος, μας καθοδηγεί και μας ενημερώνει για το τι σημαίνει υγιεινή διατροφή.


“Σχεδιάζοντας μια ισορροπημένη διατροφή” θα μπορούσε να ήταν ο τίτλος ενός βιβλίου. Στη σκέψη όμως των περισσοτέρων αυτό σημαίνει δίαιτα, δηλαδή τρέφομαι λίγο ή δεν τρέφομαι καθόλου ή στερούμαι, ακόμα και σήμερα που η δυνατότητα επιλογής τροφίμων, για τις καταναλωτικές τουλάχιστον κοινωνίες (και η Ελλάδα είναι μία απο αυτές), προσεγγίζεται με λανθασμένο τρόπο.
Αναμφισβήτητα ο τρόπος ζωής ή οι γρήγοροι καθημερινοί ρυθμοί ή η “επίθεση” καταναλωτικών μηνυμάτων, που υποδεικνύουν ευκολία στην προετοιμασία, όμορφη παρουσίαση και ξένη κουζίνα πάνω σε καινούρια πρότυπα , δεν αφήνουν περιθώρια στη σκέψη.

Τι αποτελεί σωστή διατροφή για έναν μεσογειακό άνθρωπο; Τι σημαίνει υγιεινή διατροφή;

Με απλά λόγια, η διατροφή που στηρίζεται σε φυσικές , μη επεξεργασμένες τροφές, με επαρκή ποσότητα των βασικών θρεπτικών ουσιών (υδατάνθρακες, πρωτείνες, ιχνοστοιχεία, βιταμίνες, φυτικές ίνες, λιπαρά) σε ισορροπημένη ποσότητα, με αποφυγή της ζάχαρης, ορισμένων λιπαρών και με χαμηλές ποσότητες θερμίδων.


Η μεσογειακή γη αποτελεί εξ ορισμού το κέρας της Αμάλθειας με πλούσιους θησαυρούς, όπως ντομάτες, μελιτζάνες, βερίκοκα, φακές, φασόλια, πορτοκάλια, λεμόνια, σκόρδο, κρεμμύδι, γάλα, αβγά, δημητριακά, ψάρι, δηλαδή κάθετι που παράγει η χώρα μας..
Μια δίαιτα βέβαια είναι υποχρεωτικό να στηρίζεται σε όλα τα στοιχεία της διατροφικής αλυσίδας, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τις διαφορετικές ανάγκες ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, τη σωματική διάπλαση και την εργασία, τη σωματική άσκηση και τη φυσική κατάσταση.


Δεν μπορείς να τηρήσεις τη πυραμίδα σε ένα παιδί. Για παράδειγμα, η χοληστερόλη είναι απαραίτητη στα παιδιά, γιατί είναι αυτή που βοηθά στην παραγωγή βασικών για την ανάπτυξη ορμονών. Γι’ αυτό και στην παιδική ηλικία τροφές όπως τα αβγά και το πλήρες γάλα δεν μπορούν να μειωθούν, διότι το ασβέστιο είναι δομικό υλικό του σκελετού και για ένα παιδί παρακαταθήκη μιας ζωής. Αντίστοιχα, μια γυναίκα στη γονιμοποιητική ηλικία δεν μπορεί να στερηθεί το κρέας, το οποίο περιέχει σίδηρο, ενώ μια άλλη σε εμμηνόπαυση πρέπει να καταναλώνει για την οστεοπόρωση πολλά γαλακτοκομικά.

Εξάλλου, γυναίκες και άνδρες έχουν διαφορετικές διατροφικές επιλογές. Η αιτία αυτών των διαφορών φαίνεται να είναι βιολογική, λαμβάνοντας υπόψη ότι στον εγκέφαλο το κέντρο της πείνας και του κορεσμού βρίσκεται σε εκείνο της αναπαραγωγής.

Τα κιλά των διακοπών

Και τώρα το φλέγον θέμα. Επιστροφή από τις διακοπές και η ζυγαριά σας καταγράφει 1-2 κιλά περισσότερο. Μην πανικοβάλλεστε! Για να δούμε να εξαφανίζεται σε μικρό χρονικό διάστημα το επιπλέον βάρος, είναι απαραίτητο να αποβάλουμε τις τοξίνες με τις οποίες επιβαρύνθηκε ο οργανισμός μας όλο αυτό το διάστημα που επιτρέψαμε στον εαυτό μας διατροφικές παρεκκλίσεις. Θα αναφερθούμε σε μικρές αλλά θαυματουργές συμβουλές.

– Ας εγκαταλείψουμε μερικές κακές συνήθειες, π.χ. τη μαγιονέζα στο φαγητό ή το dressing και το πολύ λάδι στις σαλάτες, τα γλυκά και τις σοκολάτες, τα αλμυρά και τους ξηρούς καρπούς την ώρα του απεριτίφ.

– Ας περιοριστούμε στα κύρια γεύματα καταναλώνοντας μέτριες ποσότητες φαγητού (μερίδα εστιατορίου), ελάχιστο λάδι (4 κουταλάκια λάδι την ημέρα κατανεμημένα στα διάφορα γεύματα). Προτιμότερο είναι στα μαγειρευτά φαγητά να προσθέτουμε το λάδι στο τέλος.

– Μπορούμε να καταναλώνουμε άφθονα λαχανικά , ωμά ή βραστά (κατά προτίμηση ωμά, για να μην έχουμε απώλεια του μεγαλύτερου μέρους των βιταμινών με το βράσιμο), κοτόπουλο ή ψάρι, αποφεύγοντας πάντα κρέατα που περιέχουν λίπος, όπως αρνί ή χοιρινό.

– Αποφεύγουμε τα τηγανητά, τις σάλτσες, κρέμες πλούσιες σε λιπαρά, γλυκά, ζυμαρικά και πατάτες.

– Μπορούμε να καταναλώνουμε φρούτα, όπως πορτοκάλια και μανταρίνια, πλούσια σε βιταμίνη C.

– Βασικό είναι να καταναλώνουμε άφθονο νερό που υποβοηθά τη διούρηση –άρα διευκολύνει την αποτοξίνωση του οργανισμού- και άφθονους φυσικούς χυμούς για την πρόσληψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων, απαραίτητων για τον οργανισμό σε περιόδους δίαιτας.

– Απαγορεύεται αυστηρώς η ζάχαρη. Αντί αυτής χρησιμοποιούμε ασπαρτάμη ή ένα κουταλάκι μέλι.

– Αποφεύγουμε το αλκοόλ, ειδικά τα λικέρ που περιέχουν πολύ ζάχαρη και τα ποτά με υψηλά ποσοστά οινοπνεύματος. Για τις εξόδους προτιμούμε ένα ποτήρι κρασί.

Ακολουθώντας αυτούς τους χρυσούς κανόνες, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα θα αποκτήσετε ξανά τη σιλουέτα σας που «διακινδυνεύσατε» κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Και με το άγχος τι γίνεται; Έχει σημασία η διατροφή για την αντιμετώπισή του;

Συχνά προσπαθούμε να καταπολεμήσουμε τις κρίσεις άγχους με ένα κομμάτι τούρτα, μασώντας ένα κομμάτι σοκολάτας, πίνοντας μερικά ποτήρια ουίσκι. Εν τέλει όμως επιδεινώνουμε την κατάσταση, διότι λανθασμένες τροφές μπορεί να προκαλέσουν περαιτέρω ένταση.


Ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής, αντίθετα, επηρεάζει τον τρόπο που αντιμετωπίζονται οι ψυχικές ανάγκες οι οποίες προκαλούνται από το στρες. Και όχι μόνο. Μια διατροφή ελλιπής ή λανθασμένη μπορεί να γίνει η ίδια αιτία κόπωσης του σώματος και του εγκεφάλου προκαλώντας αύξηση των αναγκών του οργανισμού για ορισμένες τροφές.


Φτάνει λοιπόν με τις κακές συνήθειες, καθώς υπάρχουν τροφές που αδυνατίζουν αποφασιστικά τις δυνατότητες του σώματος αλλά δεν μειώνουν το βάρος. Μερικές από αυτές είναι ο καφές, η ζάχαρη, το αλκοόλ, τα λιπαρά, το αλάτι.

Πως μπορεί η διατροφή να βελτιώσει την ψυχική μας διάθεση;

Είναι αλήθεια ότι οι τροφές μπορούν να επηρεάσουν τον ψυχισμό μας. Είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι άτομα που υποβάλλονται σε μη ισορροπημένες δίαιτες, πολύ φτωχές σε ορισμένες ουσίες, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη.
Έχει ανακαλυφθεί ότι υπάρχουν νευρομεταβιβαστές, δηλαδή ουσίες που επιτρέπουν τη μεταφορά πληροφοριών μεταξύ των νευρικών κυττάρων επιδρώντας σε συναισθήματα, διάθεση, σκέψεις, μνήμη, που οι ποσότητές τους επηρρεάζονται από την τροφή μας. Ειδικότερα :


• Ουσία που επηρεάζει το θυμικό μας είναι η τριπτοφάνη, αμινοξύ που βρίσκεται σε πολλές τροφές όπως μέλι, σοκολάτα, μπανάνα, σταφύλι, ρύζι, σταφίδα και σε μικρότερη ποσότητα στο ψωμί και στα ζυμαρικά. Από την τριπτοφάνη παράγεται ένα άλλο αμινοξύ, η ντομαπίνη, νευρομεταβιβαστής της «ευτυχίας» όπως τη λένε οι νευρολόγοι. Βρίσκεται σε αρκετή ποσότητα στα αμύγδαλα, στα φιστίκια καθώς και στο ψάρι, κρέας, γαλακτοκομικά, αβγά.


• Η κολίνη, ουσία σημαντική για την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, εμπεριέχεται στη μαγιά μπύρας, στο ψάρι και στα πράσινα φύλλα, στις σαλάτες.
• Άλλες ουσίες που επηρεάζουν τον ψυχισμό μας και που έχει αποδειχθεί η σχέση μεταξύ της κατάθλιψης και της έλλειψής τους είναι οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, κυρίως η Β1 και η θιαμίνη.
• Πολύ σημαντικό είναι επίσης το φολικό οξύ και η Β12 καθώς και η Β6, που είναι ευαίσθητη στις ορμονικές μεταβολές και έχει αποδειχθεί ότι μειώνεται κατά την εμμηνόπαυση, την περίοδο πριν από κάθε κύκλο και σε γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά και έχει σχέση με την κακή διάθεση που συνοδεύει κάθε γυναίκα λίγες μέρες πριν την έμμηνο ρύση. Τροφές πλούσιες σε αυτές τις βιταμίνες είναι η μαγιά μπίρας, τα αβγά και οι σπόροι.
• Το μυστικό της καλής διάθεσης βρίσκεται επίσης στο καλό πρωινό, που πρέπει να αποτελείται από υδατάνθρακες, ψωμί και φρυγανιές, πρωτείνες-γαλακτοκομικά, που μας προφυλάσσουν από την κόπωση και τον εκνευρισμό κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Τροφές της « ευτυχίας» είναι ακόμη η πράσινη σαλάτα που έχει ηρεμιστική δράση, οι μελιτζάνες και οι πατάτες, που περιέχουν αλκαλοειδή τα οποία βελτιώνουν την ποιότητα του ύπνου, τα βερίκοκα που βελτιώνουν τη διάθεση.
• Ψάρια πλούσια σε μεθιονίνη –όπως οι πέστροφες και το σκουμπρί- προστατεύουν τα νευρικά κύτταρα από την αρνητική δράση τοξικών ουσιών, όπως το κάδμιο και το μερκούριο.
• Η σόγια και τα ελαφρά τυριά είναι πλούσια σε σεροτονίνη, σημαντικό νευρομεταβιβαστή για την ηρεμία.
Η ευτυχία μας λοιπόν ξεκινά από το τραπέζι.


Άρθρο αρχείου

Λύρα Ράπτη

Continue Reading

Ομορφιά

Βλέμμα που μαγνητίζει

Η αξιοποίηση του χαρακτηριστικού στοιχείου της μεσαίας ζώνης του προσώπου μας μπορεί να μας χαρίσει πιο έντονη έκφραση. Ιδανικό θεωρείται όταν η απόσταση μεταξύ των δύο ματιών είναι ίση με ένα μάτι, οι γωνίες του έσω και έξω ματιού βρίσκονται στην ίδια νοητή ευθεία και το μέγεθός τους είναι ανάλογο με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά.

Το ολοκληρωμένο μακιγιάζ τους περιλαμβάνει:

  • χρήση κρέμας
  • τοποθέτηση καλυπτικού με χρώμα για τους μαύρους κύκλους και τις τυχόν δυσχρωμίες του προσώπου
  • make up και πούδρα
  • βάση σκιάς στο πάνω βλέφαρο, αν πρόκειται να τοποθετηθούν σκιές
  • χρήση σκιών στο πάνω και κάτω βλέφαρο
  • υπογράμμιση με μολύβι ή eyeliner
  • τονισμός των βλεφαρίδων με μάσκαρα ή και τοποθέτηση ψεύτικων βλεφαρίδων,
  • συσχέτιση – διόρθωση των φρυδιών

Για την τοποθέτηση των σκιών στα μάτια προτείνονται δύο τρόποι χρήσης των χρωμάτων:

Ο πρώτος μιλάει για οριζόντιο μακιγιάζ ματιών, όπου η τοποθέτηση των χρωμάτων είναι σχεδόν παράλληλη. Το πιο ανοιχτό χρώμα μπαίνει κάτω από το τόξο του φρυδιού καθ’ όλο το μήκος του, το μεσαίο χρώμα στο κινητό βλέφαρο, σε ύψος που συναντά το ανοικτό χρώμα και το σκουρότερο στην εξωτερική γωνία του ματιού, περισσότερο ή λιγότερο προς την εσωτερική γωνία του, ανάλογα με το σχήμα ματιών του εκάστοτε ατόμου.

Ο δεύτερος τρόπος αφορά κάθετο μακιγιάζ, όπου η τοποθέτηση των χρωμάτων είναι πλαγιοκάθετη. Σύμφωνα με αυτόν τον τρόπο, το μάτι χωρίζεται σε τρία ίσα νοητά μέρη. Στο πρώτο 1/3 του, που ξεκινάει από την εσωτερική επιφάνεια του ματιού μπαίνει το ανοικτότερο χρώμα. Στο 2/3 μπαίνει το μεσαίο χρώμα, στο σημείο του βλεφάρου ακριβώς πάνω από την ίριδα. Το σκουρότερο θα φαίνεται στο τρίτο τμήμα του από το τελείωμα της ίριδας προς το τελείωμα του ματιού. Τα μεσαία και σκούρα χρώματα μπορούν να φτάνουν ως το φρύδι ή να σταματούν λίγο χαμηλότερα. Μακιγιάρουμε με σκιά μέρος ή και όλο το κάτω βλέφαρο κοντά στη γραμμή των βλεφαρίδων.

Το περίγραμμα των ματιών γίνεται με μολύβι ή eye1iner. Στα φυσιολογικά μάτια η γραμμή ξεκινά λεπτή απ’ την εσωτερική γωνία του, φαρδαίνει λίγο πάνω απ’ την ίριδα και καταλήγει λεπτότερη στην εξωτερική γωνία του ματιού. Η γραμμή τοποθετείται κοντά στη ρίζα των βλεφαρίδων, περισσότερο ή λιγότερο παχιά ανάλογα με το ύψος του κινητού βλεφάρου, το χρώμα που επιλέγουμε και την απόδοση που επιθυμούμε. Μπορεί να υπογραμμιστεί όλο το κάτω βλέφαρο ή τμήμα του.

Το χρώμα του προϊόντος που χρησιμοποιούμε για το περίγραμμα είναι αυτό που θα καθορίσει την προβολή ή την υποβάθμιση τμήματος του ματιού. Λαμπερό και ανοικτό για παράδειγμα χρώμα, το προβάλει. Σκούρο, σε μεγάλη έκταση βαραίνει το βλέμμα και δίνει την εντύπωση μεγάλου βάθους.

Μεγάλη σημασία έχουν και οι βλεφαρίδες, το μακιγιάζ των οποίων γίνεται με χρήση μάσκαρας πρώτα στο πάνω βλέφαρο από τη ρίζα προς το ελεύθερο άκρο τους και μετά ανοδικά προς τα έξω και πάνω. Τοποθετούμε μάσκαρα και στο κάτω βλέφαρο. Χτενίζουμε τις βλεφαρίδες με το ειδικό χτενάκι για την αποφυγή συγκέντρωσης υλικού.

Η γνώση της τοποθέτησης των έγχρωμων καλλυντικών ματιών με την κατάλληλη επιλογή χρωματικών τόνων εναρμονισμένων με το χρώμα της ίριδας συνθέτει την αρμονία για ένα ιδανικό βλέμμα που δεν περνά απαρατήρητο. Μαγνητίζει…


Άρθρο αρχείου

Μεγακλή Θεογνωσία

Continue Reading

Trending