Connect with us

Επίκαιρα Πρόσωπα

Λίλια Μπρικ: Η απόλυτη Μούσα ή απλά μία Σοβιετική Σειρήνα

… I won’t throw myself downstairs
or drink poison
nor can I put a gun to my head.
No blade
holds me transfixed
but your glance…

Vladimir Mayakovsky, Lilichka

Γράφει η Λιάνα Ζωζά

Το ποίημα Lilichka, o Vladimir Mayakovsky, το έγραψε για την απόλυτη μούσα του, που δεν είναι άλλη από την πολυτάλαντη Lilya Brik και αποτελεί ένα συνοθύλευμα έντονων συναισθημάτων, σε μορφή ξέπνοου μονολόγου.

Ηθοποιός, χορεύτρια, ποιήτρια και γλύπτρια, αλλά κυρίως μια “σειρήνα” που γνώριζε άριστα την τέχνη της αποπλάνησης και υπήρξε το αντικείμενο του πόθου πολλών διανοούμενων, η “μούσα της ρωσικής avant garde”, όπως την αποκαλούσε ο Pablo Neruda.

Ο σοβιετικός κριτικός και συγγραφέας Viktor Shklovsky γράφει για εκείνη: “Ήξερε πώς να είναι θλιμμένη, θηλυκή, περίεργη, με τα καπρίτσια της, περήφανη, ανεκτική, ευμετάβλητη, έξυπνη, ερωτευμένη. Σαν γυναίκες από τις κωμωδίες του Σαίξπηρ. Είναι όμορφη, με καστανά μάτια. Έχει μεγάλο κεφάλι, κόκκινα μαλλιά, είναι ευχάριστη και θέλει να γίνει χορεύτρια.”.

Anna Akhmatova, με τη σειρά της, χαρακτηρίζει “μπουρδέλο” το σαλόνι της Lilya, αλλά κάθε απόγευμα, αυτό είναι γεμάτο από λόγιους και καλλιτέχνες που επιθυμούν διακαώς να δεχθούν μια πρόκληση για να συμμετέχουν στις ενδιαφέρουσες συγκεντρώσεις της. Εξάλλου, λέγεται πως η ίδια δεν δίσταζε αρκετές φορές να περιφέρεται γυμνή ανάμεσα στους καλεσμένους της.

Η Lilya Brik, διέθετε όλα εκείνα τα στοιχεία που την έκαναν να βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο της προσοχής, μια γυναίκα που θα έλεγε κανείς πως ήταν γεννημένη πρωταγωνίστρια. Έτσι, ο Mayakovsky, το Κουτάβι, δεν είχε άλλη επιλογή από το να ερωτευθεί παράφορα τη Γάτα και να γίνει για εκείνον η αιώνια αγαπημένη, χωρίς να τον εμποδίσει καθόλου το γεγονός πως όταν, τη γνώρισε, εκείνη ήταν ήδη παντρεμένη με τον Osip Brik, που του παραχώρησε ευγενικά τη θέση του στη καρδιά της και στο σπίτι του, σε μια “τριγωνική” σχέση ζωής που κράτησε δεκαπέντε περίπου χρόνια.

Alexander Rodchenko, Vladimir Mayakovsky, Raisa Kushnir, Lilya Brik’s mother, and Lilya Brik, Norderney, 1923

Η Lilya Kagan γεννήθηκε στις 11 Νοεμβρίου του 1891, στη Μόσχα και ήταν το μεγαλύτερο από τα δύο κορίτσια μιας εύπορης εβραϊκής οικογένειας. Με πατέρα δικηγόρο και μητέρα δασκάλα πιάνου, τα παιδιά είχαν εξαιρετική εκπαίδευση που περιελάμβανε την άριστη γνώση γαλλικών και γερμανικών και βέβαια μαθήματα πιάνου. Επιπλέον, η Lilya σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας.

Οι δύο αδελφές ήταν γνωστές για την ομορφιά τους και πολλοί ήταν οι ζωγράφοι που τις χρησιμοποίησαν σαν μοντέλα στα έργα τους. Ανάμεσά τους, o Henri Matisse και ο Marc Chagall. Στα δεκατέσσερα της συναντά τον 17χρονο τότε Osip Brik και τον παντρεύεται στα είκοσι της, ενώ η αδελφή της Elsa παντρεύεται τον Louis Aragon, πρωταγωνιστεί στα γαλλικά σαλόνια και γίνεται η πρώτη γυναίκα που της απονέμεται το βραβείο Goncourt.

Από την αρχή του γάμου τους, ο φουτουριστής συγγραφέας και κριτικός Brik, δέχεται τον “ανοιχτό” γάμο που του προτείνει η φιλόδοξη ή ίσως ανεξάρτητη και προχωρημένη για την εποχή της, Lilya και μάλιστα φαίνεται να απολαμβάνει τις συγκεντρώσεις της ρώσικης avant garde διανόησης, με επίκεντρο την ίδια, στο σαλόνι τους και τον μποέμικο τρόπο ζωής τους.

Alexander Rodchenko, Portrait of Lilya Brik, 1929

Το 1915, η αδελφή της Elsa γνωρίζει τον πολλά υποσχόμενο νεαρό ποιητή Vladimir Mayakovsky και τον προσκαλεί για να απαγγείλει ο ίδιος το Σύννεφο με παντελόνια, στο σαλόνι της αδελφής της. Αν και είναι ήδη εραστής της Elsa, o Mayakovsky μαγεύεται από τα μεγάλα καστανά μάτια της Lilya, “σκαμμένα σαν να ‘ταν δύο τάφοι” και ακολουθεί μια ερωτική εμμονή μαζί της που θα τελειώσει μόνο με το τραγικό τέλος του.

Τη συνέχεια του άρθρου μπορείτε να τη δείτε εδώ

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επίκαιρα Πρόσωπα

O Σαλβαντόρ Νταλί μέσα από χαρακτηριστικά του έργα

Γράφει η Μαράη Γεωργούση*

Ποιος ήταν άραγε αυτός ο καλλιτέχνης της ονειρικής παραίσθησης και της αλληγορικής εικόνας;

Από την μικρή πόλη της Καταλωνίας βρέθηκε στους καλλιτεχνικούς κύκλους του Παρισιού και μετέπειτα της Αμερικής. Η ζωή του γεμάτη πάθη και καθαρά μυθιστορηματική πλοκή.

Ο κύριος «Avida Dollars” «Απληστοδόλαρος» όπως τον χαρακτήρισε ο Αντρέ Μπρετόν,  δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει το παρατσούκλι αυτό ευθαρσώς για την προβολή του. Ο Σαλβαντόρ Νταλί υπονοούσε συχνά πως ήταν γεννημένος για να γίνει σουρεαλιστής ζωγράφος. Έλεγε πως η μόνη διαφορά με τους άλλους σουρεαλιστές είναι πως αυτός είναι σουρεαλιστής. Υπήρξε προκλητικός και εκκεντρικός πάντα, τόσο στις εμφανίσεις του όσο και στις δηλώσεις του.

Στον προσωπικό του έλεγχο επιδόσεων βαθμολόγησε τον εαυτό του με 16,4 και στον Mondrian έδωσε μόλις 0,6 ! Ο Manet πήρε  4,1, ενώ το alter ego του ο Πικάσο πήρε 11,9, εξάλλου ο Νταλί πάντα δήλωνε πως ήταν καλύτερος από εκείνον, τουλάχιστον έδωσε στον Ντα Βίντσι 18,4 δηλαδή μόνο δύο μονάδες πάνω από τον εαυτό του.

ΤΟ 1955 ΠΗΓΕ ΣΤΗ ΣΟΡΒΟΝΝΗ ΝΑ ΔΩΣΕΙ ΜΙΑ ΘΡΙΑΜΒΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΪΚΟ-ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ» ΕΦΤΑΣΕ ΜΕ ΜΙΑ ΑΣΠΡΗ ROLLS ROYCE ΔΙΑΚΟΣΜΗΜΕΝΗ ΜΕ ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙΑ, ΕΝΩ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ ΜΕ ΤΟ ΕΝΑ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΚΑΙ ΒΥΘΙΣΜΕΝΟ ΣΕ ΜΙΑ ΛΕΚΑΝΗ ΜΕ ΓΑΛΑ.

Σε ηλικία έξι ετών ο Σαλβαντόρ Νταλί είχε αποφασίσει να γίνει μάγειρας, άλλαξε γνώμη στα επτά του έτη, καθώς η ιδέα να γίνει Ναπολέων του είχε φανεί καλύτερη. Στην ηλικία αυτή ήταν που έκανε και την πρώτη του ζωγραφιά, μετά η πορεία του ήταν συνεχώς ανοδική. Μόλις έκλεισε τα δέκα ανακάλυψε τους ιμπρεσιονιστές, ενώ στα δεκατέσσερα τους ακαδημαϊκούς ζωγράφους. Σε ηλικία μόλις δεκαπέντε ετών συμμετείχε σε συλλογική έκθεση του Δημοτικού Θεάτρου του Φιγκέρες.

Το 1929 γνώρισε την Γκαλά Ελυάρ σύζυγο τότε του ποιητή Πωλ Ελυάρ, που μετέπειτα έγινε μούσα και σύζυγος δική του. Για τον λόγο αυτό ήρθε σε οριστική ρήξη με τον πατέρα του. Στην καλλιτεχνική του πορεία πειραματίστηκε, οραματίστηκε, άνοιξε νέους δρόμους. Σήμερα ανήκει στην κατηγορία των πλέον αναγνωρισμένων και αναγνωρίσιμων καλλιτεχνών παγκοσμίως.

Οπτασία προσώπου και φρουτιέρας σε μια παραλία, 1938, Wadsworth Atheneum, Hartford.

Οπτασία προσώπου και φρουτιέρας σε μια παραλία (Apparition of Face and Fruit Dish on a Beach)

Στον πίνακα αυτό η αμμουδιά μετατρέπεται σε τραπέζι πάνω στo οποίo τοποθετείται μια ιδιότυπη νεκρή φύση, προσφέροντας την δυνατότητα  πολλαπλών ερμηνειών της υπάρχουσας σύνθεσης. Το κεφάλι του σκύλου ταυτόχρονα μετατρέπεται και σε βράχια, τα μάτια του γίνονται τούνελ που μπορεί κάποιος να δει μέσα από αυτά τμήμα του τοπίου, ενώ το κολάρο έχει την μορφή ενός αρχαίου υδραγωγείου. Αντίστοιχα στο κεντρικό τμήμα του πίνακα το πρόσωπο που διαγράφεται απαρτίζεται από διακριτά αντικείμενα: το αριστερό μάτι είναι το στόμιο μιας στάμνας, η μύτη, το στόμα και το πηγούνι σχηματίζονται από ένα φρούτο και το πίσω μέρος μιας καθιστής μορφής. Το μέτωπο του προσώπου παίρνει το σχήμα φρουτιέρας, ενώ τα μαλλιά είναι ταυτόχρονα αχλάδια και μέρος της πλάτης του σκύλου.

Τηλέφωνο «Αστακός», 1936.

Τηλέφωνο «Αστακός»

Το αφροδισιακό τηλέφωνο εκτέθηκε και στο Centre Georges Pompidou το 2002, μάλιστα πέρασαν να το δουν 900.000 επισκέπτες που σημαίνει 8.000 επισκέπτες κάθε ημέρα! Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Διεθνή Έκθεση του σουρεαλισμού το 1938. Είναι ένα από τα πιο γνωστά σουρεαλιστικά αντικείμενα που κατασκεύασε ο Νταλί σε τρείς εκδοχές. Είναι εμφανείς οι νύξεις και τα υπονοούμενα σε αυτό το έργο για την σχέση του φαγητού με την γενετήσια πράξη.

Τη συνέχεια του άρθρου θα τη βρείτε εδώ

Continue Reading

Επίκαιρα Πρόσωπα

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης: «Η μετανάστευση και η φιλοξενία στον καμβά»

Με την ευκαιρία της νέας θεματικής έκθεσης με τίτλο «Καλωσορίσατε–Η Ευρωπαϊκή Φιλοξενία και τα Σύνορά της» που διοργανώνεται στην The Project Gallery σε συνεργασία με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Χανίων – Ελαιουργείον σε επιμέλεια Μεγακλή Ρογκάκου και Ιωάννη Ν. Αρχοντάκη συναντήσαμε τον εικαστικό και διευθυντή του χώρου Αλέξανδρο Μαγκανιώτη και μιλήσαμε τόσο για τις εικαστικές του δραστηριότητες, όσο και για την γκαλερί που διευθύνει τον τελευταίο καιρό.

Η έκθεση αυτή που εγκαινιάστηκε πριν λίγες μέρες και θα διαρκέσει ως τις 8 Ιουνίου  ανταποκρίνεται στην ιδέα της φιλοξενίας και της μετανάστευσης καλύπτοντας από διαφορετικές οπτικές γωνίες το θέμα.

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης Gemeinsam

-Αλέξανδρε, είστε αρχιτέκτονας και εικαστικός. Συνδυασμός πολύ δημιουργικός Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με την τέχνη;

-Από μικρός πάντα κάτι έφτιαχνα από ζωγραφική, κολάζ, μέχρι μικρογλυπτά και κατασκευές. Μετέπειτα στην διάρκεια των σπουδών μου στο Πολυτεχνείο παρακολουθούσα με δίψα όλα τα μαθήματα σχεδίου και ζωγραφικής.

Κατά την διάρκεια των μεταπτυχιακών μου σπουδών στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο Λονδίνο, μια τεκτονική αλλαγή στον τρόπο σκέψης μου συντελέστηκε. Το περιβάλλον εκεί πολύ πιο ελεύθερο και δημιουργικό, με ώθησε στην προσωπική έκφραση και την αναζήτηση ενός δικού μου σεναρίου, επιμένοντας πολύ στην έννοια του concept. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα και παράλληλα με την εργασία μου σε αρχιτεκτονικά γραφεία, αρχίζω να συμμετέχω σε εκθέσεις και να γνωρίζω τον εικαστικό χώρο.

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης

-Μιλήστε μας για τις θεματικές που έχετε ασχοληθεί ως σήμερα.

-Η ενότητα με την Αλφάβητο ξεκίνησε το 2011,πρόκειται για 24 σχέδια, ένα για κάθε γράμμα της αλφαβήτου όπου για κάθε γράμμα εξεικονίζεται μια λέξη από ένα ζώο ή φυτό. Οι εικόνες προκύπτουν σαν κολάζ, φυτά και κεφάλια ζώων ξεπροβάλλουν μέσα από ανθρώπινα ρούχα ή ακόμα και παπούτσια. Ο ανθρώπινος χαρακτήρας που δηλώνουν τα ρούχα μπλέκεται με αυτόν του ζώου και ένα νέο υβρίδιο προκύπτει. Ένα σχόλιο για τις συμπεριφορές και τους ρόλους που όλοι παίρνουμε καθημερινά.

Το 2014 παρουσίασα στα Rooms της γκαλερί Καππάτος στο ξενοδοχείο St. George Lycabettus την θεματική «Μια διαταραχή της Μνήμης». Κυρίαρχο έργο, ένα σχέδιο που απεικονίζει τον ιερό βράχο της Ακρόπολης σε μια φανταστική εκδοχή εμπνευσμένη από την οριακή και ακραία σήμερα, πρόταση του K. F. Schinkel για την ανέγερση των ανακτόρων του Όθωνα πάνω στην Ακρόπολη. Μια απόπειρα να εκφραστεί η προσωπική μου αγωνία ως νεοέλληνα, σε αναζήτηση της ταυτότητας μου, μέσα ένα περιβάλλον γενικευμένης κρίσης επαγγελματικής και υπαρξιακής, υπό την απειλή μιας αναγκαστικής μετανάστευσης στην Γερμανία.

Αλλά τελικά η μετάβαση δεν θα πραγματοποιηθεί, η δική μου Ιθάκη είναι η Αθήνα και με οδηγό το κείμενο του Όμηρου, ξεκινάω για την επόμενη μου θεματική.

«Η ενότητα «Αναζητώντας τον Οδυσσέα» συγκροτεί μια ολότελα προσωπική, ερμηνευτική προσέγγιση σε γόνιμη διαλεκτική σχέση με το ομηρικό έπος, στην προέκταση του ποιητικού λόγου, των δοκιμασιών, των αντοχών, των αντιστάσεων και των προκλήσεων του αρχετυπικού ήρωα-ταξιδευτή στο μεταίχμιο της ζωής και του θανάτου.

Η περιγραφή, λιτή, ακέραιη και αφαιρετική, στοχεύει στον πυρήνα του αφηγηματικού υλικού, εικονοποιεί συναισθηματικές και ψυχικές καταστάσεις, αποκρυσταλλώνει τις έννοιες της περιπλάνησης, της αναζήτησης και του κινδύνου πέρα από τους γνωστούς ορίζοντες, της ανθρώπινης θέλησης που ξεπερνά τα όρια, της γνώσης και της απώλειας, του νόστου, του ακατανίκητου πόθου του γυρισμού στην προγονική εστία.» Όπως γράφει χαρακτηριστικά και ο ιστορικός της τέχνης Γιάννης Μπόλης στον κατάλογο για την έκθεσή μου.

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης Kanenas

-Που έχετε παρουσιάσει δουλειά σας και που μπορεί κάποιος να θαυμάσει έργα σας; 

Τη συνέχεια της συνέντευξης μπορείτε να τη δείτε εδώ

Continue Reading

Επίκαιρα Πρόσωπα

Sonke: «Μου αρέσει τα έργα μου να βρίσκονται σε διάδραση με τον κόσμο μέσα στην πόλη»

Αποκλειστική Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Η Kapopoulos Fine Arts Μykonos Gallery στο Κεντρικό Ματογιάννι στη χώρα της Μυκόνου παρουσιάζει στις 22 Ιουνίου ατομική έκθεση του σύγχρονου, σημαντικού καλλιτέχνη της νέας γενιάς Sonke, ο οποίος είναι πολύ γνωστός και από τις street art δημιουργίες του, τις οποίες μπορεί να έχουμε «συναντήσει» κάπου στα στενά της Αθήνας.

Ο Sonke δημιούργησε ένα νέο κύκλο έργων με τις ασπρόμαυρες γυναικείες φιγούρες του να έχουν τον πρώτο λόγο. Ο καλλιτέχνης τις πλαισιώνει αυτήν τη φορά με αγαπημένους ήρωες από τα κόμικς των παιδικών μας χρόνων, με πολύχρωμα πουλιά να πετούν γύρω τους και με την κόκκινη καρδιά τους να «χτυπά» και πάλι δυνατά. Δεν λείπουν οι αναφορές σε καταναλωτικά προϊόντα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι αγαπημένες ασπρόμαυρες μορφές του Sonke κυριαρχούν με βασικό χαρακτηριστικό τα έντονα χρωματιστά περιγράμματα. Η αισθητική έχει στοιχεία από την ποπ αρτ τα οποία ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί με μια δική του αναγνωρίσιμη εικαστική γλώσσα.

Ο καλλιτέχνης δεν μιλά συχνά στα media. Παρόλα αυτά καταφέραμε να του ξεκλέψουμε λίγα λόγια πριν τα εγκαίνια της ατομικής του έκθεσης στη Μύκονο.

Sonke

-Δεν κάνετε συχνά εκθέσεις. Τι θα παρουσιάσετε σ αυτήν σας την έκθεση στη Μύκονο;

-Είναι 18 πίνακες που προσπάθησα να «προσαρμόσω» την αισθητική του νησιού (άσπρο-μπλε) με ανάλαφρα στοιχεία και μερικά non αισθητικής, σε μεγάλη κλίμακα όπως αυτά που ζωγραφίζω στον δρόμο.

-Ποια μηνύματα θέλετε να περάσετε μέσα από τη δουλειά σας;

-Θα ήθελα κάποιος κοιτάζοντας τα να αισθανθεί τη χαρά και την τρυφερότητα που μπορεί να κρύβεται σε απλά πράγματα, όπως ενα λουλούδι ή ενα πουλάκι.

-Με τα ζευγάρια που ζωγραφίζετε θέλετε να μιλήσετε για τη συντροφικότητα στην εποχή μας;

-Ναι και αυτό, μου αρέσει όμως περισσότερο να αντιστρέφω τους κοινωνικούς ρόλους των φύλλων, να ζωγραφίζω γυναίκες με σπαθιά και άντρες ευαίσθητους και ευθραύστους.

-Με τα σύμβολα που συχνά χρησιμοποιείτε στη δουλειά σας, όπως η καρδιά τι θέλετε να δηλώσετε;

Τη συνέχεια της συνέντευξης μπορείτε να τη βρείτε εδώ

Continue Reading

Trending