Connect with us

Διατροφή

Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 2020

Έχεις αναλογιστεί ποτέ την σπουδαιότητα των τροφίμων στην καθημερινότητά σου; Αν δεν υπήρχαν τα τρόφιμα θα μπορούσαμε να παρευρεθούμε σε μία καφετέρια, σε ένα παντοπωλείο ή σε ένα εστιατόριο; Ας δούμε τα πράγματα ρεαλιστικά…Τρόφιμο ίσων Ζωή! Είναι το πιο βασικό αγαθό μαζί με το νερό για να επιβιώσει ο άνθρωπος. Η πρόσβαση στα τρόφιμα είναι ένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, παρόλα αυτά ένας στους εννιά ανθρώπους παγκοσμίως ζει υπό συνθήκες λιμού. Ήδη από το 1946 ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) αναγνώρισε τα τρόφιμα όχι ως προνόμιο των λίγων αλλά ως δικαίωμα όλων και αυτός είναι και ο λόγος που καθιερώθηκε να γιορτάζεται η παγκόσμια ημέρα τροφίμων-διατροφής κάθε 16 Οκτώβρη. Είναι μια ημέρα που δημιουργήθηκε για να δείξει σε όλους μας τον γολγοθά των ανθρώπων που βιώνουν συνθήκες πείνας, γι’ αυτό ας προσπαθήσουμε όλοι μαζί να την εξαλείψουμε βάζοντας ο καθένας το δικό του λιθαράκι.

Grow, nourish, sustain. Together

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος στην 75η παγκόσμια αυτή ημέρα ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων επικεντρώνεται σε ένα θέμα που θα συμβάλει στην επίτευξη του βασικού του στόχου που είναι-όπως ορίζει και το σύνθημά του- «Εξάλειψη της πείνας (#Zerohunger) ως το 2030!». Το μήνυμα της φετινής χρονιάς είναι «Grow, nourish, sustain. Together» δηλαδή μας παροτρύνει να καλλιεργήσουμε τη γη για να τραφούμε αλλά να στραφούμε σε βιώσιμες προς το περιβάλλον καλλιέργειες και έτσι όλοι μαζί να αφανίσουμε την πείνα στον κόσμο. Το «κλειδί» του φετινού κινήματος είναι η αειφορία (sustainability) που αποτελεί παγκόσμια τάση τα τελευταία χρόνια και ενώ χρησιμοποιούνταν αρχικά ως δασοπονικός-γεωπονικός όρος, σήμερα αποτελεί βασική αρχή για την προστασία του περιβάλλοντος από οικονομικούς φορείς, κυβερνήσεις, επιχειρήσεις αλλά και από τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.

Η συνεχής εκμετάλλευση των φυσικών πόρων σε συνδυασμό με την αλόγιστη σπατάλη των ανεπτυγμένων χωρών, σε λίγα χρόνια θα οδηγήσει σε έλλειψη τροφής. Έτσι, βρέθηκε από τους επιστήμονες ένα μοντέλο αειφόρου διατροφής που ενώ θα υπάρχει μεγάλη απολαβή αγαθών από το περιβάλλον, θα γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρηθεί παράλληλα η βιωσιμότητά του. Στόχος δηλαδή της αειφόρου ανάπτυξης (Α.Α) είναι να καλυφθούν οι ανάγκες μας χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τη δυνατότητα των μελλοντικών γονέων να καλύψουν τις δικές τους.

«Οι πράξεις μας, είναι το μέλλον μας»

Τις τελευταίες δεκαετίες έχει γίνει αξιόλογη πρόοδος στην αύξηση της γεωργικής παραγωγής. Ωστόσο, πλέον παράγουμε περισσότερα προϊόντα από όσα χρειαζόμαστε για να τραφούν όλοι και έτσι η τροφική αλυσίδα έπαψε να βρίσκεται σε αρμονία. Η πείνα, η παχυσαρκία, η κατάπτωση του περιβάλλοντος, η μικρή ποικιλία βιολογικών προϊόντων και η σπατάλη τροφής είναι μερικά από τα βασικά στοιχεία που συμπληρώνουν το παζλ αυτής της ανισορροπίας. Ειδικότερα φέτος, το 2020, που ο πλανήτης μας ήρθε αντιμέτωπος με τις αρνητικές επιδράσεις της πανδημίας του κορωνοϊού, οι πιο οικονομικά ευάλωτες ομάδες (κυρίως μικρές αγροτικές επιχειρήσεις) δυσκολεύονται να ορθοποδήσουν. Έτσι, όλες οι χώρες άρχισαν να αναπτύσσουν και να εφαρμόζουν σχέδια ανάκαμψης από τον Covid-19. Είναι λοιπόν μια ευκαιρία να υιοθετήσουμε καινοτόμες λύσεις ώστε να καταφέρουμε να χτίσουμε καλύτερες βάσεις που θα βοηθήσουν να αντισταθούμε σε κρίσιμες περιόδους όπως είναι μια τέτοια πανδημία.

Πώς μπορούμε ατομικά ή συλλογικά να συμβάλουμε στην Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων-Διατροφής;

1. Υποστήριξε τις επιχειρήσεις/αγροκτήματα μικρής κλίμακας

Προτίμησε να ψωνίζεις από τις τοπικές μικρές επιχειρήσεις οι οποίες μας προμηθεύουν με αγνά προϊόντα δικής τους παραγωγής. Οι επιχειρήσεις αυτές, κυρίως σε αυτή τη δύσκολη εποχή της πανδημίας, δυσκολεύονται να πουλήσουν τα προϊόντα τους λόγω μείωσης της κινητικότητας στην αγορά.

2. Επίλεξε εποχιακά τρόφιμα

Το ήξερες πως αγοράζοντας φρούτα/λαχανικά εποχής μειώνεις την μείωση του διοξειδίου του άνθρακα; Ένα τρόφιμο όταν είναι εκτός εποχής, θα χρειαστεί να ταξιδέψει πολύ ώστε να φτάσει στο τραπέζι σου και στην τοπική αγορά, πέραν τούτου, τα οπωρολαχανικά εποχής είναι πιο οικονομικά, νόστιμα και θρεπτικά.

3. Βάλε ποικιλία στη διατροφή σου

Με την κατανάλωση μιας μεγάλης γκάμας τροφίμων, πέραν το ότι προσλαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία, παράλληλα βοηθάμε και στην βιοποικιλότητα του περιβάλλοντος.

4. Φρόντισε για την ασφάλεια των τροφίμων που προμηθεύεσαι

Το τρόφιμο από τη στιγμή της συγκομιδής του μέχρι να φτάσει στο πιάτο σου θα περάσει από πολλά στάδια επεξεργασίας, μεταφοράς και αποθήκευσης. Αν ένα προϊόν δεν αποθηκευτεί σε κατάλληλη θερμοκρασία και περιβάλλον πολύ πιθανόν να καταλήξει στον κάδο απορριμμάτων. Προσπάθησε λοιπόν να σέβεσαι το τρόφιμο που αγοράζεις. Πρόσεξε τον τρόπο που θα το αποθηκεύσεις και θα το μαγειρέψεις. Μην αγοράζεις πράγματα που δεν χρειάζεσαι ώστε να αποφύγεις την άσκοπη σπατάλη αυτών.

5. Συνεργασία όλων όσων εμπλέκονται στην εφοδιαστική αλυσίδα

Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις που κατέχουν καινοτόμες τεχνολογίες και τεχνογνωσία θα πρέπει να συνεργαστούν με τους παραγωγούς ώστε να υπάρχει όσο το δυνατόν μικρότερη απώλεια προϊόντων κατά τα στάδια της διαδικασίας παραγωγής.

6. Αποδοχή τροφίμων που εμφανίζουν οπτικές αλλοιώσεις

Τρόφιμα τα οποία έχουν δεχτεί μικρές αλλοιώσεις στην εξωτερική τους εμφάνιση (πχ. μη επαρκής χρωματισμός μήλου από παρατεταμένη ξηρασία) ενώ δε στερούνται ποιοτικών χαρακτηριστικών συνήθως απορρίπτονται από τους καταναλωτές. Αυτό το φαινόμενο έχει οδηγήσει τους εμπόρους φρούτων και λαχανικών να μην αγοράζουν από τους παραγωγούς τα συγκεκριμένα τρόφιμα με αποτέλεσμα να απορρίπτονται.

7. Μείωση κατανάλωσης κρέατος

Το ήξερες ότι η βιομηχανία τροφίμων που είναι υπεύθυνη για το 51% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι η κρεατοβιομηχανία; Οι αγελάδες για παράδειγμα παράγουν μεγάλες ποσότητες μεθανίου, ενός αερίου που μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος 86 φορές περισσότερο από ότι οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

8. Προσφορά δίκαιων οικονομικών όρων

Οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μπορούν να βοηθήσουν τους αγρότες που έχουν εκκρεμείς οφειλές αίροντας τους φόρους, επιμηκύνοντας τις ημερομηνίες καταβολής πληρωμών ή προσφέροντας εναλλακτικά σχέδια αποπληρωμής σε περιπτώσεις που δεν μπορούν να εργαστούν ή να πουλήσουν την παραγωγή τους εξαιτίας κάποιων δυσχερών καταστάσεων όπως είναι π.χ. η εμφάνιση μιας πανδημίας.

9. Υιοθέτηση αειφόρων πρακτικών μέσων

Οι επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται τα φυσικά προϊόντα της γης, πρέπει να λάβουν υπόψιν τον αντίκτυπο που πιθανόν να έχει η αφαίρεση αυτών και να χρησιμοποιούν φιλική προσέγγιση στη διαδικασία απομάκρυνσής τους από το φυσικό τους περιβάλλον. Για παράδειγμα οι επιχειρήσεις που ασχολούνται με θαλασσινά θα πρέπει να ακολουθούν πιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας Υπεύθυνης Αλίευσης.

10. Χρήση πρακτικών κομποστοποίησης

Με αυτή τη διαδικασία συλλέγονται τα υπολείμματα τροφών, πολτοποιούνται και χρησιμοποιούνται ως λίπασμα. Τέτοιου είδους συσκευές μπορείτε να προμηθευτείτε για δική σας οικιακή χρήση.

11. Επένδυση των κυβερνήσεων στον ερευνητικό τομέα

Στόχος είναι να βρεθούν τεχνολογίες μείωσης ή αποτελεσματικότερης χρήσης εισροών (λιπάσματα, φυτοφάρμακα) και περαιτέρω ανάπτυξη κυκλικής διαχείρισης καλλιεργειών (κυκλική διαχείριση είναι ένας σύγχρονος τρόπος καλλιέργειας κατά τον οποίο χρησιμοποιούνται μικρότερες ποσότητες λιπασμάτων και φαρμάκων και η καλλιέργεια καθίσταται μερικώς αυτόνομη).

12. Προσφορά τροφίμων δεύτερης ποιότητας σε συσσίτια των δήμων

Στο τέλος της παραγωγικής διαδικασίας τα προϊόντα κατηγοριοποιούνται σε άλφα και βήτα ποιότητα ανάλογα με το αν παρουσιάζουν ή όχι ελαττώματα στην εξωτερική τους συσκευασία. Συχνά μάλιστα τα τρόφιμα δεύτερης ποιότητας πετιούνται. Θα συνέβαλε θετικά στην εξάλειψη της πείνας ανά τον κόσμο αν αυτές οι βιομηχανίες έκαναν δωρεά τα τρόφιμα βήτα διαλογής σε συσσίτια. Είναι μια ενέργεια στην οποία θα μπορούσε να προβεί ο καθένας μας δίνοντας στο συσσίτιο του δήμου του τρόφιμα που δεν αλλοιώνονται γρήγορα (π.χ. μακαρόνια, αλεύρι, ρύζι, ζάχαρη, μπισκότα κλπ.)

13. Αγορά μη συσκευασμένων προϊόντων

Λόγω της πανδημίας του covid-19 οι καταναλωτές έδειξαν μεγαλύτερη προτίμηση σε συσκευασμένα προϊόντα καθώς υπάρχει φόβος ότι τα τρόφιμα που είναι εκτός συσκευασίας έχουν έρθει σε επαφή με περισσότερους ανθρώπους. Πέρα από τον αρνητικό αντίκτυπο που έχει στο περιβάλλον μια πλαστική ή χάρτινη συσκευασία που δεν ανακυκλώνεται, τα μη συσκευασμένα φυτικά τρόφιμα δεν μπορούν να διατηρηθούν για πολύ καιρό στα ράφια των καταστημάτων με αποτέλεσμα να καταλήγουν στα απορρίμματα.

14. Αγορά με σύνεση

Εν καιρώ πανδημίας πολλοί καταναλωτές θορυβήθηκαν και κατέληξαν σε υπεραγορές τροφίμων και γενικότερα προϊόντων που δεν τα είχαν άμεσα ανάγκη με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ανισορροπία στην αγορά.

«734 εκατομμύρια άνθρωποι ζούνε με λιγότερο από 1,61€ την ημέρα»

Γιατί η Παγκόσμια ημέρα τροφίμων-Διατροφής είναι σημαντική;

  • Βοηθάει στην ευαισθητοποίηση προς τον συνάνθρωπο
  • Γίνεται υπενθύμιση σε όλους ότι η πείνα μπορεί να εξαλειφθεί

Αυτή τη στιγμή ο πλανήτης μας παράγει αρκετή τροφή ώστε να ταΐσει όλους τους ανθρώπους, ωστόσο, ετησίως 1.3 δισεκατομμύρια τόνοι φαγητού χάνονται ή σπαταλούνται (δηλαδή περίπου 20% της παραγωγής τροφίμων). Αυτή η μέρα λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη που μας ωθεί να σταματήσουμε την σπατάλη τροφίμων.

  • Μας υπενθυμίζει ότι πρέπει να τρώμε με σύνεση

Σαφώς το φαγητό είναι μια πηγή ευχαρίστησης και διασκέδασης αλλά μερικές φορές οδηγούμαστε σε υπερφαγίες. Αν λοιπόν, αρχίσουμε να τρώμε με σύνεση, δηλαδή όταν πραγματικά το έχουμε ανάγκη, τότε θα συμβάλουμε στη μείωση της άσκοπης σπατάλης τροφίμων και συνεπώς στη μείωση των ανθρώπων που πηγαίνουν για ύπνο πεινασμένοι.

Το μήνυμα

Πίσω από κάθε τρόφιμο που φτάνει στο πιάτο μας υπάρχει κάποιος που το παράγει, το φυτεύει, το θερίζει, το ψαρεύει ή το μεταφέρει. Αυτή την παγκόσμια ημέρα τροφίμων άδραξε την ευκαιρία να ευχαριστήσεις όλους αυτούς τους #FoodHeroes που παρόλες τις δυσμενείς συνθήκες συνεχίζουν να σου παρέχουν τρόφιμα για την επιβίωσή σου.

ΝΟΠΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η Μιχαηλίδου Νόπη είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος και τωρινή μεταπτυχιακή φοιτήτρια (M.Sc.) στη Φροντίδα στον Σακχαρώδη Διαβήτη. Επαγγελματικά δραστηριοποιείται στην περιοχή της Έδεσσας, κάνοντας κατ’ οίκον επισκέψεις.

Διατροφή

Fake healthy foods: Πώς να τα ξεχωρίζουμε

Τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές έρευνες με σκοπό οι
επιστήμονες να εξακριβώσουν το πώς προσδιορίζουν οι καταναλωτές την υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή. Το Πανεπιστήμιο του Cambridge (2016) διεκπεραίωσε μια έρευνα, όπου οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να επιλέξουν τρόφιμα που θεωρούσαν υγιεινά. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ένα μεγάλο ποσοστό των συμμετεχόντων επέλεξε χυμούς φρούτων, προϊόντα με χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, επεξεργασμένα δημητριακά και έτοιμα γεύματα πλούσια σε αλάτι. Τι μας δείχνει αυτό; Μας δείχνει ότι πολλές φορές οι καταναλωτές παρασύρονται από τα ελκυστικά διαφημιστικά σποτ και θεωρούν δεδομένα τρόφιμα υγιεινά, χωρίς να έχουν επίγνωση τον κινδύνων που μπορεί αυτά να έχουν για την υγεία τους.

Παρακάτω θα εξετάσουμε μερικά παραδείγματα τροφίμων που πολλοί θεωρούν ‘‘υγιεινά’’, ενώ στην πραγματικότητα επηρεάζουν αρνητικά όχι μόνο τη φυσική μας κατάσταση, αλλά ακόμα και τη διάθεση μας.

  1. Έτοιμοι χυμοί φρούτων

Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι που θεωρούν τους χυμούς φρούτων εξαιρετική πηγή βιταμινών και τους επιλέγουν καθημερινά στο διαιτολόγιο τους ή στο διαιτολόγιο των παιδιών τους. Στην πραγματικότητα όμως οι φρουτοχυμοί είναι αρκετά υψηλής περιεκτικότητας σε απλά σάκχαρα, ενώ οι φυτικές τους ίνες έχουν αφαιρεθεί. Παράλληλα αρκετοί χυμοί περιέχουν και επιπλέον ζάχαρη, ώστε να είναι περισσότερο ελκυστικοί. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απότομη αύξηση της γλυκόζης στο αίμα και συνεπώς την αύξηση του αισθήματος την πείνας. Συνεπώς, μια πιο ασφαλής επιλογή είναι τα smoothies, όπου χρησιμοποιείται ολόκληρο το φρούτο και προστίθενται και πηγές πρωτεΐνης (π.χ. γιαούρτι), που θα μας βοηθήσουν να αποφύγουμε ενδεχόμενη υπογλυκαιμία.

  1. Δημητριακά πρωινού

Πόσοι από εμάς είχαμε καθιερωμένο πρωινό από την παιδική μας ηλικία μέχρι και σήμερα τα δημητριακά με γάλα; Δυστυχώς, τα περισσότερα δημητριακά του εμπορίου είναι αρκετά επεξεργασμένα και περιέχουν πολλές φορές όχι μόνο ένα είδος, αλλά πολλά είδη γλυκαντικών (π.χ. ζάχαρη, σιρόπι ρυζιού, σουκραλόζη κ.α.). Εκφράσεις όπως ‘‘πηγή εδώδιμων ινών’’, ‘‘περιέχουν βρώμη’’ , ‘‘χαμηλά σε λιπαρά’’ δεν θα πρέπει να μας παραπλανούν. Μια καλή λύση είναι να επιλέγουμε ανεπεξέργαστο muesli, granola με ξηρούς καρπούς ή δημητριακά των οποίων τα συστατικά είναι βρώμη, ξηροί καρποί, σπόροι και γενικότερα συστατικά που καταλαβαίνουμε όλοι και θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και μόνοι μας σε μια σπιτική συνταγή.

  1. Προϊόντα χωρίς γλουτένη

Η γλουτένη αποτελεί μια πρωτεΐνη που βρίσκεται στα περισσότερα δημητριακά, όπως το σιτάρι, η σίκαλη και το κριθάρι. Αντιθέτως, το ρύζι , το κεχρί, το φαγόπυρο, το καλαμπόκι και η κινόα δεν περιέχουν γλουτένη. Η βιομηχανία των τροφίμων έχει δημιουργήσει και αρκετά συσκευασμένα προϊόντα ελεύθερα γλουτένης. Τα προϊόντα αυτά δημιουργήθηκαν κυρίως για τα άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη, μια αυτοάνοση νόσο, όπου όταν το άτομο καταναλώνει γλουτένη προκαλούνται αλλοιώσεις στον βλεννογόνο του εντέρου, με αποτέλεσμα να μην απορροφώνται σωστά πολύτιμα συστατικά των τροφών. Αυτό που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι οι δίαιτες χωρίς γλουτένη δεν είναι βέβαιο ότι βοηθούν στο αδυνάτισμα, καθώς τα επεξεργασμένα gluten free προϊόντα συχνά έχουν περισσότερα σάκχαρα και άλλα πρόσθετα για να βελτιώνεται η γεύση τους, ενώ υπάρχει και ο κίνδυνος έλλειψης σημαντικών βιταμινών, φυτικών ινών και μετάλλων. Επομένως, αν δεν έχουμε ειδικούς λόγους να αποφεύγουμε τη γλουτένη δεν χρειάζεται να τη βγάλουμε από τη διατροφή μας.

  1. Vegan επεξεργασμένα τρόφιμα

Τα τελευταία χρόνια η vegan κοινότητα έχει αυξηθεί σημαντικά και είναι θετικό το γεγονός ότι πολλές επιχειρήσεις σέβονται τους vegans και προσαρμόζουν ανάλογα το μενού τους, αυξάνοντας τις επιλογές και την ποικιλία τους. Ωστόσο, πολλές εταιρείες παράγουν επεξεργασμένα vegan προϊόντα, τα οποία στην προσπάθειά τους να θυμίζουν γευστικά τα ζωικής προέλευσης προϊόντα, τα φορτώνουν με χημικά και συντηρητικά. Τα προϊόντα αυτά συχνά είναι υψηλής περιεκτικότητας σε κορεσμένο λίπος, ή περιέχουν υπερβολική ποσότητα αλατιού, με αποτέλεσμα την αύξηση της LDL (κακής) χοληστερόλης, αλλά και της αρτηριακής πίεσης. Το πιο ασφαλές είναι τα vegan άτομα να επικεντρώνονται σε τρόφιμα όπως φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, δημητριακά και ελαιόλαδο. Παράλληλα υπάρχουν και συσκευασμένα προϊόντα, όπως γιαούρτια σόγιας ή φυτικά ροφήματα χωρίς ζάχαρη που αποτελούν ασφαλείς επιλογές.

  1. Light αναψυκτικά

Υπάρχουν πλέον στο εμπόριο πολλά αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη και συχνά χωρίς θερμίδες που πολλοί επιλέγουν να καταναλώνουν σε καθημερινή βάση. Δεν είναι λίγες οι φορές μάλιστα που πίνουν 2 ή 3 αναψυκτικά αυτού του τύπου την ημέρα. Τα συγκεκριμένα αναψυκτικά πολλές φορές περιέχουν τεχνητά γλυκαντικά, όπως η ασπαρτάμη, τα οποία μπορεί να έχουν σχεδόν αμελητέα επίδραση στις θερμίδες, αλλά η επίδρασή τους στον μεταβολισμό και τις ορμόνες μας δεν είναι αμελητέα. Η βιβλιογραφία έχει δείξει ότι τα τεχνητά γλυκαντικά μπορεί να αυξάνουν την όρεξη, μεσολαβώντας στο μονοπάτι του εγκεφάλου που περιμένει την ανταμοιβή μέσω της τροφής. Επιπλέον, τα τεχνητά γλυκαντικά, λόγω της γλυκιάς τους γεύσης, μπορεί να οδηγήσουν σε εξάρτηση, αυξάνοντας την επιθυμία για ζάχαρη.

  1. Chips λαχανικών

Τα chips λαχανικών είναι ιδιαίτερα παραπλανητικά, καθώς πολλοί τα επιλέγουν θεωρώντας πως αποτελούν καλύτερη επιλογή συγκριτικά με τα τυπικά πατατάκια. Τις περισσότερες φορές όμως τα chips λαχανικών περιέχουν ελάχιστες φυτικές ίνες, είναι τηγανισμένα σε φυτικά έλαια και περιέχουν αρκετά συντηρητικά. Παράλληλα συνήθως περιέχουν άμυλο πατάτας και δεν είναι λίγες οι φορές που δεν περιέχουν λαχανικά αλλά σκόνες (π.χ. σκόνη σπανακιού). Αν όμως τα παρασκευάσετε στο σπίτι, με λαχανικά της επιλογής σας στον φούρνο, τότε σίγουρα αποτελούν μια εξαιρετική επιλογή σνακ.

  1. Επιδόρπια γιαουρτιού

Παρά τις λίγες θερμίδες που έχουν, τα επιδόρπια γιαουρτιού συνήθως δεν αποτελούν την ασφαλέστερη επιλογή για σνακ, ιδιαίτερα για άτομα που προσέχουν το βάρος τους. Πολλά επιδόρπια γιαουρτιού περιέχουν αρκετή ζάχαρη, ανάλογη ποσοτικά με ένα γλυκό, ενώ η περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνη και προβιοτικά είναι φανερά χαμηλότερη. Επίσης, ενδέχεται ένα επιδόρπιο γιαουρτιού να περιέχει χρωστικές και άλλα πρόσθετα, τα οποία μακροπρόθεσμα μπορούν να επηρεάσουν ακόμα και τις νοητικές μας λειτουργίες. Συνεπώς, θα ήταν προτιμότερο να επιλέγουμε για σνακ το παραδοσιακό γιαούρτι με φρούτα της επιλογής μας.

  1. Έτοιμες σάλτσες και σως

Οι έτοιμες σάλτσες αναντίλεκτα μας λύνουν τα χέρια όταν έχουμε περιορισμένο χρόνο για να μαγειρέψουμε. Όμως πολλές από αυτές περιέχουν αρκετή ζάχαρη και αλάτι, σε ποσότητα υψηλότερη από την ημερήσια συνιστώμενη δόση. Παράλληλα, οι σάλτσες αυτές συχνά είναι υψηλής περιεκτικότητας σε κορεσμένα λιπαρά, η υπερπρόσληψη των οποίων μπορεί να επιφέρει καρδιαγγειακά νοσήματα. Ας τιμήσουμε λοιπόν το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο της χώρας μας, το οποίο είναι απαραίτητο για την απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών και αποτελεί ορόσημο της Μεσογειακής Διατροφής.

Επομένως, συμπεραίνουμε πως με λίγη παραπάνω προσοχή στις ετικέτες των τροφίμων μπορούμε να κάνουμε περισσότερο υγιεινές επιλογές, ώστε νιώθουμε μεγαλύτερη ευεξία.

Continue Reading

Διατροφή

Τι μπορώ και τι δεν πρέπει να ταΐζω το ζωάκι μου

Ας ξεκινήσουμε αναφέροντας οτι οι διατροφικές συνήθειες του κάθε ζώου είναι διαφορετικές και αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως την ηλικία, τον βαθμό άσκησης, την γενική τους κατάσταση, υπάρχοντα προβλήματα υγείας κ.α. 

Σήμερα όμως θα αναφέρουμε τι μπορούμε να δώσουμε και τι όχι ως λιχουδιές στους μικρούς μας φίλους.

ΚΟΚΚΑΛΑ

Ο σκύλος έχει συσχετιστεί με το κόκκαλο και η γάτα με το ψαροκόκκαλο. Η λανθασμένη αυτή αντίληψη επικρατεί ίσως λόγω των κινούμενων σχεδίων ή απο το γεγονός ότι πολλά ζώα σιτίζονται με τα αποφάγια μας. Αυτή η συνήθεια δυστυχώς μπορεί να αποβεί μοιραία καθώς εκτός από τραυματισμό στην στοματική τους κοιλότητα και το σπάσιμο των δοντιών, μπορεί να προκαλέσουν απόφραξη των αεροφόρων οδών που οδηγεί σε πνιγμό ή διάτρηση των τοιχωμάτων του πεπτικού συστήματος. 

ΣΟΚΟΛΑΤΑ

Ενώ η σοκολάτα αποτελεί εξαίρετη λιχουδιά για εμάς, απαγορεύεται να δώσουμε στα κατοικίδια μας. Η σοκολάτα εκτός από την ζάχαρη που μπορεί να προκαλέσει σακχαρώδη διαβήτη, την καφεΐνη που προκαλεί ταχύπνοια και ταχυκαρδία, περιέχει και μια χημική ένωση που ονομάζεται θεοβρωμίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση. Αναλόγως το μέγεθος και το είδος της σοκολάτας (η μαύρη σοκολάτα περιέχει υψηλότερα επίπεδα) ακόμα και ένα μικρό κομμάτι μπορεί να αποβεί μοιραίο. 

ΣΤΑΦΥΛΙΑ/ΣΤΑΦΙΔΕΣ

Δεν έχει σημασία αν είναι κόκκινο ή πράσινο με κουκούτσι ή χωρίς, τα σταφύλια αποτελούν άλλη μια λιχουδιά για την οποία τα σκυλιά τρελαίνονται αλλά απαγορεύεται να φάνε, αφού είναι τοξικά και μπορούν να προκαλέσουν οξεία νεφρική ανεπάρκεια ακόμα και στην μικρότερη ποσότητα. Δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο ποιά είναι η ουσία που καθιστά τα σταφύλια και τις σταφίδες τοξικές όπως και επίσης δεν είναι γνωστή η τοξική δόση. Έτσι καλό είναι να αποφεύγουμε την κατανάλωση ακόμα και ελάχιστης ποσότητας .

ΚΡΕΜΜΥΔΙ/ΣΚΟΡΔΟ

Ένας σκύλος δεν θα φάει από μόνος του κρεμμύδι ή σκόρδο, αλλά επειδή τα χρησιμοποιούμε κατά κόρων στο μαγείρεμα, θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί όταν δίνουμε αποφάγια που περιέχουν κάποιο από τα λαχανικά της οικογένειας Allium. Ακόμα και το μάσημα του φυτού μπορεί να προκαλέσει αιμολυτική αναιμία στον σκύλο και την γάτα.

Μερικές ακόμα τοξικές τροφές που δεν είναι τόσο συνηθισμένες αλλά οφείλουμε να γνωρίζουμε είναι: Ξυλιτόλη, μανιτάρια, αλκοόλ, καρύδια Μακαδάμια, μαγιά ζύμης, λίπη και γαλακτοκομικά προϊοντα.

Τα κύρια συμπτώματα δηλητηρίασης είναι : Εμετός, διάρροια, ταχύπνοια, σιελόρροια, μυικές συσπάσεις, δύσπνοια, επιληπτικές κρίσεις, απώλεια συντονισμού, λήθαργος.

Πολλές φορές και ανάλογα με την ποσότητα που θα φάει το ζώο, τα κλινικά συμπτώματα αργούν να εμφανιστούν (μπορεί να πάρει μερικές μέρες) γι’αυτό καλό είναι όταν υπάρχει υποψία κατάποσης κάποιου συστατικού από αυτά που αναφέραμε, επικοινωνήστε άμεσα τον κτηνίατρο σας.

Υπάρχουν και πολλά ‘ανθρώπινα’ φαγητά τα οποία μπορούν να αποτελέσουν θρεπτικές λιχουδιές για τα σκυλιά και τις γάτες μας. Μερικά από αυτά είναι :

ΦΥΣΤΙΚΟΒΟΥΤΥΡΟ

Το φυστικοβούτυρο αποτελεί μια λιχουδιά γεμάτη πρωτεΐνες και βιταμίνες, αρκεί να επιλέξουμε ένα προϊόν ανάλατο και χωρίς γλυκαντικά όπως ξυλιτόλη που αναφέραμε παραπάνω. Δοκιμάστε να αλείψτε μια μικρή ποσότητα φυστικοβούτυρου σε ενα μασητικό παιχνίδι για να κρατήσετε τον καλύτερο μας φίλο ευτυχισμένο και απασχολημένο για ώρες.

ΑΥΓΑ

Τα βραστά αυγά είναι ένας πολύ καλός τρόπος να προσθέσουμε πρωτεΐνη στην δίαιτα των φίλων μας. Όπως με όλα τα φαγητά ζωικής προέλευσης,δεν τα προσφέρουμε ωμά διότι η σαλμονέλα παραμονεύει.

ΦΡΟΥΤΑ

Δεν είναι όλα κατάλληλα για τους τετράποδους φίλους μας (βλ. σταφύλια), όμως φρούτα όπως το μήλο, η μπανάνα, το πορτοκάλι,το ροδάκινο, καρπούζι και το αχλάδι αποτελούν εξαιρετικές πηγές αντιοξειδωτικών, βιταμινών και άλλων στοιχείων. Προσοχή όμως, τα δίνουμε αφού αφαιρέσουμε το κουκούτσι, το κοτσάνι και τα κόβουμε σε μικρά κομμάτια.

ΛΑΧΑΝΙΚΑ

Απο τα λαχανικά μπορούμε άφοβα να δώσουμε με την ίδια λογική των φρούτων καρότα, αγγούρι, πατάτες και γλυκοπατάτες (βραστές), μπρόκολο, κουνουπίδι, κολοκύθα, πιπεριές και σέλερι. Εννοείται ότι τα δίνουμε σαν λιχουδιές (μετρημένη ποσότητα) και πριν δώσουμε οποιοδήποτε από τα παραπάνω τα πλένουμε καλά.

DVM MRCVS Στεφανος Ουζουνογλου

Διεύθυνση: Panorama Vet Clinic, Αναλήψεως 64 Πανόραμα 

Τηλ. Επικοινωνίας: 2316 018 392

Continue Reading

Διατροφή

Η επιστήμη μίλησε: Ελαιόλαδο “Υγρό Χρυσό” προγόνων για σύγχρονο καιρό και τρόπο ζωής.

*Δρ Γκρέτα Βοζνιακ , συγγραφέας

Ποια είναι η σημασία του ελαιολάδου στην υγεία;

Το ελαιόλαδο υπήρξε ουσιαστικό μέρος της καθημερινής διατροφής από την αρχαία Ελλάδα. Υπάρχουν πάνω από εξήντα φαρμακευτικές χρήσεις ελαιολάδου στον Κώδικα του Ιπποκράτη, ειδικά κατά των δερματικών παθήσεων, και στη συνέχεια ο Όμηρος έδωσε το όνομα αυτού «το χρυσό υγρό». Έχουν προσδιοριστεί έως και σήμερα πάνω από 200 διαφορετικές χημικές ενώσεις στο ελαιόλαδο, συμπεριλαμβανομένων λιπαρών οξέων, στερολών, καροτενοειδών, τερπενοειδών, φλαβονοειδών – λουτεολίνης, τοκοφερόλων και πολυφαινολών. Οι πολυφαινόλες για τις οποίες θα αναφερθώ ποιο κάτω ειδικά η ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη είναι δευτερογενείς μεταβολίτες που βρίσκονται μόνο στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Η ελαιοκανθάλη επέστησε την προσοχή μας λόγω πολλών βιολογικών δραστηριοτήτων που τεκμηριώθηκαν σε in vitro μελέτες, οι οποίες επιβεβαιώνουν ισχυρές αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές, χημειοπροληπτικές αλλα και ανοσορυθμιστικές ιδιότητες. Επιπλέον, αυτές οι δράσεις που αναγνωρίζεται σήμερα θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως πιθανοί προληπτικοί είτε και θεραπευτικοί παράγοντες κατά των νευροεκφυλιστικων νόσων που βασίζονται στην χρόνια φλεγμονή. Η ελαιοκανθάλη είναι μια από τις φαινόλες που εντοπίστηκε στα υψηλά φαινολικά έξτρα παρθένα ελαιόλαδα, και διαθέτει  βάσει των έως και σήμερα  ανακοινωθέντων διεθνών  ερευνών ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση συγκρίσιμη με την φαρμακευτική ουσια ιβουπροφαίνη που αναστέλλει το ένζυμο COX-2 (κυκλοοξυγονάση, στην οδό της παραγωγής  των PGE2 προσταγλαδινών). Λαμβάνοντας υπόψιν τα παραπάνω χρησιμοποιήσαμε αυτές τις γνώσεις από τα αποτελέσματα των ερευνών in vitro και προσθέσαμε στη διατροφή  των ασθενών που είχαν πρόσφατα διαγνωστεί με την υποτροπιάζουσα διαλείπουσα πολλαπλή σκλήρυνση (RRMS),  υψηλό φαινολικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Στην έρευνά μας χρησιμοποιούμε ελαιόλαδα με υψηλές συγκεντρώσεις πολυφαινολών άνω των 1000mg/kg με βάση τα πιστοποιητικά που εκδίδονται από το Εργαστήριο Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων του Φαρμακευτικού Τμήματος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών υπο την ευθύνη του Αναπληρωτή Καθηγητή Δρ. Προκόπη Μαγιάτη με την χρήση της φασματοσκοπίας πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού, (NMR). Σύμφωνα με τον κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αριθ. 432/2012, τα ελαιόλαδα που περιέχουν 5 mg φαινολών ανά 20 gr ελαιολάδου, ανήκουν στην κατηγορία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον ορισμό του ισχυρισμού υγείας και ανήκουν στη κατηγορία των υψηλά φαινολικών ελαιολάδων. Οι μέσες τιμές που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό είναι: 135 mg / kg για ελαιοκανθάλη και 105 mg / kg για ελαιασίνη του ελαιολάδου.

Σε ποιο στάδιο διεξάγετε τις κλινικές σας μελέτες;

Διενεργούμε διαπανεπιστημιακές μελέτες σε συνεργασία με τα Πανεπιστήμια της Ελλάδος, όπως το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Πανεπιστήμιο Κύπρου σε συνεργασία με το Παγκόσμιο Κέντρο Ελιάς για την Υγεία. Η έρευνα ξεκίνησε το 2019 και με την καλή ροή των πραγμάτων θα την ολοκληρώσουμε μέχρι το τέλος του 2022. Οι ασθενείς που συμμετέχουν στην έρευνα είναι διαγνωσμένοι με πολλαπλή σκλήρυνση (RRMS/PPMS/SPMS), έχουν πρόβλημα συγκέντρωσης και γενική επιβράδυνση των καθημερινών δραστηριοτήτων όπως και επίσης προβλήματα στην απομνημονευτική ικανότητα. Η νοητική εξασθένηση είναι ένα από τα συμπτώματα που είναι ορατά ως αποτέλεσμα της συνεχόμενης  μείωσης του όγκου του εγκεφάλου και συνεπώς ειναι  ένα βασικό αίτιο της επιδείνωσης της ποιότητας ζωής. Μέχρι στιγμής, δυστυχώς, δεν υπάρχει φάρμακο που θα μπορούσε να βελτιώσει ή να βοηθήσει τις νοητικές λειτουργίες και να αναστείλει τη διαδικασία της εγκεφαλικής ατροφίας ακόμη και σε μικρό ποσοστό. Στην έρευνά μας, τροποποιώντας τον άξονα μεταξύ του εγκεφάλου και εντέρου (Brain Gut Axon), χρησιμοποιούμε ελαιόλαδα με υψηλές συγκεντρώσεις πολυφαινολών, οδηγώντας σε μείωση της δραστηριότητας καταστροφικών παραγόντων που επηρεάζουν τα νευρικά κύτταρα και τις συνάψεις τους περιορίζοντας τον μηχανισμό της φλεγμονής και στη συνέχεια τη διαδικασία της απομυελίνωσης του άξονα των νευρικών κυττάρων. Η υπόθεση της κλινικής μας έρευνας επικεντρώνεται στις σπλαχνικές πληροφορίες μεταδιδόμενες από το πεπτικό σύστημα προς τον εγκέφαλο και αντιστρόφως, επηρεάζοντας τον κινητικό, αισθητικό και εκκριτικό τρόπο λειτουργίας του πεπτικού συστήματος.

Το υψηλό φαινολικό ελαιόλαδο που χρησιμοποιούμε στην έρευνά μας αυξάνει την επιβίωση των νευρώνων μέσω πιθανής δράσης τους στις οδούς σηματοδότησης της κινάσης, φωσφοϊνοσιτίδης 3-κινάσης (PI3K / Akt) και μιας ρυθμιζόμενης μιτογόνου ενεργοποιημένης πρωτεϊνικής κινάσης (MAPK) εξωκυτταρικής κινάσης (ERK), επηρεάζοντας την  κεντρική ανάπτυξη του νευρικού συστήματος. Επιπλέον, έχει αντι-αποπτωτικά σήματα αυξάνοντας την αναλογία ενεργοποίησης Bcl-2 προς ενεργοποιητές Bax (Bcl-2 / Bax) αυξάνοντας την έκφραση Bcl-2 και μειώνοντας την έκφραση Bax. Επομένως, έχουμε μια χρήσιμη ρύθμιση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ πρωτεϊνών από την οικογένεια BCL2, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την απόπτωση των κυττάρων. Επειδή πολλές χρόνιες ασθένειες, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση αλλά και άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες, έχουν μια υποκείμενη φλεγμονώδη και οξειδωτική βάση. Η χρήση της ελαιοκανθάλης είναι ένα πολλά υποσχόμενο προληπτικό μέτρο έναντι αυτών των καταστάσεων. Μια από τις πιο πρόσφατες μελέτες με τους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση όπου είχα την ευθύνη της διεκπεραίωσης υλοποιήθηκε στην Κύπρο σε συνεργασία με την Καθηγήτρια Δρ. Μάγδα Τσολάκη από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Η μελέτη εξετάζει τη συσχέτιση της ύπαρξης αυξημένου δείκτη φλεγμονής των κοπράνων, της καλπροτεκτίνης στους ασθενείς με RRMS, με την χρήση ενός Κρητικού υψηλά φαινολικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου με ισχυρισμό υγείας (χρησιμοποιήθηκε το Eliama D.V. Gold με 1024mg/kg φαινόλες). Σήμερα που μιλάμε, έχουμε πολλά υποσχόμενα ερευνητικά αποτελέσματα, δεν θα ήθελα όμως να βιαστώ στα συμπεράσματα, παρότι χρήζει να αναφέρω μια παρατηρούμενη βελτίωση στην κατάσταση των ασθενών τόσο σε νοητικές όσο και σε σωματικές λειτουργίες. Ήδη από την εποχή του 469–399 π.Χ, ο φιλόσοφος Σωκράτης τόνισε «Τρώμε για να ζήσουμε, δεν ζούμε για να τρώμε», όπως και ο Γαληνός και άλλοι φιλόσοφοι έχουν αποδείξει τη βάση της σχέσης μεταξύ της διατροφής και της υγείας του σώματος και του νου. Θα ήθελα να τονίσω για άλλη μια φορά τη σημασία της κρητικής διατροφής, η οποία έχει αποδεδειγμένη επίδραση στη μακροζωία των κατοίκων αυτής της περιοχής της Ελλάδας. Αυτό που υπάρχει στο πιάτο μας μπορεί να είναι ένα όμορφο μπουκέτο με φυσικές θεραπευτικές ουσίες. Η φύση μας δίνει απλόχερα πολλές δραστικές ουσίες που έχουν χρησιμοποιηθεί στην ιατρική για μεγάλο χρονικό διάστημα, οπότε γιατί και η ελαιοκανθάλη από το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδα να μην χρησιμοποιηθεί ως μια φυσική φυτική ευεργετική ουσία για την πρόληψη και τη θεραπεία «νοσημάτων του σύγχρονου πολιτισμού»

Δρ. Γκρέτα Βόζνιακ

Ιατρός και Ακαδημαϊκός επί πολλά έτη διδάσκουσα Κλινικής & Θεραπευτικής Φαρμακολογίας και Νευροφυσιολογίας, Επίκουρος Επισκέπτρια Καθηγήτρια Πανεπιστήμιου Κύπρου και συνεργαζόμενη επιστημονικός συνεργάτης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστήμιου Κύπρου στην Λευκωσία. Κατέχη μεταπτυχιακές σπουδές στην εξειδίκευση της κλινικής φαρμακολογίας και είναι Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, όπως επίσης και Μεταδιδακτορικές σπουδές της διεκπεραιωσε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Θεσσαλίας στο Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής.

Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα σχετίζονται με τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις και βελτίωση του Αξονα Εγκεφάλου Εντέρου με τη χρήση φυσικών προϊόντων όπως αντιοξειδωτικές δραστικές ουσίες που περιέχονται στην κρητική διατροφή ειδικά στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και οι πολυφαινόλες του.

Κατέχει πάνω από 80 επιστημονικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά με υψηλό συντελεστή απήχησης και πολλαπλές συμμετοχές σε εθνικά και διεθνή συνέδρια.

http://www.ucy.ac.cy/medical

Σχετικές βιβλιογραφικές αναφορές

The Effect of Cretan High Phenolic Olive Oil on Fecal Calprotectin Levels in the Course of Multiple Sclerosis

G Wozniak, M Kyprou, M Tsolaki

EC Neurology (ECNE) 12 (11), 65 -79

Administration of the extra virgin olive oil (EVOO) in mild cognitive impairment (MCI) patients as a therapy for preventing the progress to AD.

Tzekaki EE, Tsolaki M, Pantazaki AA, Geromichalos G, Lazarou E, Kozori M, Sinakos Z.Hell J Nucl Med. 2019 Sep-Dec;22 Suppl 2:181.PMID: 31802059

The Rising Prevalence of Multiple Sclerosis: Influence of Oxidative Stress (Oxidative Stress and Multiple Sclerosis)

G Wozniak, G Pashias, M Kyprou

International Journal of Neurobiology ISSN: 2694-3972 2 (2), 123

New Approach of Dementia Management in Early Stage: New Perspectives of Reelin Evidence

G Wozniak, K Mallouppas

Curr Neurobiol 2018 9 (1), 8-15

A New Definition of the Term “High-Phenolic Olive Oil” Based on Large Scale Statistical Data of Greek Olive Oils Analyzed by qNMR.

Diamantakos P, Ioannidis K, Papanikolaou C, Tsolakou A, Rigakou A, Melliou E, Magiatis P.Molecules. 2021 Feb 19;26(4):1115. doi: 10.3390/molecules26041115.

Mood disorders: A potential link between ghrelin and leptin on human body?

S Zarouna, G Wozniak, AI Papachristou

World journal of experimental medicine 5 (2), 103

Prevalence of obesity in children aged 6-12 years in Greece: nutritional behaviour and physical activity

I Kyriazis, M Rekleiti, M Saridi, E Beliotis, A Toska, K Souliotis, G Wozniak

Archives of medical science: AMS 8 (5), 859

Continue Reading

Trending