Προσεγγίζουμε ήδη τα μέσα Νοεμβρίου και έχουμε μπροστά μας, στον ορίζοντα, έναν ολόκληρο χειμώνα. Ωραία εποχή κατά τα άλλα, πλην όμως εν μέσω πανδημίας τα δεδομένα αλλάζουν. Όπως προκύπτει από όλα τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα, η κατάσταση είναι ήδη εξαιρετικά δύσκολη και από τη στιγμή που δεν έχει επιτευχθεί το λεγόμενο τείχος ανοσίας, οδεύουμε προς μια χειμερινή περίοδο που ουδείς αυτή τη στιγμή μπορεί να προβλέψει με σιγουριά πώς θα κυλήσει. 

Υπό αυτές τις συνθήκες, είναι λογικό να μην έχει δοθεί η απαιτούμενη προσοχή, αλλά και προβολή στο θέμα της ηλεκτρονικής τιμολόγησης, καθώς και της τήρησης ηλεκτρονικών βιβλίων. Και το θέτουμε σε αυτή τη βάση, καθώς δεν πρόκειται απλά για κάποια από τις συνήθεις και πολυάριθμες μεταβολές σε επίπεδο φορολογικής νομοθεσίας. Αυτή τη στιγμή, μεταβάλλεται ολόκληρο το φορολογικό και λογιστικό γίγνεσθαι, πρόκειται για μια διαρθρωτική αλλαγή που αφορά όλες τις επιχειρήσεις και τον τρόπο λειτουργίας τους. 

Ήδη λοιπόν, εδώ και ενάμισι περίπου μήνα διάγουμε και τυπικά μέρες myData. Κι αν την 1^η Οκτωβρίου είχαμε την έναρξη υποχρεωτικής εφαρμογής τους από μια σημαντική μερίδα επιχειρήσεων, πλέον από 1/11 εντάχθηκαν και όλες οι υπόλοιπες. Πάντα με την επισήμανση, ότι ειδικά αυτοί οι τελευταίοι μήνες της χρονιάς, αποτελούν ένα μεταβατικό χρονικό διάστημα, με τις επιχειρήσεις να έχουν συγκεκριμένες, παράλληλα όμως περιορισμένες υποχρεώσεις.

Για παράδειγμα, τη δεδομένη χρονική στιγμή, είναι υποχρεωμένες για την ενημέρωση της πλατφόρμας μόνο για τα έσοδά τους. Ουσιαστικά αυτό που επιδιώκεται από τώρα και έως το τέλος του έτους από την ΑΑΔΕ, είναι να εξοικειωθούν οι επιχειρήσεις με την ανάρτηση των εσόδων τους, καθώς αυτό αποτελεί ένα κομβικής σημασίας ζήτημα για την επιτυχή μετάβαση στο πλήρες σύστημα διαχείρισης της πλατφόρμας.

Προσωρινά δηλαδή, δεν μας απασχολεί το θέμα των χαρακτηρισμών των αγορών και των δαπανών τους. Τονίζουμε πάντως ότι αυτή η ευελιξία που παρέχεται είναι προσωρινή, καθώς όλα όσα τη δεδομένη στιγμή θεωρούνται ως μη υποχρεωτικά, θα πρέπει να τακτοποιηθούν και να διευθετηθούν τους πρώτους μήνες του ’22 και βάσει του χρονοδιαγράμματος της ΑΑΔΕ. 

Όλα τα παραπάνω αναφορικά με το myData πάντα, καθώς ούτως ή άλλως η τήρηση των λογιστικών βιβλίων, εννοείται ότι εξακολουθεί να γίνεται κανονικά, όπως ανέκαθεν. Και βέβαια το θέμα είναι τόσο πολυσύνθετο που δεν μπορεί να γίνει η οποιαδήποτε ανάλυση μέσα σε κάποιες αράδες. Απλά παραθέτουμε κάποια βασικά σημεία, κάποιες από τις γενικές παραμέτρους, με την επισήμανση ότι θα επανέλθουμε με κάποιες πιο σαφείς και στοχευμένες αναφορές σε συγκεκριμένα ζητήματα.

Θα μπορούσαμε γενικότερα, να χαρακτηρίσουμε το myData, ως μια δυναμική online πλατφόρμα, ως ένα ευρύτερο ψηφιακό σύστημα, στο οποίο και ανεβαίνουν διαρκώς παραστατικά από όλες τις επιχειρήσεις που βρίσκονται οπουδήποτε ανά την επικράτεια. 

Τα κανάλια διαβίβασης που μπορούν να επιλέξουν οι επιχειρήσεις και μέσω των οποίων είναι δυνατή η αποστολή των δεδομένων τους, είναι πέντε και είναι τα εξής:

1. Πάροχος ηλεκτρονικής τιμολόγησης /

Κοστολογικά αποτελεί την πιο ακριβή λύση. Γι’ αυτό άλλωστε, παρέχονται κάποια φορολογικά κίνητρα για την επιλογή πιστοποιημένων παρόχων διαβίβασης

2. Επιχειρήσεις Λογισμικού – ERP (εμπορικό/λογιστικό) /

Αποτελεί την πιο ευέλικτη μέθοδο. Πέρα από τις επιχειρήσεις που έχουν δικό τους λογισμικό τιμολόγησης, σε αυτήν την κατηγορία θα εντάξουμε και τις εφαρμογές που αναπτύχθηκαν από ιδιωτικές εταιρίες, κατονομάζονται με τον κάπως αδόκιμο όρο ως «τιμολογιέρες», και λειτουργούν σε περιβάλλον cloud. 

3. Ειδική φόρμα καταχώρησης / 

Αφορά κυρίως μικρές επιχειρήσεις, με ακαθάριστα έσοδα έως 50.000 €  ή που εκδίδουν έως 50 τιμολόγια (έτος αναφοράς αυτήν τη στιγμή το 2019)

4. Φορολογικοί ηλεκτρονικοί μηχανισμοί (ΦΗΜ) / 

Εδώ κυρίως έχουμε τη διαβίβαση των λιανικών συναλλαγών, μέσω φορολογικών μηχανισμών και ταμειακών μηχανών

5. Ηλεκτρονική εφαρμογή τιμολόγησης από την ΑΑΔΕ / 

Τέθηκε σε λειτουργία αρχές Σεπτεμβρίου. Αποτελεί μια εναλλακτική λύση στις αντίστοιχες εφαρμογές ιδιωτικών εταιριών. Ουσιαστικά η ΑΑΔΕ υλοποίησε τη δική της εφαρμογή ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Να διευκρινίσουμε για να μην προκύπτουν τυχόν παρερμηνείες, ότι εδώ δεν ισχύουν οι περιορισμοί και τα όρια της ειδικής φόρμας καταχώρησης.

Κάθε επιτυχής διαβίβαση παραστατικού από την εκδότρια επιχείρηση, λαμβάνει έναν αριθμό ΜΑΡΚ. Πρόκειται για ένα 15ψήφιο μοναδικό νούμερο που, θα το παρομοιάζαμε με αριθμό πρωτοκόλλου, η έκδοση του οποίου πιστοποιεί ότι έχει πραγματοποιηθεί επιτυχώς η διαβίβαση του παραστατικού.

Ποιες είναι οι γενικές κατηγορίες εσόδων στα πλαίσια εφαρμογής του myData

Οι Χαρακτηρισμοί των εσόδων (με τα ανάλογα κατά περίπτωση προσθετικά ή αφαιρετικά σύμβολα) είναι οι παρακάτω:

Έσοδα (+) / (-) 

1.1_Έσοδα από Πώληση Εμπορευμάτων (+) / (-) 

1.2_Έσοδα από Πώληση Προϊόντων (+) / (-) 

1.3_Έσοδα από Παροχή Υπηρεσιών (+) / (-) 

1.4_Έσοδα από Πώληση Παγίων (+) / (-) 

1.5_Λοιπά Έσοδα/ Κέρδη (+) / (-) 

1.6_Αυτοπαραδόσεις / Ιδιοχρησιμοποιήσεις (+) / (-) 

1.7_Έσοδα για λ/σμο τρίτων (+) / (-) 

1.8_Έσοδα προηγούμενων χρήσεων (+) / (-) 

1.9_Έσοδα επομένων χρήσεων (+) / (-) 

1.10_Λοιπές Εγγραφές Τακτοποίησης Εσόδων (+) / 

1.95_Λοιπά Πληροφοριακά Στοιχεία Εσόδων(+)/ (-)

Και οι αντίστοιχες κατηγορίες των εξόδων

Οι χαρακτηρισμοί των εξόδων είναι οι παρακάτω:

Έξοδα (-) / (+)

• 2.1_Αγορές Εμπορευμάτων (-) / (+)
• 2.2_Αγορές Α’-Β’ Υλών (-) / (+)
• 2.3_Λήψη Υπηρεσιών (-) / (+)
• 2.4_Γενικά Έξοδα με δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ (-) / (+)
• 2.5_Γενικά Έξοδα χωρίς δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ (-) /(+)
• 2.6_Αμοιβές και Παροχές προσωπικού (-) / (+)
• 2.7_Αγορές Παγίων (-) / (+)
• 2.8_Αποσβέσεις Παγίων (-) / (+)
• 2.9_Έξοδα για λ/σμο τρίτων (-) / (+)
• 2.10_Έξοδα προηγούμενων χρήσεων (-) / (+)
• 2.11_Έξοδα επομένων χρήσεων (-) / (+)
• 2.12_Λοιπές Εγγραφές Τακτοποίησης Εξόδων (-) / (+)
• 2.13_Αποθέματα Έναρξης Περιόδου (Ε3 προηγ. Περιόδου) (-)
• 2.14_Αποθέματα Λήξης Περιόδου (Ε3 τρέχουσας Περιόδου) (+)
• 2.95_Λοιπά Πληροφοριακά Στοιχεία Εξόδων (-)/ (+)

Κατά την εφαρμογή των ηλεκτρονικών βιβλίων, θα έχουμε διαρκώς να αντιμετωπίσουμε δύο βασικές κατηγορίες παραστατικών. 

• Τα αντικριζόμενα (που περιέχουν στοιχεία ταυτοποίησης τόσο του εκδότη όσο και του λήπτη του παραστατικού).  Αφορούν κυρίως συναλλαγές B2B (business to business), και είναι οι τύποι παραστατικών Α1 για τον εκδότη και Β2 για τον λήπτη.
• Τα μη αντικριζόμενα παραστατικά. Εδώ έχουμε κυρίως τις συναλλαγές B2C (business to customer), περιλαμβάνονται τα στοιχεία ταυτοποίησης μόνο του εκδότη, και οι αντίστοιχοι τύποι παραστατικών είναι Α2 για τον εκδότη και Β1 για τον λήπτη.

Στο δια ταύτα τώρα, στα ηλεκτρονικά βιβλία της ΑΑΔΕ πραγματοποιούνται αρχικά τα εξής:

• Διαβιβάζεται και καταχωρείται η σύνοψη των παραστατικών εσόδων/εξόδων.
• Γίνεται ο αναγκαίος και απαιτούμενος χαρακτηρισμός των καταχωρούμενων συναλλαγών, καθώς η ΑΑΔΕ επιδιώκει την λήψη όσο γίνεται περισσότερων πληροφοριών, που διευκολύνει τις φοροελεγκτικές διαδικασίες.
• Διενεργούνται  οι αναγκαίες λογιστικές εγγραφές τακτοποίησης. 

Αυτή η παραπάνω αλληλουχία ενεργειών είναι απαραίτητη για τον προσδιορισμό του λογιστικού και του φορολογικού αποτελέσματος κάθε έτους. Απώτερος στόχος της ΑΑΔΕ άλλωστε είναι -όσο πιο σύντομα αυτό καταστεί εφικτό- να δημιουργείται ακόμα και το έντυπο Ε3 αυτοματοποιημένα.

Παναγιώτης Τσένος

φοροτεχνικός σύμβουλος επιχειρήσεων / συγγραφέας φορολογικών & οικονομικών μελετών

tsenos.gr 

[email protected]