Connect with us

Επίκαιρα Πρόσωπα

Η σπάνια συλλογή των έργων του Κερκυραίου Νικολάου Βεντούρα

Συνέντευξη του Γρηγόρη Καρύδη,

εγγονού και διαχειριστή της συλλογής στη Ζέτα Τζιώτη

Ο Νικόλαος Βεντούρας ήταν από τους σημαντικότερους Έλληνες χαράκτες με έργο που εκτείνεται χρονικά σε περισσότερο από μισό αιώνα. Γεννημένος στην Κέρκυρα το 1899, από αρχοντική οικογένεια της ευρύτερης περιοχής της Βενετίας, που συμπεριλαμβανόταν στο Libro d’ oro εγκαταστάθηκε στο νησί γύρω στα 1730.

Μάλιστα μία από τις προγόνους του υπήρξε η συγγραφέας Isabella Teotochi Albrizzi και μεγάλος θείος του, ο Ιωάννης Καποδίστριας. Οι σπουδές του στη χημεία τον οδήγησαν σε εύστοχους πρωτοποριακούς πειραματισμούς στη χαρακτική.

Gregory Καρύδης

Συναντήσαμε τον εγγονό του, Γρηγόρη Καρύδη, κάτοχο της σπάνιας αυτής συλλογής και μιλήσαμε μαζί του για τον ταλαντούχο παππού του.

– Γρηγόρη, η ιστορία του παππού σου έχει ενδιαφέρον; Θα ήθελες να αναφερθείς περιληπτικά στη ζωή του;

– Ο παππούς μου ήταν ένας αξιοθαύμαστος άνθρωπος και αισθάνομαι πραγματικά υπερήφανος. Χαράκτης, επιστήμονας και καλλιτέχνης, ο Νικόλαος Βεντούρας, ο παππούς μου, γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1899 με ρίζες από το Βένετο της Ιταλίας. Μαζί με τον κατά κάτι χρόνια μεγαλύτερο αδερφό του μεγάλωσαν με αυστριακές νταντάδες (όπως συνηθιζόταν τότε) και σε σχετικά νεαρή ηλικία έχασαν τον πατέρα τους, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να ασχολούνται με την τεράστια –τότε– περιουσία.

 

 

Φωτογραφική Μηχανή Νικολάου Βεντούρα

 

Το 1916 ξεκίνησε σπουδές Βιομηχανικής Χημείας στην ιδιωτική Βιομηχανική και Εμπορική Ακαδημία στον Πειραιά. «Ήδη από τας πολύ μικράς τάξεως του δημοτικού εδιδάχθη ιχνογραφίαν» όπως σημειώνει ο ίδιος.

 

 

Πειραιεύς, Θειαφένια Δύσις – 1966 Χαλκογραφία 31,5*43

Με μια φωτογραφική μηχανή στο χέρι του κατέγραφε τις φορεσιές των ανθρώπων της υπαίθρου, την παλαιά πόλη της Κέρκυρας και πολλά καράβια! Το National Geographic έχει δημοσιεύσει κάποιες από αυτές.

Λίγα χρόνια αργότερα θα παρακολουθήσει μαθήματα υδατογραφίας με τον Άγγελο Γιαλλινά. Τον κερδίζει όμως η χαρακτική που εκεί, αυτοδίδακτος πια, βρήκε τον ιδανικό για εκείνο τρόπο έκφρασης. Χάρη στις γνώσεις του στη χημεία μπόρεσε να εξελίξει την τέχνη της χαρακτικής και να δημιουργήσει έργα που μισό αιώνα αργότερα είναι ακόμα σύγχρονα.

ΜΕ ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΚΑΤΕΓΡΑΦΕ ΤΙΣ ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ, ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΑ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΚΑΡΑΒΙΑ

– Ποιες ήταν οι κύριες θεματολογίες των έργων του;

– Ως επάγγελμα δήλωνε κτηματίας κι έτσι ξόδευε ως επί το πλείστον τον χρόνο του. Έτσι, στα έργα του θα συναντήσουμε την ύπαιθρο της Κέρκυρας, καθώς επισκεπτόταν τα κτήματα για το μάζεμα των ελιών ή άλλες εργασίες, πάντα με τα απαραίτητα εργαλεία για ένα γρήγορο σκίτσο ή μία υδατογραφία επιτόπου.

Σκίτσο με μολύβι -Νικολάου Βεντούρα 1964

Ταξίδευε πολύ και ένα άλλο αγαπημένο του θέμα ήταν τα καράβια. Πολεμικά, φορτηγά ή αλιευτικά, όλα έδιναν έμπνευση για τα έργα του.

Μία άλλη μεγάλη ενότητα αποτελούν τα αφηρημένα έργα του με την Ελένη Βακαλό να λέει «τολμώ να πω πως ίσως και αν ακόμη δεν υπήρχε αφηρημένη τέχνη, ο Βεντούρας θα την είχε ανακαλύψει».

Τρέφοντας μία ιδιαίτερη αγάπη για τη Βενετία δεν θα μπορούσε ούτε αυτή να λείψει από τη θεματολογία του.

Μικρότερες αλλά εξίσου σημαντικές ενότητες αποτελούν οι αστερισμοί και οι λιτανείες, σημαντικό μέρος της ζωής στην Κέρκυρα.

Αστερισμός του Ταύρου 1967 Χαλκογραφία 33*44,5

 – Τι τεχνοτροπίες χρησιμοποιούσε; Πειραματιζόταν;

– Οι τεχνικές του προσαρμόζονταν ειδικά για τις ανάγκες κάθε έργου. Πολλά από αυτά τον οδηγούσαν σε μελέτες και πειραματισμούς που κρατούσαν χρόνια. Με τη μεθοδικότητα ενός επιστήμονα κατέγραφε κάθε στάδιο από επιτυχίες ή αποτυχίες, αφήνοντας πλήθος σημειώσεων και δοκιμαστικών εκτυπώσεων που εξιστορούν τη δημιουργία ενός έργου. Από δοκιμές για την ανθεκτικότητα του βουτύρου ή καλλυντικών απέναντι σε συνδυασμούς οξέων, μέχρι τις συνθετικές πλάκες που δημιουργούσε για κάθε έργο.

Αυτά και πολλά ακόμα συνθέτουν το ταξίδι του στον χώρο της βαθυτυπίας, όπως συνολικά αποκαλούσε τις διάφορες μορφές χαρακτικής που συναντάμε στα έργα του.

ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗΝ ΚΟΥΦΙΚΗ ΓΡΑΦΗ, ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΟΡΦΗ ΑΡΑΒΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΣΑΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ

– Καταλαβαίνουμε ότι εμπνεόταν και από τα ταξίδια του. Έχεις να μας αναφέρεις κάποιο ανέκδοτο περιστατικό;

– Ταξίδευε πολύ και συχνά επισκεπτόταν πόλεις της Ευρώπης με αγαπημένους προορισμούς τη Βενετία, το Παρίσι και το Λονδίνο. Το 1923 μαζί με τρείς φίλους ξεκίνησαν με ποδήλατο από το Μπρίντεζι έκαναν «λα τραβερσάτα ντι Ιτάλια» και έφτασαν στη Βιέννη σε ενάμιση μήνα, χωρίς άσφαλτο τότε, διανύοντας 125 χιλιόμετρα την ημέρα.

Είχε τόση αγάπη για την τέχνη που να φανταστείτε φτάνοντας στα σύνορα με την Αυστρία άφησε τους φίλους του για λίγο και επέστρεψε στη Βενετία για να πάρει κάτι πινέλα που είχε ξεχάσει. Στη συνέχεια επέστρεψε και τους βρήκε για το υπόλοιπο του ταξιδιού.

– Μίλησέ μας για τα χαρακτικά με τα καράβια που φιλοτεχνούσε.

– Τα καράβια ήταν μία από τις πιο αναγνωρίσιμες θεματικές της δουλειάς του, που αγαπώ πολύ. Αποτυπώνοντας καραβιά, ναυπηγεία και πολεμικά πλοία στην Κέρκυρα όσο και στον Πειραιά, η ενότητα αυτή αριθμεί πάνω από 300 έργα.

Όπως είχε πει η Αθηνά Σχοινά το 1988 «από τα πιο κλασικότροπα και ρεαλιστικά καράβια του, μέχρι τις σουρεαλιστικές και κυβιστικές εκδοχές τους, ο Ν. Βεντούρας εκφράζεται με μια αυθεντικότητα μοναδική. Μοναδική από την άποψη της αυτοτέλειας, μιας αυτοτελούς εκφραστικής δυνατότητας που δεν έχει υποστηρικτική θεωρητική ανάγκη για να πείσει τον θεατή του. Η δουλειά του είναι ορόσημο». 

Αστερισμός του Ταύρου 1967 Χαλκογραφία 33*44,5

ΟΙ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΙ ΚΕΝΤΡΙΣΑΝ ΤΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΤΟΥ

– Τι σήμαιναν οι αστερισμοί για αυτόν; Στη δουλειά του διακρίνουμε αναφορές στην κουφική γραφή και σε σπηλαιογραφίες. Θα ήθελες να μας εξηγήσεις πώς αποτυπώνονται στα έργα του;

– Ως επιστήμονας και μελετητής του κόσμου γύρω μας δεν ήταν λίγες οι φορές που του κέντρισαν το ενδιαφέρον οι αστερισμοί.

Στον Αστερισμό της Παρθένου 1968 Χαλκογραφία Βαθυτυπία 20*24,3

Όπως και οι λιτανείες με τη μυσταγωγία τους, έτσι και οι αστερισμοί σαν κάτω τόσο απόμακρο αλλά ταυτόχρονα πολύ οικείο, τους παρατηρούσε με το τηλεσκόπιό του και αντλώντας από «το θυμικόν» του δημιούργησε τον αστερισμό του Ταύρου που απεικονίζει τον ηνίοχο που ζεύει έναν ταύρο με μορφές εμπνευσμένες από τις σπηλαιογραφίες Lascaux και Altamira.

Για τον αστερισμό της παρθένου, όπως και για κάποια άλλα έργα μελέτησε την κουφική γραφή, την πρώτη μορφή αραβικής γραφής που παραλλαγή της συναντάμε σαν διακοσμητικά μοτίβα στη βυζαντινή αγιογραφία.

 

 

Κέρκυρα, Λιτανεία Αναστάσεως Αγ. Νικολάου, 1971 Χαλκογραφία 19,5*31,5 (British Museum)

– Έχεις παρουσιάσει και επιμεληθεί προσωπικά τη δουλειά αυτή με εξαιρετική επιτυχία στην Αθήνα και στην Κέρκυρα. Μίλησέ μας για τις πρόσφατες εκθέσεις.

– Οι πρώτες μου αναμνήσεις από τον Νικόλαο Βεντούρα, τον παππού μου, είναι να δουλεύουμε μαζί στο εργαστήριό του στην Κέρκυρα, φτιάχνοντας σχέδια και χαράσσοντας πλάκες.

Τον θυμάμαι να μου κρατάει το χέρι δείχνοντάς μου πώς να χρησιμοποιώ διάφορα αιχμηρά εργαλεία πάνω σε πλάκες χαλκού, που το παιδικό μου χέρι δεν είχε αρκετή δύναμη να χαράξει. Τον άφηνα να χρησιμοποιεί τα διάφορα μείγματα οξέων με τη χαρακτηριστική οσμή, από ασφαλή απόσταση, αλλά χρησιμοποιούσαμε την πρέσα του μαζί και μου έδειχνε πως να γυρίζω αυτή την τεράστια ρόδα ώστε να περάσει η πλάκα με το μελάνι μαζί με το νωπό χαρτί και να αποτυπωθεί η χάραξη.

Και βέβαια θυμάμαι όταν στα γενέθλιά μου, το 1987, ήρθε στην Αθήνα ο «νονός» μου και ανακοίνωσε πως μου χαρίζει όλα του τα έργα σαν δώρο. 

Τότε είχα πει ένα απλό ευχαριστώ. Όμως μετά από χρόνια κατάλαβα πόσο σημαντικό ήταν αυτό το δώρο και αντίστοιχα πόσο μεγάλη η ευθύνη του δώρου αυτού.

Μετά από χρόνια θυμάμαι τη μητέρα μου να συζητά με τον θείο μου, τον Άγγελο Δελιβοριά, στο καινούργιο τότε γραφείο του στην Οδό Κριεζώτου, στο κτίριο της Πινακοθήκης Χατζηκυριάκου Γκίκα που ετοιμαζόταν να ανοίξει προς το κοινό για την κοινή τους επιθυμία να πραγματοποιηθεί μία μεγάλη αναδρομική έκθεση με σκοπό τη γνωριμία του κόσμου και συγκεκριμένα του φιλότεχνου κοινού με τον «άγνωστο» σε πολλούς καλλιτέχνη και χαράκτη Νικόλαο Βεντούρα.

Με τον θάνατο της μητέρας μου και την επιστροφή μου στην Κέρκυρα το 2014 ξανά συζητήθηκε η επιθυμία του μουσείου για τη διοργάνωση της έκθεσης και βλέποντάς το σαν προσωπική υποχρέωση προς τον κόσμο γενικότερα αλλά και προς τη μητέρα μου και τον παππού μου, με τη βοήθεια μίας παιδικής μου φίλης ανέλαβα να φέρω σε πέρας αυτό το έργο χωρίς να έχουμε ιδέα τι μας περιμένει…

Στα μισά της ετοιμασίας για την έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, εκφράστηκε το ενδιαφέρον από τη Δημοτική Πινακοθήκη της Κέρκυρας για την πραγματοποίηση μικρής αναδρομικής με έργα του Βεντούρα για την επέτειο των 300 ετών από την πολιορκία του νησιού από τους Τούρκους.

Στην πορεία διαπιστώσαμε πως δεν είναι πολλοί αυτοί που κατανοούν τι είναι η τέχνη της χαρακτικής, με τη χαρακτηριστική φράση «οι ζωγραφιές του παππού σου». Έτσι αναλάβαμε ακόμα μία ευθύνη: να παρουσιαστεί η έκθεση με τέτοιο τρόπο ώστε να γνωρίσει το κοινό όχι μόνον το έργο του Βεντούρα, αλλά και την τέχνη της χαρακτικής.

Κέρκυρα, Στη Συνοικία Αγίων Πατέρων, αεροπορικός βομβαρδισμός 1940

Το δυσκολότερο ήταν να αποφασίσουμε τι να αφήσουμε για μια άλλη φορά, για μια επόμενη έκθεση και να μην το δείξουμε τώρα…

Εκτός από τα περισσότερα από 500 έργα και σημειώσεις δεν μπορούσαμε να παραλείψουμε τη σημαντικότατη (και χαμένη) εικονογράφηση του ηθογραφήματος του Θεοτόκη «Η ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα» που εικονογράφησε ο Βεντούρας με ψευδώνυμο για τον εκδοτικό οίκο Βασιλείου.

Στη μεγάλη πρόκληση του βιβλίου που θα συνόδευε την έκθεση, συνέβαλλε ο κ. Martin Royalton Kisch, τ. Πρεσβύτερος Επιμελητής του Τμήματος Χαρακτικών και Σχεδίων του Βρετανικού Μουσείου, δεχόμενος την πρόσκλησή μου να γράψει για τον Βεντούρα και την ιδιαίτερή τους συνάντηση στο μουσείο το Νοέμβριο του 1982.

Το Μουσείο Μπενάκη μας διέθεσε ολόκληρο τον ισόγειο χώρο στο κτίριο της οδού Πειραιώς και η έκθεση παρουσιάστηκε για τρεις μήνες, μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου 2018.

«Η ΤΕΧΝΗ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟ ΚΟΡΕΣΜΟ ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΜΑΣ»

– Θεωρείς την τέχνη επένδυση; 

– Βλέπω την πραγματική τέχνη σαν κάτι που μιλάει στον κάθε ένα από εμάς ξεχωριστά και προσφέρει έναν ευχάριστο κορεσμό στο πνεύμα μας. Η αξία που προσδίδουμε σε ένα έργο τέχνης συνδέεται με χίλιους δύο παράγοντες αλλά πάνω από όλα θα πρέπει να μας ευχαριστεί η παρουσία του.

Η επένδυση στην τέχνη είναι μία επένδυση που ξεπερνά το εφήμερο και μετά τον θάνατο του καλλιτέχνη συνεχίζει να δίνει ζωή στη φαντασία και ομορφαίνει τη ζωή μας.

– Πού αλλού θα παρουσιάσεις αυτήν την εθνική κληρονομιά;

– Εκτός από το Μουσείο Μπενάκη, την Εθνική Πινακοθήκη, τη Δημοτική Πινακοθήκη της Κέρκυρας και το Βρετανικό Μουσείο που ήδη έχουν έργα του Βεντούρα στις συλλογές τους, η έκθεση είναι έτοιμη να ταξιδέψει και εξετάζονται προσκλήσεις από αρκετά μουσεία σε Ευρώπη, Ηνωμένες Πολιτείες και Ασία.

– Ποια τα μελλοντικά σου σχέδια;

Τη συνέχεια της συνέντευξης θα τη βρείτε εδώ

Πηγή

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επίκαιρα Πρόσωπα

Bleeps: «Η τέχνη παλεύει με τις αντιφάσεις και την τάση αυτοπροσδιορισμού μέσα στην ποικίλη υποκειμενικότητα της»

Με τον Bleeps, που πιστεύω πως δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, τόσο ο ίδιος όσο και τα έργα του, γνωριζόμαστε εδώ και αρκετά χρόνια. Τη δουλειά του στους δρόμους της Αθήνας τη γνωρίζω σχεδόν από τα πρώτα του βήματα στην Ελλάδα.

Γράφει η Λιάνα Ζωζά

Εκείνο, όμως που μου δίνει ιδιαίτερη χαρά είναι πως μαζί κάναμε την πρώτη “συνομιλία”, από τη δική μου πλευρά, όταν παράλληλα με τα άρθρα μου, στο In Fact, μου ζητήθηκε και η συγεκριμένη συνομιλία! Τον ευχαριστώ λοιπόν, για πρώτη φορά δημόσια, που μου έδωσε την ευκαιρία να κάνουμε παρέα μια εξαιρετική συνέντευξη, τότε, αλλά και που κάθε φορά που έχουμε να πούμε καινούρια πράγματα, είναι πάντα πρόθυμος για ενδιαφέρουσες συζητήσεις.

Επιπλέον, είναι για μένα, μεγάλη χαρά και τιμή, το ότι ξεκινάμε τη συνεργασία μας, με τη συμμετοχή του, στο επόμενο art project της Cube με τίτλο Tender is the Night!

Bleeps Irakleia work

-Σπουδάζεις στο Bristol, όπου και έρχεσαι σε άμεση επαφή με την “τοπική” street art σκηνή, η οποία σίγουρα δεν περιλαμβάνει μόνο τον Banksy, αλλά και άλλους street artists με αξιόλογη πορεία, όπως ο Inkie, ίσως και εφάμιλος του Banksy, o JPS, ο Nick Walker, o Cheba, ο Stinkfish και ο John5 … η επιλογή τους είναι εντελώς υποκειμενική και κάποιοι από αυτούς εμφανίστηκαν μόλις τα τελευταία χρόνια με εντυπωσιακή όμως παρουσία.

Μπόρεσες να συνυπάρξεις εύκολα στους δρόμους του Bristol μαζί τους και υπάρχει ίσως η επιθυμία μιας μικρής ή μεγαλύτερης επιστροφής εκεί?

-Στο Bristol έκανα επιπλέον σπουδές στην τέχνη. Ένα foundation, γιατί με ενδιέφερε διαχρονικά το πεδίο της τέχνης. Μην ξεχνάμε ότι η Αγγλία έχει οργανωμένη βιομηχανία τέχνης. Αυτό που φτάνει σε μας ως κάτι «υπερβολικό» ή και «σταρ» είναι απλά το προϊόν μιας καλά θεμελιωμένης βιομηχανίας.

Για μένα λοιπόν σε κείνη την πρώιμη φάση ενασχόλησης με τη street art δεν υπήρχε κάποιου τύπου ανταγωνισμός ή και αίσθημα κατωτερότητας, εφόσον ήμουν προσανατολισμένος στην αφομοίωση των στοιχείων που λάμβανα εκεί και στην υλοποίηση των προσωπικών επιδιώξεων διαλεκτικής στο δημόσιο χώρο μέσα από μια «ελληνική» οπτική. Σίγουρα έχω βέβαια δεχθεί επιρροές.

Η Αγγλία πάντα με γοητεύει και τη θυμάμαι με θετικό τρόπο. Θα μπορούσα να γυρίσω μάλλον μόνο στα πλαίσια μιας ατομικής ή συλλογικής έκθεσης, ή και δημιουργίας στο δημόσιο χώρο όχι όμως ως κομισσάριος κάποιου εμπορικού φαστιβάλ.

ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΠΟΤΕ ΜΥΣΤΙΚΟ ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΕΙΛΙΚΡΙΝΗΣ, ΑΠΛΑ ΕΛΑΧΙΣΤΟΙ ΜΠΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΚΟΠΟ ΝΑ ΜΕ ΡΩΤΗΣΟΥΝ

Bleeps – check out

-Επιστρέφεις στην Ελλάδα, σχεδόν παράλληλα με την αρχή της κρίσης και κάνεις τη διαφορά με έργα αμειγώς πολιτικά και σε εντελώς προσωπικό ύφος το οποίο και διατηρείς.

Ποιές ήταν οι πρώτες αντιδράσεις τόσο της εδώ street art σκηνής, όσο και των θεατών της δουλειάς σου?

-Η εγχώρια σκηνή με αποδέχθηκε ποικιλοτρόπως. Υπήρξαν καλλιτέχνες που δημιούργησαν κριτικό διάλογο μαζί μου, σεβόμενοι ο ένας τη δουλειά του άλλου. Δυστυχώς όμως υπάρχουν οι εγχώριοι «καταστροφολάγνοι», οι οποίοι λειτουργούν διαχρονικά προωθώντας τη λογική της κακοποίησης και ασυδοσίας. Αυτοί αποτέλεσαν και τους καταστροφείς των έργων μου.

Bleeps pieta

-Πόσο καιρό σου πήρε να συστηθείς δημόσια και πως επέλεξες να το κάνεις? Γνωρίζω πως δούλευες για αρκετό καιρό χωρίς να αποκαλύπτεις την ταυτότητά σου και ποιός πραγματικά είναι ο Bleeps,  ψευδώνυμο που περιγράφει έναν ενοχλητικό μάλλον ήχο.

Τη συνέχεια της συνέντευξης θα τη βρείτε εδώ

Continue Reading

Επίκαιρα Πρόσωπα

O Σαλβαντόρ Νταλί μέσα από χαρακτηριστικά του έργα

Γράφει η Μαράη Γεωργούση*

Ποιος ήταν άραγε αυτός ο καλλιτέχνης της ονειρικής παραίσθησης και της αλληγορικής εικόνας;

Από την μικρή πόλη της Καταλωνίας βρέθηκε στους καλλιτεχνικούς κύκλους του Παρισιού και μετέπειτα της Αμερικής. Η ζωή του γεμάτη πάθη και καθαρά μυθιστορηματική πλοκή.

Ο κύριος «Avida Dollars” «Απληστοδόλαρος» όπως τον χαρακτήρισε ο Αντρέ Μπρετόν,  δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει το παρατσούκλι αυτό ευθαρσώς για την προβολή του. Ο Σαλβαντόρ Νταλί υπονοούσε συχνά πως ήταν γεννημένος για να γίνει σουρεαλιστής ζωγράφος. Έλεγε πως η μόνη διαφορά με τους άλλους σουρεαλιστές είναι πως αυτός είναι σουρεαλιστής. Υπήρξε προκλητικός και εκκεντρικός πάντα, τόσο στις εμφανίσεις του όσο και στις δηλώσεις του.

Στον προσωπικό του έλεγχο επιδόσεων βαθμολόγησε τον εαυτό του με 16,4 και στον Mondrian έδωσε μόλις 0,6 ! Ο Manet πήρε  4,1, ενώ το alter ego του ο Πικάσο πήρε 11,9, εξάλλου ο Νταλί πάντα δήλωνε πως ήταν καλύτερος από εκείνον, τουλάχιστον έδωσε στον Ντα Βίντσι 18,4 δηλαδή μόνο δύο μονάδες πάνω από τον εαυτό του.

ΤΟ 1955 ΠΗΓΕ ΣΤΗ ΣΟΡΒΟΝΝΗ ΝΑ ΔΩΣΕΙ ΜΙΑ ΘΡΙΑΜΒΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΝΟΪΚΟ-ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ» ΕΦΤΑΣΕ ΜΕ ΜΙΑ ΑΣΠΡΗ ROLLS ROYCE ΔΙΑΚΟΣΜΗΜΕΝΗ ΜΕ ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙΑ, ΕΝΩ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ ΜΕ ΤΟ ΕΝΑ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΞΥΠΟΛΗΤΟ ΚΑΙ ΒΥΘΙΣΜΕΝΟ ΣΕ ΜΙΑ ΛΕΚΑΝΗ ΜΕ ΓΑΛΑ.

Σε ηλικία έξι ετών ο Σαλβαντόρ Νταλί είχε αποφασίσει να γίνει μάγειρας, άλλαξε γνώμη στα επτά του έτη, καθώς η ιδέα να γίνει Ναπολέων του είχε φανεί καλύτερη. Στην ηλικία αυτή ήταν που έκανε και την πρώτη του ζωγραφιά, μετά η πορεία του ήταν συνεχώς ανοδική. Μόλις έκλεισε τα δέκα ανακάλυψε τους ιμπρεσιονιστές, ενώ στα δεκατέσσερα τους ακαδημαϊκούς ζωγράφους. Σε ηλικία μόλις δεκαπέντε ετών συμμετείχε σε συλλογική έκθεση του Δημοτικού Θεάτρου του Φιγκέρες.

Το 1929 γνώρισε την Γκαλά Ελυάρ σύζυγο τότε του ποιητή Πωλ Ελυάρ, που μετέπειτα έγινε μούσα και σύζυγος δική του. Για τον λόγο αυτό ήρθε σε οριστική ρήξη με τον πατέρα του. Στην καλλιτεχνική του πορεία πειραματίστηκε, οραματίστηκε, άνοιξε νέους δρόμους. Σήμερα ανήκει στην κατηγορία των πλέον αναγνωρισμένων και αναγνωρίσιμων καλλιτεχνών παγκοσμίως.

Οπτασία προσώπου και φρουτιέρας σε μια παραλία, 1938, Wadsworth Atheneum, Hartford.

Οπτασία προσώπου και φρουτιέρας σε μια παραλία (Apparition of Face and Fruit Dish on a Beach)

Στον πίνακα αυτό η αμμουδιά μετατρέπεται σε τραπέζι πάνω στo οποίo τοποθετείται μια ιδιότυπη νεκρή φύση, προσφέροντας την δυνατότητα  πολλαπλών ερμηνειών της υπάρχουσας σύνθεσης. Το κεφάλι του σκύλου ταυτόχρονα μετατρέπεται και σε βράχια, τα μάτια του γίνονται τούνελ που μπορεί κάποιος να δει μέσα από αυτά τμήμα του τοπίου, ενώ το κολάρο έχει την μορφή ενός αρχαίου υδραγωγείου. Αντίστοιχα στο κεντρικό τμήμα του πίνακα το πρόσωπο που διαγράφεται απαρτίζεται από διακριτά αντικείμενα: το αριστερό μάτι είναι το στόμιο μιας στάμνας, η μύτη, το στόμα και το πηγούνι σχηματίζονται από ένα φρούτο και το πίσω μέρος μιας καθιστής μορφής. Το μέτωπο του προσώπου παίρνει το σχήμα φρουτιέρας, ενώ τα μαλλιά είναι ταυτόχρονα αχλάδια και μέρος της πλάτης του σκύλου.

Τηλέφωνο «Αστακός», 1936.

Τηλέφωνο «Αστακός»

Το αφροδισιακό τηλέφωνο εκτέθηκε και στο Centre Georges Pompidou το 2002, μάλιστα πέρασαν να το δουν 900.000 επισκέπτες που σημαίνει 8.000 επισκέπτες κάθε ημέρα! Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Διεθνή Έκθεση του σουρεαλισμού το 1938. Είναι ένα από τα πιο γνωστά σουρεαλιστικά αντικείμενα που κατασκεύασε ο Νταλί σε τρείς εκδοχές. Είναι εμφανείς οι νύξεις και τα υπονοούμενα σε αυτό το έργο για την σχέση του φαγητού με την γενετήσια πράξη.

Τη συνέχεια του άρθρου θα τη βρείτε εδώ

Continue Reading

Επίκαιρα Πρόσωπα

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης: «Η μετανάστευση και η φιλοξενία στον καμβά»

Με την ευκαιρία της νέας θεματικής έκθεσης με τίτλο «Καλωσορίσατε–Η Ευρωπαϊκή Φιλοξενία και τα Σύνορά της» που διοργανώνεται στην The Project Gallery σε συνεργασία με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Χανίων – Ελαιουργείον σε επιμέλεια Μεγακλή Ρογκάκου και Ιωάννη Ν. Αρχοντάκη συναντήσαμε τον εικαστικό και διευθυντή του χώρου Αλέξανδρο Μαγκανιώτη και μιλήσαμε τόσο για τις εικαστικές του δραστηριότητες, όσο και για την γκαλερί που διευθύνει τον τελευταίο καιρό.

Η έκθεση αυτή που εγκαινιάστηκε πριν λίγες μέρες και θα διαρκέσει ως τις 8 Ιουνίου  ανταποκρίνεται στην ιδέα της φιλοξενίας και της μετανάστευσης καλύπτοντας από διαφορετικές οπτικές γωνίες το θέμα.

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης Gemeinsam

-Αλέξανδρε, είστε αρχιτέκτονας και εικαστικός. Συνδυασμός πολύ δημιουργικός Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με την τέχνη;

-Από μικρός πάντα κάτι έφτιαχνα από ζωγραφική, κολάζ, μέχρι μικρογλυπτά και κατασκευές. Μετέπειτα στην διάρκεια των σπουδών μου στο Πολυτεχνείο παρακολουθούσα με δίψα όλα τα μαθήματα σχεδίου και ζωγραφικής.

Κατά την διάρκεια των μεταπτυχιακών μου σπουδών στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό στο Λονδίνο, μια τεκτονική αλλαγή στον τρόπο σκέψης μου συντελέστηκε. Το περιβάλλον εκεί πολύ πιο ελεύθερο και δημιουργικό, με ώθησε στην προσωπική έκφραση και την αναζήτηση ενός δικού μου σεναρίου, επιμένοντας πολύ στην έννοια του concept. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα και παράλληλα με την εργασία μου σε αρχιτεκτονικά γραφεία, αρχίζω να συμμετέχω σε εκθέσεις και να γνωρίζω τον εικαστικό χώρο.

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης

-Μιλήστε μας για τις θεματικές που έχετε ασχοληθεί ως σήμερα.

-Η ενότητα με την Αλφάβητο ξεκίνησε το 2011,πρόκειται για 24 σχέδια, ένα για κάθε γράμμα της αλφαβήτου όπου για κάθε γράμμα εξεικονίζεται μια λέξη από ένα ζώο ή φυτό. Οι εικόνες προκύπτουν σαν κολάζ, φυτά και κεφάλια ζώων ξεπροβάλλουν μέσα από ανθρώπινα ρούχα ή ακόμα και παπούτσια. Ο ανθρώπινος χαρακτήρας που δηλώνουν τα ρούχα μπλέκεται με αυτόν του ζώου και ένα νέο υβρίδιο προκύπτει. Ένα σχόλιο για τις συμπεριφορές και τους ρόλους που όλοι παίρνουμε καθημερινά.

Το 2014 παρουσίασα στα Rooms της γκαλερί Καππάτος στο ξενοδοχείο St. George Lycabettus την θεματική «Μια διαταραχή της Μνήμης». Κυρίαρχο έργο, ένα σχέδιο που απεικονίζει τον ιερό βράχο της Ακρόπολης σε μια φανταστική εκδοχή εμπνευσμένη από την οριακή και ακραία σήμερα, πρόταση του K. F. Schinkel για την ανέγερση των ανακτόρων του Όθωνα πάνω στην Ακρόπολη. Μια απόπειρα να εκφραστεί η προσωπική μου αγωνία ως νεοέλληνα, σε αναζήτηση της ταυτότητας μου, μέσα ένα περιβάλλον γενικευμένης κρίσης επαγγελματικής και υπαρξιακής, υπό την απειλή μιας αναγκαστικής μετανάστευσης στην Γερμανία.

Αλλά τελικά η μετάβαση δεν θα πραγματοποιηθεί, η δική μου Ιθάκη είναι η Αθήνα και με οδηγό το κείμενο του Όμηρου, ξεκινάω για την επόμενη μου θεματική.

«Η ενότητα «Αναζητώντας τον Οδυσσέα» συγκροτεί μια ολότελα προσωπική, ερμηνευτική προσέγγιση σε γόνιμη διαλεκτική σχέση με το ομηρικό έπος, στην προέκταση του ποιητικού λόγου, των δοκιμασιών, των αντοχών, των αντιστάσεων και των προκλήσεων του αρχετυπικού ήρωα-ταξιδευτή στο μεταίχμιο της ζωής και του θανάτου.

Η περιγραφή, λιτή, ακέραιη και αφαιρετική, στοχεύει στον πυρήνα του αφηγηματικού υλικού, εικονοποιεί συναισθηματικές και ψυχικές καταστάσεις, αποκρυσταλλώνει τις έννοιες της περιπλάνησης, της αναζήτησης και του κινδύνου πέρα από τους γνωστούς ορίζοντες, της ανθρώπινης θέλησης που ξεπερνά τα όρια, της γνώσης και της απώλειας, του νόστου, του ακατανίκητου πόθου του γυρισμού στην προγονική εστία.» Όπως γράφει χαρακτηριστικά και ο ιστορικός της τέχνης Γιάννης Μπόλης στον κατάλογο για την έκθεσή μου.

Αλέξανδρος Μαγκανιώτης Kanenas

-Που έχετε παρουσιάσει δουλειά σας και που μπορεί κάποιος να θαυμάσει έργα σας; 

Τη συνέχεια της συνέντευξης μπορείτε να τη δείτε εδώ

Continue Reading

Trending