Επιχειρηματικότητα

Περί τεκμηρίων διαβίωσης

Μέσα στον ορυμαγδό των εξελίξεων που αφορούν τα εθνικά μας θέματα. Και με την απορία για ποιο λόγο και γιατί τόση βιασύνη να δοθούν όπως-όπως «λύσεις» σε ζητήματα τόσο σοβαρά. Τη στιγμή που εδώ και μια οκταετία η χώρα μας βρίσκεται εντός μιας βαθύτατης ύφεσης που -εκτός των λοιπών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων- είναι δεδομένο ότι της στερεί διαπραγματευτικής δύναμης σε εθνικά θέματα μείζονος σημασίας. Μέσα σ’ όλο αυτό το πλαίσιο λοιπόν, ο κάθε πολίτης και το κάθε νοικοκυριό, έχουν στο δικό τους μικρόκοσμο να αντιμετωπίσουν και τα φορολογικά τους θέματα.

Διάγουμε λοιπόν περίοδο υποβολής δηλώσεων, και ένας εκ των βασικότερων προβληματισμών είναι η ετήσια τεκμαρτή δαπάνη και η κάλυψη αυτής, σε περίπτωση βέβαια προκύπτουσας διαφοράς. Προ κρίσης, αντίστοιχους προβληματισμούς που προέρχονταν από θέματα τεκμηρίων σπάνια αντιμετωπίζαμε. Σήμερα, αποτελούν ένα εκ των συνηθέστερων προβλημάτων που προκύπτουν πριν την υποβολή των δηλώσεων.

Παραθέτοντας ένα σύντομο ιστορικό, θα γυρίσουμε στον Απρίλιο του 2010, όταν η χώρα μας είχε στραφεί στην αναζήτηση εξωτερικής βοήθειας. Τότε που οι εκπρόσωποι των δανειστών άρχισαν να πηγαινοέρχονται στα Υπουργεία προτείνοντας λύσεις και εν τέλει επιβάλλοντας την υλοποίησή τους. Τότε ήταν που ψηφιζόταν και ο Ν.3842/10, το μεγαλύτερο φορολογικό Νομοσχέδιο έως τότε. Με τις διατάξεις του συγκεκριμένου Νόμου, εν μία νυκτί -μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά- άλλαξαν δεδομένα πολλών ετών, ενώ στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι μεταβολές είχαν ένα και μόνο στόχο. Την αύξηση των δημοσίων εσόδων μιας χώρας που τα κρατικά της ταμεία ήταν -και παραμένουν, ασχέτως δημοσιονομικών πλεονασμάτων- από αναιμικά έως τελείως άδεια.

Η εφαρμογή των τεκμηρίων είναι δεδομένο ότι δεν αποτελεί και την πλέον ενδεδειγμένη λύση, καθώς στηρίζεται κατά βάση σε υποθετικά δεδομένα, οπότε και σε αρκετές περιπτώσεις δημιουργεί φορολογικές αδικίες. Τα τελευταία χρόνια, θα μπορούσαμε να καταγράψουμε τουλάχιστον τρεις-τέσσερις εξαγγελίες περί κατάργησής τους. Αυτές οι αναφορές συνδυάζονταν κυρίως με τη δημιουργία του περιλάλητου περιουσιολογίου. Ας μη τρέφουμε φρούδες ελπίδες όμως, γιατί στην εποχή των μνημονίων και της έντονης επιτήρησης δεν πρόκειται να καταργηθεί ένα φορολογικό μέτρο στις δαγκάνες του οποίου χρόνο με το χρόνο μπαίνουν ολοένα και περισσότεροι φορολογούμενοι.

Κάθε προκύπτουσα διαφορά ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης, που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με τη χρήση εισοδηματικών αποθεμάτων από προγενέστερες χρήσεις, αυξάνει το φορολογητέο εισόδημα του υπόχρεου. Με άλλα λόγια, όταν εξαντλούνται τα κεφάλαια προς ανάλωση, οι φορολογούμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με φόρους που προκύπτουν από την προστιθέμενη διαφορά.

Η βασική κατηγοριοποίηση
Τα τεκμήρια που καθορίζουν και προσδιορίζουν το -θεωρητικά αποκτηθέν- εισόδημα, χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
 Δαπανών διαβίωσης
 Απόκτησης περιουσιακών στοιχείων («πόθεν έσχες»)

Για τον προσδιορισμό των τεκμαρτών δαπανών διαβίωσης ισχύουν είτε κάποιοι πίνακες είτε δίνονται ακριβείς οδηγίες για τον προσδιορισμό τους. Για το πόθεν έσχες, ισχύει κατά περίπτωση το κόστος απόκτησης του περιουσιακού στοιχείου.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ «ΠΟΘΕΝ ΈΣΧΕΣ» /
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝ ΑΠΟΚΤΗΘΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΕΚΜΗΡΙΟ
 Αγορά αυτοκινήτων
 Αγορά μοτοσικλετών
 Αγορά σκαφών αναψυχής και πλοίων ή αεροσκαφών
 Αγορά ακινήτων και ανέγερση οικοδομών
 Κατασκευή πισίνας
 Χρηματοδοτική και χρονομεριστική μίσθωση ακινήτων
 Αγορά επιχειρήσεων, εταιρικών μεριδίων, αλλά και χρεογράφων
 Ποσά με τα οποία διενεργείται αύξηση μετοχικού ή εταιρικού κεφαλαίου των εταιριών
 Αγορά κινητών πραγμάτων άνω των 10.000 € (εξαιρούνται οι αγορές παγίου εξοπλισμού για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας)
 Δωρεές ή γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών, άνω των 300 € (δεν ισχύει το χρηματικό όριο για χορηγίες προς δημόσιο, δήμους, κοινότητες κλπ.)
 Χορήγηση δανείων προς τρίτους
 Εξόφληση δανείων ή πιστώσεων

Στις επόμενες αναφορές μας, θα καταγράψουμε συγκεκριμένα αριθμητικά δεδομένα που ισχύουν για αυτοκίνητα, κατοικίες, και λοιπά περιουσιακά στοιχεία που συνιστούν στοιχεία της ετήσιας τεκμαρτής διαβίωσης. Και τέλος, θα ακολουθήσουν κάποιες ειδικότερες αναλύσεις και συνεπακόλουθοι προβληματισμοί επί των συγκεκριμένων φορολογικών διατάξεων.

Παναγιώτης Απ. Τσένος

* Ο Παναγιώτης Τσένος είναι φοροτεχνικός σύμβουλος επιχειρήσεων και συγγραφέας φορολογικών και οικονομικών μελετών

Συνέδρια

Το Enterprise Europe Network Hellas επενδύει στη συνεργασία.

Η 2η Συνάντηση του Δικτύου ανέδειξε νέες στρατηγικές,
εργαλεία και διεθνείς προοπτικές για τις ελληνικές ΜμΕ

Με επίκεντρο την ενδυνάμωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της
καινοτομίας και της εξωστρέφειας, πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης
(7-8 Μαΐου 2026) η 2η Συνάντηση της κοινοπραξίας του Enterprise Europe
Network Hellas. Η συνάντηση, υπό τον συντονισμό του Εθνικού Κέντρου
Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) και με τη διοργάνωση και
φιλοξενία του Δικτύου ΠΡΑΞΗ / ΙΤΕ, συν-συντονιστή του ελληνικού Δικτύου, και
του Επιμελητηρίου Ηρακλείου, εταίρο του Enterprise Europe Network Hellas,
συγκέντρωσε εκπροσώπους 15 φορέων από όλη την Ελλάδα.

Η διοργάνωση αποτέλεσε κομβικό σημείο συντονισμού για τη νέα προγραμματική
περίοδο του Δικτύου, θέτοντας στο επίκεντρο την ενίσχυση της
ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την περαιτέρω αναβάθμιση
των παρεχόμενων υπηρεσιών και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής,
εναρμονισμένης με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Την έναρξη των εργασιών χαιρέτησαν ο Γιώργος Ματαλλιωτάκης, Εντεταλμένος
Σύμβουλος της Περιφέρειας Κρήτης για θέματα διασύνδεσης με ερευνητικά και
ακαδημαϊκά ιδρύματα, ο καθηγητής Βασίλης Χαρμανδάρης, Πρόεδρος του ΔΣ του
ΙΤΕ, ο Ευάγγελος Καρκανάκης, Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού
Επιμελητηρίου Ηρακλείου, ο Δρ Κυριάκος Τολιάς, Διευθυντής του ΕΚΤ, και ο Δρ
Κωνσταντίνος Βαβέκης, Τεχνικός Προϊστάμενος του Δικτύου ΠΡΑΞΗ.

Στην έναρξη των ομιλιών, ο Χρήστος Σκούρας, Policy Officer DG GROW της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσίασε το όραμα για το νέο Δίκτυο της επόμενης
περιόδου, EU for Business Network 2028-2034. Οι άξονες της ΕΕ επικεντρώνονται

EEN Hellas Δελτίο Τύπου | 2
στη βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, την ενίσχυση των επενδύσεων και
την προώθηση της διεθνοποίησης, με στόχο τη βελτίωση της ευρωπαϊκής
ανταγωνιστικότητας μέσω του νέου Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας
(European Competitiveness Fund – ECF).

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρέμβαση του Μάκη Τικφέση, Project Adviser,
European Innovation Council and SMEs Executive Agency (EISMEA), ο οποίος
παρουσίασε την πορεία υλοποίησης του έργου Enterprise Europe Network Hellas
2025-2028, ο οποίος έδωσε συγχαρητήρια στους εταίρους του Δικτύου τόσο για τη
διοργάνωση της συνάντησης όσο και για την ενεργό συμμετοχή τους.

Τόνισε ότι, σε μια περίοδο πολλαπλών προκλήσεων για τις επιχειρήσεις, η
συμβολή των μελών της κοινοπραξίας είναι καθοριστική για την παραγωγή
αντικτύπου, την ανθεκτικότητα και την ουσιαστική υποστήριξη των αποδεκτών
του Δικτύου. Αναγνωρίστηκε η θετική εικόνα της ελληνικής κοινοπραξίας, ως προς
τη συμμετοχή της σε δράσεις, την παραγωγή περιεχομένου και την ετοιμότητα
υποβολής ιστοριών επιτυχίας, αλλά και η συμβολή των διεθνών συνεργατών του
Δικτύου στη διεθνοποίηση των επιχειρήσεων, καθώς κατά την προηγούμενη
συμβατική περίοδο συνέβαλαν σε περισσότερες από 1.000 ευρωπαϊκές
συνεργασίες.
Η Αναστασία Σαρχόσογλου, συντονίστρια Enterprise Europe Network Hellas στο
ΕΚΤ, και ο Αχιλλέας Μπάρλας, συντονιστής Enterprise Europe Network Hellas στο
Δίκτυο ΠΡΑΞΗ, παρουσίασαν τις εξελίξεις σχετικά με το EU for Business Network
2028–2034 και τη θέση της ελληνικής κοινοπραξίας στο πλαίσιο της ευρύτερης
συζήτησης για το νέο European Competitiveness Fund.

Επιπλέον, παρουσιάστηκαν εξειδικευμένα εργαλεία και υπηρεσίες για
επιχειρήσεις, όπως το EU Sanctions Helpdesk, δράσεις υποστήριξης της
καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας από φορείς του οικοσυστήματος και
συνεργάτες του Δικτύου, ζητήματα συντονισμού, διαχείρισης έργου, ανάπτυξης
και παροχής υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας προς τις επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανταλλαγή καλών πρακτικών και εμπειριών μεταξύ
των εταίρων του Δικτύου, καθώς και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ
ερευνητικών και επιχειρηματικών φορέων.

Στο πλαίσιο των εργασιών της πρώτης ημέρας, πραγματοποιήθηκε επίσης
επίσκεψη στο C Nest Accelerator, τη σύγχρονη θερμοκοιτίδα επιχειρηματικότητας
της Κρήτης, όπου παρουσιάστηκαν επιτυχημένα παραδείγματα καινοτόμων
επιχειρήσεων και τα αποτελέσματα δράσεων υποστήριξης επιχειρηματικότητας. Η
επίσκεψη λειτούργησε ως ευκαιρία για σύνδεση των εταίρων του Δικτύου με το
τοπικό οικοσύστημα επιχειρηματικότητας και καινοτομίας, καθώς και για
ανάδειξη παραδειγμάτων επιχειρήσεων που έχουν ωφεληθεί από δράσεις
υποστήριξης.

EEN Hellas Δελτίο Τύπου | 3
Η δεύτερη ημέρα περιλάμβανε θεματικές συνεδρίες για την ανάπτυξη ικανοτήτων
του Δικτύου, την αξιοποίηση της πλατφόρμας IT του Enterprise Europe Network,
την προώθηση των υπηρεσιών του Δικτύου, εκπαιδευτική ενότητα σχετικά με τη
λειτουργία της ομάδας SME Feedback, καθώς και ζητήματα στρατηγικής
διανοητικής ιδιοκτησίας και καινοτομίας.

Επίσης, πραγματοποιήθηκαν αναλυτικές παρουσιάσεις από τους εταίρους για την
πρόοδο, τους στόχους και τα αποτελέσματα του κάθε πακέτου εργασίας του
Enterprise Europe Network Hellas. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε για το Κέντρο
Υποστήριξης Μικροπιστώσεων από το Επιμελητήριο Ηρακλείου, μια δομή
ενημέρωσης και υποστήριξης των πολύ μικρών επιχειρήσεων και των ελεύθερων
επαγγελματιών του Νομού Ηρακλείου.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον συγκέντρωσε η συζήτηση με θέμα το μοντέλο «Hub-and-
Spoke», όπου παρουσιάστηκαν ιστορίες επιτυχίας και βέλτιστες πρακτικές από
επιχειρήσεις-ωφελούμενους των υπηρεσιών του Δικτύου ΠΡΑΞΗ και του
Επιμελητηρίου Ηρακλείου.

H διήμερη συνάντηση ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση των επόμενων στόχων
και προτεραιοτήτων της κοινοπραξίας, καθώς και των δράσεων που θα
ενισχύσουν περαιτέρω την εξωστρέφεια, την καινοτομία και την
ανταγωνιστικότητα των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Σχετικά με το Enterprise Europe Network Hellas

Από το 2008 το Enterprise Europe Network υποστηρίζει μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
να καινοτομήσουν και να αναπτυχθούν διεθνώς. Αποτελεί το μεγαλύτερο δίκτυο
υποστήριξης μικρομεσαίων επιχειρήσεων παγκοσμίως, με 450 οργανισμούς σε 56 χώρες.
Στην Ελλάδα, εκπροσωπείται από την κοινοπραξία Enterprise Europe Network Hellas, με
συντονιστές το ΕKT και το Δίκτυο ΠΡΑΞΗ. Δεκαέξι οργανισμοί παρέχουν ολοκληρωμένες
υπηρεσίες σε επιχειρήσεις με διεθνείς φιλοδοξίες για την υποστήριξη της βιωσιμότητας,
της ανθεκτικότητας, της καινοτομίας και της ψηφιακής μετάβασης ώστε να επεκτείνουν
την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές.

Επισκεφθείτε τον ιστότοπο της ελληνικής κοινοπραξίας EEN Hellas: https://www.een.gr

Επισκεφθείτε τον διεθνή ιστότοπο του Enterprise Europe Network: https://een.ec.europa.eu

Συνέδρια

Πρόσφυγες στην Ελλάδα συνεχίζουν για 4 η χρονιά την Ακαδημία για Γυναίκες Πρόσφυγες

-Η Τράπεζα Πειραιώς και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα ανακοινώνουν τη συνέχιση της Ακαδημίας για Γυναίκες Πρόσφυγες. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία της Τράπεζας Πειραιώς και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, η οποία ξεκίνησε το 2023 και συνεχίζεται για 4 η χρονιά, στο πλαίσιο των δράσεων Εταιρικής Υπευθυνότητας EQUALL της Τράπεζας και ειδικότερα στον πυλώνα της Ισότητας των Φύλων.

-H Ακαδημία για Γυναίκες Πρόσφυγες αποσκοπεί στην ανάπτυξη, μέσω επαγγελματικής κατάρτισης, νέων δεξιοτήτων για γυναίκες πρόσφυγες και αιτούσες άσυλο.Η δράση, υλοποιείται από τη ΜΚΟ ΜΕΤΑδραση, εταίρο της Ύπατης Αρμοστείας, για τις ειδικότητες βοηθού κουζίνας και υπαλλήλου ξενοδοχείουκαθώς και από τοελληνικό παράρτημα του παγκόσμιου οργανισμού International Women’sCoffeeAlliance (IWCA) για την ειδικότηταcoffeeexpert/barista. Φέτος, 90 γυναίκες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μαθήματα επαγγελματικής ειδίκευσης με στόχο την απασχόλησή τους στους τομείς του τουρισμού και της εστίασης.

-Μέχρι σήμερα, 243 γυναίκες συμμετείχαν στους κύκλους επαγγελματικής κατάρτισης της Ακαδημίας, αποκτώντας πρακτικές δεξιότητες και γνώσεις που ενισχύουν την προοπτική απασχόλησής τους στον αναπτυσσόμενο τουριστικό τομέα, από τις οποίες το 34.2% εξασφάλισε εργασία στον τομέα του τουρισμού.

-Η δέσμευση της Πειραιώς και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα αντικατοπτρίζει την κοινή πεποίθηση στη δυνατότητα κάθε γυναίκας να ξεπερνάει τα εμπόδια και να διαμορφώνει ένα μέλλον ίσων ευκαιριών, αξιοπρέπειας και σεβασμού. Για περισσότερες πληροφορίες και δήλωση συμμετοχής στις ειδικότητες της Ακαδημίας για Γυναίκες Πρόσφυγες, επισκεφτείτε τους συνδέσμους της ΜΚΟ ΜΕΤΑδραση https://metadrasi.org/campaign/refugee-women-academy/

-Για τις ειδικότητες βοηθού κουζίνας και υπαλλήλου ξενοδοχείου καθώς και του ελληνικού παραρτήματος του παγκόσμιου οργανισμού International Women’sCoffeeAlliance (IWCA) https://iwcagreece.org/refugee-women-academy/ για την ειδικότητα coffeeexpert/barista. Οι αιτήσεις διαρκούν από 30.04.2026 ως 08.05.2026.

Προγράμματα

includeschool «Συμπεριληπτική επικοινωνία»

το διαδραστικό εργαστήριο 8 ωρών «Συμπεριληπτική επικοινωνία». Το εργαστήριο θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 9 Ιουνίου (9:30 – 17:30) στον χώρο του WHEN Hub στην Αθήνα. Θα αναδείξει τους τρόπους με τους οποίους η συμπεριληπτική επικοινωνία, πέρα από αξία, μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο καθημερινής πρακτικής, ατομικά αλλά και για τις ομάδες και τους οργανισμούς μας.

1 Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε στον χώρο εργασίας -γραπτή, προφορική, οπτική- δεν είναι ποτέ ουδέτερη. Κάθε αγγελία, κάθε performance review, κάθε εσωτερικό email και κάθε σύσκεψη μεταφέρει, με ή χωρίς πρόθεση, μηνύματα που καθορίζουν ποιος/α ανήκει και ποιος/α όχι. Η συμπεριληπτική επικοινωνία δεν είναι υπόθεση «πολιτικής ορθότητας»: είναι στρατηγική επιλογή που επηρεάζει

2 τόσο την αφοσίωση και απόδοση του εργατικού δυναμικού, όσο και τη φήμη και ανταγωνιστικότητα του κάθε οργανισμού στην αγορά. Στο εργαστήριο «Συμπεριληπτική επικοινωνία» τα συμμετέχοντα άτομα θα έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν τη γλώσσα, την εικόνα, τη συμπεριφορά και τα κανάλια επικοινωνίας ως πεδία δράσης, τόσο για την ατομική όσο και για την οργανωσιακή αλλαγή. Θα μάθουν να εστιάζουν σε διαστάσεις που περιλαμβάνουν το φύλο, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τη διαγενεακότητα, την αναπηρία, την εθνικότητα και την κουλτούρα, χωρίς να περιορίζονται σε αυτές. Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, ομαδική ανάλυση πραγματικών εταιρικών υλικών και πρακτικά εργαλεία άμεσης εφαρμογής, τα συμμετέχοντα άτομα μαθαίνουν να αναγνωρίζουν ασυνείδητα στερεότυπα στον εταιρικό λόγο, να αναδιατυπώνουν κρίσιμα σημεία επικοινωνίας και να παρεμβαίνουν αποτελεσματικά, τόσο ως άτομα όσο και ως φορείς αλλαγής, στους οργανισμούς τους.

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε HR Managers, L&D Managers, Internal Communications & Employer Branding Managers και People Leaders που επιθυμούν να αξιολογήσουν και να βελτιώσουν κρίσιμα σημεία της εταιρικής τους επικοινωνίας. Τα συμμετέχοντα άτομα θα έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν ικανότητες όπως:

● Την κατανόηση βασικών όρων, αρχών, διαστάσεων και στρατηγικού πλεονεκτήματος της Συμπεριληπτικής Επικοινωνίας

● Την αναγνώριση στερεοτυπικών μοτίβων στον γραπτό, προφορικό και οπτικό εταιρικό λόγο

● Την αποτελεσματική παρέμβαση στο πεδίο της συμπεριφοράς Με την ολοκλήρωση του εργαστηρίου, κάθε συμμετέχων/ουσα αναχωρεί με συγκεκριμένα επόμενα βήματα: αλλαγές που μπορεί να εφαρμόσει στον ίδιο

3 του/της τον λόγο αλλά και πρακτικές που μπορεί να εισαγάγει άμεσα στον οργανισμό του/της. οργανισμό του/της. Υποστηρίζουμε άτομα και οργανισμούς που θέλουν να γίνουν ambassadors μιας πιο συμπεριληπτικής εταιρικής κουλτούρας προσφέροντας έκπτωση 10% για κράτηση θέσεων κατά τη διάρκεια της περιόδου Early Bird. Για πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε και απευθείας με την ομάδα της inc.lude στο [email protected].