Επιχειρηματικότητα

Περί τεκμηρίων διαβίωσης

Μέσα στον ορυμαγδό των εξελίξεων που αφορούν τα εθνικά μας θέματα. Και με την απορία για ποιο λόγο και γιατί τόση βιασύνη να δοθούν όπως-όπως «λύσεις» σε ζητήματα τόσο σοβαρά. Τη στιγμή που εδώ και μια οκταετία η χώρα μας βρίσκεται εντός μιας βαθύτατης ύφεσης που -εκτός των λοιπών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων- είναι δεδομένο ότι της στερεί διαπραγματευτικής δύναμης σε εθνικά θέματα μείζονος σημασίας. Μέσα σ’ όλο αυτό το πλαίσιο λοιπόν, ο κάθε πολίτης και το κάθε νοικοκυριό, έχουν στο δικό τους μικρόκοσμο να αντιμετωπίσουν και τα φορολογικά τους θέματα.

Διάγουμε λοιπόν περίοδο υποβολής δηλώσεων, και ένας εκ των βασικότερων προβληματισμών είναι η ετήσια τεκμαρτή δαπάνη και η κάλυψη αυτής, σε περίπτωση βέβαια προκύπτουσας διαφοράς. Προ κρίσης, αντίστοιχους προβληματισμούς που προέρχονταν από θέματα τεκμηρίων σπάνια αντιμετωπίζαμε. Σήμερα, αποτελούν ένα εκ των συνηθέστερων προβλημάτων που προκύπτουν πριν την υποβολή των δηλώσεων.

Παραθέτοντας ένα σύντομο ιστορικό, θα γυρίσουμε στον Απρίλιο του 2010, όταν η χώρα μας είχε στραφεί στην αναζήτηση εξωτερικής βοήθειας. Τότε που οι εκπρόσωποι των δανειστών άρχισαν να πηγαινοέρχονται στα Υπουργεία προτείνοντας λύσεις και εν τέλει επιβάλλοντας την υλοποίησή τους. Τότε ήταν που ψηφιζόταν και ο Ν.3842/10, το μεγαλύτερο φορολογικό Νομοσχέδιο έως τότε. Με τις διατάξεις του συγκεκριμένου Νόμου, εν μία νυκτί -μεταφορικά αλλά και κυριολεκτικά- άλλαξαν δεδομένα πολλών ετών, ενώ στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι μεταβολές είχαν ένα και μόνο στόχο. Την αύξηση των δημοσίων εσόδων μιας χώρας που τα κρατικά της ταμεία ήταν -και παραμένουν, ασχέτως δημοσιονομικών πλεονασμάτων- από αναιμικά έως τελείως άδεια.

Η εφαρμογή των τεκμηρίων είναι δεδομένο ότι δεν αποτελεί και την πλέον ενδεδειγμένη λύση, καθώς στηρίζεται κατά βάση σε υποθετικά δεδομένα, οπότε και σε αρκετές περιπτώσεις δημιουργεί φορολογικές αδικίες. Τα τελευταία χρόνια, θα μπορούσαμε να καταγράψουμε τουλάχιστον τρεις-τέσσερις εξαγγελίες περί κατάργησής τους. Αυτές οι αναφορές συνδυάζονταν κυρίως με τη δημιουργία του περιλάλητου περιουσιολογίου. Ας μη τρέφουμε φρούδες ελπίδες όμως, γιατί στην εποχή των μνημονίων και της έντονης επιτήρησης δεν πρόκειται να καταργηθεί ένα φορολογικό μέτρο στις δαγκάνες του οποίου χρόνο με το χρόνο μπαίνουν ολοένα και περισσότεροι φορολογούμενοι.

Κάθε προκύπτουσα διαφορά ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης, που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με τη χρήση εισοδηματικών αποθεμάτων από προγενέστερες χρήσεις, αυξάνει το φορολογητέο εισόδημα του υπόχρεου. Με άλλα λόγια, όταν εξαντλούνται τα κεφάλαια προς ανάλωση, οι φορολογούμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με φόρους που προκύπτουν από την προστιθέμενη διαφορά.

Η βασική κατηγοριοποίηση
Τα τεκμήρια που καθορίζουν και προσδιορίζουν το -θεωρητικά αποκτηθέν- εισόδημα, χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
 Δαπανών διαβίωσης
 Απόκτησης περιουσιακών στοιχείων («πόθεν έσχες»)

Για τον προσδιορισμό των τεκμαρτών δαπανών διαβίωσης ισχύουν είτε κάποιοι πίνακες είτε δίνονται ακριβείς οδηγίες για τον προσδιορισμό τους. Για το πόθεν έσχες, ισχύει κατά περίπτωση το κόστος απόκτησης του περιουσιακού στοιχείου.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ «ΠΟΘΕΝ ΈΣΧΕΣ» /
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΛΙΣΤΑ ΤΩΝ ΒΑΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝ ΑΠΟΚΤΗΘΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΤΕΚΜΗΡΙΟ
 Αγορά αυτοκινήτων
 Αγορά μοτοσικλετών
 Αγορά σκαφών αναψυχής και πλοίων ή αεροσκαφών
 Αγορά ακινήτων και ανέγερση οικοδομών
 Κατασκευή πισίνας
 Χρηματοδοτική και χρονομεριστική μίσθωση ακινήτων
 Αγορά επιχειρήσεων, εταιρικών μεριδίων, αλλά και χρεογράφων
 Ποσά με τα οποία διενεργείται αύξηση μετοχικού ή εταιρικού κεφαλαίου των εταιριών
 Αγορά κινητών πραγμάτων άνω των 10.000 € (εξαιρούνται οι αγορές παγίου εξοπλισμού για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας)
 Δωρεές ή γονικές παροχές ή χορηγίες χρηματικών ποσών, άνω των 300 € (δεν ισχύει το χρηματικό όριο για χορηγίες προς δημόσιο, δήμους, κοινότητες κλπ.)
 Χορήγηση δανείων προς τρίτους
 Εξόφληση δανείων ή πιστώσεων

Στις επόμενες αναφορές μας, θα καταγράψουμε συγκεκριμένα αριθμητικά δεδομένα που ισχύουν για αυτοκίνητα, κατοικίες, και λοιπά περιουσιακά στοιχεία που συνιστούν στοιχεία της ετήσιας τεκμαρτής διαβίωσης. Και τέλος, θα ακολουθήσουν κάποιες ειδικότερες αναλύσεις και συνεπακόλουθοι προβληματισμοί επί των συγκεκριμένων φορολογικών διατάξεων.

Παναγιώτης Απ. Τσένος

* Ο Παναγιώτης Τσένος είναι φοροτεχνικός σύμβουλος επιχειρήσεων και συγγραφέας φορολογικών και οικονομικών μελετών

Επιχειρηματικότητα

Συγκρότηση σε σώμα του νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνο-ΙταλικούΕπιμελητηρίου Θεσσαλονίκης

Συγκρότηση σε σώμα του νέου Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνο-Ιταλικού
Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης για την τριετία 2026-2029 – Πρόεδρος ο Νικόλαος
Μαργαρόπουλος
Σε σώμα συγκροτήθηκε το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνο-Ιταλικού Επιμελητηρίου
Θεσσαλονίκης, κατόπιν των εκλογών της 20ης Μαρτίου και των αρχαιρεσιών της 3ης
Απριλίου 2026, σηματοδοτώντας την έναρξη της νέας του θητείας για την τριετία 2026-2029.
Σε μια περίοδο έντονων οικονομικών προκλήσεων αλλά και σημαντικών ευκαιριών, το
Ελληνο-Ιταλικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης διατηρεί αμείωτο τον πολυσχιδή και κομβικό
αναπτυξιακό του ρόλο. Αποτελεί έναν βασικό θεσμικό καταλύτη για τη δικτύωση, την
εξωστρέφεια και τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ της ελληνικής και της ιταλικής
επιχειρηματικής κοινότητας. Μέσα από την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών, την
προώθηση επενδύσεων και τη διοργάνωση σημαντικών συνεδριακών θεσμών, το
Επιμελητήριο συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των
επιχειρήσεων.
Η ανάληψη των καθηκόντων της νέας Διοίκησης συνοδεύεται από την απόλυτη και ρητή
δέσμευση όλων των μελών της να τιμήσουν στο ακέραιο τη σπουδαία παρακαταθήκη του
αείμνηστου Χρήστου Σαραντόπουλου. Ο εκλιπών, όντας Πρόεδρος από την ίδρυση του
Επιμελητηρίου και επί 29 συναπτά έτη, άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στην οικονομική ζωή
του τόπου.
Η σύνθεση του νέου Διοικητικού Συμβουλίου διαμορφώθηκε ως εξής:
– ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Νικόλαος Κ. Μαργαρόπουλος
– Α’ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ: Pasqualino Lembo
– Β’ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ: Γεωργία Σαραντοπούλου
– ΤΑΜΙΑΣ: Παντελής Κωνσταντινίδης
– ΜΕΛΗ: Πέτρος Δράνιας, Δημήτριος Κουσκουρίδης, Γεώργιος Παλησίδης, Γεώργιος
Παπαϊωάννου, Francesco Bandinelli, Franco Nicola Cupolo, Mariano Marchese, Elena
Sallusto.
– ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ: Marco Della Puppa.

Φορολογικά

Οι προεπιλεγμένες για υποβολή δηλώσεις και το κρίσιμο παράθυροελέγχου πριν τις 16/4

Βρισκόμαστε ήδη σε πλήρη ροή υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, και ένα από τα βασικά
ζητήματα των φετινών διαδικασιών είναι οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις Ε1, σε συνδυασμό με την
αυτόματη οριστικοποίηση μέρους αυτών από την ΑΑΔΕ. Το συγκεκριμένο πλαίσιο δεν αφορά απλώς μια
τεχνική λειτουργία του συστήματος. Αφορά πρωτίστως την ανάγκη ελέγχου των προσυμπληρωμένων
δεδομένων, πριν η δήλωση περάσει οριστικά στην επόμενη φάση.
Τώρα, ειδικά στις δηλώσεις που έχουν προεπιλεγεί για αυτόματη υποβολή, βρίσκεται και η βασική
παγίδα. Επειδή ακριβώς η διαδικασία είναι αυτοματοποιημένη, αρκετοί φορολογούμενοι ενδέχεται να
θεωρήσουν ότι δεν χρειάζεται να προβούν σε καμία ενέργεια. Στην πραγματικότητα, χρειάζεται
προηγουμένως ένας ουσιαστικός έλεγχος. Η ΑΑΔΕ έχει ανακοινώσει ότι οι προσυμπληρωμένες και
προεκκαθαρισμένες δηλώσεις για το φορολογικό έτος 2025, εφόσον δεν τροποποιηθούν από
τους φορολογουμένους, θα οριστικοποιηθούν αυτόματα στις 16/4.
Το θέμα αφορά κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους, δηλαδή φορολογουμένους για τους οποίους η
διοίκηση έχει ήδη στη διάθεσή της μεγάλο μέρος των απαιτούμενων στοιχείων και μπορεί να εμφανίσει
μια σχεδόν έτοιμη εικόνα δήλωσης. Το ότι μια δήλωση εμφανίζεται ουσιαστικά έτοιμη, δεν σημαίνει όμως
ότι είναι και απολύτως σωστή σε κάθε επιμέρους πεδίο. Μπορεί να υπάρχουν ζητήματα με ΙΒΑΝ, με
στοιχεία εξαρτώμενων τέκνων, με παρακρατήσεις, με τόκους, με δεδομένα κατοικίας ή με άλλες
πληροφορίες που επηρεάζουν το τελικό αποτέλεσμα. Η ίδια η ΑΑΔΕ, άλλωστε, επισημαίνει ότι τα
προσυμπληρωμένα στοιχεία βασίζονται στα αρχεία που έχουν αποστείλει οι υπόχρεοι φορείς.
Συνεπώς, ο φορολογούμενος που διαπιστώνει ότι η δήλωσή του έχει ενταχθεί στις προεπιλεγμένες για
υποβολή, δεν πρέπει να επαναπαυθεί. Η σωστή προσέγγιση είναι να εκλάβει το συγκεκριμένο στάδιο ως
ένα παράθυρο ελέγχου των δεδομένων, ώστε να διασφαλίσει ότι η δήλωση αποτυπώνει ορθά τη
φορολογική του εικόνα. Αν απαιτείται παρέμβαση, αυτή προτείνουμε να γίνει πριν από την αυτόματη
οριστικοποίηση. Αν δεν γίνει κάποια ενέργεια, η δήλωση θα οριστικοποιηθεί από την ΑΑΔΕ. Αν πάλι ο
φορολογούμενος δεν το αντιληφθεί έγκαιρα, υπάρχει και η δυνατότητα υποβολής τροποποιητικής
χωρίς κυρώσεις μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα μετά την αυτόματη υποβολή.
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει και στις εκπτώσεις φόρου σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής. Εδώ είναι
χρήσιμο να αποτυπωθεί το πλαίσιο όσο πιο καθαρά γίνεται:
Τα δεδομένα για τα ποσοστά έκπτωσης έχουν ως εξής:

4% για δηλώσεις που υποβάλλονται έως 15/5
3% για δηλώσεις έως 15/6
2% για δηλώσεις έως 15/7
Κοινή προϋπόθεση και στις τρεις περιπτώσεις είναι η εφάπαξ εξόφληση του φόρου έως 31/7.
Για τις προεκκαθαρισμένες δηλώσεις, η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι η έκπτωση 4% παρέχεται και
όταν η δήλωση οριστικοποιηθεί αυτόματα, αρκεί ο φόρος να καταβληθεί εφάπαξ μέχρι το τέλος
Ιουλίου. Έχει επίσης διευκρινιστεί ότι σε περίπτωση εμπρόθεσμης τροποποιητικής από την οποία
προκύπτει επιπλέον ποσό φόρου, το αρχικό ποσό διατηρεί το ποσοστό έκπτωσης της αρχικής δήλωσης,
ενώ το επιπλέον ποσό ακολουθεί το ποσοστό που αντιστοιχεί στον χρόνο της τροποποιητικής.

Παναγιώτης Τσένος
Φοροτεχνικός σύμβουλος επιχειρήσεων

Επιχειρηματικότητα

Μέχρι τις έως 23/3 οι υποβολές αιτήσεων για το πρόγραμμα νέας επιχειρηματικότητας της ΔΥΠΑ

Έμφαση στις γυναίκες, την ψηφιακή και την πράσινη οικονομία.

Ολοκληρώνεται την προσεχή Δευτέρα ένα από τα στοχευμένα προγράμματα νέας επιχειρηματικότητας
που υλοποιούνται από τη ΔΥΠΑ. Η δράση φέρει τίτλο «Ολοκληρωμένο πρόγραμμα ενίσχυσης της
νέας επιχειρηματικότητας για ανέργους ηλικίας 18–29 ετών», και χρηματοδοτεί με 17.500 € τη
δημιουργία νέων επιχειρήσεων από νέους ανέργους που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης
και κατάρτισης (ΕΑΕΚ/NEETs), δίνοντας ιδιαίτερη προτεραιότητα στις άνεργες γυναίκες και σε κλάδους
της ψηφιακής και πράσινης οικονομίας.

Γενικές παράμετροι. ποσά και τρόπος καταβολής /
Όπως προαναφέραμε, η ενίσχυση ανέρχεται σε 17.500 ευρώ ανά νέα επιχείρηση και καταβάλλεται σε
τρεις δόσεις.
-Η πρώτη είναι 4.700 ευρώ μετά την έναρξη δραστηριότητας.
– Η δεύτερη είναι 6.400 ευρώ μετά τη συμπλήρωση έξι μηνών λειτουργίας της επιχείρησης και
κατόπιν επαλήθευσης της πραγματικής λειτουργίας της.
-Η τρίτη είναι επίσης 6.400 ευρώ μετά τη συμπλήρωση δώδεκα μηνών λειτουργίας, με νέα
επιβεβαίωση της συνεχούς λειτουργίας.
Το ποσοστό ενίσχυσης που προβλέπει η πρόσκληση είναι της τάξεως του 100%, χωρίς ιδιωτική
συμμετοχή ή τραπεζικό δανεισμό ως υποχρεωτικό στοιχείο του σχήματος. Για να το θέσουμε πιο
απλά και υπό άλλο πρίσμα, το πρόγραμμα δίνει ένα ουσιαστικό κεφάλαιο εκκίνησης. Δεν υποκαθιστά
την επιχειρηματική κρίση ούτε και κάνει βιώσιμη μια ιδέα που δεν έχει προοπτικές, μειώνει όμως αισθητά
το ρίσκο του πρώτου βήματος.
Δικαιούχοι & κριτήρια επιλεξιμότητας /
Συνοπτικά, σύμφωνα και με την επίσημη πρόσκληση:
-Ηλικία / Δικαιούχοι: 18–29 (συμπληρωμένο 18ο, μη συμπληρωμένο 30ό έτος κατά συγκεκριμένη
ημερομηνία που ορίζει η πρόσκληση).
-Κατάσταση ανεργίας/NEET: εγγραφή στο ψηφιακό μητρώο ΔΥΠΑ, ιδιότητα ανέργου, και
ταυτόχρονα μη συμμετοχή σε εργασία, εκπαίδευση ή κατάρτιση.
-Επιχειρηματική δραστηριότητα: γενικός κανόνας των προηγούμενων προγραμμάτων είναι να
μην υπάρχει ενεργή επιχειρηματική δραστηριότητα κατά την αίτηση, ή –αν υπάρχει– να
ισχύουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις διακοπής πριν από χρονικό όριο (η λεπτομέρεια κλειδώνει
στο κείμενο της πρόσκλησης).
– ΚΑΔ: οι επιλέξιμοι Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας καθορίζονται σε πίνακα της πρόσκλησης, ενώ
συνήθως αποκλείονται δραστηριότητες με χαμηλή προστιθέμενη αξία ή ειδικά καθεστώτα (π.χ.
πρωτογενής αγροτική παραγωγή, κάποιες δραστηριότητες που εμπίπτουν σε άλλους
κανονισμούς).
– Κανόνες de minimis: ο δικαιούχος δεν πρέπει να υπερβαίνει τα όρια ενισχύσεων ήσσονος
σημασίας της τριετίας, λαμβάνοντας υπόψη τυχόν άλλες ενισχύσεις.
Προθεσμίες: τι ισχύει σήμερα /

[3] άρθρο για ΔΥΠΑ – Γυναικεία Επιχειρηματικότητα – v.2 ‘2026.03.20 /// 17:35

/// 2
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας και τη ΔΥΠΑ, οι αιτήσεις άνοιξαν στις 18/2, ενώ η καταληκτική
ημερομηνία έχει παραταθεί έως και την προσεχή Δευτέρα 23 Μαρτίου, και ώρα 15:00, οπότε και θα
κλειδώσει το σύστημα. Συνεπώς, τη στιγμή που γράφονται αυτές οι αράδες, βρισκόμαστε στην τελική
ευθεία – με λίγες ημέρες διαθέσιμες για την προετοιμασία και υποβολή.

Λοιπές σημαντικές παράμετροι προγράμματος /
– Η δράση δίνει ειδική έμφαση στη γυναικεία επιχειρηματικότητα, καθώς και σε δραστηριότητες
που εντάσσονται στην ψηφιακή ή/και πράσινη οικονομία. Η παραπάνω στόχευση είναι διπλή:
από τη μία να δοθεί πρακτική διέξοδος μέσω της αυτοαπασχόλησης, από την άλλη να ενισχυθεί
η παρουσία των γυναικών στην επιχειρηματικότητα, ιδίως σε τομείς με υψηλή προστιθέμενη αξία
όπως η ψηφιακή και η πράσινη οικονομία.
– Business Plan: Δεν αρκεί βέβαια απλά και μόνο η υποβολή μιας αίτησης. Το επιχειρηματικό
σχέδιο μετράει και είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχει συνταχθεί ένα καλογραμμένο, σαφές πλάνο.
– Εφόσον η πρόταση έχει αξιολογηθεί θετικά, αν ο δυνητικός δικαιούχος ανήκει στην ομάδα έμφασης
της δράσης (δηλαδή γυναίκα ή/και δραστηριότητα ψηφιακής ή πράσινης οικονομίας) σε επίπεδο
αξιολόγησης και πρόσθετης μοριοδότητης, η αίτηση λαμβάνει επιπλέον 10 βαθμούς.
-Επίσης, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις μη επιλέξιμες δραστηριότητες, καθώς και τους
περιορισμούς σε σχέση με προηγούμενη επιχειρηματική δραστηριότητα.
– Για την καταβολή δόσεων πέραν της πρώτης, προβλέπεται αυτοψία, για την επιβεβαίωση της
πραγματικής λειτουργίας της επιχείρησης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν αρκεί να γίνει έναρξη
στην ΑΑΔΕ και μετά να μείνει η δραστηριότητα αδρανής. Η δράση συνδέει τη χρηματοδότηση με
τη βιωσιμότητα και τη συνεχή λειτουργία.

Αντί επιλόγου /
Εν κατακλείδι, το συγκεκριμένο πρόγραμμα έρχεται να ενισχύσει την είσοδο νέων ανθρώπων στην
επιχειρηματικότητα σε μια περίοδο όπου το πρώτο βήμα παραμένει δύσκολο, είτε λόγω
χρηματοδότησης είτε λόγω ανασφάλειας εκκίνησης.
Και πρόκειται για ένα αξιόλογο χρηματοδοτικό εργαλείο που, εφόσον αξιοποιηθεί σωστά, μπορεί να
λειτουργήσει ως σοβαρή αφετηρία για ένα νέο επαγγελματικό ξεκίνημα.

Παναγιώτης Τσένος
Φοροτεχνικός σύμβουλος επιχειρήσεων
tsenos.gr / [email protected]