Connect with us

Επίκαιρα Πρόσωπα

Το εικαστικό τενερίφι της Κατερίνας Μουράτη

Το εικαστικό τενερίφι της Κατερίνας Μουράτη

Η πατμιακή κεντητική παράδοση ξαναζεί και ακμάζει στα χέρια της εικαστικού, η οποία δημιουργεί πρωτοποριακά κοσμήματα γεμάτα συμβολισμούς και «ενέργεια»

Η Κατερίνα Μουράτη στην Πάτμο.

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Τι συμβαίνει όταν η τέχνη στρέφεται προς την παράδοση και χρησιμοποιεί στοιχεία της; Μήπως τότε ανακαλύπτουμε ότι ο συνδυασμός αυτός λειτουργεί λυτρωτικά για το παρόν και ελπιδοφόρα για το μέλλον;

Κάνοντας μια έρευνα για τους καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν στα έργα τους στοιχεία της παράδοσης, οδηγηθήκαμε στο νησί της Αποκάλυψης σε στοιχεία της μελέτης του δημοσιογράφου – λαογράφου Αριστείδη Μιαούλη, ο οποίος ασχολήθηκε και με το κέντημα και ειδικότερα με το πατμιακό τενερίφι. Αναφέρει ότι η βελονιά αυτή άκμασε στο νησί από τον 19οαιώνα. Τώρα στο νησί είναι μετρημένες στα δάχτυλα οι γυναίκες που συνεχίζουν αυτή την παμπάλαια παράδοση. Η εικαστικός Κατερίνα Μουράτη κατάφερε να δώσει συνέχεια σ’ αυτή την παράδοση μ’ έναν τρόπο πρωτοποριακό και δημιουργικό.

Συναντήσαμε την καλλιτέχνιδα στο ατελιέ της στη Χώρα της Πάτμου και μιλήσαμε μαζί της για το πώς οι συμβολισμοί και η «ενέργεια» της παραδοσιακής βελονιάς αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τα έργα της.

– Πώς αποφάσισες να ασχοληθείς και να συνδυάσεις τη δουλειά σου με το κέντημα, το πατμιακό τενερίφι;

Το πατμιακό τενερίφι το για είδα πρώτη φορά όταν μια φίλη μου από την Πάτμο μού έκανε δώρο ένα σεμέν με τενερίφια, το οποίο εγώ φορούσα στο κεφάλι μου σαν μαντήλι για χρόνια. Η καταγωγή μου, από την πλευρά του πατέρα, είναι από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας και από την πλευρά της μητέρας από την Προύσα, άρα μεγάλωσα μέσα σε κεντήματα. Οι αναμνήσεις μου ξαναζωντανεύουν πιάνοντας αυτή την κεντητική πατμιακή παράδοση και μεταλλάσσοντάς την σε κάτι που φοριέται.

– Τι ακριβώς είναι αυτή η βελονιά; Μίλησέ μας για την ιστορία της.

Αυτό το κέντημα της Πάτμου λέγεται τενερίφι. Ο Πάτμιος δημοσιογράφος – λαογράφος Αριστείδης Μιαούλης αναφέρει ότι υπάρχει κάποια σχέση με την Τενερίφη (ισπανικά: Tenerife), το νησί της Ισπανίας, το μεγαλύτερο από τα επτά Κανάρια Νησιά στον Ατλαντικό απέναντι από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής. Σίγουρα, όμως, είναι πολιτογραφημένο πατμιακό, πατινιώτικο όπως λέμε εμείς από την παλιά ονομασία της Πάτμου, που ήταν Πάτινος. Το τενερίφι είναι ένας κύκλος, με ένα κέντρο πυκνό. Διακλαδίζεται ισορροπημένα και επαναλαμβανόμενα. Εγώ επεμβαίνω πάνω στο κέντημα με μετάξια, δέρματα, χαρτιά, κορδέλες, κοχύλια, ημιπολύτιμους λίθους. Μερικές φορές συνεργάζομαι με αυτόν ή αυτήν που μου το παραγγέλνει και θα το φοράει. Μου φέρνουν μερικές φορές αντικείμενα που τα προσαρμόζω στο τελικό αντικείμενο ανάλογα με την προσωπικότητα του καθενός.

Ίσως πρέπει με το σχέδιο που φέρει πάνω του/της κάποιο άτομο με αέρινη προσωπικότητα να γειωθεί, ή, αν βρίσκεται σε μια φάση ζωής που πρέπει να απογειωθεί. Μελετώ την προσωπικότητα με μια ματιά και σχεδιάζω το δικό της τενερίφι. Στην ουσία το συγκεκριμένο εικαστικό κόσμημα, δεν είναι απλά κόσμημα, αλλά «νοοτροπία». Έχει μια ιδιότητα να ενεργοποιείται από τον φέροντα ή τη φέρουσα αυτό σαν αντικείμενο προσευχής, διαλογισμού και ενθύμησης του εαυτού.

– Πώς τα έχεις εισάγει στην τέχνη σου;

Στα κολλάζ μου τα πρόσφατα που είναι φτιαγμένα από υπόλοιπα κολλάζ των τελευταίων 25 χρόνων το εντάσσω το τενερίφι σαν τον ήλιο και το φεγγάρι της Πάτμου. Χρησιμοποιώ επίσης τα υπόλοιπα εικαστικών τενεριφιών στα έργα μου μεγάλων διαστάσεων, δημιουργώντας έτσι μια άγρια υφή.

Τα αναμειγνύω με λουλούδια που μαζεύω στην Πάτμο την άνοιξη, με αγριόχορτα της Πάτμου, με φλοιούς δέντρων, με κόκαλα ζώων στεριάς και θάλασσας, με σκουπίδια που βγάζει η θάλασσα. Ενώνω νήματα και συμβολικά με ενδιαφέρει μέσα από αυτή τη διαδικασία το «συλλογικό ασυνείδητο». Με ενδιαφέρει αυτό το αόρατο νήμα που συνδέει όλα τα ανθρώπινα όντα, είτε «γουστάρουμε» ό ένας τον άλλο, είτε όχι. Με ενδιαφέρει η «αρχαία ψυχή».

– Πώς ερμηνεύεται το πατμιακό τενερίφι;

 Το τενερίφι, όπως σας ανέφερα, είναι μια βελονιά, ένας κύκλος, με πυκνό κέντρο που διακλαδίζεται ισορροπημένα και επαναλαμβανόμενα. Αυτό φέρνει την κεντήστρα σε μια ήρεμη εσωτερική κατάσταση και δύναμη. Άρα από αυτή την πλευρά, η κεντήστρα βρίσκεται σε ένα είδος αυτοσυγκέντρωσης και κάποιες φορές με την ολοκλήρωση του κεντήματος σε μία εσωτερική πληρότητα και ευτυχία. Μετά το παραλαμβάνω εγώ που επεμβαίνω πάλι με σχήματα ισορροπίας, τα κόβω, τα ξανακόβω, τα ράβω και δημιουργούνται από απλές μέχρι πολύπλοκες συνθέσεις. Ζητώ πάντα την ισορροπία, η οποία κάθε στιγμή με μια λάθος βελονιά μου, ή κόλλημα μπορεί να διαταραχθεί.

«ΤΟ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΜΟΥ ΚΟΣΜΗΜΑ – ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ ΔΕΝ ΦΕΡΕΙ ΜΕΤΑΛΛΟ, ΠΟΥ ΕΜΠΟΔΙΖΕΙ ΤΗ ΡΟΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΦΟΡΩΝΤΑΣ ΤΟ Η ΡΟΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΗ”

Απολαμβάνω αυτή τη διαδικασία της δημιουργίας γιατί με κάνει ευτυχισμένη. Μετά πάμε στη φέρουσα ή τον φέροντα αυτό. Αυτοί επεμβαίνουν με την ενέργειά τους και καθότι το εικαστικό μου κόσμημα – νοοτροπία δεν φέρει μέταλλο, που εμποδίζει τη ροή ενέργειας, φορώντας το η ροή είναι ανακουφιστική. Αυτά δεν τα λέω μόνο εγώ αλλά και οι γυναίκες και οι άντρες που τους τα φτιάχνω χρόνια. Είναι η Πάτμος στη γνησιότητά της. Είναι η άλλη Πάτμος.

– Πιστεύεις δηλαδή ότι το πατμιακό τενερίφι κρύβει συμβολισμούς;

Εγώ δίνω τις ερμηνείες από την πείρα που έχω χρόνια στην ερμηνεία των συμβόλων. Σύμβολο είναι η υλική απεικόνιση μιας αφηρημένης κατάστασης. Το τενερίφι συμβολίζει το ηλιακό φως, τη χαρά, την ενότητα. Είναι αρχέτυπο σύμβολο, που αν καταστραφεί ο κόσμος όλος, τα όντα που θα αναγεννηθούν θα το ξαναφτιάξουν. Κύκλος, κέντρο, ακτίνες, κλείσιμο.

– Υπάρχει αγοραστικό ενδιαφέρον για αυτού του είδους την τέχνη; Πού αλλού μπορούμε να το προμηθευτούμε αντικείμενα με αυτήν τη βελονιά;

 Αυτή την τέχνη μου την πουλάω στην γκαλερί μου στη Χώρα της Πάτμου και μέσω του νησιού «ταξιδεύει» σε όλο τον κόσμο. Τα εικαστικά τενερίφια μου μπορεί να τα βρει κάποιος εκτός Πάτμου, σε γκαλερί στη Ζυρίχη και στη Βιέννη.

«ΠΙΑΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΕΓΩ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΜΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ, ΕΛΕΥΘΕΡΩΝΩ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΤΗΣ ΣΩΜΑ”

– Πώς σκοπεύεις να διευρύνεις τη δουλειά σου με βάση αυτά τα κεντήματα;

 Τώρα εργάζομαι πάνω σε ένα κέντημα της Πάτμου του 19ου αιώνα. Φέρνω πρώτα μπροστά μου την εικόνα των χεριών που το δημιούργησαν. Η ψυχή που το δημιούργησε είχε μια ευαισθησία, μια αγνότητα, μια καθαρότητα, είχε παρθενία. Πιάνοντάς το εγώ στα χέρια μου και μεταλλάσσοντάς το στο παρόν, ελευθερώνω αυτή την ψυχή κάνοντάς της σώμα. Κάνω αυτό που αυτή η ψυχή, αυτή η γυναίκα δεν ζούσε, το σώμα της. Όχι, δεν εργάζομαι το ίδιο με όλα τα κεντήματα. Καθώς αισθάνομαι ότι γεννήθηκα με το βαρύ χάρισμα να πιάνω κάτι και να αισθάνομαι την ενέργεια του δημιουργού, μερικές φορές πρέπει να κάνω φοβερή εργασία για να μεταλλάξω ενέργεια πάνω στην οποία δεν θέλω να εργαστώ. Αποφασίζω στη στιγμή.

– Ζεις μόνιμα στην Πάτμο. Σ’ αρέσει η ζωή στο νησί; Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια; 

 Ζω και εργάζομαι στην Πάτμο, χειμώνα καλοκαίρι. Φέτος έκλεισα 34 χρόνια στην Πάτμο. Μου αρέσει η ζωή στο νησί τον χειμώνα, γιατί μπορώ να αφοσιώνομαι στην τέχνη μου και στη φύση όπως εγώ θέλω. Το βιογραφικό μου όσον αφορά εκθέσεις, εκπαιδευτική και θεραπευτική εργασία, τεχνοκριτικές, συλλογές κ.λ.π. είναι αρκετά ικανοποιητικό για την ηλικία μου. Βιοπορίζομαι και εγώ και η οικογένειά μου από την τέχνη μου, άρα τα δικά μου σχέδια κινούνται γύρω από τις πωλήσεις.

Με ενδιαφέρει, εκτός από την τέχνη μου, η πνευματική εσωτερική μου ζωή, η οικογένειά μου, οι φίλοι μου. Άσκοπες φιλοδοξίες δεν έχω, οι φιλοδοξίες μου είναι στο πλαίσιο του εφικτού γιατί είμαι κοντά στον Θεό και γνωρίζω την ανθρώπινη φύση. Οφείλω τη πολυ-δημιουργία μου, μερικοί γνωρίζουν το μέγεθός της πολύ καλά, στο σύνδρομο της υπερκινητικότητας. Γιαυτό ζω και μακριά από την πόλη, γιατί λόγω του συνδρόμου η πόλη με ταράζει. Δεν γνωρίζω ακόμα τα μελλοντικά μου σχέδια ακριβώς, η ενασχόλησή μου αυτή την περίοδο με την πατμιακή κεντητική παράδοση, την οποία εντάσσω και στα έργα μου, που σαν ρεύμα ανήκουν στην outsider art, που είναι ό,τι πιο ελιτίστικο στο κόσμο της τέχνης διεθνώς σαν ρεύμα, θεωρώ ότι είναι μια πολιτική πράξη.

Φαντάζομαι τον ουρανό της Πάτμου ντυμένο με χρυσά τενερίφια, που ενδιάμεσα θα παρεμβάλλεται το ασπρογάλαζο της ελληνικής σημαίας, με ακτίνες φωτός από λέιζερ, που θα πέφτουν μέσα στο Αιγαίο και από κάτω στη στεριά πατινιώτικα βιολιά να παίζουν το «Μες στου Αιγαίου τα νερά αγγέλοι φτερουγίζουν» και ο ήχος να διαπερνά τον αέρα, γιατί στο Αιγαίο μας πραγματικά φτερουγίζουν άγγελοι.

Πηγή 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Επίκαιρα Πρόσωπα

Βασίλης Σολιδάκης: Ζωγραφίζω αυτό που αγαπάω

…γιατί οι πράξεις μας είναι πολιτισμός.

Βασίλης Σολιδάκης

Πιστεύοντας στην αναγκαιότητα της έκφρασης και της εσωτερικής επικοινωνίας, προσπαθώ τα δεδομένα μου να είναι οι σύγχρονοι προβληματισμοί πάνω στην τέχνη χωρίς να γίνεται αυτοσκοπός η πρωτοτυπία της εικόνας, ούτε όμως και η επανάληψή της.

Ατελιέ

Γράφει ο Γιάννης Λιάκος

Η συνάντησή μας στο εργαστήριο του ζωγράφου, έγινε μεσημεράκι με δυό ρακές για να ξεκινήσει η κουβέντα. Καλλιτέχνης ανήσυχος, με έντονη την ανάγκη να ανατρέπει τα πάντα στην δουλειά του από την μια στιγμή στην άλλη.

Ξεκίνησε να μιλά για τα ταξίδια της ζωής του.

Βασίλης Σολιδάκης

Βασίλης Σολιδάκης: “Γεννήθηκα στην Κρήτη το 1948. Το 1973, βρέθηκα στην Ισπανία, μετά από παρότρυνση του δάσκαλου μου Θ.Δρόσου. Εκεί, με προβλημάτισε έντονα η διαφορά που ένιωσα να υπάρχει, ανάμεσα στην «κλασσική» τέχνη των μουσείων και στην «σύγχρονη» τέχνη.

Η γνωριμία μου με τον Δημήτρη Περδικίδη στην Μαδρίτη, ήταν καθοριστική και πολύτιμη. Ο σπουδαίος αυτός ζωγράφος, με βοήθησε να καλύψω τα κενά μου. Μελέτησα από κοντά την Ισπανική τέχνη σε όλο της το μεγαλείο!! Παράλληλα, αντέγραφα λεπτομέρειες από έργα των μεγάλων δασκάλων, για να κατανοήσω τεχνικές που μου ήταν απαραίτητες. Βέβαια, το πνεύμα του Βελάσκεθ ακόμα με κατατρέχει.”

Ατελιέ

Από την πρώτη ατομική έκθεση στην αίθουσα τέχνης «Συλλογή» η θεματική των έργων μου προερχόταν από ό,τι με συγκινούσε, εντυπωσίαζε ή με προβλημάτιζε και προσπάθησα να αποδώσω με ρεαλισμό τα κοινωνικά προβλήματα της εποχής, μέχρι και το 1985.

Τη συνέχεια του άρθρου θα τη βρείτε εδώ

Πηγή

 

Continue Reading

Επίκαιρα Πρόσωπα

«Νίκη»: H «μορφική» γλώσσα του Νίκου Καρόκη

Γράφει η Μαράη Γεωργούση *

Η καλλιτεχνική δημιουργία αποτελεί μια επίπονη διαδικασία μέσα από τον στοχασμό, την επιλογή, την σύνθεση και την σχηματοποίηση των υλικών. Ο γλύπτης Νίκος Καρόκης ακολουθεί ένα σύνολο  διαδικασιών δημιουργώντας μια δίοδο έκφρασης. Φιλοτεχνεί μια σειρά γλυπτών που, επικοινωνούν με τον θεατή μέσω της «μορφικής» τους γλώσσας. Μια γλώσσα μορφών και συμβόλων ευρύτερα κατανοητή.

Οι όποιες δυσκολίες προκύψουν από τον διάλογο με το υλικό, το σχήμα, τον όγκο, το μέγεθος, το χρώμα, επιλύονται από τον γλύπτη με φροντίδα και σεβασμό στην οντότητα του αρχικού σχήματος. Ο ίδιος ο καλλιτέχνης αναφέρει πως η «Νίκη», «Niki» ως όνομα του γλυπτού προήλθε από την μελέτη της κίνησης και της στάσης του σώματος, αυτής της συχνής κοινής αντίδρασης των ανθρώπων, όταν επιτυγχάνουν τον απόλυτο στόχο τους και εκδηλώνουν τον ενθουσιασμό τους.

H αρμονία και η ομορφιά είναι έννοιες σύνθρονες της γλυπτικής τέχνης. Ο καλλιτέχνης μετατρέπει το όραμά του σε επιθυμία, ενώ  δημιουργώντας το προχωρά συγχρόνως καλλιτεχνικά και ψυχικά. Το συγκεκριμένο γλυπτό είναι φορτισμένο με έναν έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Η γραμμικότητα της μορφής, οι μεγάλες και μικρές καμπύλες, οι ευθείες, η ώσμωση  τους αποτέλεσαν γεωμετρικό παιχνίδι στα χέρια του γλύπτη. Απέδωσε με την χρήση του υλικού του ένα κολάζ συναισθημάτων, γεγονότων και μνήμης. Ένα κολάζ βιωματικό με εγκιβωτισμένες αφηγήσεις.

Η επιλογή του θέματος έμπνευσης ενός γλυπτού δεν έχει πάντα την ίδια αφετηρία. Έχει μεγάλη σημασία τι αφηγείται το γλυπτό και πως έχει εκφραστεί από τον καλλιτέχνη. Ένα οπτικό ερέθισμα, ένα συναίσθημα, οδηγούν στην  αφορμή για πράξη. Η κάθε προσωπική μας νίκη, «Niki», όπως ονόμασε ο Νίκος Καρόκης το γλυπτό του, προϋποθέτει σωστή προετοιμασία, σκληρή δουλειά, συνεχή προσπάθεια και νίκη επί του εγκλωβισμού του φόβου.

 

 

 

Τη συνέχεια του άρθρου θα τη βρείτε εδώ

Πηγή

Continue Reading

Επίκαιρα Πρόσωπα

Διονύσιος Φραγκιάς: Ο τολμηρός και ταλαντούχος Έλληνας καλλιτέχνης στη Νέα Υόρκη

Τον Διονύσιο Φραγκιά είναι δύσκολο να τον βρεις διαθέσιμο, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό. Πολίτης του κόσμου, ζει και δραστηριοποιείται επαγγελματικά κυρίως στη Νέα Υόρκη. Συνεργάτης του καλλιτέχνη Jeff Koons, ετοιμάζει στη Νέα Υόρκη την παρουσίαση της νέας του δουλειάς στην καινούργια γκαλερί Emmanuel Fremin, στο Τσέλσι.

Εμείς καταφέραμε και μιλήσαμε με τον Διονύσιο για τη ζωή του, την τέχνη και τις συνεργασίες του.

Αποκλειστική συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

– Διονύσιε, πώς εμπνέεσαι;

– Η έμπνευση προέρχεται πάντα από τα ενδιαφέροντα του καλλιτέχνη. Για μένα αυτό περιλαμβάνει τις επιστήμες, όπως η ψυχολογία και η φυσική, και η περιέργειά μου για το πώς σκέφτεται ο ανθρώπινος νους και πώς η ανθρώπινη φύση εκτυλίσσεται καθημερινά στη σύγχρονη κοινωνία μας.

Ενδιαφέρομαι επίσης για την ιστορία, ιδιαίτερα τις ιστορικές κρίσεις και τις εποχές πολέμων. Αυτά τροφοδοτούν την πρακτική προσέγγιση της τέχνης μου και μου δίνουν ένα πλαίσιο για τη δημιουργία ιδεών προς υλοποίηση.

ΚΑΝΩ ΣΧΕΔΙΑ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΠΟΥ ΒΛΕΠΩ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ

– Τι τεχνικές χρησιμοποιείς;

– Μου αρέσει πραγματικά να χρησιμοποιώ ένα ευρύ φάσμα μέσων – γλυπτική, ζωγραφική, σχέδιο, performance art και μικτές εγκαταστάσεις μέσων (mixed media installations) που περιλαμβάνουν επίσης και ταινία (film).

Συχνά ένα συγκεκριμένο μέσο «φωνάζει» ότι είναι το κατάλληλο για να χρησιμοποιηθεί για ένα συγκεκριμένο έργο. Όπως ο συγγραφέας Mark Twain είπε: «Η διαφορά μεταξύ της χρήσης της σωστής λέξης και της χρήσης σχεδόν της σωστής λέξης είναι σαν τη διαφορά μεταξύ αστραπής και πυγολαμπίδας».

– Αναφέρεται ότι στα projects σου κάνεις γλυπτά με υβριδική ζωγραφική. Θα ήθελες να μας μιλήσεις για αυτό;

– Συχνά συγχωνεύω εικόνες. Μερικές φορές η εικόνα προέρχεται από δύο μακρινές χρονικές περιόδους. Για παράδειγμα: Ένωσα μια εικόνα αρχαίου ελληνικού ναού με μια εικόνα ενός διεθνούς διαστημικού σταθμού. Ιδιαίτερα απολαμβάνω την ερμηνεία των εικόνων με υλικά ή τεχνικές που είναι απροσδόκητες.

Κάνω σχέδια που βασίζονται σε γκράφιτι που βλέπω στον δρόμο καθημερινά στο Μπρούκλιν και σε άλλες γειτονιές της Νέας Υόρκης, και στη συνέχεια «στέλνω» τον θεατή σε απομακρυσμένα μέρη όπως το Κατμαντού, το Νεπάλ. Τα σχέδια αυτά φαίνονται σαν λεπτή μεταξωτή και υφασμάτινη ταπετσαρία.

Έτσι, το έργο τέχνης που προκύπτει είναι ένα είδος εννοιολογικά οδηγούμενου υβριδίου που συρρικνώνει τον κόσμο, συγχωνεύει τις αρχαίες τέχνες με τη σύγχρονη υποπολιτισμική ή αντιπολιτισμική εικονογραφία και το παρουσιάζει στον θεατή.

– Πήγες στη Νέα Υόρκη και έμεινες για πάντα εκεί. Πόσο δύσκολη ήταν για σένα η προσαρμογή σου σε μια τέτοια πόλη;

Τη συνέχεια της συνέντευξης θα τη βρείτε εδώ

Πηγή

Continue Reading

Trending