Connect with us

Ψυχολογία

Φροντίζοντας τον εαυτό μας το Καλοκαίρι

Έφτασε κι αυτό το καλοκαίρι… Το καλοκαίρι μέσα στην πανδημία του κορωνοϊού.

 Και μας κάνει να αναπολούμε εκείνα τα ξένοιαστα καλοκαίρια που μπορούσαμε να προγραμματίσουμε και να πραγματοποιήσουμε τις διακοπές μας χωρίς τόσες πολλές δεύτερες σκέψεις και περιορισμούς, χωρίς ταλαιπωρία ψυχική και σωματική από το άγχος που προκαλεί η συμπλήρωση εντύπων και οι θερμομετρήσεις, οι κανόνες απόστασης, η αβεβαιότητα σχετικά με τον ιό, με τους τουρίστες, με την ασφάλεια και τόσα πολλά άλλα που συχνά μπορεί να μας βάζουν σε αγωνία και μπορεί να μας μπλοκάρουν και να μας αποσυντονίζουν.

 Και ως λαός έχουμε περάσει πολλά χρόνια με δυσκολίες με τον καιρό του μνημονίου που τα χρήματα δεν υπήρχαν και δεν αποφάσιζε κάνεις εύκολα να πάει διακοπές 10-15 μέρες σε κάποιο νησί του Αιγαίου και να ξοδέψει χρήματα που πιθανόν θα χρειαζόταν αργότερα για να ανταποκριθεί στις ανάγκες που θα προέκυπταν.

Συνήθως οι διακοπές εξαντλούνταν είτε στο εξοχικό για εκείνους που είχαν σπίτι, είτε στο σπίτι κάποιου φίλου ή συγγενή.

Και σιγά-σιγά άρχισαν τα πράγματα να καλυτερεύουν και άρχισαν όλοι να σκέφτονται πως ήρθε η ώρα να χαλαρώσουν και να απολαύσουν τις διακοπές τους ως άνθρωποι και τότε ήταν που έκανε την εμφάνισή του ο κορωνοϊός.

Και παρόλο που το καλοκαίρι είναι η εποχή που προσπαθούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας να χαλαρώσει, να αποφορτίσει όλο το άγχος που είχε απορροφήσει την προηγούμενη περίοδο, και να γεμίσουμε ξανά τις μπαταρίες μας ενισχύοντας την ψυχή και το σώμα μας για να μπορέσουμε να επιστρέψουμε το Σεπτέμβριο με περισσότερη ενέργεια και διάθεση αυτό το καλοκαίρι είναι διαφορετικό από όλα τ’άλλα.

Η αβεβαιότητα για το πως θα είναι τα πράγματα το Σεπτέμβριο από την μια πλευρά μας κάνει να νιώθουμε μεγαλύτερη ανησυχία και ανασφάλεια, από την άλλη μας αναγκάζει να εκμεταλλευτούμε και να απολαύσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τους μήνες του καλοκαιριού.

 Και μέσα σε όλη αυτή την ταραχή και γενικευμένη ανασφάλεια, προσπαθούμε να αποφασίσουμε αν θα πάμε διακοπές ή όχι, αν ναι που θα πάμε; Πώς θα πάμε; Κινδυνεύουμε εκεί που θα πάμε; Τι μέσα θα χρησιμοποιήσουμε; Χρειάζονται κάποια έγγραφα; Να βγάλουμε εισιτήρια; Ή θα ανατραπούν τα πράγματα τελευταία στιγμή από τα νέα δεδομένα; Και πόσο ήσυχος μπορεί να είναι κανείς με όλα αυτά όταν μάλιστα στις σκέψεις του προστίθεται και εκείνη του κατά πόσο το μέρος που θα πάμε θα διαθέτει και ένα ασφαλές νοσοκομείο  ή πόσο γρήγορα θα μπορούμε να φτάσουμε στο κοντινότερο νοσοκομείο; Και εκείνοι που θα πάμε διακοπές σε ξενοδοχεία, είμαστε ήσυχοι πως θα τηρηθούν τα υγειονομικά πρωτόκολλα;

Και τι θα κάνουμε με τα παιδιά όσοι είμαστε γονείς και τα έχουμε μαζί μας στο ταξίδι και θέλουμε να περάσουμε χαλαρό χρόνο μαζί τους και να τα βοηθήσουμε και εκείνα να μπορέσουν να αποβάλουν όλο το άγχος και την πίεση που δέχτηκαν το διάστημα της καραντίνας; Σε όλα αυτά τα αντιφατικά συναισθήματα και σκέψεις που μπορεί να μας κατακλύζουν καλό είναι να αντισταθούμε και να μην αφήσουμε να μας κυριαρχήσουν και να οδηγηθούμε σε πανικό και σε  ακινητοποίηση.

Μπορούμε, ακολουθώντας όλα τα μέτρα προστασίας και τις οδηγίες που μας βοήθησαν να αντιμετωπίσουμε και να ξεπεράσουμε το πρώτο κομμάτι αυτού του αναπάντεχου “ταξιδιού”, να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να κάνουμε διακοπές  και να τον φροντίσουμε αυτό το καλοκαίρι.

Και είναι πολύ σημαντικό κομμάτι να μπορώ να αγαπήσουμε  και να φροντίσουμε  τον εαυτό μας, όπως κάνουμε με μεγαλύτερη ευκολία για τους άλλους καθώς έτσι έχουμε διδαχθεί από την κοινωνία μας από τους γονείς μας και από την κουλτούρα μας.

Για να μπορέσω όμως να το κάνω αυτό, για να μπορέσω να με αγαπήσω και να με φροντίσω, πρώτα πρέπει να με αποδεχτώ και να με καταλάβω. Να καταλάβω δηλαδή ποια είναι τα θέλω μου και οι ανάγκες μου. Είναι πολύ σημαντικό να βάλω προτεραιότητα σε αυτά που θέλω και μπορώ να κάνω αυτό το καλοκαίρι. Είτε είμαι μόνος μου είτε είμαι με την οικογένειά μου.

Θέλει κάποια προσπάθεια, στο να εξασκηθούμε να έχουμε μια στοργική στάση φροντίδας στον εαυτό μας. Και η φροντίδα αναφέρεται τόσο στο σωματικό όσο και στο ψυχικό επίπεδο. Μπορούμε να φροντίζουμε το σώμα μας τρώγοντας πιο υγιεινές και ελαφριές τροφές το καλοκαίρι, κάνοντας και κάποια ήπια φυσική άσκηση καθημερινά π.χ κολύμπι, περπάτημα, τρέξιμο, ρακέτες στην παραλία κι άλλα, να αφιερώσουμε κάποιο συγκεκριμένο χρόνο για χαλάρωση είτε με ασκήσεις αναπνοής, διαλογισμό κ.ά. Η επαφή με τη φύση βοηθάει πολύ να αποφορτίζουμε τις ψυχικές μας εντάσεις.

 Αν δεν μπορέσουμε να φύγουμε διακοπές ας φροντίσουμε τα σαββατοκύριακα να κάνουμε μικρές αποδράσεις που  θα μας επιτρέψουν να πάρουμε τονωτικές ενέσεις ενέργειας για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε ίσως ένα δύσκολο χειμώνα.

Οι μήνες του καλοκαιριού συνήθως αποτελούν και μια ευκαιρία να διαβάσουμε βιβλία που μας εμπνέουν, μας συγκινούν, μας ανοίγουν νέες προοπτικές και μας δίνουν την δυνατότητα να αποδράσουμε από την καθημερινότητα. Θα μπορούσαμε επίσης να σημειώσουμε σε ένα χαρτί τις δυσκολίες που είχαμε μέσα στο χειμώνα, αλλά και τις χαρές που βιώσαμε και μπορούμε να αναστοχαστούμε τι θα θέλαμε να συμβεί στη ζωή μας από το Σεπτέμβριο  για να κινηθούμε προς το στόχο αυτό.

 Είναι ο καιρός να αφήσουμε πίσω εκείνα που μας στεναχωρούν και θεωρήσαμε τον εαυτό μας υπαίτιο και να αποδεχτούμε πως κάποια πράγματα δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε, μπορούμε όμως να διαχειριστούμε τον τρόπο που θα αντιδράσουμε σε αυτά τα γεγονότα. Κάποιες φορές μπορεί να μας έρχονται αρνητικές σκέψεις  και να νιώθουμε πως δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς και να μας γίνεται μια συνήθεια να σκεφτόμαστε έτσι. Αυτή η συνήθεια όμως επηρεάζει την σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας και κατά συνέπεια τις σχέσεις μας με τους άλλους και μπορεί να επηρεάσει την εργασία μας αλλά και την υγεία μας καθώς όταν είμαστε αγχωμένοι το σώμα μας απελευθερώνει ορμόνες που επηρεάζουν την διάθεσή μας.

Θα μας βοηθούσε  να γράψουμε τις αρνητικές μας σκέψεις ένα χαρτί και να το αφήσουμε στην άκρη και να το ξανά πιάσουμε μερικές ώρες αργότερα έτσι δίνουμε την ευκαιρία στον εαυτό μας να πάρουμε μια απόσταση από τη σκέψη που  “σφηνώθηκε” στο μυαλό μας.

 Μπορούμε επίσης να επιλέξουμε να μιλήσουμε σε έναν φίλο ή φίλη μας και να περάσουμε ένα χαλαρό απόγευμα μαζί τους. Αφήνοντας τις σκέψεις μας πίσω έχουμε ήδη κάνει ένα από τα πιο σημαντικά βήματα για να βοηθήσουμε το ανήσυχο μυαλό μας και να αποδεχτούμε πως όλοι κάνουμε λάθη και δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω και να διορθώσουμε το παρελθόν αλλά να δούμε τι μάθαμε και πως εξελίχθηκαμε μέσα από αυτή την κατάσταση.

Είναι απαραίτητες οι καλοκαιρινές διακοπές για τον άνθρωπο καθώς τον ανανεώνουν τον ξεκουράζουν και τον φέρνουν κοντά στους δικούς του ανθρώπους ακόμη λοιπόν και δεν μπορούμε να πάρουμε παρατεταμένες διακοπές μπορούμε να απορροφήσουμε ενέργεια από την επαφή μας με τη φύση, από τον ήλιο από τη θάλασσα και από τι είναι κοντινή επαφή με τους δικούς μας ανθρώπους και τους φίλους μας.

 Η επαφή μας με τη θάλασσα και το κολύμπι μας βοηθάει να χαλαρώσουμε και να μειώσουμε σε μεγάλο βαθμό τα επίπεδα του στρες.

 Γενικά η επαφή με τη φύση και με τον εαυτό μας, μας δίνει τη δυνατότητα να σκεφτούμε, να ιεραρχήσουμε τις ανάγκες μας, και τις επιθυμίες μας να κάνουμε σχέδια για τον επόμενο χειμώνα. Το καλοκαίρι είναι η εποχή όπου οι ενδορφίνες  αυξάνονται στον εγκέφαλο μας και υπάρχει μια έντονη επιθυμία για ζευγάρωμα. Αναζητούμε περισσότερες κοινωνικές επαφές συνδεόμαστε βαθύτερα με τους φίλους μας την οικογένειά μας, κάνουμε νέους φίλους που κάνουν τη ζωή μας πλουσιότερη.

 Ας προσφέρουμε λοιπόν στον εαυτό μας την δυνατότητα να διακόψουμε την ρουτίνα μας και να “αδειάσουμε” τον εαυτό μας από τους καταναγκασμούς και τις υποχρεώσεις. Με τις διακοπές μειώνεται το στρες, η κατάθλιψη, βελτιώνεται ο ύπνος και οι σχέσεις μας. Συχνά αυξάνεται η ικανοποίηση από τη ζωή μας και ίσως να γινόμαστε και πιο δημιουργικοί.

Και παρόλο που η καθημερινή άσκηση, ο καλός ύπνος, η διαχείριση του άγχους μας βοηθούν να έχουμε πιο υγιή ζωή και να ζήσουμε πιο πολύ, οι διακοπές είναι κάτι αναντικατάστατο.

Ας φροντίσουμε λοιπόν  να αφιερώσουμε χρόνο στον εαυτό μας να αποφορτιστούμε να ξεκουραστούμε και να δημιουργήσουμε ένα χώρο για μας μακριά από όλα εκείνα μας αγχώνουν για να έχουμε μια καλύτερη και μακροπρόθεσμη υγεία και ευεξία !

Καλό καλοκαίρι ! 

Αιμιλία Αξιωτίδου
Οικογενειακή Σύμβουλος – Ψυχοθεραπεύτρια – Ψυχοπαιδαγωγός,
Επιστημονικός Συνεργάτης Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ, Α ΠΡΠ ΑΧΕΠΑ.

Continue Reading

Ψυχολογία

Το «MeToo» ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ σεξουαλικό

Η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας είπε: Είναι καιρός να πάψει η ενοχοποίηση των θυμάτων και η ατιμωρησία των θυτών. Κ. Σακελαροπούλου, atlantea.news, 18/1/2021. 

Τον Οκτ 2017, οι New York Times δημοσίευσαν ένα άρθρο που παρουσίαζε με λεπτομέρειες τις καταγγελίες κατά του Χάρβει Γουάινσταιν για σεξουαλικές παρενοχλήσεις & σεξουαλικές κακοποιήσεις σε ηθοποιούς & παραγωγούς. Στην ουσία «η περίπτωση Γουάινσταιν άλλαξε την εξουσία». huffingtonpost.gr, 28/10/2018. 

Το «κίνημα ΜeΤoo» ξεκίνησε το 2006 στην Αμερική, όταν η Tarana Burke παρηγόρησε ένα 13χρονο κορίτσι που είχε κακοποιηθεί σεξουαλικά – «ήθελα να της πω “κι εγώ τα έχω περάσει αυτά”». Και υπάρχουν πάρα πολλοί που μπορούν να το πουν στις καθημερινές εξαναγκασμένες επαφές τους με τους καρεκλοκένταυρους συντεχνιαζόμενους ή δημοσιοσχεσίτες υπεξαιρέτες της εξουσίας. 

Άπειρα τα παραδείγματα. 

  • Τον Μαρ 2012 μετά από πολλές μάχες ψηφίσθηκε από την Βουλή των Ελλήνων ένας αυστηρότατος μαξιμαλιστικός ανεδαφικός νόμος (Ν4056) για την αδειοδότηση των στάβλων. Ένας νόμος μπορεί να είναι σκληρός, αλλά είναι νόμος, και πρέπει να εφαρμόζεται, θα έλεγε κάποιος απλός άνθρωπος. Αλλά η «υπόγεια» εξουσία των Δημοσίων Υπαλλήλων συνέχισε να ΒΙΑΖΕΙ τους έλληνες υπηκόους-κτηνοτρόφους, με διάφορα τερτίπια και ερμηνευτικές, και εγκυκλίους και άλλα … Και ΔΕΝ ΕΦΑΡΜΟΣΕ τον νέο νόμο. Η δημόσια διοίκηση (συγκεκριμένη διευθύντρια) «ΒΙΑΣΕ» την μακροχρόνια διαδικασία έκδοσης ενός νόμου που εκφράζει την κοινωνικοοικονομική δυναμική της κοινωνίας μια στιγμή (Μαρ 2012) και κατάφερε να «ΒΙΑΣΕΙ» τον Σεπ 2012 (έξη ολόκληρους μήνες μετά την απόφαση της Βουλής των Ελλήνων) μια οικογένεια κτηνοτρόφων που είχε άδεια και λειτουργούσε από το 1967, στο ίδιο μέρος. Αποτέλεσμα μια οικογένεια να μείνει χωρίς επαγγελματική απασχόληση. Μια οικογένεια να μείνει χωρίς έσοδα. Μια οικογένεια να «βιασθεί» χάνοντας την ζωή της, διότι στους παραδοσιακούς Αρβανίτες & Βλάχους κτηνοτρόφους η κτηνοτροφία είναι τρόπος ζωής. Και όχι μόνο. Ο αρχηγός της οικογένειας, πιθανόν ως συνέπεια του «βιασμού», πεθαίνει, εκεί στον στάβλο … στην ζωή του όλη. Σε ποιόν να το πεις! 
  • Με τα «παιχνίδια» των ιστορικών δικαιωμάτων των αγροτικών επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ κανένας φυσιολογικός άνθρωπος δεν βγάζει άκρη. Πάντα κάποιος καρεκλοκένταυρος ή παρατρεχάμενος της εξουσίας σε κάποια Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνοτροφίας αναλαμβάνει να σε διευκολύνει, καθοδηγήσει, με το αζημίωτο (διότι συνήθως απαιτεί πέραν του μισθού και άλλης μορφής «γρηγορόσημο»). Έτσι ένας δημόσιος υπάλληλος της «παρά φύσιν» δημοσιοϋπαλληλικής εξουσίας «μάζευε» τα ιστορικά δικαιώματα από όποιον αγρότη απεβίωνε και τα αμαρτωλά ιστορικά δικαιώματα τα πουλούσε σε όποιον ενδιαφερόταν. Μέχρι που κάποιος κληρονόμος ενδιαφέρθηκε και ο συνεχής «βιασμός» αποκαλύφθηκε. Έγιναν δικαστήρια. Καταδικάστηκε ο δημόσιος υπάλληλος. Και ο «βιασμός» συνεχίζονταν, μέχρι το θέρος 2020 που ο δημόσιος υπάλληλος υπηρετήσας ευδοκίμως, μισθοδοτούμενος, συνταξιοδοτήθηκε και τον πληρώνουμε όλοι για τους κερδοφόρους «βιασμούς» των κτηνοτρόφων πολιτών, υπηρετώντας στην ίδια ΔΑΟΚ. Και οι «βιασθέντες» «εξυπηρετούνταν» (αν είναι δυνατόν….) από τον ίδιο δημόσιο υπάλληλο για τα ίδια θέματα … Ο «ΒΙΑΣΜΟΣ» της εξουσίας των δημοσίων υπαλλήλων εναντίον κτηνοτρόφων σε πλήρη ανάπτυξη … Σε ποιόν να το πεις! …
  • Η πολιτεία αποφάσισε να ανταμείψει όσους πρόσφεραν την ζωή τους για την πατρίδα εναντίον των φασιστών και ναζιστών και βουλγάρων το 1940. Με απόφαση της Βουλής των Ελλήνων που δημοσιεύθηκε με τον νόμο 751/1948  προσφέρθηκε σε κάθε πολεμιστή ένα οικόπεδο σε αναγνώριση του ηρωισμού του πολεμιστή, έναντι όσων απέφυγαν την στράτευση. Οι πολεμιστές που καταγράφηκαν ήταν περίπου 500 πολεμιστές και ορίσθηκε περιοχή για την υλοποίηση του νόμου. Είναι η γνωστή περιοχή Ν751 στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Εν τω μεταξύ από αυτήν την περιοχή κάποιοι έκαναν «χάρη» στους ταλαιπωρηθέντες Δραμινούς, που όμως ήταν ταυτόχρονα «έργω ΒΙΑΣΜΟΣ» στους πολεμιστές του Αλβανικού μετώπου. Έτσι με το υπόλοιπο της περιοχής δόθηκαν οικόπεδα το 1957 μόνο σε 220 πολεμιστές. Οι υπόλοιποι «βιάστηκαν» … Ποιος επέλεξε και με τι κριτήρια ποιοι θα ικανοποιηθούν και ποιοι θα «βιάζονται» … Σε ποιόν να το πεις! …
  • Και συνεχίζουν να ασελγούν επί των 248 (135+113) κάποτε πολεμιστών και των απογόνων τους με συνεχιζόμενους αλληλοδιάδοχους «ΒΙΑΣΜΟΥΣ» από το 1957 μέχρι σήμερα, 63 ολόκληρα χρόνια συνεχώς … Κάποιες φορές ουρλιάζουν από τον πόνο των «ΒΙΑΣΜΩΝ» οι παλαιοί πολεμιστές και τότε μερικές φορές η δημόσια διοίκηση, οι «βιαστές», κάνουν κάτι … Δόθηκε νέα περιοχή εκεί δίπλα το 1957. Το 1988, τριάντα ολόκληρα χρόνια με συνεχείς «ΒΙΑΣΜΟΥΣ» το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομίας αποφάσισε ομόφωνα την πολεοδόμηση της περιοχής. Κάποιος δημόσιος υπάλληλος ή/& εκλεγμένοι πολιτικοί συναυτουργώντας, χωρίς ενεργοποίηση «γρηγοροσήμου» δεν έκαναν ίσως το καθήκον τους… (για να συνεχίζουν να ασελγούν ή να «βιάζουν»? …). Το Συμβούλιο της Επικρατείας τον Νοε 2020 επεσήμανε την αναποτελεσματικότητα (ωμός «ΒΙΑΣΜΟΣ» από τους ασκούντες κρατική εξουσία …) και καλεί την πολιτεία να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Και ακόμη «ΒΙΑΖΟΝΑΙ» οι πολεμιστές (!) …. Σε ποιόν να το πεις! …

Αν η σεξουαλική κακοποίηση ή η σεξουαλική παρενόχληση είναι κατάπτυστη, και το κίνημα MeToo προσπαθεί να αναδείξει την στιγμιαία καταρράκωση της προσωπικότητας και της ηθικής του θύματος, 

Τι πρέπει να περιμένουμε για την επί 63 χρόνια μέχρι σήμερα (και έχει ακόμα …) συνεχή ασέλγεια των Υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης, Προνοίας και Χωροταξίας-Περιβάλλοντος επί του σώματος των πολεμιστών-ηρώων (!…) και τον εξευτελισμό της προσωπικότητας των 248 συγκεκριμένων αναγνωρισμένων πολιτών από την συντεχνία των «μη πολεμιστών» δημόσιων υπαλλήλων και των κομματικών επιλογών των περιστασιακά εκλεγμένων πολιτικών?

Το MeToo δεν είναι μόνο σεξουαλικό, είναι θέμα εξουσίας. Η φράση που κυριαρχεί στην περίπτωση είναι: «Σε ποιόν να το πεις! …». Η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας (18/1/2021) είπε: Είναι καιρός να πάψει η ενοχοποίηση των θυμάτων και η ατιμωρησία των θυτών. 

Αυτή η ατιμωρησία των θυτών είναι που εξοργίζει και σε κάνει να αγανακτείς … Τελικά «σε ποιόν να το πεις» …. 

Continue Reading

Ψυχολογία

Τα όρια στις σχέσεις και πόσο μας ωφελούν

Τι είναι λοιπόν όριο; Όριο είναι η γραμμή ή το σύνορο που μας διαχωρίζει ως οντότητα από τους άλλους. Το δέρμα μας είναι ένα όριο. Καθετί που περιλαμβάνεται μέσα του αποτελεί το σωματικό μας εγώ. Ωστόσο έχουμε και άλλα όρια – συναισθηματικά, πνευματικά,  διαπροσωπικά. Βάζουμε όρια στο τι είναι ασφαλές και επιτρεπτό. Βάζουμε όρια στις αποστάσεις μας από τους άλλους. Μέσα σε αυτά  τα όρια κατοικεί το εγώ μας που περιλαμβάνει τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας και είναι αυτό που μας διαφοροποιεί και μας ξεχωρίζει από τους άλλους.

Το να μπορούμε να θέτουμε όρια και να τα επιβάλουμε βοηθά να έρθουμε σε επαφή με τον πραγματικό μας εαυτό. Για να μπορέσει κάποιος να σε σεβαστεί ή να σε αγαπήσει πρέπει να ξέρει ποιος πραγματικά είσαι. Κάποιοι άνθρωποι αντιπαθούν τους περιορισμούς και τα όρια, ενώ κάποιοι άλλοι λειτουργούν καλύτερα με αυτά. Κάθε σχέση έχει ανάγκη τα όρια. Δεν είναι συνήθως σαφές και αυτονόητο το τι σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε ή επιθυμούμε. Ο μόνος τρόπος για να το γνωστοποιήσουμε στους άλλους είναι να το επικοινωνήσουμε και να το ξεκαθαρίσουμε. Να οριοθετήσουμε τον εαυτό μας σε σχέση με τον κόσμο.

Τύποι ορίων

Τα υλικά όρια καθορίζουν τη σχέση μας με την ύλη. Αν δίνουμε  ή δανείζουμε πράγματα, όπως τα χρήματά , το αυτοκίνητο  τα ρούχα ή   τα βιβλία μας.

Τα σωματικά όρια αφορούν τον προσωπικό μας χώρο, την ιδιωτικότητα  και το σώμα μας. Πόσο δεκτικοί είμαστε  στο άγγιγμα ή σε μία αγκαλιά. Πως νιώθουμε  όταν μας ζητούν να μείνουμε  έξω από ένα χώρο και να περιμένουμε  υπομονετικά τη σειρά μας; 

Τα γνωστικά όρια αφορούν  τις σκέψεις, τις αξίες και τις απόψεις μας.Πόσο εύκολα μπορούμε  να απαρνηθούμε τις αξίες μας για να γίνουμε αρεστοί σε μια παρέα; Ακούμε  με ανοιχτό μυαλό τη διαφορετική γνώμη κάποιου άλλου;

Τα συναισθηματικά όρια  είναι αυτά που διαχωρίζουν τα  συναισθήματα  μας και την  ευθύνης μας γι’ αυτά, από κάποιων άλλων. Στην πραγματικότητα είναι σαν να υπάρχει μια νοητή γραμμή ανάμεσα σε εμάς και τους άλλους.

Τα σεξουαλικά όρια προστατεύουν το επίπεδο άνεσής που έχουμε  με τη σεξουαλική επαφή και τη δραστηριότητα του σεξ.

Τα πνευματικά όρια σχετίζονται με τις πεποιθήσεις και τις εμπειρίες μας σε σχέση με τον Θεό ή με μια ανώτερη δύναμη.

Εσωτερικά όρια

Τα εσωτερικά όρια περιλαμβάνουν τους κανόνες που διαφυλάττουν τη σχέση μας με τον εαυτό μας.  Θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι μια μορφή αυτοελέγχου και αυτοπειθαρχίας στις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις παρορμήσεις μας.  Η σωστή διατροφή, η σωματική άσκηση και η ξεκούραση αποτελεί ένα φυσικό εσωτερικό όριο, ενώ η προσπάθεια διαχείρισης των αρνητικών σκέψεων και συναισθημάτων φαίνεται να βοηθάει στην αυτοεκτίμηση και τη δυνατότητα ελέγχου της ζωής μας.

Γιατί είναι δύσκολο να βάλετε όρια

 Όταν μεγαλώνουμε σε μια δυσλειτουργική οικογένεια,  το να μάθουμε πώς να χρησιμοποιούμε τα όριά μας είναι από τα πιο δισεπίλυτα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσουμε. Και τούτο επειδή απειλείται η αρχική αντίληψη περί ορίων που έχουμε διαμορφώσει από την οικογένεια μας:

  • Μπορεί να έχουμε εκπαιδευτεί να βάζουμε τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές μας.
  • Να μην έχουμε καλή αυτογνωσία με αποτέλεσμα να μην γνωρίζουμε με σαφήνεια τι είδους σχέσεις θέλουμε να έχουμε με τους άλλους.
  • Να αισθανόμαστε ότι έχουμε μόνο ευθύνες και υποχρεώσεις και όχι δικαιώματα
  • Να πιστεύουμε ότι τα όρια μπορεί να βάλουν σε κίνδυνο τη σχέση μας 

Γιατί είναι απαραίτητη η οριοθέτηση

Αν όμως προσπαθήσουμε να θέσουμε τα όρια μας:

  • Αρχίζουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας να διαχωρίζεται από τους άλλους, και μας κυριεύει ένα συναίσθημα χαράς και  ευεξίας.
  • Αυξάνεται η αυτοεκτίμηση και ο αυτοσεβασμός μας.
  • Δημιουργούμε ισότιμες σχέσεις που στηρίζονται στην αμοιβαιότητα, την ειλικρίνεια,  την εμπιστοσύνη.
  • Προστατεύουμε το ζωτικό μας χώρο (σωματικό και συναισθηματικό). Διαχωρίζουμε τις σκέψεις, τις ανάγκες και τα συναισθήματά μας από αυτά των άλλων.

Τα υγιή συναισθηματικά όρια μας φέρνουν σε επαφή με τον εαυτό μας, τις ανάγκες και τις αξίες του, αλλά επίσης  και  με τις ευθύνες  απέναντι στον εαυτό μας  και τους άλλους. Μας προστατεύουν από το να αισθανόμαστε ένοχοι για τα αρνητικά συναισθήματα ή τα προβλήματα κάποιου άλλου και από το να παίρνουμε  προσωπικά τα επικριτικά σχόλια των άλλων.  Τα υγιή όρια είναι αρκετά ευλύγιστα, ώστε να μας επιτρέπουν να επιλέγουμε σε ποιον θα επιτρέψουμε να τα υπερβεί και σε ποιον όχι. Μας βοηθούν να απορρίψουμε τα συναισθήματα μνησικακίας και εχθρότητας και να αποδεχτούμε εκείνα της στοργής, της καλοσύνης και της εκτίμησης.

Continue Reading

Ψυχολογία

Γιατί είναι σημαντική η αφήγηση ενός τραυματικού βιώματος ακόμη και όταν έχουν περάσει χρόνια;

Το πως βιώνει ο καθένας ένα γεγονός ως τραύμα είναι υποκειμενικό, ατομικό και έχει άμεση σχέση με την προσωπικότητα του ανθρώπου που έχει υποστεί την συγκεκριμένη εμπειρία.

 Τέτοιες εμπειρίες μπορεί να είναι είτε σωματική είτε ψυχολογική κακοποίηση, σεξουαλική κακοποίηση, βιασμός η απόπειρα βιασμού, η ύπαρξη ενός κλίματος εκφοβισμού και διαρκής απειλή, η απώλεια αγαπημένου προσώπου, σοβαρά ατυχήματα, ανίατες ασθένειες, φυσικές καταστροφές, έκθεση σε εγκληματικές πράξεις, απώλεια εργασίας κι άλλα

Εδώ θα ασχοληθούμε με την ύπαρξη τραύματος που έχει επέλθει μέσα από σωματική, σεξουαλική αλλά και ψυχολογική, λεκτική κακοποίηση και θα τονίσουμε γιατί το άτομο που έχει υποστεί μία τέτοια εμπειρία μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή του.

Για να μπορέσει κάποιος να φτάσει στο σημείο να αποκαλύψει το τραύμα του καλό είναι να ξέρουμε πως έχει περάσει από πολλές εσωτερικές συγκρούσεις και εξωτερικά εμπόδια.

Όταν ένα γεγονός είναι επώδυνο ψυχικά υπάρχει μια μεγάλη δυσκολία του ατόμου να το διαχειριστεί και να το επεξεργαστεί, και πολύ συχνά το απωθεί. Κάποιος που έχει υποστεί ένα τραύμα συχνά βυθίζεται σε αισθήματα “αβοήθητου” κι άλλες μακροπρόθεσμες δυσκολίες τόσο σε ψυχικό όσο και σε σωματικό επίπεδο.

Γυναίκες που στο παρελθόν είχαν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση παρουσίαζαν περισσότερα σοβαρά προβλήματα υγείας στο μέλλον τα οποία είχαν την τάση να επανεμφανίζονται. 

Το σκίτσο μας το παρείχε η Άννα Ραφτοπούλου

Αυτό που έδειξαν οι έρευνες ήταν πως με τα διάφορα σωματικά συμπτώματα που εμφανίζονταν αργότερα στην ζωή των θυμάτων δεν συνδέεται τόσο η φύση της κακοποίησης, ούτε η ίδια η ύπαρξη της κακοποίησης, αλλά η μεγάλη προσπάθεια που καταβάλει το άτομο να συγκαλύψει την κακοποίηση, και το γεγονός ότι δε μιλάει γι’ αυτό ούτε σε άλλους και ούτε καν στον ίδιο του τον εαυτό.

Ακόμη οι έρευνες που έγιναν από τον J.Pennebaker Καθηγητή ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο του Τέξας (1997), μας έδειξαν πως όταν οι άνθρωποι οι οποίοι είχαν υποστεί κάποιο παιδικό τραύμα κατόρθωσαν να μιλήσουν σε άλλους για το τραύμα που είχαν υποστεί είχαν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν προβλήματα υγείας αργότερα στη ζωή τους σε σύγκριση με εκείνους που δεν το είχαν μοιραστεί ποτέ αυτό με άλλους ανθρώπους.

 Το να μπορέσει κανείς να μεταφέρει σε λόγια όλα εκείνα τα συναισθήματα και τις σκέψεις που σχετίζονται με δυσάρεστες οι τραυματικές εμπειρίες είναι προστατευτικό για την σωματική μας υγεία. Και κάθε φορά που αφηγούμαστε την ιστορία μας με πιο συγκροτημένο τρόπο ενισχύεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Όσοι δηλαδή μπορούν να αφηγηθούν την ιστορία του τραύματος τους αποδίδοντας ένα πιο ικανοποιητικό νόημα στην εμπειρία τους είχαν καλύτερα αποτελέσματα στην υγεία τους. Η συγκροτημένη αφήγηση του τραυματικού γεγονότος αντανακλά και την πιο συγκροτημένη εσωτερική οργάνωση των εμπειριών του ατόμου. Η νοηματοδότηση συμπεριφορών και συμβάντος που έχουν γίνει στο παρελθόν μπορεί να ξαναγράψει στο παρόν μια εμπειρία του παρελθόντος.

 Κάποια τραύματα μπορούν οι άνθρωποι να τα επεξεργαστούν, είτε μέσα από επανορθωτικές εμπειρίες, είτε μέσα από τους δικούς τους μηχανισμούς. Αλλά υπάρχουν και άνθρωποι που έχουν κατακερματιστεί εσωτερικά και χρειάζονται βοήθεια για να μπορέσουν να ξαναενώσουν  τα κομμάτια τους.

Το γεγονός που συνέβη στο παρελθόν, μοιάζει να είναι ενεργό μέσα τους και επηρεάζει το παρόν τους και μοιάζει να καταδικάζει το μέλλον τους.

 Είναι μια πληγή ανοιχτή και επειδή έχουμε συνηθίσει την ύπαρξη της συχνά μπορεί να την ξεχνάμε και δεν μπορούμε να εξηγήσουμε γιατί νιώθουμε με ένα συγκεκριμένο τρόπο καθώς επίσης δεν μπορούμε να εξηγήσουμε και πολλές αντιδράσεις μας.

Συχνά οι άνθρωποι που έχουν βιώσει μια τραυματική εμπειρία νιώθουν μια συνεχόμενη υποκειμενική δυσφορία την οποία δεν μπορούν να εξηγήσουν και να δικαιολογήσουν, έχουν έντονο άγχος, νιώθουν ένοχοι και συχνά κατηγορούν τον εαυτό τους. 

Για να μπορέσει να διαχειριστεί κανείς αυτό που του ήταν ιδιαίτερα επώδυνο, μπορεί να αρχίσει να απαξιώνει το ίδιο το γεγονός όπως και τις επιπτώσεις που είχε το γεγονός,

Να μη θυμάται πολλά πράγματα και να υπάρχει μια αίσθηση κενού και αδυναμία να κατανοήσει τα συναισθήματά του.

Όταν κάποιος αντιμετωπίσει ένα απροσδόκητο εξωτερικό, αναπάντεχο γεγονός και τον  βρίσκει απροετοίμαστο και ανοχύρωτο και απειλείται η σωματική μας και ψυχική μας ακεραιότητα, είναι πολύ πιθανό να υποστεί καποιο ψυχικό τραύμα. 

Ενας άνθρωπος που έχει βιώσει τραυματικές εμπειρίες, κι ένιωσε αβοήθητος και ανήμπορο, μπορέι να δυσκολευτεί στην επεξεργασία όλων των αισθήσεων, συναισθημάτων , σκέψεων και αναμνήσεων που συνδέονται με το γεγονός.

Και ειτε μπορεί να σκέφτεσαι συνέχεια το συμβάν με διαφορετικούς τρόπους( επαναληψη της εμπειρίας) ή το απωθεί και προσπαθεί να το ξεχάσει εντελώς( Απώθηση της αρχικής μνήμης). Και όσοι ανήκουν σε αυτή την κατηγορία, αποφεύγουν τα άτομα , τα μέρη που έχουν σχέση με το γεγονός και δεν μπορούν να θυμηθούν κάποια κομμάτια από το τραυματικό γεγονός, ουτε και το πως αισθάνονταν, ή να θυμούνται καποια στοιχεία της εμπειρίας τους τμηματικά.

«Οι απωθημένες τραυματικές εμπειρίες της παιδικής μας ηλικίας αποθηκεύονται στο σώμα μας και, παρόλο που παραμένουν ασυνείδητες, εξακολουθούν να επιδρούν επάνω μας, ακόμα και όταν είμαστε ενήλικες» έχει πει η Alice Miller.

Ο άνθρωπος που έχει κακοποιηθεί νιώθει πως θέλει να βιώσει το αίσθημα της αναγνώρισης για την καταπάτηση που έχει υποστεί και θέλει να νιώσει πως αποκαθίσταται μέσα του το αίσθημα δικαίου.

Το “τραύμα” έχει τον δικό του χρόνο… και ο χρόνος αυτός είναι υποκειμενικός, προσωπικός μέχρι να επέλθει η στιγμή της “ίασης”και της κάθαρσης. 

Η αποκάλυψη με ένα τόσο έντονο τρόπο της τραυματικής εμπειρίας, είναι  σημαντική και καθαρτική, γιατί επιτρέπει στο θύμα να έρθει αντιμέτωπο με αυτά που κουβαλά όλα τα χρόνια μέσα του και καθηλώνεται σε συναισθήματα και ρόλους δυσλειτουργικούς. 

Μέσα από ένα ρόλο ενεργητικό επιστρέφει, για να αποκατασταθεί μέσα του η έννοια της ισορροπίας και της δικαιοσύνης, μέσα από την “τιμωρία” αυτού που διέπραξε το κακό.

“Κάθε λέξη έχει συνέπειες. Κάθε σιωπή το ίδιο” (Jean Paul Sartre)

Αιμιλία Αξιωτίδου, Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια, Ψυχοπαιδαγωγός, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ, Ιατρική Σχολή, ΑΧΕΠΑ, Ιατρείο Παχυσαρκίας, Διακοπής Καπνίσματος, Μεταβολικού και Αγγειακού κινδύνου.

Η Σκιτσογράφος, Άννα Ραφτοπούλου, είναι από το Θραψανο Ηράκλειο Κρήτης , έχει σπουδάσει βοηθός μικροβιολόγου,μένει στην Αθήνα τα 3 τελευταία χρόνια και το σκίτσο ήρθε στην ζωή της εντελώς ξαφνικά το οποίο ξεκίνησε να ασχολείται ερασιτεχνικά. Απολαμβάνει να ζωγραφίζει σκίτσα που περνάνε μηνύματα, θέλει να κάνει σκίτσα σύμβολα.

Continue Reading

Trending