Connect with us

Τέχνη πολιτισμός

Χιόνι και ιμπρεσιονισμός…

Γράφει η Λιάνα Ζωζά

Στην ιστορία της τέχνης μπορούμε να συναντήσουμε πολλά και σημαντικά έργα που κινούνται θεματικά στην εποχή του χειμώνα, κυρίως χιονισμένα τοπία.

Στην τοπιογραφία των ιμπρεσιονιστών αποτελούν αγαπημένα και πολυζωγραφισμένα θέματα, μιας και οι ζωγράφοι κινούνται σε εξωτερικούς χώρους καταγράφοντας σκηνές της πραγματικής ζωής με την επίδραση του φωτός και του καιρού τη συγκεκριμένη στιγμή. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που συχνά ξαναζωγραφίζουν το ίδιο θέμα σε άλλη ώρα, ακόμη και σε άλλη εποχή.

Οι κύριες επιρροές στα θέματα των “χειμωνιάτικων” έργων τους προέρχονται από την ιαπωνική τεχνική που είναι γνωστή σαν woodblock printing που απεικονίζει συνήθως το χιόνι να πέφτει και ανθρωπινες φιγούρες να κρατούν ομπρέλες μέσα σε χιονισμένα τοπία.

Utagawa Hiroshige, Evening Snow at Kanbara, 1833 – 34

Αν και το πιό γνωστό χειμωνιάτικο τοπίο του Claude Monet (1840 – 1926), είναι το έργο The Magpie (1869), του αποδίδονται 140 έργα με θέμα τον χειμώνα. Το συγκεκριμένο έργο είναι το μεγαλύτερο από τα “χειμωνιάτικα” του (89 x 130 cm) και απεικονίζει μια μικρή μαύρη κίσσα, σ’ένα χιονισμένο τοπίο, όπου το φως του ήλιου αντανακλά στο χιόνι δημιουργώντας αριστοτεχνικές προσεγγίσεις μέσα από το φως και την σκιά.

Claude Monet The Magpie

Το 1875, ο Monet, ζωγραφίζει το Train in the Snow, στο σιδηροδρομικό σταθμό του Argenteuil, ακριβώς απέναντι από το σπίτι του. Το έργο δεν παρουσιάστηκε στην έκθεση των ιμπρεσιονιστών, αλλά αποκαλύπτει το έντονο ενδιαφέρον του Monet για τη σύγκλιση της φύσης με την τεχνολογία.

Το τρένο, με τη δύναμη και την ταχύτητά του σε σύγκριση με το ακίνητο χιονισμένο τοπίο, του έδωσε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη εικόνα ιδανική για καλλιτεχνικές παρατηρήσεις. Αποτελεί ένα έργο, που παρουσιάζει διαφορετικά στοιχεία από αυτά που συναντούμε συνήθως στα έργα του με το πιo χαρακτηριστικό, την απόδοση μιας πραγματικής εικόνας και όχι αυτή της εντύπωσης.

Claude Monet,Train in the Snow, 1875, Museum Marmottan, Paris, France

Ο Pierre-Auguste Renoir (1841 – 1919), εμπνέεται από το παγωμένο τοπίο του δάσους της Βουλώνης και δημιουργεί το Skaters in the Bois de Boulogne, 1868, ένα από τα ελάχιστα χειμερινά τοπία του, λόγω της έντονης απέχθειάς του για το χιόνι και τις χαμηλές θερμοκρασίες.

Στο έργο απεικονίζονται πολυάριθμοι Παριζιάνοι, νέοι και μεγαλύτεροι, να περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους πατινάροντας στην παγωμένη λίμνη του πάρκου, με τις εφημερίδες της εποχής να καταγράφουν για το χειμώνα του 1968, πολικές θερμοκρασίες, που πάγωσαν τον Σηκουάνα και τα υπόλοιπα ποτάμια.

Ο Renoir επιλέγει το πάρκο για την μεγάλη επισκέψιμότητα που του δίνει τη δυνατότητα, να ζωγραφίζει πλήθη και παράλληλα μέσα από αυτά να καταγράφει τη ζωή της παρισινής αστικής τάξης, η οποία και καθορίζει στην συνέχεια το έργο του.

Pierre-Auguste Renoir, Skaters in the Bois de Boulogne, 1868, Private Collection

Ο Paul Gauguin (1848 -1903) εγκατέλειψε την Ευρώπη το 1891,  για να εγκατασταθεί, όπως αποδείχθηκε, για το υπόλοιπο της ζωής του στην Πολυνησία και να δημιουργήσει εκεί τα έργα που αποτελούν και τα καλύτερα δείγματα της δουλειάς του.

Στη Γαλλία, επέστρεψε από τις σπουδές και τα ταξίδια του, to 1870 και αρχικά, εργάσθηκε σαν βοηθός χρηματιστή. Παράλληλα, όμως με αυτή την ιδιότητά του, ο Gauguin περνούσε αρκετό χρόνο καθημερινά, ζωγραφίζοντας με τον Camille Pissarro και τον Paul Cezanne.

Αν και οι πρώτες ζωγραφικές του προσπάθειές ήταν μάλλον αδέξιες, στην συνέχεια σημείωσε αξιοσημείωτη πρόοδο, με αποτέλεσμα την περίοδο 1876–1886,  να συμμετέχει με έργα του στις εκθέσεις των ιμπρεσιονιστών. Ανάμεσα στα έργα που δημιούργησε εκείνη τη περίοδο βρίσκεται και το La Neige à Vaugirard II, 1879 με θέμα ένα χιονισμένο τοπίο.

Paul Gaugin, La Neige à Vaugirard II, 1879, Museum of Fine Arts, Budapest

Ο Paul Signac (1863 – 1935), επηρεάστηκε έντονα από τις θεωρίες σχετικά με την οπτική και το χρώμα, αλλά και από το καινοτόμο έργο των ιμπρεσιονιστών που βρισκόταν στην ακμή τους, όταν εκείνος ζούσε την εφηβεία και τη νεαρή του ηλικία στην μποέμ συνοικία της Μονμάρτης.

Το ύφος του στη συνέχεια άλλαξε, όταν άρχισε να ενσωματώνει στο έργο του τις τεχνικές και τις θεωρίες του Νεο-Ιμπρεσιονισμού, κινήματος γνωστού και με το όνομα Πουαντιγισμός, μια μέθοδος ουσιαστικά, που εφευρέθηκε το 1884, από το στενό του φίλο Georges Seuratκαι τα χρώματα εφαρμόζονται στο έργο, το καθένα ξεχωριστά σαν κουκκίδες, ενώ η μίξη τους γίνεται από το ανθρώπινο μάτι, δίνοντας στο σύνολό τους ένα ιδιαίτερα λαμπερό αποτέλεσμα.

Τη συνέχεια του άρθρου θα τη βρείτε εδώ

Πηγή

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Τέχνη πολιτισμός

Ο ατμοσφαιρικός ρεαλισμός του Έντουαρντ Χόππερ

Ο Έντουαρντ Χόππερ (Edward Hopper) γεννήθηκε στις 22 Ιουλίου 1882 στο Νάιακ, ένα παραθαλάσσιο χωριό στην πολιτεία της Νέας Υόρκης, από γονείς Ολλανδικής καταγωγής. Εκπαιδεύτηκε ως εικονογράφος, αλλά από το 1901 έως το 1906 σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών της Νέας Υόρκης, με δάσκαλο τον ρεαλιστή ζωγράφο Ρόμπερτ Χένρι, που ήταν μέλος της «Ομάδας των Οκτώ» και αργότερα της «Σχολής του Σταχτοδοχείου» («Ashcan School»), τα μέλη της οποίας εμπνέονταν κριτικά από την καθημερινή ζωή στις μεγαλουπόλεις.

Έχει αναγνωριστεί ως ένας σημαντικός ζωγράφος της Αμερικάνικης ρεαλιστικής τέχνης, που με τους πίνακες και τα χαρακτικά του άσκησε μεγάλη επιρροή στους εικαστικούς της pop art και του νεορεαλισμού. Στο έργο του, ιδιαίτερα αυτό του αστικού τοπίου, αποτυπώνεται η μοναξιά του ανθρώπου των μεγαλουπόλεων.

Γράφει ο Κώστας Ευαγγελάτος*

Έντουαρν Χόππερ, Αυτοπροσωπογραφία, λάδι σε καμβά, 1925-30

Ο Χόππερ ταξίδεψε τρεις φορές στην Ευρώπη μεταξύ 1906 και 1910 κι έζησε για ένα διάστημα στο Παρίσι την εποχή της εμφάνισης του κινήματος των κυβιστών. Παρέμεινε όμως αποστασιοποιημένος από την καλλιτεχνική πρωτοπορία εκείνης της εποχής και σ’ όλη του την καριέρα ακολούθησε το δικό του καλλιτεχνικό μοναχικό όραμα.

Αν και εξέθεσε έργα του στην «Έκθεση του Οπλοστασίου» («Armory Show»), το 1913, με την οποία η Αμερική γνώρισε την καλλιτεχνική πρωτοπορία της Ευρώπης, ο Χόππερ αφιέρωσε τον περισσότερο χρόνο του έως το 1924 στην τέχνη της διαφήμισης και της εικονογράφησης. Την ίδια χρονιά παντρεύτηκε τη ζωγράφο Τζόζεφιν Νίβιζον (1883-1968), που άφησε την προσωπική καριέρα της και αφοσιώθηκε σε αυτόν.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1920 όπως και οι ζωγράφοι της «Σχολής του Σταχτοδοχείου», ο Χόππερ ζωγράφιζε κοινοτοπίες της αστικής ζωής. Όμως, σε αντίθεση με τους χαλαρά οργανωμένους και γεμάτους ζωηράδα πίνακές τους, (1925-1932) οι συνθέσεις του έδειχναν ανώνυμες φιγούρες και αυστηρές γεωμετρικές μορφές, που θύμιζαν φωτογραφικά στιγμιότυπα, δημιουργώντας έτσι μία αναπόφευκτη αίσθηση μοναξιάς.

Αυτή η αίσθηση ενισχυόταν από τη χαρακτηριστική χρήση του φωτός, είτε το σκληρό φως του πρωινού είτε το απόκοσμο ενός νυχτερινού καφέ. Σε ορισμένα εξαιρετικής ποιότητας χαρακτικά του ο «απογευματινός αέρας» προξενεί στον θεατή μια ευχάριστη ανατριχίλα και οι «σκιές της νύχτας» συγκινεί με τον άνθρωπο που απλά βαδίζει και πρέπει να διασχίσει την απειλητική σκιά της κολώνας του δρόμου.

Έντουαρν Χόππερ, Απόγευμα, λάδι σε καμβά, 1939

Από τη δεκαετία του 1930 και μετά ο Έντουαρντ Χόππερ ανέπτυξε ένα αρκετά πρωτότυπο, αυστηρό ρεαλιστικό ύφος, συμβάλλοντας σημαντικά τόσο στην αναβιωματική εξέλιξη ενός καθαρά αμερικανικού ρεαλισμού, όσο και στην αντίσταση στις κυρίαρχες την εποχή εκείνη επιδράσεις της αφηρημένης πλέον τέχνης και της ευρωπαϊκής εκκεντρικής πρωτοπορίας.

Παρά το εικονιστικό τους περιεχόμενο, τα έργα του διακρίνονται για το μοντέρνο κατά βάση πνεύμα τους, τόσο στη σύλληψη όσο και στην πραγμάτωση.

Από τη δεκαετία του 1950 μέχρι το τέλος της ζωής του ταλαιπωρήθηκε από σοβαρά προβλήματα υγείας. Δεν εγκατέλειψε όμως τον χρωστήρα και δημιούργησε αρκετά σημαντικά έργα. Αναδρομικές εκθέσεις έργων του έγιναν το 1933 στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης και στο Μουσείο Ουίτνευ / Whitney Museum of American Art το 1950 και το 1964.

Ο Έντουαρντ Χόππερ πέθανε στις 15 Μαΐου 1967 στη Νέα Υόρκη. Λίγους μήνες αργότερα έφυγε από τη ζωή και η σύντροφός του, η οποία χάρισε μεγάλο αριθμό πινάκων του στο Μουσείο Ουίτνεϊ του Μανχάταν. Τα έργα αυτά του σημαντικού κληροδοτήματος εκτέθηκαν στο Μουσείο και μετά ταξίδεψαν στο Άμστερνταμ, το Ντύσελντορφ, καταλήγοντας στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο και το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο.

Όσο ήταν εν ζωή οι πίνακες του Χόππερ δεν έπαιζαν δυνατά στο χρηματιστήριο της τέχνης και μέχρι τα 42 χρόνια του οι πωλήσεις έργων του ήταν ελάχιστες. Αν και από το 1932 η κατάσταση άλλαξε ριζικά έφερε πάντα το σύνδρομο της αγωνίας για την θέση του και το αίσθημα του αδικημένου.

Δεν ξέχασε ποτέ ότι τον είχε απορρίψει η Ακαδημία Τέχνης στα νιάτα του και όταν μετά την επιτυχία του τον έκαναν τιμητικά μέλος τους απέρριψε την πρόταση τους. Σε κάποιες από τις τελευταίες συνθέσεις του πρωταγωνιστεί το φως του ήλιου μέσα σε ένα άδειο δωμάτιο και δημιουργεί ένα συγκλονιστικό συνδυασμό φωτός και σκιάς. Όταν οι ανθρώπινες μορφές που είχαν το κεντρικό ενδιαφέρον αρχίζουν να απουσιάζουν από τις συνθέσεις του όλα δείχνουν πλέον πιο φιλοσοφημένα και γαλήνια.

Έντουαρν Χόππερ, Άδειο δωμάτιο, λάδι σε καμβά, 1963

Αν και ο Χόππερ δημιούργησε τα έργα του στην πιο ταραχώδη πενηκονταετία της σύγχρονης Αμερικάνικης ιστορίας παρέμεινε ενσυνείδητα ανεπηρέαστος ζωγραφίζοντας παραστατικά τους εσωστρεφείς καθημερινούς του ήρωες της και τα αποξενωμένα μεταξύ τους και ταυτόχρονα οικεία στα μάτια των φιλότεχνων τοπία του.

Η αίσθηση της μοναξιάς κατοπτρίζεται στις εκφράσεις των προσώπων, στις στατικές κινήσεις, στα ζοφερά, σκληρά, αμείλικτα ή θερμά και δυνατά φώτα της υπαίθρου και των πόλεων, παραμένουν με παράδοξο τρόπο ψυχρά παρόλη την λαμπρότητα τους. Η ευρηματική πρόσπτωση του φωτός στα θέματα από τα ανοικτά παράθυρα είναι μια ποιητική απόπειρα του εξωτερικού με τον εσωτερικό κόσμο.

Ζώντας στην εποχή μεγάλων καλλιτεχνικών κινημάτων στο Παρίσι που επισκέφθηκε το 1906 και το 1907 και δούλεψε παραγωγικά αλλά και στη Νέα Υόρκη, της νέας μεγαλούπολης της διεθνούς τέχνης που έσφυζε από απόψεις, τάσεις και θεωρητικές διενέξεις για τον μοντερνισμό, τις πρωτοπορίες και τον αφηρημένο εξπρεσιονισμό αυτός δεν ακολούθησε καμία σχολή.

Δεν ήταν επαναστάτης καλλιτέχνης ούτε όμως και σνομπ. Δεν είχε την ικανότητα όσο ζούσε να έλκει τους συλλέκτες και τους μεγάλους εμπόρους τέχνης. Πιθανόν αν είχε αντιληφθεί ότι μερίδα ιστορικών και κριτικών της σύγχρονης τέχνης τον είχαν κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του ανακηρύξει σαν πρόδρομο της pop art να είχε δυσαρεστηθεί βαθιά.

Ο σκληρός ρεαλισμός, η καταναλωτική διάθεση, η πλακάτ και επιφανειακή προβολή που επεδίωκε η pop ήταν στον αντίποδα της λυρικής προσωπικής του φυσιοκρατικής προσέγγισης, όσον αφορά την αντιγραφή του ορατού κόσμου, που τον απέδωσε ποιητικά με ψυχολογική εγρήγορση και εσωστρεφή ένταση.

*Ο Κώστας Ευαγγελάτος είναι Ζωγράφος, Λογοτέχνης, Θεωρητικός της Τέχνης

Έντουαρν Χόππερ, Δύο στο διάδρομο, λάδι σε καμβά, 1927

Αρχικό Άρθρο

Για να δείτε περισσότερα άρθρα τέχνης και πολιτισμού κάντε κλικ εδώ

Continue Reading

Βιβλία

Ελένη Δανανά: «Κυματισμοί Ψυχής»

Η Ελένη Δανανά κατάγεται από την Δράμα.

Σπούδασε Κοινωνικές Επιστήμες στο Μάνχαϊμ την Γερμανία.

Και στην συνέχεια εκπαιδεύτηκε στην μέθοδο της Δραματοθεραπείας (Θεραπεία μέσα από την Τέχνη και το Θέατρο).

Από το 1986 ζει και εργάζεται στην Θεσσαλονίκη

Σαν επαγγελματίας διαθέτει μια μακροχρόνια εμπειρία στον χώρο των εξαρτήσεων και της ψυχικής υγείας.

Έχει οργανώσει μια σειρά από  ομάδες και εργαστήρια Δραματοθεραπείας και συνέβαλε στην υλοποίηση καινοτόμων προγραμμάτων για την ενίσχυση ατόμων που έχουν δυσκολίες. 

Οι “Κυματισμοί ψυχής” είναι η πρώτη της συγγραφική προσπάθεια!

Η διάθεσή της να μοιράζεται με τους ανθρώπους οτιδήποτε έχει συμβάλλει στη βελτίωση της δικής της ζωής και προσωπικής ανάπτυξης είναι και το κίνητρο για την έκδοση  αυτού του βιβλίου.

Τι αφορά το βιβλίο «Κυματισμοί ψυχής»

Οι κυματισμοί της θάλασσας είναι όπως και οι διακυμάνσεις των συναισθημάτων, σε μια συνεχή κίνηση και εναλλαγή. Οι διακυμάνσεις όμως αυτές δεν διαμορφώνουν μόνο το ψυχικό μας τοπίο, αλλά και επίπλαστες πραγματικότητες που έχουν επιπτώσεις -ενίοτε και πολύ σοβαρές- σε ολόκληρο το φάσμα της ύπαρξής μας. 

Τα 60 κείμενα που περιέχονται σε αυτό το βιβλίο, χωρισμένα σε 6 ενότητες, είναι ένας τρόπος προσέγγισης, ώστε να δοθεί μια άλλου τύπου οπτική, πιο ευέλικτη απέναντι στα γεγονότα και το νόημα της ζωής.

Εστιάζουν με έναν μεταφορικό και συμβολικό τρόπο στην πληθώρα από ερεθίσματα/εργαλεία που καθημερινά μας διατίθενται μέσα από τις καθημερινές συναλλαγές μας που μπορούν να μετατρέψουν τα συναισθήματά μας σε γόνιμες και όχι καταστροφικές απόψεις, τόσο για εμάς τους ίδιους όσο και για την ανθρωπότητα.

Η Αξία του Βιβλίου

Τι μπορεί αλήθεια να κάνει ένα βιβλίο; Μπορεί να γαληνέψει έναν ταραγμένο νου;
Να γίνει για στιγμές ένα ασφαλές καταφύγιο;
Να ενώσει ανθρώπους από διαφορετικούς κόσμους σε κάτι κοινό;
Να είναι το μέσον να συναντήσει κανείς αυτούς που περπάτησαν την έρημο για να βρουν την γη;
Να βρει οικεία πρόσωπα που θα τα νιώσει σαν την οικογένεια που θα επιθυμούσε;
Να ανακαλύψει τρόπους που θα διευρύνουν τον ορίζοντα του;
Να ξεδιπλώσει νέους κόσμους;
Να μεταφερθεί στην μαγεία της ζωής;
Να υψώσει την ύπαρξη εκεί που της αξίζει;
Να γίνει η ανακάλυψη του ποθητού εαυτού;
Αν ναι τότε ξέρεις τι μπορούν να κάνουν τα βιβλία! 

 

Ελένη Δανανά

Continue Reading

Τέχνη πολιτισμός

«Στο Ζάππειο μια μέρα…»

Στο Ζάππειο μια μέρα…

Παρασκευή 24 Ιουλίου 19:00 

 

Σε ποιο καφέ άρμεγαν αγελάδες;

Ποιος εμπνεύστηκε τους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες;

Ξέρετε πού γινόταν η μάχη των κήπων;

Την Παρασκευή 24 Ιουλίου στις 19:00 θα ξεκινήσουμε από το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης για έναν διαφορετικό περίπατο στο Ζάππειο.

Θα απαντήσουμε σε αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα!

-Θα ταξιδέψουμε στην εποχή που γινόταν η …μάχη των κήπων!

-Θα μάθουμε ποιος εμπνεύσθηκε τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες

-Θα ανακαλύψουμε πότε και πού προβλήθηκε για πρώτη φορά κινηματογραφική ταινία με υπόθεση στην Ελλάδα, αλλά και πού λειτουργούσε το ραδιόφωνο.

-Θα διασκεδάσουμε με τη σάτιρα του Στρατή Μυριβήλη για ένα διάσημο άγαλμα!

-Θα μάθουμε σε ποιο καφέ άρμεγαν αγελάδες παρουσία του πελάτη!

Θα ακούσουμε ακόμα για πολλές άλλες ιστορίες, αστείες, ρομαντικές ή και… εξοργιστικές!

Οδηγός μας σε αυτόν τον περίπατο  ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Στοφόρος.

Η συμμετοχή κοστίζει συνολικά 12€ 

Για την εξασφάλιση της θέσης σας απαραίτητη είναι η προπληρωμή

Για εκδήλωση ενδιαφέροντος συμπληρώστε τη φόρμα εδώ

Πληροφορίες / Κρατήσεις: 210 3250341 / [email protected]

Σημείο Συνάντησης: Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης, Τριπόδων 23, Πλάκα, Αθήνα

 Κανόνες συμμετοχής στην δράση, προς περιορισμό της διασποράς του COVID-19:

  Ο ξεναγός χρησιμοποιεί μάσκα καθ’ όλη την διάρκεια του περιπάτου.

Μέγιστος αριθμός ατόμων που μπορούν να συμμετέχουν στην ομάδα 20 άτομα

 Συνιστάται η χρήση προστατευτικών μασκών και αλκοολούχου αντισηπτικού διαλύματος με περιεκτικότητα 70% σε αιθυλική αλκοόλη κατ’ ελάχιστον.

 Οι συμμετέχοντες οφείλουν να κρατούν αποστάσεις ασφαλείας, όπως ορίζονται από τις αρμόδιες αρχές

 

Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης

Continue Reading

Trending