Επίκαιρα Πρόσωπα

Γιάννης Ζουγανέλης: «Είμαστε κοινωνία των εντυπώσεων»

Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες»

Ο Γιάννης Ζουγανέλης, ο συνθέτης, ο τραγουδιστής, ο στιχουργός, ο ηθοποιός, ο παρουσιαστής, ο άνθρωπος μας υποδέχτηκε φιλόξενα για ακόμα μία φορά στο καμαρίνι του στο Θέατρο Βέμπο που πρωταγωνιστεί αυτή τη σαιζόν στη θεατρική παράσταση «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες».

Ευγενικός, χειμαρρώδης και ειλικρινής όπως πάντα απάντησε στις ερωτήσεις μας με χιούμορ αλλά και με καυστικότητα.

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη και στην Αλεξία Λυμπέρη

– Αυτή την σαιζόν, θεατρικά σας απολαμβάνουμε στην παράσταση «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες» στο θέατρο Βέμπο. Πείτε μας λίγα λόγια για την παράσταση.

Η παράσταση αυτή για τη σημερινή εποχή – νομίζω- είναι κομβική. Κατακεραυνώνει με κωμικό τρόπο το διχασμό χωρίς ρατσισμό. Ο θεατής γελώντας καταλαβαίνει πόσο κακό είναι οι άνθρωποι να διχάζονται μέσα σε μια χώρα πανέμορφη.

Έργο γραμμένο το 1960 από τον Σακελλάριο, διασκευασμένο χωρίς να ξεφεύγει από τη λογική και τη φιλοσοφία του. Θεωρώ πραγματικά φιλόσοφο τον Σακελλάριο. Τον θεωρώ «τεράστιο μέγεθος» στην Ελληνική κουλτούρα. Είναι ευτυχής συγκυρία για μένα το ότι έτυχε να παίζω ένα ρόλο, τον οποίο αγάπησα μέσα από την ταινία εκείνης της εποχής. Το θεατρικό έργο δεν το είχα δει.

Παίζω με καλούς συναδέλφους που εκτιμώ και υποδύομαι το ρόλο του Στέλιου Κοντογιώργη, που είναι πιο αστός από τους υπόλοιπους επαρχιώτες, που έρχονται στην Αθήνα και του δημιουργούν προβλήματα.

Ο θεατής καταλαβαίνει ότι μπορεί κάποιος να τσακωθεί είτε για μια κότα, είτε για μια ιδεολογία. Προσωπικά πιστεύω στην ισονομία και στην πάλη των ιδεολογιών και όχι στο διχασμό. Χαίρομαι που η παράσταση συνοδεύεται από επιτυχία.

Ο κόσμος γεμίζει το θέατρο κάθε μέρα ακόμα και σε αυτές τις εποχές που ο θεατής έρχεται να παρακολουθήσει τέχνη με το υστέρημα κι όχι με το περίσσευμά του.

–Έχετε εκφράσει τη θέση σας ότι το μουσικό σας έργο δεν επικοινωνείται όσο θα έπρεπε. Χαρακτηριστικά έχετε δηλώσει «Μα θα γίνει της τρελής όταν πεθάνω και γίνουν γνωστά όλα μου τα έργα». Για ποιους λόγους πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό;

Το είπα μεταξύ αστείου και σοβαρού. Στην Ελλάδα υπάρχει μια θανατολαγνία. Πεθαίνει κάποιος κι αξιολογείται το έργο του υπέρμετρα. Πιστεύω ότι τα πάντα πρέπει να αξιολογούνται την ώρα που πραγματοποιούνται. Πιστεύω πιο πολύ απ’ όλα στο παρόν. Και φυσικά αντλώ από το παρελθόν, από τις εμπειρίες. Γι’ αυτό και είμαι οπαδός της καθημερινότητας και της ποίησής της.

Ό, τι κάνω στη ζωή μου δεν το κάνω λόγω ματαιοδοξίας, αλλά για να επικοινωνήσω στον κόσμο τις σκέψεις μου. Καταθέτω τη ψυχή μου, το σώμα μου, το μυαλό μου κι αγωνιώ. Έχω πάρει θέση πολλές φορές για το ψέμα που κυριαρχεί στις μέρες μας.

Για παράδειγμα στην μουσική. «Έντεχνοι» αυτοπροσδιορίζονται κάποιοι νέοι μουσικοί, που είναι παιδιά που δεν παιδεύτηκαν στη γνώση και κάτω από την ομπρέλα αυτή, θεωρούν πως είναι μέσα στη διαδικασία της κουλτούρας. Κουλτούρα είναι αυτό που συμβαίνει, όχι αυτό που νομίζουμε ότι υπάρχει. Η κουλτούρα δεν «κυκλοφορεί» μόνο στα υπόγεια του Θεάτρου Τέχνης. Κουλτούρα είναι και αυτό που ορισμένοι μέμφονται βάζοντας σε τίτλους, όπως «εμπορικός», «λαϊκός».

Ο Μπαχ ήταν λαϊκός; Ο Μότσαρτ ήταν λαϊκός; Δεν είναι κουλτούρα το θαμπό. Η κουλτούρα είναι κάτι το φωτεινό.

Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΔΕΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΟΝΟ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΕΧΝΗΣ. ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΜΕΜΦΟΝΤΑΙ ΒΑΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΤΙΤΛΟΥΣ, ΟΠΩΣ «ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ», «ΛΑΪΚΟΣ».

Όλα αυτά βέβαια που έχω δηλώσει έχουν δημιουργήσει κάποιες εμπάθειες, διότι είμαι απέναντι σε όλους αυτούς που παρουσιάζουν τη ζωή με αυτόν τον τρόπο είτε αμειβόμενοι, είτε παραχαράζοντας τη. Γι΄ αυτό εξέφρασα αυτό το παράπονο.

Έχω ένα τεράστιο μουσικό έργο έχοντας δουλέψει και κοπιάσει πολύ. Δεν ξέρω αν είναι καλό, αλλά είναι τεράστιο. Είναι ανάγκη επικοινωνίας και μόνο. Δεν είναι ματαιοδοξία, ούτε καν φιλοδοξία.

Παράπονο μου είναι ότι δίνω τους δίσκους μου, τα cd μου και δεν ήρθε ποτέ κανείς να μου πει μια κουβέντα Είτε καλή, είτε κακή.

–Έχετε ευαισθησία στους ανθρώπους με αναπηρία. Πιστεύετε ότι στις μέρες μας έχει αλλάξει η συμπεριφορά των ανθρώπων απέναντι στα άτομα αυτά ή ακόμα είμαστε προκατειλημμένοι και τα ωθούμε εκτός κοινωνίας;

Είμαστε πολύ προκατειλημμένοι δυστυχώς. Σαφέστατα και είμαι πολύ ευαίσθητος σ αυτό το θέμα, καθώς είμαι γόνος αναπήρων. Τους γονείς μου, τους έχω κορώνα στο κεφάλι μου. Όχι μόνο όταν ζούσαν αλλά και τώρα που έχουν φύγει. Τους αγαπώ.

Έζησα πλούσια παιδικά χρόνια απ’ όλες τις απόψεις χωρίς έλλειψη υλικών αγαθών ή βιωμάτων. Βίωσα τον κοινωνικό ρατσισμό, αλλά δεν έζησα ποτέ κανένα bulling διότι ήμουν από τους ανθρώπους που είχα δυναμική επίθεση στους ανθρώπους που έμπαιναν σε αυτή τη διαδικασία.

Ένα μεγάλο μέρος του λαού είναι ψεύτες. Τους χαρακτηρίζουν ανθρώπους με ειδικές ικανότητες. Τι είναι αυτή η ηλιθιότητα; Ποιες ειδικές ικανότητες εννούν; Έχει ο ανάπηρος ή ο ειδικών αναγκών ικανότητες; ποιων ειδικών αναγκών είναι άτομα με αναπηρία τελεία, ΑμεΑ. και προσπαθούν χρόνια να αποσπαστεί η ισονομία;

Αναφέρονται με «χάδι» στους παραολυμπιακούς αγώνες και στον κόσμο των αναπήρων. Είναι γεγονός ότι υπάρχουν προβλήματα τεράστια, καθώς και οι ανάπηροι είναι άνθρωποι κι αυτοί με αδυναμίες. Άλλοι εκμεταλλεύονται την αναπηρία τους για πολλούς λόγους. Κάτι που δεν το γουστάρω. Εγώ έχω αντιπαρατεθεί με ανάπηρους. Δεν θα έπρεπε να το αντιμετωπίζουν έτσι.

Είμαστε κοινωνία των εντυπώσεων, δεν είμαστε της αλήθειας. Κι όλα αυτά συνέβαλαν σε αυτό που μετά ονομάσαμε αφελώς κρίση, διότι δεν περνάμε καμιά κρίση παρά μόνο παρακμή, η οποία είναι πολλή χειρότερη από την κρίση.

Μας βολεύει να λέμε κρίση διότι πετάμε το μπαλάκι των ευθυνών μας στους ξένους. Παρακμή είναι και μάλιστα σε όλα τα επίπεδα: στις σχέσεις των ανθρώπων, στον έρωτα, στη φιλία, στην αγάπη και κυρίως στην ισονομία.

-Στα έργα σας χρησιμοποιείτε πολύ το χιούμορ και τη διάδραση ως μέσα επικοινωνίας με το ακροατήριό σας. Το ίδιο συμβαίνει και στην προσωπική σας ζωή; Αντιμετωπίζετε την καθημερινότητα με χιούμορ;

Μερικές φορές όταν βγαίνω με φίλους, ναι έχω χιούμορ. Συνήθως όμως δεν είμαι έτσι.

Και παρατηρώ το εξής: όταν με βλέπει κάποιες φορές ο κόσμος στο δρόμο για πρώτη φορά, με ρωτoύν: Τι έχετε, είστε κουρασμένος;

Περιμένει μάλλον να με δει να απογειώνομαι. Είμαι από τους ανθρώπους που κουράζομαι πάρα πολύ, όχι τώρα από παιδί. Ό,τι κάνω, το κάνω με πολλή κατάθεση ψυχής κι ενέργειας. Διαφορετικά δεν θα μπορέσω να το φέρω εις πέρας.

Τα πάντα είναι μια συνουσία για μένα. Είναι σαν να μπεις σε μια διαδικασία συνουσίας στα ψέματα. Κάνουμε έρωτα στα ψέματα; Φυσικά και δεν είμαι μελαγχολικός.

Τι θα πει κωμικός; Δεν υπάρχει κωμικός ή μη. Υπάρχει ηθοποιός, μάλλον υπάρχει actor. Υπάρχει υποκριτιστής, αυτός που υπηρετεί την υποκριτική που είναι η τέχνη, που δεν έχει καθόλου υποκρισία.

Η κωμικότητα είναι πιο σοβαρή και πιο δύσκολη. Είναι δυσκολότερο να κάνεις τον άλλον να γελάσει , από να τον έχεις βουβό. Διότι εμείς αν βγούμε έξω και δεν ακούσουμε το κόσμο να γελάει, αποτύχαμε. Ενώ σε ένα δραματικό έργο, υπάρχει σιγή στο κοινό, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει σύγκριση. Δεν πιστεύω στη σύγκριση ή ότι το ένα είναι καλύτερο από το άλλο.

-Πιστεύετε στην έννοια της φιλίας; Πως την έχετε βιώσει στη ζωή σας;

Πιστεύω στην έννοια των ανθρωπίνων σχέσεων. Οι ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι μόνο φιλία. Είναι πολλά πράγματα μαζί. Είναι συναισθηματική ευθύνη. Είμαι από τους ανθρώπους που λέω σ’ αγαπώ. Το λέω το σ’ αγαπώ και σε όσους το λέω είναι κάθε φορά διαφορετικό, καθώς η φυσιογνωμία που το εισπράττει είναι διαφορετική. Άλλος κόσμος, οπότε η κάθε λέξη παίρνει κάθε φορά άλλη διάσταση.

Αγαπώ πολύ τους ανθρώπους που δίνουν χώρο στους άλλους. Οπότε κι αυτό είναι μια φιλία, το να αποδέχεσαι τον άλλον κι αν έχει κάνει λάθη. Κι αν τσακώνονται δύο άνθρωποι και λέει ο άλλος δεν πειράζει, τον αγαπώ αυτόν που λέει δεν πειράζει. Αυτόν που υποχωρεί τον αγαπώ, αυτόν που λέει παρακαλώ τον αγαπώ, αυτόν που λέει ευχαριστώ τον αγαπώ. Γίνομαι φίλος του.

-Έχετε δηλώσει ότι η μητρότητα ολοκληρώνει τη θηλυκότητα. Πιστεύετε ότι θα ήσασταν τρυφερός σαν παππούς;

Πιστεύω πάνω απ’ όλα στη θηλυκότητα κι η θηλυκότητα ωριμάζει στη μητρότητα, βέβαια σε δημιουργικές ηλικίες. Μια γυναίκα όταν γίνει μάνα ανθίζει σε όλα τα επίπεδα, στο μυαλό, στο σώμα, στις εκχυμώσεις.

Οι άνθρωποι κρινόμαστε από τον τρόπο που εκχυμώνουμε. Γι’ αυτό πιστεύω πολύ στο χιούμορ, η οποία είναι ελληνική λέξη, από τη λέξη χυμός. Το θηλυκό είναι το παν. Ωραίος είναι ο πατέρας, αλλά δεν υπάρχει χωρίς τη θηλυκότητα της μάνας, η οποία περιθάλπει, αγκαλιάζει. Δεν μπορώ να δω αρρενωπότητα χωρίς θηλυκότητα, δεν υπάρχει. Ενώ το αντίθετο υπάρχει. Θηλυκότητα από μόνη της υπάρχει, δηλαδή δεν έχει ανάγκη την αρρενωπότητα για να σταθεί, στέκεται από μόνη της.

Μακάρι να μου δοθεί η ευκαιρία να γίνω παππούς! Και θα μου δοθεί η ευκαιρία επειδή έχω ένα παιδί εξαιρετικό, που αγαπάει πολύ τη ζωή.

Η Ελεωνόρα, αν έχει κάνει πολλή μεγάλη επικοινωνιακή δουλειά, αυτά τα σχεδόν δέκα χρόνια που κυριαρχεί, είναι επειδή πιστεύει στην αναπαραγωγή της ζωής.

Αναπαράγουμε και παρθενογενούμε. Δεν πιστεύω σε αυτό που λένε δεν υπάρχει παρθενογένεση. Αυτό το λένε αυτοί που δεν καταλαβαίνουν τι σημαίνει παρθενικότητα. Από τη στιγμή που καταλαβαίνεις τι σημαίνει θηλυκότητα, καταλαβαίνεις και τι σημαίνει παρθενικότητα. Τη στιγμή που καταλαβαίνεις τι θα πει παρθενικότητα, μπορείς να γεννήσεις , να παράξεις τα καινούργια πράγματα.

-Η Ελλάδα βίωσε πλημμύρες, φωτιές, σεισμούς στο πρόσφατο παρελθόν. Πόσο σημαντική είναι η έννοια της φιλανθρωπίας στη ζωή σας; Υπάρχει συνέπεια από την πολιτεία και από τους εθελοντές;

Η Ελλάδα είναι μία χώρα τόσο όμορφη, που πολλές φορές δεν αντέχει την ίδια της την ομορφιά κι αυτοκαταστρέφεται.

Για μένα η Ελλάδα είναι το μέτρο ομορφιάς, το brand της Μεσογείου. Αυτή η Ελλάδα δημιούργησε έναν τεράστιο πολιτισμό, κατά το παρελθόν, αλλά ούτε η ίδια άντεξε την ομορφιά, γι’ αυτό και μερικές φορές αναγεννάτε. Ο μύθος του Φοίνικα είναι εξαιρετικός.

Ευθύνες υπάρχουν βέβαια για τον τρόπο που αντιδράσαμε όλοι. Όχι μόνο να πετάμε το μπαλάκι στις κυβερνήσεις. Τις κυβερνήσεις, εμείς τις επιλέξαμε. Το θέμα είναι τι κάνει ο καθένας από εμάς. Αυθαιρετούμε παντού. Αυθαιρεσία στο εικαστικό, στο αισθητικό, στην καθημερινότητά μας. Η καθημερινότητα είναι το μέλλον.

Πόνεσα πάρα πολύ. Τρόμαξα να συνέλθω ειδικά μετά από τις φωτιές. Για κάθε τι που καίγεται, καίγομαι κι εγώ. Χάνω ένα μέρος της ψυχής μου.

Αυτό που έγινε ήταν τρομακτικό. Ήταν η κορύφωση του τέλματος της παρακμής για να μπούμε σε μια διαδικασία αναγέννησης. Μόνο έτσι μπορώ να το αντιμετωπίσω για να αισιοδοξήσω.

Κατά τ’άλλα, ως άνθρωπος συμπαραστάθηκα, αλλά από την άλλη πλευρά όλη αυτή η μικροπολιτική που αναπτύχθηκε γύρω από αυτή την ιστορία και τη ψηφοθηρία, τα θεωρώ χυδαιότητες και δεν μπορώ να αντιληφθώ τέτοιες εποχές, τέτοιες πολιτικές. Είμαι σε κάθε τι μαζικό απέναντι. Life and style, παγκοσμιοποίηση, νομίζω αυτή η λογική μας ισοπεδώνει. Kαι με αυτή τη λογική ενεργώ κι αποτελεί και μέρος γραφής μου στη μουσική μου θεματολογία.

Η φιλανθρωπία για μένα είναι αυτονόητη. Δεν χρησιμοποιώ τη λέξη φιλανθρωπία. Είναι αλληλεγγύη.

-Πιστεύετε στο ομαδικό πνεύμα . Ο καλλιτέχνης όμως εκ φύσεως δεν έχει ανάγκη τη μοναχικότητα ώστε να δημιουργήσει ή να επεξεργαστεί το έργο του;

Πιστεύω στις ομάδες με προσωπικότητες. Πιστεύω στη μοναδικότητα, αλλά όχι στον ατομισμό. Πιστεύω ότι είμαστε ούτως ή άλλως μοναδικοί κι όσο δεν συγκρινόμαστε, η μοναδικότητα μας εξελίσσεται. Μεγαλώνει κι αναπτύσσεται. Όταν η καταναλωτικότητα κυριαρχεί και αρχίζουμε να συγκρίνουμε τα αποκτήματά μας με εκείνα των διπλανών μας, πάμε χαμένοι. Αυτό είναι μέσα στα ένστικτα του ανθρώπου και είναι άγρια ένστικτα αυτά.

Δεν πιστεύω στον ατομισμό, καθώς ο ατομισμός φέρνει τη μαζικότητα. Η μάζα φέρνει την χυδαία καταναλωτικότητα. Η μάζα φέρνει την παγκοσμιοποίηση. Η μοναδικότητα φέρνει την αναφορά κάθε προσωπικότητας ως μοναδικής, σαν θεό απέναντι στο σύμπαν.

-Που αλλού σας βλέπουμε εκτός σκηνής. Μουσικά θα σας απολαύσουμε κάπου;

Την συνέχεια της συνέντευξης θα την βρείτε εδώ

Πηγή

Επίκαιρα Πρόσωπα

Ξενώνας Ευόσμου – Συνέντευξη – Αγγελικής Νεραντζάκη.

Σε μια εποχή όπου οι έμφυλες ανισότητες και η ενδοοικογενειακή βία έρχονται όλο και συχνότερα στο φως, οι Ξενώνες Φιλοξενίας Κακοποιημένων Γυναικών αποτελούν ένα «αόρατο» αλλά σωτήριο δίχτυ ασφαλείας. Με την τοποθεσία τους να παραμένει αυστηρά απόρρητη για λόγους προστασίας, οι δομές αυτές προσφέρουν κάτι παραπάνω από μια στέγη: προσφέρουν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.

Ποιο είναι το σημερινό προφίλ, οι δραστηριότητες και το μέγεθος του ξενώνα;

Ο ξενώνας μας είναι μια ασφαλής δομή προσωρινής φιλοξενίας με δυνατότητα να φιλοξενήσει έως και 20 άτομα (γυναίκες μαζί με τα παιδιά τους). Παρέχουμε 24ωρη προστασία, στέγαση, διατροφή και, το κυριότερο, ψυχοκοινωνική στήριξη από εξειδικευμένο προσωπικό (ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, κοινωνιολόγους). Οι δραστηριότητές μας περιλαμβάνουν ατομική και ομαδική συμβουλευτική, δημιουργική απασχόληση για τα παιδιά, καθώς και εργασιακή καθοδήγηση για την ομαλή επανένταξη των γυναικών στην κοινωνία. Οι γυναίκες φτάνουν σε εμάς έπειτα από κατάλληλη προετοιμασία από τα Συμβουλευτικά Κέντρα, κι έπειτα από διαμονή τους στα έκτακτα καταλύματα της Γενικής Γραμματείας Οικογενειακής Πολιτικής, ή σε καταλύματα-safe Houses των τμημάτων ενδοοικογενειακής βίας τής Αστυνομίας, καθώς πρέπει να ολοκληρώσουν τις εισαγωγικές εξετάσεις, οι οποίες είναι απαιτούμενες και απαραίτητες για την εισαγωγή τους σε κάθε Ξενώνα. Η κατάλληλη προετοιμασία βοηθάει στην καλύτερη εξέλιξή τους, προκειμένου να μπορέσουν να δημιουργήσουν ένα πλάνο-στόχο – με τη διακριτική βοήθεια του Επιστημονικού Προσωπικού –, αλλά και, στη συνέχεια, μετα την έξοδό τους από τον Ξενώνα, να είναι σε θέση να υποστηρίξουν αυτόνομη διαβίωση.

Με ποια αφορμή ξεκίνησε ο ξενώνας;

Η αφορμή ήταν η διαπίστωση ενός τεράστιου κοινωνικού κενού και η ραγδαία αύξηση των περιστατικών έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας και η ανάγκη άμεσης απομάκρυνσης και προστασίας των θυμάτων από το κακοποιητικό οικογενειακό περιβάλλον . Η Γενική Γραμματεία Οικογενειακής Πολιτικής & Ισότητας των Φύλων είναι ο πρώτος δημόσιος φορέας που δημιούργησε – υλοποίησε και λειτουργεί 18 Ξενώνες Φιλοξενίας σε Δήμους, 2 Ξενώνες του ΕΚΚΑ και 47 Συμβουλευτικά Κέντρα για τη Βία κατά των Γυναικών. Η ανάγκη για αυτόν τον χώρο όπου μια γυναίκα μπορεί να ξεφύγει άμεσα από ένα κακοποιητικό περιβάλλον, χωρίς να μείνει στον δρόμο, γέννησε τη δημιουργία αυτής της δομής. Ξεκίνησαν με το όραμα να μην νιώθει καμία γυναίκα αβοήθητη και μόνη, δημιουργώντας σταδιακή θεσμοθέτηση διεθνών και ευρωπαϊκών προτύπων για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας, εποπτευόμενοι επιστημονικά από το ΚΕΘΙ.

Πόσο σημαντική θεωρείται η συμμετοχή των γυναικών μέσα από τις δομές;

Οι γυναίκες μέσα στον ξενώνα δεν είναι απλώς «ωφελούμενες», είναι ενεργά μέλη, συμμετέχοντας στη διαχείριση της καθημερινότητας του ξενώνα, στις ομάδες συζήτησης και στη λήψη αποφάσεων όπου τις βοηθά να ανακτήσουν τον έλεγχο της ζωής τους. Μέσα από τη δομή, η μία δίνει δύναμη στην άλλη, δημιουργώντας ένα δίκτυο αλληλεγγύης που σπάει τον κύκλο της απομόνωσης. Οι γυναίκες που έχουν υποστεί κακοποίηση συχνά προέρχονται από περιβάλλοντα όπου ο θύτης έλεγχε κάθε πτυχή της ζωής τους. Η ενεργός συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων μέσα στον ξενώνα (π.χ. διαχείριση της καθημερινότητας, φροντίδα των παιδιών τους) επιστρέφει τον έλεγχο της δικής τους ζωής. Μέσα από τη συμμετοχή της σε ομάδες η γυναίκα παύει να αυτοπροσδιορίζεται αποκλειστικά ως θύμα βίας και αναγνωρίζει ξανά τον εαυτό της ως αυτόνομο, ενεργό και ικανό άτομο διαμορφώνοντας το ατομικό της πλάνο, εύρεση εργασίας, αναζήτηση νέας κατοικίας.

Τι ήταν αυτό που σας έσπρωξε να ασχοληθείτε με τον ξενώνα;

Όταν βλέπεις δίπλα σου ανθρώπους να υποφέρουν βουβά πίσω από κλειστές πόρτες, δεν μπορείς να μένεις αμέτοχος, η βαθιά ανάγκη για κοινωνικήδικαιοσύνη και η άρνησή αποδοχής της βίας ως κανονικότητα δημιουργεί την ανάγκη προσπάθειας ώστε να καταπολεμηθεί η έμφυλη ανισότητα και η έμφυλη βία στην πράξη προσφέροντας ουσιαστικό στήριγμα και ασφάλεια σε ανθρώπους που βρίσκονται σε εξαιρετικά ευάλωτη θέση, δίνοντάς μας ικανοποίηση στο να βλέπουμε μια γυναίκα να ανακτά τη δύναμη – την αυτονομία – τη ζωή της από την αρχή.

Ποια είναι για σας τα βασικά στοιχεία που εξασφαλίζουν επιτυχία σε μια τέτοιου είδους δομή;

Το να νιώθει η γυναίκα προστατευμένη είναι το Α και το Ω. Το να ακούμε χωρίς να κρίνουμε τις επιλογές του παρελθόντος. Το ότι η κάθε γυναίκα αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή περίπτωση, με το δικό της πλάνο ψυχολογικής – κοινωνικής και ιατρικής στήριξης.

Η επιτυχία κρίνεται στο ό,τι η δομή μπορεί να φιλοξενήσει γυναίκες κάθε εθνικότητας, θρησκείας, ηλικίας ή σεξουαλικού προσανατολισμού, παρέχοντας κοινωνικά και πολιτισμικά ευαίσθητη προσέγγιση όπου χρειάζεται. Η δομή στελεχώνεται από εξειδικευμένους επαγγελματίες (ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, κοινωνιολόγους) που κατανοούν βαθιά το τραύμα της κακοποίησης. Τα παιδιά των κακοποιημένων γυναικών είναι και τα ίδια θύματα (έμμεσα ή άμεσα) της βίας. Μια επιτυχημένη δομή προσφέρει εξειδικευμένη παιδοψυχολογική υποστήριξη και εξασφαλίζει τη συνέχιση της εκπαίδευσής τους. Η δομή δεν πρέπει να καλλιεργεί σχέσεις εξάρτησης. Επιτυχημένη είναι η δομή που βοηθά τη γυναίκα να σταθεί στα πόδια της μέσω εργασιακής συμβουλευτικής, εκμάθησης δεξιοτήτων και στήριξης για την εύρεση εργασίας και μόνιμης κατοικίας. Η δομή δεν λειτουργεί απομονωμένη. Έχει άμεση και γρήγορη συνεργασία με την αστυνομία, τις εισαγγελικές αρχές, τα νοσοκομεία και τις υπηρεσίες απασχόλησης ( ΔΥΠΑ), ώστε να επιλύονται άμεσα τα γραφειοκρατικά και πρακτικά ζητήματα των γυναικών. Η διεύθυνση του ξενώνα παραμένει κρυφή για την προστασία των γυναικών και των παιδιών τους από τον θύτη, με 24ωρη φύλαξη, συστήματα ασφαλείας και αυστηρά πρωτόκολλα για την είσοδο και έξοδο από το κτίριο.

Πείτε μας μια έκφραση που χρησιμοποιείτε συχνά και σας δίνει κουράγιο και δύναμη;

Είναι η φράση που λέμε σε κάθε γυναίκα που περνάει το κατώφλι μας. Μας θυμίζει ότι η ντροπή και η ευθύνη ανήκουν αποκλειστικά στον θύτη, και ότι μαζί είμαστε πιο δυνατές….. «Δεν με καθορίζει αυτό που μου συνέβη, αλλά αυτό που επιλέγω να γίνω.» (Καρλ Γιουνγκ)…..υπενθυμίζοντας ότι όσο σκοτεινό ή τραυματικό κι αν είναι το παρελθόν, η πραγματική δύναμη βρίσκεται στο παρόν και στην επιλογή να ξαναχτίσει κανείς τη ζωή του με τους δικούς του όρους.

Ποιος είναι ο ρόλος σας στον ξενώνα;

Σαν υπεύθυνη έργου ο ρόλος μου, όσο αυτό είναι επιτρεπτό, είναι ο συντονισμός της ομάδας και η διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του ξενώνα, ώστε οι παρεχόμενες υπηρεσίες να ανταποκρίνονται με τον καλύτερο τρόπο στις ανάγκες των γυναικών και των παιδιών τους. Μαζί με το επιστημονικό προσωπικό του Ξενώνα, αποτελούμενο από Κοινωνικό Λειτουργό – Ψυχολόγο – Παιδοψυχολόγο – Κοινωνιολόγο και τη Διαχειρίστρια – Διοικητικό της Δομής γίνεται μέγιστη προσπάθεια ώστε η υποδοχή τους στη δομή, η ψυχολογική και κοινωνική υποστήριξη τους, και η καθημερινή ενδυνάμωσή τους να στοχεύουν στο να ξαναχτίσουν τη ζωή τους από την αρχή.

Πόσο σας βοήθησε η ασχολία αυτή ως άνθρωπο;

Μας έμαθε, πρώτα το επιστημονικό προσωπικό της Δομής και μετά εμένα σαν υπεύθυνη αυτής, να εκτιμούμε τα «δεδομένα» της ζωής και μας έδειξε το τεράστιο μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής. Βλέποντας γυναίκες που ξεκίνησαν από το απόλυτο σκοτάδι να χαμογελούν ξανά και να στέκονται στα πόδια τους, πήραμε μαθήματα απίστευτης δύναμης, υπομονής και ανθεκτικότητα. Η καθημερινή επαφή μαζί τους μας δίδαξε να ακούμε χωρίς να κρίνουν και να κατανοούμε τις πολύπλοκες ψυχολογικές διαδικασίες ενός ανθρώπου που προσπαθεί να ξεφύγει από τον κύκλο της βίας. Το να βλέπεις μια γυναίκα να φτάνει στον ξενώνα φοβισμένη και, μετά από μερικούς μήνες, να φεύγει αυτόνομη, χαμογελαστή και έτοιμη να κάνει μια νέα αρχή, προσφέρει σε όλους εμάς τεράστια ψυχική δύναμη και ελπίδα για την ανθρώπινη φύση.

Ποια είναι τα άμεσα σχέδιά σας;

Τα άμεσα σχέδιά μας, όσο φυσικά μας δίνεται η δυνατότητα αυτή, είναι η επέκταση των συνεργασιών μας με την αγορά εργασίας, ώστε να εξασφαλίσουμε περισσότερες θέσεις απασχόλησης για τις γυναίκες που φεύγουν από τον ξενώνα. Επίσης, νέες εκστρατείες ενημέρωσης και πρόληψης στα σχολεία και στην τοπική κοινότητα, γιατί η εξάλειψη της βίας ξεκινά από την παιδεία του καθενός μέσα από το σχολικό – οικογενειακό του περιβάλλον. Γίνεται προσπάθειαενίσχυσης των συνεργασιών με εταιρείες και φορείς όπως η ΔΥΠΑ, Υπουργεία (Στέγαση & Εργασία) κλπ, για την άμεση απορρόφηση των φιλοξενούμενων γυναικών στην αγορά εργασίας, καθώς η οικονομική ανεξαρτησία είναι το κλειδί για να σταθούν στα πόδια τους, με δυνατότητα ενσωμάτωσης νέων εφαρμογών και ασφαλών καναλιών επικοινωνίας ώστε γυναίκες που βρίσκονται σε κίνδυνο να μπορούν να ζητήσουν βοήθεια χωρίς να γίνουν αντιληπτές από τον θύτη.

Δημιουργία περισσότερων εξειδικευμένων προγραμμάτων μέσα στους ξενώνες για τα παιδιά-μάρτυρες ενδοοικογενειακής βίας, με στόχο την πρόληψη και τη διαχείριση του μετατραυματικού στρες.

Διοργάνωση ενημερωτικών δράσεων και σεμιναρίων σε σχολεία και τοπικούς φορείς, ώστε να αναγνωρίζονται τα σημάδια της κακοποίησης πριν αυτή κλιμακωθεί.

«Δεν είσαι μόνη, δεν είσαι η μόνη.» «Κάθε τέλος είναι μια νέα αρχή.»

Με εκτίμηση

Η Υπεύθυνη της Πράξης Ξενώνα Φιλοξενίας

Αγγελική Νεραντζάκη.

• Γραμμή SOS 15900: Εθνική γραμμή SOS για θύματα έμφυλης βίας έτσι ώστε να συµβάλλει στο να «σπάσει η σιωπή» σχετικά µε τη βία και να αποκτήσουν φωνή τα ίδια τα θύµατα

• Τηλέφωνο Τμήματος Κοινωνικής Προστασίας (Ξενώνας): 2311232100-916

• Αστυνομικό Τμήμα Αμπελοκήπων – Μενεμένης (Γραφείο Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας):Τηλέφωνα επικοινωνίας Γραφείου Βίας: 2310 577431 και 2310 577430.

• Άμεση Αστυνομική Βοήθεια: 100 (σε επείγουσα ανάγκη).

Επίκαιρα Πρόσωπα

Ξανθή Γκιάλη: Δύναμη με ανθρώπινο πρόσωπο

Από το 2006 η κ.Ξανθή Γκιάλη εργάζεται στην εταιρεία Eurimac, όπου ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία ως υπάλληλος γραφείου στο λογιστήριο. Τα τελευταία 10 χρόνια κατέχει τη θέση της Οικονομικής Διευθύντριας.

Παράλληλα, τα τελευταία 5 χρόνια διατελεί και HR Manager της εταιρείας, με έμφαση στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, την ανάπτυξη οργανωτικής κουλτούρας και τις δράσεις ESG στον πυλώνα της Κοινωνίας, με στόχο την ενίσχυση της ευημερίας των εργαζομένων και της κοινωνικής προσφοράς της εταιρείας.

Η επαγγελματική της πορεία συνδυάζει εμπειρία στους τομείς της οικονομικής διοίκησης, της διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού και της βιώσιμης εταιρικής ανάπτυξης.

Τι θα συμβουλεύατε μια γυναίκα να προσέχει στη διατροφή και τον τρόπο ζωής της για να διατηρείται υγιής και όμορφη;

Η πραγματική ομορφιά συνδέεται άμεσα με τον τρόπο ζωής: σωστή διατροφή, ποιοτικός ύπνος, τακτική άσκηση και φροντίδα της ψυχικής ευεξίας. Επίσης θεωρώ σημαντικό να αποφεύγουμε τις υπερβολές και την πίεση των μη ρεαλιστικών προτύπων. Η σύγχρονη γυναίκα έχει πολλούς ρόλους και χρειάζεται να βρίσκει χρόνο για τον εαυτό της, να ακούει τις ανάγκες του σώματός της και να καλλιεργεί αυτοπεποίθηση και εσωτερική ισορροπία. Η υγεία και η ομορφιά δεν είναι θέμα τελειότητας, αλλά συνέπειας, φροντίδας και ενός τρόπου ζωής που μας κάνει να αισθανόμαστε καλά με τον εαυτό μας.

Έχετε κάποια προσωπικά μυστικά ομορφιάς και υγείας;

Για μένα το μυστικό της ομορφιάς και υγείας είναι να υπάρχει ψυχική ηρεμία σε προσωπικό και εργασιακό περιβάλλον.

Η μεσογειακή διατροφή είναι αναγνωρισμένη παγκοσμίως για τα ευεργετικά της αποτελέσματα. Την ακολουθείτε ή προτιμάτε το διαιτολόγιο κάποιου ειδικού;

Ακολουθώ την μεσογειακή διατροφή και προσπαθώ να μεταφέρω και στους νέους το μήνυμα ότι ακολουθώντας την μεσογειακή διατροφή τα οφέλη είναι πολλά, όπως ποιότητα υλικών και καθημερινή ευεξία.

Πλέον έχω εντάξει και στην διατροφή μου τα ζυμαρικά χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη ΜΑΚΒΕΛ. Τα ζυμαρικά χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη μπορούν να ενταχθούν στη διατροφή όλης την οικογένειας και όχι μόνο από συγκεκριμένες κατηγορίες ατόμων. Και να αναφέρω το σημαντικότερο: ότι δεν στερούμαστε τη γεύση.

Τι θα συμβουλεύατε σε μια γυναίκα που θέλει να ασχοληθεί με τις επιχειρήσεις;

Θεωρώ ότι το γυναικείο φύλο είναι πιο ισχυρό σε θέσεις ευθύνης, και από την εμπειρία μου μια γυναίκα μπορεί να συνδυάσει οικογένεια και εργασία.

Ποια πιστεύετε ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στην οποία καλούνται να ανταποκριθούν σήμερα οι ελληνικές επιχειρήσεις.

Μια ελληνική επιχείρηση έχεις πολλές προκλήσεις. Θα αναφερθώ από την δική μου θέση στη ΜΑΚΒΕΛ – EURIMAC ως Οικονομική Διευθύντρια και HR ότι πλέον πρέπει να αλλάξεις νοοτροπία προς την αντιμετώπισή των νέων εργαζομένων γιατί έχουν διαφορετική κουλτούρα και τρόπο σκέψης.

Ποιο είναι το προσωπικό σας σλόγκαν ή ρητό.

Με θετική διάθεση μπορείς να καταφέρεις πολλά!

Πάθος, μεράκι, αγάπη και γενικότερα συναίσθημα στις επιχειρήσεις υπάρχει.

Όταν υπάρχει το μεράκι, η αγάπη και συναίσθημα από τη διοίκηση και από την πρώτη γραμμή στο οργανόγραμμα εννοείται ότι υπάρχει και σε όλα τα επίπεδα. Στην EURIMAC υπάρχει αγάπη, μεράκι και πολύ στήριξη ακόμη και όταν ένας συνάδελφος έχει προσωπικά προβλήματα.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;

Να γινόμαστε κάθε μέρα και καλύτεροι και να μεταφέρουμε τις εμπειρίες μας και την γνώση μας στην νέα γενιά.

Ξανθή Γκιάλη:

Finance & HR Manager ΜΑΚΒΕΛ-EURIMAC

Επίκαιρα Πρόσωπα

Μαρία Ι. Χαλκιά-Επαγγελματίας Ψηφιακού Μάρκετινγκ

Σπούδασε Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων στο ΠΑ.Δ.Α., ενώ η αγάπη της για την πληροφορική φάνηκε από πολύ νωρίς, καθώς ήδη από τα μαθητικά της χρόνια διέθετε υπολογιστή — κάτι ιδιαίτερα σπάνιο για την εποχή, ειδικά σε ένα μικρό ακριτικό νησί όπου έζησε τα σχολικά της χρόνια.

Μετά την ολοκλήρωση του Μεταπτυχιακού της στο Marketing, ακολούθησε υποτροφία για το Executive Diploma in Digital Marketing, γεγονός που την οδήγησε να αποφασίσει να αφοσιωθεί επαγγελματικά στον συγκεκριμένο τομέα.

Το 2015 πιστοποιήθηκε από την Google, μια πιστοποίηση που διατηρεί έως σήμερα μέσω ετήσιων εξετάσεων. Το 2017 πήρε την πρωτοβουλία να ιδρύσει τη Digital Routes, μια ιδέα που γεννήθηκε και ωρίμασε στην Κάρπαθο. Σήμερα, η εταιρεία διατηρεί τα γραφεία της στο Σύνταγμα.

Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε ως γυναίκα επαγγελματίας σε έναν τόσο δυναμικό και συνεχώς εξελισσόμενο έναν τόσο δυναμικό και συνεχώς εξελισσόμενο τομέα;

Οι προκλήσεις δεν ήταν μόνο η αγορά ή ο ανταγωνισμός. Ήταν να αποδείξω ότι μπορείς να έχεις σοβαρό επαγγελματικό λόγο και στρατηγική σκέψη σε έναν χώρο που πολλές φορές αντιμετωπίζεται επιφανειακά.

Στον χώρο των social media και γενικότερα του Digital Marketing, υπάρχει Στον χώρο των social media και γενικότερα του Digital Marketing, υπάρχει συχνά η λανθασμένη αντίληψη ότι “όλοι μπορούν να το κάνουν”. Στην πραγματικότητα όμως απαιτείται συνεχής εκπαίδευση, ανάλυση δεδομένων, κατανόηση ψυχολογίας καταναλωτή, προσαρμογή στους αλγορίθμους και μεγάλη αντοχή στην πίεση.

Ως γυναίκα επαγγελματίας χρειάστηκε επίσης να μάθω να βάζω όρια, να διεκδικώ την αξία της δουλειάς μου, να μη φοβάμαι να εκφράσω την άποψή μου σε πελάτες ή συνεργάτες και να διατηρώ τις ισορροπίες ανάμεσα στην προσωπική και επαγγελματική μου ζωή.

Ποιες τάσεις βλέπετε να κυριαρχούν στα social media το επόμενο διάστημα και πώς πρέπει να προετοιμαστούν οι επιχειρήσεις;

Πιστεύω ότι μπαίνουμε σε μια εποχή όπου το αυθεντικό και ανθρώπινο περιεχόμενο θα υπερισχύσει από το “τέλειο” περιεχόμενο.

Το κοινό έχει κουραστεί από την υπερβολική διαφήμιση και αναζητά προσωπικότητα και αληθινή σύνδεση με ένα brand. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις πρέπει να καταλάβουν ότι δεν αρκεί μόνο η παρουσία στα social media. Χρειάζονται στρατηγική, ποιοτική ιστοσελίδα, email marketing, SEΜ και συνέπεια σε όλα τα σημεία επαφής με τον πελάτη.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μπαίνει δυναμικά στη δημιουργία περιεχομένου. Πώς πιστεύετε ότι θα επηρεάσει τη δουλειά σας και την ψηφιακή επικοινωνία γενικότερα;

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα ισχυρό εργαλείο και έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο που δουλεύουμε. Ωστόσο, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη στρατηγική σκέψη, την αισθητική αντίληψη και τη συναισθηματική νοημοσύνη.

Το μέλλον δεν ανήκει σε όσους απλώς χρησιμοποιούν AI, αλλά σε όσους ξέρουν να το αξιοποιούν σωστά χωρίς να χάνουν την ανθρώπινη ταυτότητα της επικοινωνίας τους. Η AI δεν είναι απειλή. Είναι ένα εργαλείο που, όταν χρησιμοποιείται σωστά, δίνει περισσότερο χώρο στη δημιουργικότητα και στη στρατηγική.

Τι συμβουλή θα δίνατε σε μια νέα γυναίκα που θέλει να ξεκινήσει τώρα τη δική της επιχείρηση και φοβάται την έκθεση ή την πολυπλοκότητα του ψηφιακού κόσμου;

Να μην φοβάται να ξεκινήσει, έστω και με ελάχιστα μέσα. Εγώ ξεκίνησα την Digital Routes από μια γειτονιά του Πειραιά πριν 9 χρόνια. Η συμβουλή μου είναι να επενδύσει στην εκπαίδευση και την εξειδίκευση. Να έχει υπομονή, επιμονή και επαγγελματισμό.

Το ψηφιακό περιβάλλον δεν είναι κάτι το χαώδες, αλλά ένα εργαλείο που, αν το μάθεις, μπορεί να απογειώσει τη δουλειά σου

Δεν χρειάζεται να ξεκινήσει τέλεια. Χρειάζεται να ξεκινήσει αληθινά.

Ποιο είναι το δικό σας “moto” που σας δίνει δύναμη στις απαιτητικές ημέρες της δουλειάς σας;

Το προσωπικό μου μότο, που αποτυπώνει και όλη την πορεία μου, είναι: Οι πιο συναρπαστικοί προορισμοί δεν βρίσκονται έτοιμοι στον χάρτη· τους χτίζουμε εμείς, χαράσσοντας τη δική μας διαδρομή.