Με την απρόσμενη εμφάνιση του Covid-19, μιας ιογενούς λοίμωξης που έχει τεράστιες επιπτώσεις παγκοσμίως, δημιουργούνται σκέψεις και προβληματισμοί σε γιατρούς και ερευνητές εάν ενδεχομένως υπάρχουν ή όχι επιπτώσεις και σε άλλα συστήματα του οργανισμού όπως γαστρεντερικό, νευρολογικό, νεφρολογικό, ενδοκρινολογικό, όπου διαφορετικές ερευνητικές ομάδες αλλά και κλινικοί ιατροί ανά τον κόσμο, καταγράφουν επεξεργάζονται και διερευνούν τα μέχρι σήμερα δεδομένα. Το θέμα απασχολεί σήμερα τους ειδικούς σε όλο τον κόσμο. Αυτό διότι οι λοιμώξεις του αναπνευστικού, ανάλογα με τη βαρύτητά τους, μπορεί να επηρεάσουν γενικότερα τον οργανισμό.
Θυρεοειδής :Η θυρεοειδίτιδα De Quervain, αν και είναι πολύ σπάνια, εμφανίζεται συνήθως μετά από λοιμώξεις του αναπνευστικού» μας επισημαίνει η ενδοκρινολόγος κ. Παρή Ράπτη . «Πρόκειται για μια φλεγμονώδη διαταραχή που αφορά τον θυρεοειδή, αγνώστου αιτιολογίας, που εμφανίζεται 1-2 εβδομάδες μετά από λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού και πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας.
Η νόσος περιεγράφηκε για πρώτη φορά από τον Ελβετό χειρουργό Fritz De Quervain το 1902.
Χαρακτηρίζεται από έντονα, τοπικά και γενικά συμπτώματα του οργανισμού, που λόγω της οξείας και έντονης έναρξης μοιάζουν σχεδόν ανησυχητικά. Τοπικά εμφανίζεται έντονο διάχυτο άλγος, που αντανακλά στα αυτιά και στο σαγόνι, επώδυνη διόγκωση του θυρεοειδούς, τόσο που σχεδόν δεν μπορούμε να τον ακουμπήσουμε και παροδική θυρεοτοξίκωση (αύξηση στο αίμα των θυρεοειδικών ορμονών και ανάλογη συμπτωματολογία).
Η παθοφυσιολογία και παθογένεση της νόσου δεν είναι πλήρως κατανοητή. Συνήθως αφορά γυναίκες με μια καταιγιστική συμπτωματολογία και μια κλινικοεργαστηριακή εικόνα εξαιρετικά έντονη. Έχει εποχική εμφάνιση όπως οι ιώσεις κυρίως το Μάιο, και αυτοιάται, σε διάστημα 4-6 εβδομάδων, έχοντας όμως μεγάλες πιθανότητες υποτροπής» τονίζει η κ. Παρή Ράπτη. «Είναι μια θυρεοειδίτιδα εξαιρετικά σπάνια, (γιατί υπάρχουν διαφορετικών τύπων θυρεοειδίτιδες), εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες τις 4ης και 5ης δεκαετίας, έχοντας μια επίπτωση 5 περιστατικά στις 100.000 το χρόνο και αφορά το 5% των παθήσεων του θυρεοειδούς.
Ενώ πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας μέχρι σήμερα δεν έχει ανιχνευθεί κάποιος υπεύθυνος ιός. Κατά καιρούς έχουν ενοχοποιηθεί ο ιός της γρίπης, Coxsackie Α + Β αδενοϊός, κτλ».
«Η υπόθεση ότι μπορεί να είναι ιογενούς αιτιολογίας ξεκινά από κάποιες παρατηρήσεις» σημειώνει η κ. Παρή Ράπτη. «Η μεγαλύτερη επίπτωση της είναι την εποχή της άνοιξης όπως συνήθως συμβαίνει με τις ιώσεις. Η συμπτωματολογία μοιάζει πάρα πολύ με τη συμπτωματολογία της γρίπης ή λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού με υψηλό πυρετό, πόνο στο λαιμό, γενική κακουχία, μυαλγίες, κόπωση , καταβολή, ενίοτε γαστρεντερικές διαταραχές και ανεύρεση ανεβασμένων δεικτών λοίμωξης. Ο έντονος πόνος στο θυρεοειδή μπορεί να αφορά τον ένα λοβό αλλά μεταναστεύει και στον άλλον.
Από διαγνωστική άποψη χαρακτηριστικά είναι ανεβασμένοι οι δείκτες φλεγμονής, όπως τριψήφια ταχύτητα καθιζήσεως ΤΚΕ, αυξημένη αλκαλική φωσφατάση και τρανσαμινάσες (ηπατικά ένζυμα) CRP και άλλοι. Οι ορμόνες του θυρεοειδούς μπορεί να ανευρεθούν σε πρώτη φάση υψηλές και στην πορεία χαμηλές δημιουργώντας διαγνωστικό πρόβλημα. Μπορεί να εντοπίσουμε φάση εργαστηριακού και κλινικού υπερθυρεοειδισμού αρχικά, ενώ το σπινθηρογράφημα εμφανίζεται με ελάχιστη ή καθόλου πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου. Το υπερηχογράφημα μπορεί να εμφανίσει υποηχογενής περιοχές χωρίς αιμάτωση με ενδείξεις φλεγμονής. Πολύ συχνά τίθεται θέμα διαφοροδιάγνωσης διότι τα συμπτώματα μπορεί να μιμηθούν φαρυγγίτιδα, ωτίτιδα, ή άλλες νόσους του ανώτερου αναπνευστικού. Η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη με ανάρρωση σε 4-6 εβδομάδες (πιθανά όταν το ιικό φορτίο και το αντιγόνο του ιού μειούται). Δεν αποκλείονται οι υποτροπές. Η προοδευτική καταστροφή των θυρεοειδικών κυττάρων (επιθηλιακά) εξηγεί και τις κλινικοεργαστηριακές φάσεις που έπονται της αρχικής φλεγμονής, που είναι α) θυρεοτοξίκωση β) υποθυρεοειδισμός γ) ευθυρεοειδισμός, ενώ μερικές φορές λόγω της ίνωσης του παρεγχύματος που προκαλείται από τη φλεγμονή ο υποθυρεοειδισμός είναι μόνιμος.
Είναι συχνή η παρατήρηση ότι σχεδόν πάντα έχει προηγηθεί λοίμωξη των ανωτέρων αναπνευστικών οδών πριν εμφανισθεί η θυρεοειδίτιδα. Η θεραπεία της θυρεοειδίτιδας De Quervain, η οποία όπως προαναφέραμε αυτοιάται είναι όποτε και εάν χρειαστεί, αναλγητικά «σαλικυλικά» και σε περιπτώσεις έντονης συμπτωματολογίας χορήγηση κορτικοειδών. Αν και εφόσον προκληθεί μόνιμος υποθυρεοειδισμός λόγω ίνωσης τότε και μόνο χορηγείται υποκατάσταση με θυροξίνη.
Με διαφορά από τις άλλες αυτοάνοσες θυρεοειδίτιδες δεν είναι μια αυτοάνοση καθαρά νόσος, αλλά σίγουρα είναι μια νόσος που προκαλείται με τη συμμετοχή του ανοσοποιητικού συστήματος.
Προβληματισμοί προς περαιτέρω διερεύνηση:
Η υποξεία θυρεοειδίτιδα αν και μέχρι σήμερα θεωρείται αγνώστου αιτιολογίας και δεν έχει εντοπιστεί ο ιός, πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας τονίζει η κ. Παρή Ράπτη διότι:
α) Εμφανίζεται συχνά ταυτόχρονα με ιογενείς λοιμώξεις
β) Έχει προηγηθεί λοίμωξη του ανωτέρου αναπνευστικού και ο ασθενής εμφανίζει πρόδρομα συμπτώματα όπως καταβολή, μυαλγία, πυρετό πονοκέφαλο. Τυχαία μπορούν να ανευρεθούν αντιθυρεοειδικά αντισώματα που δεν παίζουν όμως κανέναν ρόλο στην παθογένεση της νόσου αλλά αποτελούν «επιφαινόμενο».
γ)Στη διεθνή βιβλιογραφία και στις ελάχιστες έρευνες που υπάρχουν αναφέρεται ότι αρκετοί ασθενείς εμφανίζουν θετικό HLA-B35 (γονίδια-σύστημα ιστοσυμβατότητας HLA) το οποίο ανευρίσκεται και στο οικογενειακό περιβάλλον συχνά, ενώ έχουν βρεθεί και ασθενείς με HLA-B67. Αυτό θα μπορούσε να μας κατευθύνει και σε μια υποθετική σκέψη ότι υπάρχει και γενετική προδιάθεση.
Από τα λιγοστά δεδομένα μέχρι σήμερα η υπεροχή διεγερμένων κυτταροτοξικών Τ κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος στο θυρεοειδή και στην κυκλοφορία και η παρουσία προφλεγμονωδών κυταροκινών με υπεροχή της ιντερλευκίνης 6 θα μπορούσε να μας οδηγήσει στην υπόθεση μιας ιογενούς λοίμωξης ως αιτία.
Η σωστή διατροφή, η άσκηση, ο καλός ύπνος, η προσαρμογή στο βιολογικό μας ρολόι μας βοηθούν στο να είμαστε υγιείς και αυτό πρέπει να κάνουμε. Σημαντική είναι και η μείωση του στρες με ενασχολήσεις που βοηθούν.
Αν συνοψίσουμε γενικά μερικές παρατηρήσεις που αφορούν το ανοσοποιητικό μας σύστημα βλέπουμε:
Α) Η ανοσολογική αντιδραστικότητα είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.
Β) Τόσο στα πειραματόζωα όσο και στον άνθρωπο υπάρχει υπεροχή των αυτοάνοσων νοσημάτων στα θηλυκά, σε σύγκριση με τα αρσενικά.
Γ) Μελέτες σε πολλά πειραματικά μοντέλα έχουν διαπιστώσει ότι η υποκείμενη βάση τόσο στα πειραματόζωα όσο και στον άνθρωπο σχετίζονται με τις χρωμοσωμικές διαφορές των φύλων (Χ) και τις ορμόνες του φύλου, αλλά και με το σύστημα ιστοσυμβατότητας HLA, ή ακόμα και του αριθμού η διαφορετικού τύπου υποδοχέων στην επιφάνεια των κυττάρων των διαφορετικών οργάνων.
Τόσο από την εμπειρία των κλινικών γιατρών όσο και των ερευνητών έχουν παρατηρηθεί εντυπωσιακές διαφορές στην ανοσολογική απάντηση μεταξύ των δύο φύλων. Επίσης, είναι γνωστό ότι τα θηλυκά έχουν εντονότερη χυμική και κυτταρική ανοσία. Ας μην ξεχνάμε το ρόλο των γυναικών στη διαφύλαξη του εμβρύου όταν κυοφορούν.
«Ταυτόχρονα» αναφέρει η κ. Παρή Ράπτη «οι κλινικοί γιατροί σημειώνουν ότι είναι γεγονός πως οι γυναίκες είναι πιο ανθεκτικές σε μία ποικιλία λοιμώξεων, οι οποίες συσχετίζονται με τη μεγαλύτερη μακροζωία τους. Πρόκειται για παρατηρήσεις που δεν έχουν διερευνηθεί επαρκώς και θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω δίνοντάς τους την ανάλογη προσοχή για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα . Ως εκ τούτου ο ρόλος του χρωμοσώματος Χ και των οιστρογόνων διερευνάται περαιτέρω. Στα ερωτήματα αυτά πολλοί ειδικοί προσπαθούν να βρουν απαντήσεις με εντατικές μελέτες σε όλο τον κόσμο.
Ας συνοψίσουμε μερικές παρατηρήσεις πιθανά χρήσιμες μιας και υπάρχει ανάλογη εποχική εμφάνιση και πιθανολογείται διαταραχή στην ανοσοποιητική απάντηση.
Καθώς και οι δυο παθήσεις έχουν κάποια ανάλογη συμπτωματολογία χρήσιμο είναι να δούμε τις διαφορές. Η κυρίαρχη διαφορά στα συμπτώματα είναι στην περίπτωση του Covid-19 η ύπαρξη ξηρού κυρίως βήχα και δύσπνοιας που ορισμένες φορές γίνεται πολύ σοβαρή ενώ τα υπόλοιπα συμπτώματα μπορεί να είναι ανάλογα.
«Όσον αφορά τον κορονωϊό Covid-19 γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ιογενή λοίμωξη ενώ η θυρεοειδίτιδα (πιθανόν να είναι ιογενούς αιτιολογίας) όμως εμφανίζεται μετά από λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού και είναι σπάνια νόσος.
Κάποια από τα συμπτώματα μοιάζουν αλλά είναι διαφορετικής βαρύτητας και έντασης (η θυρεοειδίτιδα δεν παρουσιάζει θνησιμότητα ενώ ο κορωνοϊός παρουσιάζει). Oι δυο παθήσεις όπως προαναφέρθηκε εμπλέκουν το ανοσοποιητικό σύστημα και φαίνεται να επηρεάζονται τα επιθηλιακά κύτταρα, τα οποία και καταστρέφονται.
Από τα μέχρι σήμερα ελάχιστα δεδομένα , σημαντικό ρόλο πιθανά παίζουν προφλεγμονώδεις παράγοντες , η κυτοκίνη IL-6 που εντοπίζεται και στη θυρεοειδίτιδα αλλά στην περίπτωση του κορωνοϊού η παραγωγή της εμφανίζεται σαν καταιγίδα. Σε μερικά από τα περιστατικά νοσούντων εμφανίζεται ίνωση διαταράσσοντας τη λειτουργία του οργάνου στόχου που μπορεί να το καταστήσουν μη λειτουργικό (το θυρεοειδή στην θυρεοειδίτιδα, τον πνεύμονα στην περίπτωση του κορωνοϊού).
-Πιθανή αλλά «διαφορετική» εμπλοκή των ορμονών του φύλου και του χρωμοσώματος Χ. Ενώ οι θυρεοειδίτιδες εμφανίζονται πιο συχνά στις γυναίκες , ο κορωνοϊός Covid-19 φαίνεται να έχει πιο ήπια συμπτωματολογία στις γυναίκες και λιγότερες επιπλοκές, ίσως και θανάτους.
«Τα ερωτήματα που διερευνώνται παγκοσμίως από επιστημονικές ομάδες είναι πολλά και αναμένονται απαντήσεις . Μέχρι τότε συμβουλή παραμένει ότι με οποιοδήποτε σύμπτωμα επικοινωνούμε με τον προσωπικό μας γιατρό, ακολουθούμε τις ιατρικές του συμβουλές και λαμβάνουμε υπόψη όλες τις οδηγίες των επίσημων φορέων μόνο! Δεν πειραματιζόμαστε ούτε κάνουμε μόνοι μας διάγνωση η θεραπεία» καταλήγει η κ. Παρή Ράπτη.
Το παρόν άρθρο θα αναφερθεί στην ιερότερη διαδικασία μετά τον τοκετό, τον θηλασμό και είναι αφιερωμένο σε όλες τις φίλες που εγκυμονούν ή ήδη έχουν γεννήσει και έχουν έλθει πρόσωπο με πρόσωπο με αυτό το φλέγον θέμα στη ζωή κάθε γυναίκας. Με ένα ζωντανό παράδειγμα όμως θα μπούμε στο πετσί του ρόλου , έτσι και ζήτησα από μια νέα μητέρα την Ευαγγελία Κιουλαφά , που πρόσφατα απέκτησε το πρώτο της παιδάκι να μοιραστεί μαζί μας την δική της εμπειρία.
Ο θηλασμός είναι μεγάλο ζήτημα για μια γυναίκα.
Πριν ξεκινήσει η διαδικασία του θηλασμού , η μητέρα θα πρέπει να γνωρίζει τι επακολουθεί μαζί με αυτόν.
Πρέπει να είναι ενημερωμένη σε κάθε επίπεδο.
Όλοι γνωρίζουμε ότι το γάλα της μαμάς είναι το καλύτερο, παρ’ όλα αυτά μια γυναίκα δεν θα πρέπει να νιώθει πως είναι εγκλωβισμένη λόγω του θηλασμού. Ο θηλασμός ίσως δεν είναι για όλες τις γυναίκες. Εξαρτάται από τη δύναμη θέλησης και την αυτοπειθαρχία τους.
Χρειάζεται πολλή δύναμη, πίστη και αρκετή προσπάθεια για να καταφέρει η μαμά να θηλάσει το μωρό της. Πρέπει να κάνει αυτό που θεωρεί εκείνη σωστό για το μωρό της, αλλά και για τον εαυτό της.
Οι καιροί έχουν αλλάξει και τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά από τότε που θήλαζαν οι δικιές μας μανάδες και γιαγιάδες.
Η γνώμη τους είναι σημαντική γι’ αυτό το νέο κομμάτι στη ζωή της νέας μητέρας.. Αλλά δεν θα πρέπει η νέα μαμά να πάρει τα λόγια τους ως κανόνα. Η πλύση εγκεφάλου που της κάνουν οι γιαγιάδες είναι περιττή.
Το ένστικτο της θα την οδηγήσει στην σωστή απόφαση για το πως θα ήθελε να χειριστεί το θέμα θηλασμός.
Τα μαθήματα θηλασμού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι αρκετά καλά για παρακολούθηση ,αν και διαφέρουν πολύ από την πράξη.
Όμως δίνουν δυο συμβουλές στη νέα μαμά που ίσως να την βοηθήσουν.
Έχω να πω ότι στην Ελλάδα τα μαθήματα θηλασμού χρειάζονται αναβάθμιση. Εν αντιθέσει με την Αγγλία όπου γέννησα, οι μαίες είναι αυτές που μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά την νέα μητέρα. Με είχαν σε ειδικό δωμάτιο
μόνη μου με το μωρό για 3 ημερονύκτια και οι εκπαιδευμένες μαίες ήταν συνεχώς κοντά μου την ώρα του θηλασμού για να με διδάξουν. Δεν με άφησαν να φύγω μέχρι που ήταν τελείως σίγουρες, ότι έμαθα καλά τη διαδικασία και θα μπορούσα πλέον να χειριστώ καλά το θέμα και το βρέφος.
Το γάλα έρχεται την Τρίτη ημέρα μετά την γέννα. Τις 2 πρώτες ημέρες η μαμά έχει το λεγόμενο πρωτόγαλα ,το οποίο είναι χρυσός για το νεογέννητο μωρό. Εάν η μαμά αποφάσισε να συνεχίσει με το θηλασμό αποκλειστικά, θα πρέπει να γνωρίζει ότι αυτό απαιτεί κάθε 2 ή 3 ώρες κάθε μέρα να θηλάζει το νεογέννητο μωρό της για τους επόμενους μήνες.
Φυσικά και μπορεί να αλλάξει τη ρουτίνα και να θηλάζει λιγότερες φορές την ημέρα αλλά όλο αυτό απαιτεί χρόνο για να αλλάξει και σίγουρα αρκετό πόνο.
Πιστεύω πως οι νέες μητέρες πρέπει να είναι ενημερωμένες για το τι θα ακολουθήσει με την απόφαση του θηλασμού .Να γνωρίζουν τις απαιτούμενες ώρες, τη συνέπεια του χρόνου και τη συντονισμένη προσπάθεια.
Σας παραθέτω στη συνέχεια δυο-τρεις πρακτικές συμβουλές για να βοηθήσουμε τις νέες μητέρες
Η σωστή θέση του μωρού στο στήθος είναι το πιο σημαντικό. Υπάρχουν αρκετές θέσεις θηλασμού ,αλλά η πιο συνηθισμένη και γνώριμη είναι η εξής:
Η μύτη του μωρού να είναι στη θηλή και η κοιλίτσα του να “κοιτάει” την μαμά.
Πιέζοντας το στήθος με τον αντίχειρα από την επάνω μεριά και τα υπόλοιπα δάχτυλα από κάτω, το στήθος παίρνει τέτοια μορφή που διευκολύνει το μωρό να “πιάσει” καλά το στήθος στο στόμα του. Το άλλο χέρι πρέπει να κρατάει το νεογέννητο από την πλάτη στο λαιμό ή και από το σαγόνι. Απαγορεύεται από το κεφάλι του, γιατί χρειάζεται να έχει το νεογέννητο την δική του ελεύθερη κίνηση. Σε περίπτωση που θέλει να “φύγει” από το στήθος έτσι ώστε να ξεκουραστεί ή και να καταπιεί. Κάνοντας αυτή την κίνηση κουνάτε το στήθος έτσι ώστε η θηλή να ακουμπά την μυτούλα του μωρού μέχρι κάτω το σαγόνι του. Επαναλαμβάνεται αυτή την κίνηση μέχρι το μωρό σας να κάνει μεγάλο στόμα. Εκείνη τη στιγμή είναι θέμα συγχρονισμού. Όταν το μωρό είναι έτοιμο με μεγάλο ανοιχτό στόμα, πρέπει γρήγορα να φέρεται κοντά το μωρό κρατώντας το από το λαιμό προς το στήθος.
Έτσι θα έχετε επιτύχει την σωστή θέση θηλασμού.
Σε περίπτωση που πονάτε αυτό σημαίνει πως το μωρό δεν έχει “πιάσει” καλά το στήθος. Αμέσως ανοίγεται το στόμα του βάζοντας το μικρό σας δαχτυλάκι για αποφυγή δαγκώματος.
Επαναλαμβάνετε την κίνηση με τη θηλή στη μύτη μέχρι κάτω το σαγόνι με αποτέλεσμα το μωρό να θηλάζει χωρίς πόνο.
Ο θηλασμός δεν πονάει!!!
Εάν σας πονάει βγάζετε το μωρό από το στήθος και προσπαθείτε πάλι. Δεν θα γίνει με την πρώτη φορά διότι και εσείς και το μωρό μαθαίνετε πως να συνεργάζεστε μαζί.
Επίσης για όσες μητέρες χρειάζονται θήλαστρο για οποιοδήποτε προσωπικό τους λόγο, αυτό θέλει προσοχή.
Όσο πιο πολύ γάλα βγάζετε με το θήλαστρο τόσο πιο πολύ γάλα θα “κατεβαίνει”.
Είναι μια καλή λύση για τις μαμάδες που ίσως να μην έχουν το νεογέννητο μωρό κοντά τους για λόγους υγείας ή και για αυτές που θέλουν να ελέγχουν την ποσότητα γραμμαρίων που τρώει το νεογέννητο μωρό τους ή και για κάποιες που το μωρό τους έχει παλινδρόμηση και χρειάζεται να πίνει το γάλα σε μπουκάλι με το κατάλληλο φάρμακο.
Αυτό θέλει προσοχή! Το θήλαστρο το χρησιμοποιείτε μόνο την Τρίτη ημέρα μετά τη γέννα. Απαγορεύεται πιο πριν. Ο τρόπος για να βγάζετε το πρωτόγαλα είναι ο εξής: πρέπει με τα χέρια σας να πιέζετε το στήθος μέχρι να έρθει αυτή η κιτρινωπή ύλη. Με μια σύριγγα μπορείτε να μαζέψετε το γάλα και να το βάλετε στο ψυγείο μέχρι την ώρα που είναι να το δώσετε στο μωρό σας.
Εάν όμως την τρίτη ημέρα δεν βγάζετε το γάλα με το θήλαστρο κάθε 3 ώρες το γάλα θα αρχίζει να στερεύει! Πρέπει να χρησιμοποιείτε το θήλαστρο γύρω στα 15-20 λεπτά σε κάθε στήθος. Για όσες μαμάδες χρειάζονται παραπάνω χρόνο 30 λεπτά είναι αρκετά.
Το θήλαστρο θα πρέπει να χρησιμοποιείται τις ίδιες ώρες, που τρώει το μωρό. Εάν αργότερα στους 4 μήνες το μωρό τρώει κάθε 4 ώρες τότε μπορεί να το κάνετε κάθε 4 ώρες επίσης. Και στους 7 μήνες ίσως μόνο ή 2 φορές την ημέρα.
Όσες λιγότερες φορές βγάζετε το γάλα τόσο πιο γρήγορα θα στερέψει.
Για όσες μαμάδες έχουν παραπάνω γάλα από όσο μπορεί να πιει το μωρό τους μπορούν να αγοράσουν ειδικά σακουλάκια για την κατάψυξη και να το καταψύξουν. Αυτό μπορείτε να το φυλάξετε για τις ημέρες που δεν θα έχετε δικό σας γάλα έτσι ώστε να ωφελήσετε το μωρό σας για λίγο καιρό παραπάνω από της στιγμή που δεν θα έχετε άλλο γάλα . Επίσης μια πολύ καλή ιδέα για τις μαμάδες με περιττό γάλα, είναι να το δωρίσουν στο νοσοκομείο για τα νεογέννητα που οι μητέρες τους δεν έχουν καθόλου.
·Το γάλα της μαμάς συντηρείται 4 ώρες σε θερμοκρασία δωματίου από τη στιγμή που το έχετε βγάλει με το θήλαστρο ,
· 4 ημέρες μέσα στο ψυγείο (σιγουρευτείτε πως έχετε βάλει αυτοκόλλητο με την ημερομηνία που το βγάλετε με το θήλαστρο) και
· 6 μήνες στην κατάψυξη.
Για να έχετε αρκετό γάλα χρειάζεται να πίνετε πολλά υγρά. Πολύ νερό αλλά και υγρά όπως χυμό, βότανα, γάλα!
Τέλος, μην νιώθετε άσχημα ,εάν για κάποιο λόγο δεν έχετε γάλα για το μικρό σας αγγελάκι. Η αγάπη σας και μόνο θα είναι αρκετή.
Η ναυτία είναι ένα δυσάρεστο αίσθημα που σίγουρα έχεις νιώσει κάποια στιγμή — αυτή η αίσθηση «ανακατωσούρας» στο στομάχι που σε κάνει να νιώθεις ότι μπορεί να κάνεις εμετό, χωρίς απαραίτητα να φτάνεις ως εκεί.
Μπορεί να εμφανιστεί για πολλούς λόγους: από κάτι που έφαγες, από ένα ταξίδι με αυτοκίνητο ή πλοίο, αντίστοιχα, από έντονο στρες ή ακόμα και από κάποια φαρμακευτική αγωγή.
Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η ναυτία είναι παροδική, μπορεί να γίνει αρκετά ενοχλητική και να επηρεάσει την καθημερινότητά σου, την όρεξή σου και τη διάθεσή σου.
Η σωστή διαχείριση —και κυρίως η διατροφική αντιμετώπιση— μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη γρηγορότερη ανάρρωση.
Στον οδηγό που ακολουθεί, θα μάθεις:
ποια είναι τα πιο συχνά αίτια της ναυτίας,
ποιες τροφές και πρακτικές μπορούν να σε βοηθήσουν,
και πότε είναι σημαντικό να ζητήσεις τη γνώμη ειδικού.
Αίτια της Ναυτίας
Η ναυτία δεν είναι πάντα κάτι ανησυχητικό — συχνά είναι απλώς το σήμα του οργανισμού σου ότι κάτι τον έχει ενοχλήσει.
Μπορεί να προκύψει από πολλές διαφορετικές αιτίες, όπως:
Κάτι που έφαγες και δεν σου “έκατσε” καλά στο στομάχι(π.χ. βαριά ή χαλασμένα φαγητά)
Κίνηση κατά τη διάρκεια ταξιδιού (π.χ. σε αυτοκίνητο, πλοίο ή αεροπλάνο)
Εγκυμοσύνη, κυρίως κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου
Φάρμακα ή θεραπείες, όπως αντιβιοτικά ή χημειοθεραπεία
Ιώσεις ή λοιμώξεις του στομάχου και του εντέρου
Άγχος και στρες, που επηρεάζουν άμεσα το πεπτικό σύστημα
Έντονες οσμές ή γεύσεις που πυροδοτούν το αίσθημα δυσφορίας
Πώς εμφανίζεται η ναυτία
Η ναυτία δεν “ξεκινά” μόνο από το στομάχι — είναι αποτέλεσμα επικοινωνίας ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Όταν κάτι ενοχλήσει τον οργανισμό (π.χ. μια τροφή, μια μόλυνση, η έντονη κίνηση ή ακόμη και το στρες), στέλνονται σήματα από το στομάχι και το έντερο προς το λεγόμενο “κέντρο του εμέτου” στον εγκέφαλο.
Εκεί, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται το ερέθισμα και ενεργοποιεί μια σειρά από αντιδράσεις:
το στομάχι επιβραδύνει τις κινήσεις του,
διαταράσσεται ο ρυθμός με τον οποίο συσπάται (gastric dysrhythmia),
και ενεργοποιείται το αυτόνομο νευρικό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα όπως σιελόρροια, εφίδρωση ή ωχρότητα.
Αυτή η πολύπλοκη αλλά φυσική διαδικασία είναι ουσιαστικά ένας τρόπος με τον οποίο το σώμα σου προσπαθεί να σε προστατέψει, προειδοποιώντας ότι κάτι δεν είναι εντάξει.
Ναυτία και Ιατρική Καθοδήγηση
Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου καλό είναι να ζητήσεις ιατρική συμβουλή, ειδικά αν:
η ναυτία επιμένει για πάνω από 48 ώρες,
συνοδεύεται από εμετούς, πυρετό ή αφυδάτωση,
παρατηρείς αίμα στον εμετό ή απότομη απώλεια βάρους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ναυτία μπορεί να είναι σύμπτωμα κάποιας υποκείμενης κατάστασης που χρειάζεται διερεύνηση.
Αντιμετώπιση της Ναυτίας
Διατροφή
Όταν νιώθεις ναυτία, το στομάχι σου είναι πιο ευαίσθητο και δεν “ανέχεται” εύκολα βαριές ή έντονες γεύσεις.
Τι μπορεί να βοηθήσει;
Μικρά και συχνά γεύματα
Προσπάθησε να τρως μικρές ποσότητες κάθε 2-3 ώρες, αντί για μεγάλα γεύματα. Έτσι αποφεύγεις την υπερφόρτωση του στομάχου.
Ήπιες και απλές τροφές
Προτίμησε τρόφιμα εύπεπτα και χαμηλά σε λιπαρά, όπως:
Κράκερ ή φρυγανιές
Ρύζι, πατάτα ή καρότο βραστά
Μπανάνα, μήλο (ιδανικά ψημένο ή βραστό)
Κοτόπουλο βραστό ή φιλέτο στον ατμό
Ζωμοί λαχανικών ή κοτόπουλου (διαυγείς, όχι λιπαροί)
Αυτά βοηθούν να “ηρεμήσει” το στομάχι και να ανακτήσεις σταδιακά την όρεξή σου.
Τι ισχύει με τις φυτικές ίνες;
Οι φυτικές ίνες είναι σημαντικές για την υγεία του εντέρου, όμως όταν υπάρχει ενεργή ναυτία ή εμετός, καλό είναι να περιορίζεις προσωρινά τις πλούσιες σε ίνες τροφές (π.χ. ωμά λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής). Μπορεί να είναι πιο “δύσπεπτες” και να επιεινώσουν τη δυσφορία.
Μόλις τα συμπτώματα υποχωρήσουν, μπορείς να τις επανεντάξεις σταδιακά:
Ξεκίνα με ήπιες πηγές φυτικών ινών, όπως βραστά καρότα, κολοκυθάκια ή ώριμες μπανάνες.
Μετά πρόσθεσε δημητριακά ολικής ή φρούτα με φλούδα, για παράδειγμα, όταν νιώσεις έτοιμος/η.
Μην ξεχνάς τηνΕνυδάτωση
Προσπάθησε να πίνεις συχνά μικρές γουλιές νερό, αφεψήματα όπως χαμομήλι ή μέντα, ή ακόμα και διαυγείς ζωμούς. Αν σε ενοχλεί το νερό, δοκίμασε να το πιείς δροσερό ή με λίγες σταγόνες λεμόνι μέσα.
Φυσικές λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν
Εκτός από τη διατροφή, υπάρχουν και μερικά απλά, φυσικά μέσα που μπορούν να σε βοηθήσουν να ανακουφιστείς από τη ναυτία.
Τζίντζερ: θεωρείται από τα πιο αποτελεσματικά φυσικά μέσα κατά της ναυτίας. Μπορείς να το προσθέσεις σε αφέψημα, να το πιεις σαν ρόφημα με λεμόνι ή να το χρησιμοποιήσεις με τη μορφή σκόνης.
Μέντα: το άρωμα και η δροσερή της γεύση έχουν ήπια κατευναστική δράση στο στομάχι. Ένα αφέψημα μέντας ή ακόμα και μια καραμέλα μέντας μπορεί να βοηθήσει.
Λεμόνι: η όξινή του γεύση μπορεί να καταπραΰνει τη δυσφορία και μπορεί να ανακουφίσει τη ναυτία. Μπορείς να το προσθέσεις στο νερό ή απλώς να μυρίσεις μια φέτα.
Φυσικά, πριν δοκιμάσεις το οτιδήποτε είναι καλό να συμβουλεύεσαι τον γιατρό σου!
Το ελαιόλαδο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κουλτούρας, της διατροφής και της ιστορίας μας. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, η ελιά και το ελαιόλαδο έχουν ταυτιστεί με τη μακροζωία, τη δύναμη και την υγεία. Χρησιμοποιήθηκε ως τροφή, ως φάρμακο, ακόμη και ως καλλυντικό.
Ο «Υγρός Χρυσός» της Ελλάδας
Στη σύγχρονη εποχή, η επιστήμη έχει επιβεβαιώσει αυτό που οι πρόγονοί μας γνώριζαν εμπειρικά: το ελαιόλαδο είναι ένας πραγματικός θησαυρός για τον οργανισμό, ένας «υγρός χρυσός» που αξίζει να αποτελεί καθημερινό κομμάτι του τρόπου ζωής σου.
Πάμε να δούμε όμως κάποιες βασικές πληροφορίες.
Τι είναι το Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο;
Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι η ανώτερη κατηγορία ελαιολάδου και θεωρείται το πιο αγνό και ωφέλιμο. Παράγεται αποκλειστικά με μηχανικές μεθόδους, χωρίς καμία χημική επεξεργασία, και η οξύτητά του δεν ξεπερνά το 0,8%.
Σε αντίθεση με άλλα λάδια που περνούν από βιομηχανικές επεξεργασίες, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο φτάνει στο τραπέζι σου σχεδόν αναλλοίωτο, όπως βγαίνει από τον καρπό της ελιάς. Είναι το πιο αγνό, πιο θρεπτικό και πιο γευστικό ελαιόλαδο που μπορείς να καταναλώσεις, και γι’ αυτό θεωρείται κορυφαίο διατροφικό προϊόν διεθνώς.
Θρεπτική Αξία Ελαίων
Στον παρακάτω πίνακα μπορείς να δεις τη θρεπτική αξία των πιο γνωστών ελαίων:
Είδος ελαίου
Ενέργεια (kcal)
Ολικά λιπαρά (g)
Κορεσμένα (g)
Μονοακόρεστα (g)
Πολυακόρεστα (g)
Βιταμίνη Ε (mg)
Παρατηρήσεις
Ελαιόλαδο (Extra Virgin)
884
100
13.8
73.0
10.5
14.4
Υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες & αντιοξειδωτικά.
Ηλιέλαιο
884
100
12.0
20.0
68.0
41.1
Πολύ πλούσιο σε βιταμίνη Ε, χαμηλό σε πολυφαινόλες.
Σογιέλαιο
884
100
15.7
22.8
57.7
8.2
Καλή πηγή Ω-6, αλλά χαμηλή σταθερότητα στο μαγείρεμα.
Κοκοφοινικέλαιο
862
100
82.5
6.3
1.7
0.2
Υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα — περιορισμένη χρήση.
Αραβοσιτέλαιο (Καλαμποκέλαιο)
884
100
12.9
24.7
58.9
14.3
Πλούσιο σε ω-6 λιπαρά, μέτρια θερμική αντοχή.
Έλαιο αβοκάντο
884
100
11.6
70.6
13.5
14.0
Παρόμοια σύνθεση με το ελαιόλαδο, υψηλή θερμική αντοχή.
Φοινικέλαιο (Palm oil)
884
100
49.3
37.0
9.3
15.9
Πλούσιο σε κορεσμένα, χαμηλή περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Όπως μπορείς να δεις στον παραπάνω πίνακα, παρότι τα περισσότερα έλαια έχουν παρόμοια θερμιδική αξία, η ποιότητα και το είδος των λιπαρών ποικίλλουν σημαντικά.
Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ξεχωρίζει για την υψηλή περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικές ουσίες, σε αντίθεση με έλαια όπως το κοκοφοινικέλαιο ή το φοινικέλαιο που είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά.
Από την άλλη, το ηλιέλαιο και το σογιέλαιο έχουν υψηλά επίπεδα πολυακόρεστων ω-6, τα οποία σε υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχουν προφλεγμονώδη δράση και να διαταράξουν την ισορροπία του οργανισμού.
Ελαιόλαδο και Γεύση
Στη γεύση, το ποιοτικό ελαιόλαδο είναι φρουτώδες, με ελαφριά πικράδα και ένα ευχάριστο κάψιμο στο λαιμό – χαρακτηριστικά που μαρτυρούν υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες. Επιπλέον, τα πιστοποιητικά ΠΟΠ/ΠΓΕ αποτελούν εγγύηση προέλευσης και ποιότητας.
Τα ελαιόλαδα που φέρουν τον χαρακτηρισμό ΠΟΠ/ΠΓΕ είναι:
Κάθε μία χαρίζει στο ελαιόλαδο ξεχωριστά χαρακτηριστικά σε γεύση, άρωμα και υφή. Μερικές από αυτές είναι:
Η Κορωνέικη, η πιο διαδεδομένη, δίνει ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας με πλούσια αρώματα και υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες.
Το Μανάκι, ιδιαίτερα δημοφιλές στην Αργολίδα, προσφέρει γλυκιά και απαλή γεύση, ιδανική για όσους προτιμούν πιο ήπια αρώματα.
Η Τσουνάτη (Αθηνολιά) στη Λακωνία χαρίζει φρουτώδη ελαιόλαδα με πολυπλοκότητα
Η Θρουμπολιά των νησιών προσφέρει ντελικάτα και αρωματικά λάδια με ξεχωριστή ταυτότητα.
Η διαφορετικότητα οφείλεται:
Στην ποικιλία της ελιάς (γενετικό υλικό)
Στο μικροκλίμα της περιοχής (έδαφος, ήλιος, υγρασία)
Στον τρόπο συγκομιδής και ελαιοποίησης (π.χ. ψυχρή έκθλιψη)
Αυτή η ποικιλία γεύσεων και αρωμάτων αποδεικνύει γιατί το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ξεχωρίζει διεθνώς.
Πώς διαφέρει ένα απλό ελαιόλαδο από ένα έξτρα παρθένο ελαιόλαδο;
Η διαφορά ανάμεσα στο απλό ελαιόλαδο και το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι ουσιαστική και σχετίζεται τόσο με τον τρόπο παραγωγής όσο και με τη διατροφική του αξία.
Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι το υψηλότερης ποιότητας ελαιόλαδο:
Παράγεται αποκλειστικά με μηχανική έκθλιψη, χωρίς χημική επεξεργασία, από ελιές που έχουν συλλεχθεί και επεξεργαστεί άμεσα.
Έχει οξύτητα κάτω από 0,8%, που αποτελεί δείκτη της φρεσκάδας και της ποιότητάς του.
Διατηρεί όλα τα φυσικά αντιοξειδωτικά, τις πολυφαινόλες και τα αρωματικά του συστατικά.
Έχει φρουτώδη γεύση, πλούσιο άρωμα και εξαιρετική θρεπτική αξία.
Αντίθετα, το απλό ελαιόλαδο:
Έχει υποστεί περισσότερη επεξεργασία ή ανάμειξη με άλλα έλαια για να διορθωθεί η γεύση ή η ποιότητα.
Έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και λιγότερα ευεργετικά στοιχεία.
Χρησιμοποιείται κυρίως για το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες, αλλά δεν προσφέρει το ίδιο διατροφικό όφελος.
Δεν είναι απλώς καλύτερη επιλογή γεύσης, αλλά και πραγματική επένδυση στην υγεία σου.
Κόστος και Ελαιόλαδο
Το κόστος του ελαιόλαδου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως:
η ποικιλία της ελιάς
η περιοχή παραγωγής
η μέθοδος συγκομιδής και επεξεργασίας
καθώς και η πιστοποίηση ποιότητας (ΠΟΠ ή ΠΓΕ).
Τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα με ΠΟΠ συχνά κοστίζουν περισσότερο λόγω του αυστηρού ελέγχου και της περιορισμένης παραγωγής, αλλά προσφέρουν εγγυημένη ποιότητα και χαρακτηριστική γεύση που συνδέεται με την προέλευσή τους.
Επιπλέον, το κόστος μπορεί να αυξηθεί όταν το ελαιόλαδο προέρχεται από βιολογική καλλιέργεια ή ειδικές, σπάνιες ποικιλίες. Καταναλωτικά, η τιμή συχνά αντικατοπτρίζει τόσο την ποιότητα όσο και την μοναδικότητα της γεύσης, καθιστώντας το ελαιόλαδο ένα προϊόν όπου η επιλογή αξίζει τη διαφοροποίηση από τα πιο οικονομικά, μαζικής παραγωγής ελαιόλαδα.
Ελαιόλαδο και Παγκοσμιοποίηση
Πριν 2 περίπου χρόνια (2023-2024), η τιμή του ελαιόλαδου αυξήθηκε απότομα. Αυτό οφειλόταν, κυρίως, στις σοβαρές πυρκαγιές που έπληξαν την Ισπανία, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως. Οι καταστροφές κατέστρεψαν μεγάλες εκτάσεις με ελαιώνες, μειώνοντας σημαντικά την παραγωγή. Σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, η προσφορά δεν μπόρεσε να καλύψει τις ανάγκες της αγοράς, οδηγώντας σε έντονη άνοδο της τιμής του προϊόντος.
Η Ελλάδα επηρεάστηκε έμμεσα, καθώς η μείωση της ισπανικής παραγωγής αύξησε τις διεθνείς τιμές, επηρεάζοντας τόσο τις εξαγωγές ελληνικού ελαιολάδου όσο και τις τιμές στην εγχώρια αγορά, με τους παραγωγούς να επωφελούνται εν μέρει από υψηλότερες τιμές, αλλά τους καταναλωτές να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος.
Πώς να αποθηκεύεις σωστά το Ελαιόλαδο;
Η σωστή αποθήκευση είναι κρίσιμη για να μην αλλοιωθεί το ελαιόλαδο και να μη χάσει τα θρεπτικά του στοιχεία:
Μακριά από το φως: Το φως οξειδώνει το ελαιόλαδο. Επιλέγουμε σκούρα γυάλινα μπουκάλια ή μεταλλικά δοχεία.
Σταθερή θερμοκρασία: Το ελαιόλαδο θέλει δροσερό μέρος (15–20°C), μακριά από κουζίνα ή φούρνο.
Αεροστεγές κλείσιμο: Ο αέρας οξειδώνει και “μπαγιατεύει” το ελαιόλαδο. Κλείνουμε πάντα καλά το καπάκι.
Όχι στο ψυγείο: Δεν χρειάζεται ψύξη. Το κρύο μπορεί να το θολώσει, χωρίς όμως να αλλοιώσει την ποιότητα.
Κατανάλωση εντός 12–18 μηνών: Το φρέσκο ελαιόλαδο είναι το πιο ωφέλιμο. Δεν χαλάει εύκολα, αλλά η γεύση και τα αντιοξειδωτικά μειώνονται με τον χρόνο.
Αν το φυλάς σωστά, παραμένει θρεπτικό και γευστικό για πολλούς μήνες.
Είναι ασφαλές το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στο μαγείρεμα;
Ναι, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι ασφαλές και υγιεινό ακόμη και στο μαγείρεμα. Αντίθετα με τον μύθο ότι “καίγεται” γρήγορα, το ελαιόλαδο έχει σημείο καπνού περίπου 190–210°C, θερμοκρασία αρκετά υψηλή για τις περισσότερες οικιακές χρήσεις (τηγάνισμα, σοτάρισμα, φούρνος).
Η σημασία της θερμοκρασίας του ελαιολάδου
Όταν ήμουν φοιτητής στο μάθημα Διασφάλισης Ποιότητας Τροφίμων με το Κο Κυρανά, ο οποίος ήταν Ομοτ. Καθηγητής του Τμήματος Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, κάναμε ένα πείραμα.
Τηγανίσαμε πατάτες σε διαφορετικά έλαια. Ενώ μετά το πρώτο τηγάνισμα όλες οι πατάτες είχαν ωραίο χρώμα, γεύση και άρωμα, στα επόμενα τηγανίσματα στα ίδια έλαια αντίστοιχα, το μόνο που άντεξε ήταν το ελαιόλαδο.
Ακόμα και στο 4ο τηγάνισμα στο ίδιο ελαιόλαδο που προσθέσαμε αρχικά, οι πατάτες διατήρησαν ωραίο χρώμα, γεύση και άρωμα, αναδεικνύοντας την αντοχή του.
Η υπεραξία του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου
Οι πολυφαινόλες του προσφέρουν σταθερότητα στο μαγείρεμα.
Μελέτες δείχνουν ότι το ελαιόλαδο είναι πιο ανθεκτικό στη θερμότητα από πολλά σπορέλαια, που οξειδώνονται πιο εύκολα.
Η γεύση του αναδεικνύει τα πιάτα και προσφέρει αντιοξειδωτικά ακόμη και μετά το μαγείρεμα.
Επιχειρηματικότητα
Επίκαιρα Πρόσωπα
Επιχειρηματικότητα
Lifestyle
Αυτοκίνητο
Διατροφή
Προϊόντα
Μόδα