Φαγητό και Αγιουρβέδα (Dr. Laksmanapai, Arathy)

Κύριος στόχος της Αγιουρβέδα αποτελεί τη διατήρηση της υγείας και την αποτροπή οποιασδήποτε ασθένειας. Σύμφωνα με την Αγιουρβέδα, το ανθρώπινο σώμα είναι μια ισορροπία τριών στοιχείων (“Tri-doshas त्रिदोष” – “Vata”, “Pita” και “Kapha”), τα οποία στοχεύουν στη διατήρηση της υγείας. Τυχόν εξωτερικοί παράγοντες, δραστηριότητες και τρόφιμα που επηρεάζουν το μυαλό, διαταράσσουν την εν λόγω ισορροπία και κατ΄επέκταση την υγεία.

Δεδομένου ότι οι τροφές που καταναλώνουμε, έχουν άμεσο αντίκτυπο στο μυαλό μας, η Αγιουρβέδα δίνει μεγάλη σημασία στο φαγητό – “Annam Brahma” – θεωρώντας ότι το φαγητό είναι θεϊκό. Το φαγητό αποτελεί έναν από τους τρεις πυλώνες της ζωής (οι άλλοι δύο είναι ο ύπνος και η αγαμία (αποχή από το σεξ)). Όταν μιλάμε για φαγητό, περιλαμβάνονται όχι μόνο η ποικιλία ή η γεύση του φαγητού, αλλά και άλλες πτυχές όπως

1. i) το πότε τρώτε – Η Αγιουρβέδα υποστηρίζει ότι είναι καλύτερο να τρώτε εντός τριών ωρών από το μαγείρεμα. Επίσης, είναι καλύτερο να μην τρώτε αργά το βράδυ.
2. ii) το πώς να φάτε – Όταν τρώτε, πρέπει να κάθεστε σε σωστή στάση, σε ένα άνετο περιβάλλον, ενώ δεν πρέπει να αποσπάται η προσοχή σας. Αυτό κάνει το φαγητό ευχάριστο για το σώμα και το μυαλό.

iii) η επεξεργασία των τροφίμων – Η αρετή της τροφής εξαρτάται από την κατάστασή της – δηλαδή εάν είναι ωμή ή επεξεργασμένη. Για παράδειγμα, ένα ακατέργαστο μάνγκο έχει διαφορετική δραστικότητα από εκείνη ενός ώριμου μάνγκο και αποκτά διαφορετικές ιδιότητες όταν υφίσταται επεξεργασία με αλάτι ή όταν είναι αποξηραμένο.

1. iv) οι συνθήκες κάτω από τις οποίες καλλιεργείται το φαγητό – Οι κλιματολογικές συνθήκες στις οποίες καλλιεργείται το φαγητό έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην ποιότητά του. Η συγκομιδή πρέπει να πραγματοποιηθεί σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή – όταν έχουν ωριμάσει πλήρως ή μερικώς. Όλοι αυτοί οι παράγοντες επηρεάζουν τις θρεπτικές και θεραπευτικές ιδιότητες των τροφών.

Όλες οι παραπάνω πτυχές επηρεάζουν την ποιότητα των τροφίμων και κατ΄ επέκταση και την υγεία. Η συναισθηματική υγεία του ανθρώπου έχει επίσης μεγάλη σημασία.

Το φαγητό που τρώμε έχει σημαντικό αντίκτυπο στη διάθεσή μας. Λέγεται ότι η φύση του νου και των συναισθημάτων μας επηρεάζεται από την τροφή που τρώμε. Αυτό εξηγεί μια από τις πολλές ταξινομήσεις των τροφίμων στην Αγιουρβέδα, δηλαδή το “Sathwika”. “Rajasika” και “Tamasika”.

1. i) Το φαγητό “Sathwika” – φρέσκο, εποχιακό και εύπεπτο – τρέφει το σώμα και το μυαλό.
2. ii) Το φαγητό “Rajasika” – πικάντικο και έχει υπερβολική γεύση ξινή, αλμυρή ή πικρή – διεγείρει το σώμα και το μυαλό.

iii) Το φαγητό “Tamasika” – βαρύ, όχι φρέσκο και δύσπεπτο – είναι ληθαργικό για το σώμα και το μυαλό.

Ταυτόχρονα, ο νους παίζει σημαντικό ρόλο στην πέψη. Όταν το μυαλό αποδυναμώνεται/χαλάει από σκέψεις, επηρεάζει την πέψη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα  αποτελεί η παχυσαρκία που οφείλεται σε συναισθηματική υπερκατανάλωση τροφής. Εάν δεν προσέχουμε τι τρώμε, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση τροφής ή υποσιτισμό, το οποίο με τη σειρά του μπορεί να επιφέρει διάφορες ασθένειες.

Ως εκ τούτου, είναι πάντα σημαντικό να διατηρείτε το μυαλό υγιές τρώγοντας το σωστό φαγητό και διατηρώντας μια υγιή ρουτίνα. Με τον τρόπο αυτό, τα τρία στοιχεία (“Tri-doshas त्रिदोष“) θα είναι ισορροπημένα και θα φέρνουν αρμονία στο σώμα. Όταν το σώμα είναι σε αρμονία με τον εαυτό και τη φύση, ο νους λειτουργεί σωστά και κατά συνέπεια επιτυγχάνεται σωματική, κοινωνική και πνευματική υγεία. Ακόμη και μικρές διαταραχές στο μυαλό επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και προκαλούν ασθένειες. 

Μπορούμε να προσπαθήσουμε να είμαστε σωματικά, ψυχικά και κοινωνικά υγιείς, τρώγοντας σωστά, διατηρώντας μια καθημερινή ρουτίνα και κάνοντας γυμναστική ανελλιπώς.

Άννα Τραυλού, Καθηγήτρια Γερμανικών και Coach επικοινωνίας