Υγεία

Εξωσωματική Γονιμοποίηση IVF

Η εξωσωματική γονιμοποίηση εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις υπογονιμότητας, που άλλες απλούστερες μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής απέτυχαν.

Ειδικότερα, σε προβλήματα ανδρικής υπογονιμότητας, η εξωσωματική γονιμοποίηση με τη μέθοδο της μικρογονιμοποίησης «ICSI» (IntraCytoplasmic Sperm Injection) σε συνδυασμό με τις μεθόδους βιοψίας όρχεως TESE – FNA (Testicular Sperm Extraction – Fine Needle Aspiration) αποτελούν τη μοναδική επιλογή για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ

Ανδρικός παράγοντας

Διαταραχές παραμέτρων σπέρματος

Γυναικείος παράγοντας

Πρόβλημα βατότητας σαλπίγγων

Διαταραχές ωοθυλακιορρηξίας

Ενδομητρίωση

Ανεξήγητη υπογονιμότητα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ

Πριν την έναρξη μιας προσπάθειας εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν από το ζευγάρι οι ακόλουθες εξετάσεις:

Για τη γυναίκα:

Anti-TPO, anti-TG

AMH: αντιμυλλέριαν ορμόνη (Έμμεσος δείκτης του επιπέδου της ωοθηκικής επάρκειας σε ωάρια και εκτίμησης της αποτελεσματικότητας της ορμονικής διέγερσης των ωοθηκών.

Ορμονικός έλεγχος αναπαραγωγικού άξονα και θυρεοειδούς (FSH, LH, E2, Prolactin, TSH, PRG, Testo, DHEA-S, Τ3, Τ4,

Υστεροσαλπιγγογραφία

Γυναικολογικό Υπερηχογράφημα (εκτίμηση ανατομίας μήτρας και ωοθηκών)

Τέστ εμβρυομεταφοράς. (Σε περιπτώσεις στενού ή παραμορφωμένου τραχηλικού αυλού συστήνεται διαστολή του τραχήλου)

Υστεροσκόπηση (όπου ενδείκνυται)

Γενικές αναλύσεις αίματος και ούρων

Ομάδα αίματος – Rhesus

Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης για αποκλεισμό της μεσογειακής αναιμίας κ.α.

Λοιμώδη νοσήματα (Ηπατίτιδα Β και C, HIV, Σύφιλη)

Εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου (Μυκόπλασμα, Xλαμύδια, CMV, Tοξόπλασμα, Έρπητας ΙΙ, Ερυθρά)

Για τον άνδρα:

Σπερμοδιάγραμμα και καλλιέργεια σπέρματος

Γενικές αναλύσεις αίματος

Ομάδα αίματος – Rhesus

Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης για αποκλεισμό της μεσογειακής αναιμίας κ.α,

Λοιμώδη νοσήματα (Ηπατίτιδα Β και C, HIV, Σύφιλη)

Σε περιπτώσεις μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας ή σοβαρής ολιγοασθενοσπερμίας, με συγκέντρωση

σπερματοζωαρίων μικρότερη των 5 εκατομμυρίων ανά ml, συστήνονται επιπλέον διαγνωστικές εξετάσεις:

Έλεγχος για κυστική ίνωση

Έλεγχος για μικροελλείψεις του Y χρωμοσώματος

Καρυότυπος για αποκλεισμό αριθμητικών ή δομικών ανωμαλιών των χρωμοσωμάτων

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Φυσικός κύκλος

Ήπια διέγερση ωοθηκών-πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας

Ελεγχόμενη διέγερση ωοθηκών πολλαπλής ωοθυλακιορρηξίας

Μακρύ πρωτόκολλο αγωνιστή

Βραχύ πρωτόκολλο ανταγωνιστή

IVM (in vitro maturation)

Στάδια της εξωσωματικής γονιμοποίησης:

Ελεγχόμενη ορμονική διέγερση των ωοθηκών

Λήψη ωαρίων, επεξεργασία δείγματος σπέρματος

Γονιμοποίηση ωαρίων

Καλλιέργεια εμβρύων

Ενδομήτρια μεταφορά εμβρύων

Κρυοσυντήρηση εμβρύων

ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΓΙΑ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑ

Κάθε γυναίκα, από τη γέννησή της έχει ήδη στις ωοθήκες της το σύνολο των ωαρίων που πρόκειται

να χρησιμοποιήσει στη διάρκεια της ζωής της και είναι περίπου 1 εκατομμύριο. Από την ημέρα της γέννησης αρχίζει η κατανάλωση των ωαρίων, που καθορίζεται από το γονίδιο το οποίο υπάρχει στο χρωμόσωμα Χ και δεν διακόπτεται παρά μόνον στη διάρκεια εγκυμοσύνης. Έτσι, η γυναίκα καταναλώνει 750 – 1.000 ωάρια κάθε μήνα από τα οποία στους γόνιμους κύκλους θα ωριμάζουν 1-2. Τα υπόλοιπα θα καταστρέφονται. Συνεπώς, όταν αρχίζει η εμμηνορρυσία της γυναίκας θα μείνουν προς κατανάλωση περίπου 400.000 ωάρια και η μέση γυναίκα είναι προγραμματισμένη στη διάρκεια της ζωής της, να κάνει περίπου 400 – 450 εμμηνορρυσιακούς κύκλους. Ο αριθμός των πρώιμων ωαρίων που μπαίνουν σε φάση ωρίμανσης είναι, περίπου, 1000 ανά κύκλο. Τελικά, μόνο 1 ή 2 από αυτά θα φθάσουν στην ωοθυλακιορρηξία κατά την τελική φάση της ωρίμανσης. Τα υπόλοιπα θα γίνουν άτρητα ωοθυλάκια και θα καταστραφούν από τον οργανισμό.

Στόχος της ελεγχόμενης ορμονικής διέγερσης των ωοθηκών είναι η ωρίμανση περισσοτέρων του ενός ή δύο ωαρίων ανά κύκλο. Για το σκοπό αυτό είναι απαραίτητη η χορήγηση γοναδοτρόφων ορμονών (FSH και LH) σε συνδυασμό με GnRH αγωνιστές (μακρύ πρωτόκολλο) ή GnRH ανταγωνιστές (βραχύ πρωτόκολλο) σε ενέσιμη μορφή, υποδόρια ή ενδομυϊκά. Σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει την «απάντηση» μιας ωοθήκης στην χορηγούμενη αγωγή, δηλαδή τον αριθμό των ωαρίων που θα ωριμάσουν, είναι η ηλικία της γυναίκας.

Η ορμονική διέγερση με χρήση γοναδοτροφινών συνήθως διαρκεί 9-12 ημέρες με στόχο τη δημιουργία πολλών ώριμων ωαρίων. Η έναρξη της χορήγησης γίνεται την 2η -3η ημέρα του κύκλου, αφού προηγουμένως η γυναίκα υποβληθεί σε αιματολογικό και υπερηχογραφικό έλεγχο του ενδομητρίου και των ωοθηκών προκειμένου να αποκλειστεί η παρουσία κύστεων στις ωοθήκες. Η δόση των γοναδοτροφινών εξατομικεύεται κάθε 3-4 ημέρες που γίνεται επανέλεγχος με αιματολογικές εξετάσεις και υπερηχογραφικό έλεγχο των ωοθηκών και της μήτρας ώστε η χορηγούμενη δόση να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την ανταπόκριση των ωοθηκών και των ευρημάτων του ελέγχου. Ώριμα προς λήψη θεωρούνται τα ωοθυλάκια το μέγεθος των οποίων είναι μεγαλύτερο των 18mm σε μεικτή διάμετρο, οπότε και χορηγείται η ορμόνη χοριακή γοναδοτροπίνη hCG προκειμένου να προκληθεί η τελική ωρίμανση των ωοθυλακίων, που 32-36 ώρες μετά θα οδηγήσει στην συλλογή των ωαρίων λίγο πριν συμβεί η αυτόματη ωοθυλακιορρηξία.

Για να προληφθεί η πρώιμη ρήξη των ωοθυλακίων και η απώλεια των ωαρίων, λόγω της ορμονικής διέγερσης, χορηγούνται οι αγωνιστές και οι ανταγωνιστές που αναστέλλουν την έκκριση των ορμονών της υπόφυσης του εγκεφάλου (FSH, LH) και επιτρέπουν την σταδιακή αύξηση των ωοθυλακίων μέχρι την τελική τους ωρίμανση χωρίς το φόβο της πρώιμης ωχρινοποίησης και απώλειας των ωοθυλακίων. Η διαφορά είναι ότι οι GnRH αγωνιστές χορηγούνται καθημερινά από την 20η ημέρα του προηγούμενου κύκλου από αυτόν της διέγερσης και συνεχίζουν μέχρι τη χορήγηση της hCG (μακρύ πρωτόκολλο), ενώ αντίθετα οι GnRH ανταγωνιστές χορηγούνται την 6^η ημέρα μετά την έναρξη της διέγερσης με γοναδοτροφίνες μέχρι την ημέρα χορήγησης της hCG (βραχύ πρωτόκολλο). Τα δύο πρωτόκολλα φαίνεται να έχουν το ίδιο ποσοστό εγκυμοσύνης ανά προσπάθεια, ενώ εκείνο του ανταγωνιστή πλεονεκτεί στο ότι χορηγούνται λιγότερες ενέσεις, ενώ μας δίνει τη δυνατότητα περισσότερων χειρισμών για την αποτροπή του συνδρόμου υπερδιέγερσης των ωοθηκών.

ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ

Για την αναρρόφηση των ωαρίων δεν απαιτείται γενική αναισθησία. Ο αναισθησιολόγος χορηγεί ενδοφλέβια ελαφρύ αναισθητικό (μέθη) ενώ, ο γυναικολόγος χορηγεί τοπική αναλγησία με ξυλοκαΐνη στην περιοχή του τραχήλου της μήτρας.. Η λήψη των ωαρίων από την ωοθήκη γίνεται διακολπικά με τη βοήθεια της κολπικής κεφαλής υπερηχογράφου που διαθέτει οδηγό μέσω του οποίου διέρχεται ειδική βελόνη ωοληψίας διαμέτρου 17G και η οποία οδηγείται στο ωοθυλάκιο, διαπερνώντας το κολπικό τοίχωμα Με την ειδική βελόνη πραγματοποιείται η αναρρόφηση του περιεχόμενου του ωοθυλακίου. Το ωοθυλακικό υγρό που αναρροφάται, ελέγχεται άμεσα από τους εμβρυολόγους, για την ανεύρεση ωαρίων.

Η μέση διάρκεια της διαδικασίας αυτής είναι περίπου 10-15 λεπτά, με το πέρας της οποίας η γυναίκα μεταφέρεται στο κρεβάτι της όπου και παραμένει για μία περίπου ώρα, για ανάπαυση και παρακολούθηση. Ακολουθεί λεπτομερής ενημέρωση του ζευγαριού από το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό του κέντρου μας, τόσο για τον αριθμό και την ποιότητα των ωαρίων που ελήφθησαν, όσο και για τη φαρμακευτική αγωγή που θα ακολουθήσει η γυναίκα στη συνέχεια. Μετά την ενημέρωση το ζευγάρι μπορεί να αναχωρήσει για το σπίτι του.

Τα ωάρια που αναρροφώνται τοποθετούνται σε τρυβλία με ειδικά θρεπτικά υλικά εντός ειδικού κλιβάνου καλλιέργειας όπου παραμένουν για 4-6 ώρες, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες μεταβολικές τους διεργασίες και να καταστούν έτοιμα προς γονιμοποίηση.

ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

Το δείγμα του σπέρματος που συλλέγεται με αυνανισμό την ημέρα της ωοληψίας, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του εργαστηρίου, υφίσταται ειδική επεξεργασία με στόχο την βελτίωση της συγκέντρωσης, της κινητικότητας των σπερματοζωαρίων καθώς και την απαλλαγή από τυχόν τοξικές ουσίες. Αρχικά, το δείγμα υποβάλλεται σε φυγοκέντρηση και στη συνέχεια στην τεχνική της διαβαθμισμένης πυκνότητας (Percoll), ώστε να επιλεγούν τα καλύτερα από άποψη βιωσιμότητας και κινητικότητας σπερματοζωάρια.

Εναλλακτικά, υπάρχει η δυνατότητα χρησιμοποίησης κρυοσυντηρημένου δείγματος σπέρματος του συζύγου, το οποίο έχει συλλεχθεί σε προγενέστερο χρόνο (μόνο σε ειδικές περιπτώσεις).

Σε περιπτώσεις αζωοσπερμίας γίνεται βιοψία των όρχεων με τη μέθοδο FNA (βιοψία με λεπτή βελόνα) ή TESE (ανοικτή ιστική βιοψία), υπό τοπική αναλγησία και ελαφρά αναισθησία (μέθη). Στο υλικό της βιοψίας αναζητείται η ύπαρξη άωρων ή ώριμων σπερματοζωαρίων, ώστε να χρησιμοποιηθούν για τη γονιμοποίηση των ωαρίων.

Το εργαστήριο μας ήταν από τα πρώτα κέντρα στον κόσμο που χρησιμοποίησαν άωρες μορφές σπερματοζωαρίων (σπερματίδες) και πέτυχε τη γέννηση του 4ου παιδιού στον κόσμο από σπερματίδα. Τα αποτελέσματα αυτά δημοσιεύθηκαν στο Ιατρικό περιοδικό Human Reproduction.

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Η τεχνική της γονιμοποίησης που εφαρμόζεται εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του δείγματος του σπέρματος (συγκέντρωση, κινητικότητα, μορφολογία), από τον αριθμό των ωαρίων που ελήφθησαν και από το αναπαραγωγικό ιστορικό του ζευγαριού. Οι δύο τεχνικές που εφαρμόζονται είναι η κλασική IVF και η μικρογονιμοποίηση (ICSI).

Γονιμοποίηση με τη συμβατική μέθοδο – κλασσική IVF

Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που οι τιμές όλων των παραμέτρων του σπέρματος (συγκέντρωση, κινητικότητα, μορφολογία) βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα. Στη μέθοδο αυτή τα ωάρια καλλιεργούνται μαζί με μερικές εκατοντάδες χιλιάδες σπερματοζωαρίων για όλη τη νύχτα.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε τα κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης IAKENTRO στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα.

Υγεία

Θυρεοειδεκτομή για οριστική απαλλαγή από τον καρκίνο του θυρεοειδούς!

Η θυρεοειδεκτομή είναι η χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα και συστήνεται όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν καταφέρνει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, είτε αυτό είναι λειτουργικό, μορφολογικό ή συνδυαστικό. Επίσης, προτείνεται όταν υπάρχουν ή επίκεινται πιεστικά φαινόμενα προς γειτονικά ανατομικά στοιχεία, όπως ο οισοφάγος, η τραχεία και τα λαρυγγικά νεύρα, καθώς και όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας. Η έγκαιρη αντιμετώπιση έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή οι παθήσεις του θυρεοειδούς μπορεί να εξελίσσονται ύπουλα και χωρίς σαφή συμπτώματα, ενώ η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση του προβλήματος. Η επέμβαση διαρκεί 1-1½ ώρα και πραγματοποιείται με γενική αναισθησία και με τεχνολογίες όπως ραδιοσυχνότητες και υπερηχητικές ακτίνες, ώστε να διασφαλίζεται η λειτουργικότητα και να επιτυγχάνεται άριστο αισθητικό αποτέλεσμα. Επίσης, η διασφάλιση της ομιλίας του ασθενούς επιτυγχάνεται με τη χρήση νευροδιεγέρτη, ενώ η δεύτερη επιβεβαίωση της ακεραιότητας φωνητικών χορδών επιτυγχάνεται με βιντεοσκοπικό monitoring κατά την αποσωλήνωση και αφύπνιση του ασθενούς.

Ευάγγελος Καρβούνης, ο βραβευμένος χειρουργός ενδοκρινών αδένων!

Ο Ευάγγελος Καρβούνης χειρουργός ενδοκρινών αδένων, ξεχωρίζει για την εξειδίκευσή του στη χειρουργική θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών αδένων, την πολυετή εμπειρία του σε εξειδικευμένες μονάδες της Μεγάλης Βρετανίας και τη χρήση υπερσύγχρονων και πρωτοποριακών τεχνικών. Πιο συγκεκριμένα, ο ίδιος εφαρμόζει ασφαλή και ανθρωποκεντρική προσέγγιση, με μονοήμερη νοσηλεία, κανονική ομιλία αμέσως μετά την αφύπνιση, χωρίς σωληνάκια και πόνο και με ταχεία επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες. Εάν, λοιπόν, αναζητάτε εξειδικευμένη χειρουργική αντιμετώπιση του θυρεοειδούς, ο Ευάγγελος Καρβούνης παρουσιάζεται ως μία σύγχρονη επιλογή με επιστημονικό κύρος και εμπειρία. Διδάκτωρτης Ιατρικής Σχολής Αθηνών και Fellow του American College of Surgeons, εργάζεται ως Διευθυντής Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων στην Ευρωκλινική Αθηνών. Επισκεφθείτε σήμερα το endocrinesurgeon.gr, προγραμματίστε το ραντεβού σας και συζητήστε την κατάλληλη θεραπευτική λύση για την περίπτωσή σας.

Υγεία

Αιμορροΐδες: Γιατί δεν Πρέπει να Αγνοούνται και Ποιες Είναι οι Σύγχρονες Επιλογές Θεραπείας

Οι αιμορροΐδες αποτελούν μία από τις πιο συχνές παθήσεις της περιοχής του πρωκτού, επηρεάζοντας άνδρες και γυναίκες κάθε ηλικίας. Παρότι πολλοί διστάζουν να μιλήσουν για τα ενοχλήματα που προκαλούν, η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να προλάβει την επιδείνωση των συμπτωμάτων και να οδηγήσει σε αποτελεσματική αντιμετώπιση.

Η αιμορροϊδοπάθεια μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα, όμως σήμερα υπάρχουν σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές που προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Πότε οι Αιμορροΐδες Χρειάζονται Ιατρική Αξιολόγηση;

Αν αναρωτιέστε τι είναι οι αιμορροΐδες, πρόκειται για φυσιολογικούς αγγειακούς σχηματισμούς στο τελικό τμήμα του ορθού, οι οποίοι συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του πρωκτού. Όταν όμως διογκώνονται ή φλεγμαίνουν, εμφανίζεται η αιμορροϊδοπάθεια, η οποία μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσφορία.

Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν αιμορραγία κατά την αφόδευση, πόνο, κνησμό, αίσθημα καύσου και την παρουσία ενός μικρού οιδήματος στην περιοχή του πρωκτού. Επειδή παρόμοια συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται και με άλλες παθήσεις, η εξέταση από ειδικό είναι απαραίτητη για τη σωστή διάγνωση.

Εσωτερικές ή Εξωτερικές Αιμορροΐδες; Η Κατάλληλη Θεραπεία για Κάθε Περίπτωση

Οι εσωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται μέσα στον πρωκτικό σωλήνα και στα αρχικά στάδια συνήθως εκδηλώνονται με ανώδυνη αιμορραγία. Αντίθετα, οι εξωτερικές αιμορροΐδες αναπτύσσονται γύρω από τον πρωκτό και συχνά συνοδεύονται από πόνο, οίδημα ή ακόμη και θρόμβωση.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της πάθησης και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Στα αρχικά στάδια μπορεί να αρκούν συντηρητικά μέτρα, όπως η αύξηση των φυτικών ινών, η καλή ενυδάτωση και η φαρμακευτική αγωγή. Όταν όμως η συμπτωματολογία επιμένει ή είναι πιο προχωρημένη, η χειρουργική αντιμετώπιση προσφέρει οριστική λύση με σύγχρονες τεχνικές που επιτρέπουν ταχύτερη αποκατάσταση.

Εξατομικευμένη Αντιμετώπιση με Στόχο τη Γρήγορη Αποκατάσταση

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας δεν βασίζεται μόνο στο στάδιο της πάθησης, αλλά και στις ανάγκες, το ιστορικό και την καθημερινότητα κάθε ασθενούς. Για τον λόγο αυτό, η εξατομικευμένη προσέγγιση αποτελεί βασικό παράγοντα για ένα επιτυχημένο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Ο Δρ. Ανδρέας Κατράκης, εξειδικευμένος γενικός χειρουργός στην Αθήνα, διαθέτει εμπειρία στη χειρουργική αντιμετώπιση και τη διάγνωση της αιμορροϊδοπάθειας, εφαρμόζοντας σύγχρονες τεχνικές με στόχο την αποτελεσματική θεραπεία, τη μείωση της μετεγχειρητικής δυσφορίας και την ταχύτερη επιστροφή του ασθενούς στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Υγεία

Υδροκέφαλος: Συμπτώματα, διαφορετικοί τύποι και σύγχρονες επιλογές αντιμετώπισης

Ο υδροκέφαλος είναι μια νευρολογική κατάσταση που σχετίζεται με τη διαταραχή της φυσιολογικής κυκλοφορίας του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Αν και ο όρος συχνά συνδέεται με τη βρεφική ή παιδική ηλικία, η υδροκεφαλία μπορεί να εμφανιστεί και σε ενήλικες ή ηλικιωμένους, προκαλώντας συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα και τη νευρολογική λειτουργία.

Η έγκαιρη αναγνώριση της αιτίας και του τύπου του υδροκεφάλου είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η θεραπευτική προσέγγιση διαφέρει ανάλογα με τον μηχανισμό που εμποδίζει τη φυσιολογική κυκλοφορία ή απορρόφηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Τι είναι ο υδροκέφαλος;

Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό παράγεται και κυκλοφορεί φυσιολογικά μέσα στις κοιλίες του εγκεφάλου και γύρω από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Συμβάλλει στην προστασία του κεντρικού νευρικού συστήματος και στη διατήρηση ενός σταθερού περιβάλλοντος για τη λειτουργία του.

Όταν η φυσιολογική ροή ή απορρόφηση του υγρού διαταράσσεται, μπορεί να προκληθεί συσσώρευσή του στις κοιλίες του εγκεφάλου. Οι κοιλίες διευρύνονται και, ανάλογα με την αιτία και την ταχύτητα εξέλιξης, μπορεί να επηρεαστεί η λειτουργία του εγκεφάλου.

Ο υδροκέφαλος δεν αποτελεί μία ενιαία πάθηση. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και διαφορετική κλινική εικόνα.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;

Τα συμπτώματα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ηλικία του ασθενούς και την ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η υδροκεφαλία.

Στους ενήλικες μπορεί να εμφανιστούν:

πονοκέφαλος
ναυτία ή έμετος
διαταραχές της ισορροπίας
δυσκολία στη βάδιση
υπνηλία
διαταραχές της όρασης
προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης

Σε οξείες καταστάσεις, η νευρολογική εικόνα μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα και να απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.

Τι είναι ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης;

Ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης εμφανίζεται κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες και παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, επειδή τα συμπτώματά του μπορεί αρχικά να αποδοθούν στη γήρανση ή σε άλλες νευρολογικές παθήσεις.

Η κλασική κλινική εικόνα περιλαμβάνει τρεις βασικές διαταραχές:

δυσκολία στη βάδιση
έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών
διαταραχές στον έλεγχο της ούρησης

Η διαταραχή της βάδισης αποτελεί συχνά ένα από τα πρώτα συμπτώματα. Ο ασθενής μπορεί να κάνει μικρά βήματα, να αισθάνεται ότι τα πόδια του «κολλούν» στο έδαφος ή να παρουσιάζει αστάθεια.

Η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική, καθώς σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων.

Τι είναι ο αποφρακτικός υδροκέφαλος;

Ο αποφρακτικός υδροκέφαλος προκαλείται όταν υπάρχει μηχανικό εμπόδιο στη φυσιολογική ροή του εγκεφαλονωτιαίου υγρού μέσα στο κοιλιακό σύστημα του εγκεφάλου.

Η απόφραξη μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικές αιτίες, όπως όγκους, κύστεις ή ανατομικές στενώσεις σε συγκεκριμένα σημεία της κυκλοφορίας του υγρού.

Η συσσώρευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού πριν από το σημείο της απόφραξης μπορεί να προκαλέσει αύξηση της ενδοκράνιας πίεσης και εμφάνιση έντονων νευρολογικών συμπτωμάτων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξέλιξη μπορεί να είναι ταχεία και να απαιτεί επείγουσα νευροχειρουργική παρέμβαση.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται στη νευρολογική εξέταση και στις απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου.

Η αξονική και η μαγνητική τομογραφία μπορούν να αναδείξουν τη διάταση των κοιλιών και να βοηθήσουν στον εντοπισμό πιθανής αιτίας απόφραξης.

Στον υδροκέφαλο φυσιολογικής πίεσης μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες διαγνωστικές δοκιμασίες, ώστε να αξιολογηθεί εάν ο ασθενής είναι πιθανό να ωφεληθεί από χειρουργική θεραπεία.

Πώς αντιμετωπίζεται ο υδροκέφαλος;

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και την αιτία της υδροκεφαλίας.

Μία συχνή χειρουργική επιλογή είναι η τοποθέτηση συστήματος παροχέτευσης, γνωστού ως βαλβίδα ή shunt. Το σύστημα μεταφέρει το πλεονάζον εγκεφαλονωτιαίο υγρό από τις κοιλίες του εγκεφάλου σε άλλο σημείο του σώματος, συνήθως στην κοιλιακή χώρα, όπου μπορεί να απορροφηθεί.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις αποφρακτικού υδροκεφάλου μπορεί να πραγματοποιηθεί ενδοσκοπική τρίτη κοιλιοστομία. Μέσω μιας ελάχιστα επεμβατικής ενδοσκοπικής τεχνικής δημιουργείται μια νέα οδός κυκλοφορίας του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, παρακάμπτοντας το σημείο της απόφραξης.

Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου βασίζεται στην αιτία, την ανατομία του κοιλιακού συστήματος και τη συνολική κατάσταση του ασθενούς.

Η σωστή διάγνωση καθορίζει τη θεραπεία

Ο υδροκέφαλος μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικά συμπτώματα και να οφείλεται σε πολλούς διαφορετικούς μηχανισμούς. Για τον λόγο αυτό, η εξειδικευμένη νευροχειρουργική αξιολόγηση είναι απαραίτητη για τον σωστό σχεδιασμό της αντιμετώπισης.

Ο Νευροχειρουργός Δρ. Ευστάθιος Σαμαράς ασχολείται με τη διάγνωση και τη χειρουργική θεραπεία παθήσεων του εγκεφάλου, εφαρμόζοντας σύγχρονες μικροχειρουργικές και ενδοσκοπικές τεχνικές. Μέσα από το samaras-nevroxeirourgos.gr, παρέχεται εξειδικευμένη ενημέρωση για τον υδροκέφαλο και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, με κάθε περιστατικό να αξιολογείται εξατομικευμένα βάσει των κλινικών και απεικονιστικών ευρημάτων.