Connect with us

Υγεία

Εξωσωματική Γονιμοποίηση IVF

Η εξωσωματική γονιμοποίηση εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις υπογονιμότητας, που άλλες απλούστερες μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής απέτυχαν.

Ειδικότερα, σε προβλήματα ανδρικής υπογονιμότητας, η εξωσωματική γονιμοποίηση με τη μέθοδο της μικρογονιμοποίησης «ICSI» (IntraCytoplasmic Sperm Injection) σε συνδυασμό με τις μεθόδους βιοψίας όρχεως TESE – FNA (Testicular Sperm Extraction – Fine Needle Aspiration) αποτελούν τη μοναδική επιλογή για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ

Ανδρικός παράγοντας

Διαταραχές παραμέτρων σπέρματος

Γυναικείος παράγοντας

Πρόβλημα βατότητας σαλπίγγων

Διαταραχές ωοθυλακιορρηξίας

Ενδομητρίωση

Ανεξήγητη υπογονιμότητα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ  ΕΛΕΓΧΟΣ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ

Πριν την έναρξη μιας προσπάθειας εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι απαραίτητο να πραγματοποιηθούν από το ζευγάρι οι ακόλουθες εξετάσεις:

Για τη γυναίκα:

Anti-TPO, anti-TG

AMH: αντιμυλλέριαν ορμόνη (Έμμεσος δείκτης του επιπέδου της ωοθηκικής επάρκειας σε ωάρια και εκτίμησης της αποτελεσματικότητας της ορμονικής διέγερσης των ωοθηκών.

Ορμονικός έλεγχος αναπαραγωγικού άξονα και θυρεοειδούς (FSH, LH, E2, Prolactin, TSH, PRG, Testo, DHEA-S, Τ3, Τ4,

Υστεροσαλπιγγογραφία

Γυναικολογικό Υπερηχογράφημα (εκτίμηση ανατομίας μήτρας και ωοθηκών)

Τέστ εμβρυομεταφοράς. (Σε περιπτώσεις στενού ή παραμορφωμένου τραχηλικού αυλού συστήνεται διαστολή του τραχήλου)

Υστεροσκόπηση (όπου ενδείκνυται)

Γενικές αναλύσεις αίματος και ούρων

Ομάδα αίματος – Rhesus

Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης για αποκλεισμό της μεσογειακής αναιμίας κ.α.

Λοιμώδη νοσήματα (Ηπατίτιδα Β και C, HIV, Σύφιλη)

Εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου (Μυκόπλασμα, Xλαμύδια, CMV, Tοξόπλασμα, Έρπητας ΙΙ, Ερυθρά)

Για τον άνδρα:

Σπερμοδιάγραμμα και καλλιέργεια σπέρματος

Γενικές αναλύσεις αίματος

Ομάδα αίματος – Rhesus

Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης για αποκλεισμό της μεσογειακής αναιμίας κ.α,

Λοιμώδη νοσήματα (Ηπατίτιδα Β και C, HIV, Σύφιλη)

Σε περιπτώσεις μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας ή σοβαρής ολιγοασθενοσπερμίας, με συγκέντρωση

σπερματοζωαρίων μικρότερη των 5 εκατομμυρίων ανά ml, συστήνονται επιπλέον διαγνωστικές εξετάσεις:

Έλεγχος για κυστική ίνωση

Έλεγχος για μικροελλείψεις του Y χρωμοσώματος

Καρυότυπος για αποκλεισμό αριθμητικών ή δομικών ανωμαλιών των χρωμοσωμάτων

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΔΙΕΓΕΡΣΗΣ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Φυσικός κύκλος

Ήπια διέγερση ωοθηκών-πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας

Ελεγχόμενη διέγερση ωοθηκών πολλαπλής ωοθυλακιορρηξίας

Μακρύ πρωτόκολλο αγωνιστή

Βραχύ πρωτόκολλο ανταγωνιστή

IVM (in vitro maturation)

Στάδια της εξωσωματικής γονιμοποίησης:

Ελεγχόμενη ορμονική διέγερση των ωοθηκών

Λήψη ωαρίων, επεξεργασία δείγματος σπέρματος

Γονιμοποίηση ωαρίων

Καλλιέργεια εμβρύων

Ενδομήτρια μεταφορά εμβρύων

Κρυοσυντήρηση εμβρύων

ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΓΙΑ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑ

Κάθε γυναίκα, από τη γέννησή της έχει ήδη στις ωοθήκες της το σύνολο των ωαρίων που πρόκειται

να χρησιμοποιήσει στη διάρκεια της ζωής της και είναι περίπου 1 εκατομμύριο. Από την ημέρα της γέννησης αρχίζει η κατανάλωση των ωαρίων, που καθορίζεται από το γονίδιο το οποίο υπάρχει στο χρωμόσωμα Χ και δεν διακόπτεται παρά μόνον στη διάρκεια εγκυμοσύνης. Έτσι, η γυναίκα καταναλώνει 750 – 1.000 ωάρια κάθε μήνα από τα οποία στους γόνιμους κύκλους θα ωριμάζουν 1-2. Τα υπόλοιπα θα καταστρέφονται. Συνεπώς, όταν αρχίζει η εμμηνορρυσία της γυναίκας θα μείνουν προς κατανάλωση περίπου 400.000 ωάρια και η μέση γυναίκα είναι προγραμματισμένη στη διάρκεια της ζωής της, να κάνει περίπου 400 – 450 εμμηνορρυσιακούς κύκλους. Ο αριθμός των πρώιμων ωαρίων που μπαίνουν σε φάση ωρίμανσης είναι, περίπου, 1000 ανά κύκλο. Τελικά, μόνο 1 ή 2 από αυτά θα φθάσουν στην ωοθυλακιορρηξία κατά την τελική φάση της ωρίμανσης. Τα υπόλοιπα θα γίνουν άτρητα ωοθυλάκια και θα καταστραφούν από τον οργανισμό.

Στόχος της ελεγχόμενης ορμονικής διέγερσης των ωοθηκών είναι η ωρίμανση περισσοτέρων του ενός ή δύο ωαρίων ανά κύκλο. Για το σκοπό αυτό είναι απαραίτητη η χορήγηση γοναδοτρόφων ορμονών (FSH και LH) σε συνδυασμό με GnRH αγωνιστές (μακρύ πρωτόκολλο) ή GnRH ανταγωνιστές (βραχύ πρωτόκολλο) σε ενέσιμη μορφή, υποδόρια ή ενδομυϊκά. Σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει την «απάντηση» μιας ωοθήκης στην χορηγούμενη αγωγή, δηλαδή τον αριθμό των ωαρίων που θα ωριμάσουν, είναι η ηλικία της γυναίκας.

Η ορμονική διέγερση με χρήση γοναδοτροφινών συνήθως διαρκεί 9-12 ημέρες με στόχο τη δημιουργία πολλών ώριμων ωαρίων. Η έναρξη της χορήγησης γίνεται την 2η -3η ημέρα του κύκλου, αφού προηγουμένως η γυναίκα υποβληθεί σε αιματολογικό και υπερηχογραφικό έλεγχο του ενδομητρίου και των ωοθηκών προκειμένου να αποκλειστεί η παρουσία κύστεων στις ωοθήκες. Η δόση των γοναδοτροφινών εξατομικεύεται κάθε 3-4 ημέρες που γίνεται επανέλεγχος με αιματολογικές εξετάσεις και υπερηχογραφικό έλεγχο των ωοθηκών και της μήτρας ώστε η χορηγούμενη δόση να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την ανταπόκριση των ωοθηκών και των ευρημάτων του ελέγχου. Ώριμα προς λήψη θεωρούνται τα ωοθυλάκια το μέγεθος των οποίων είναι μεγαλύτερο των 18mm σε μεικτή διάμετρο, οπότε και χορηγείται η ορμόνη χοριακή γοναδοτροπίνη hCG προκειμένου να προκληθεί η τελική ωρίμανση των ωοθυλακίων, που 32-36 ώρες μετά θα οδηγήσει στην συλλογή των ωαρίων λίγο πριν συμβεί η αυτόματη ωοθυλακιορρηξία.

Για να προληφθεί η πρώιμη ρήξη των ωοθυλακίων και η απώλεια των ωαρίων, λόγω της ορμονικής διέγερσης, χορηγούνται οι αγωνιστές και οι ανταγωνιστές που αναστέλλουν την έκκριση των ορμονών της υπόφυσης του εγκεφάλου (FSH, LH) και επιτρέπουν την σταδιακή αύξηση των ωοθυλακίων μέχρι την τελική τους ωρίμανση χωρίς το φόβο της πρώιμης ωχρινοποίησης και απώλειας των ωοθυλακίων. Η διαφορά είναι ότι οι GnRH αγωνιστές χορηγούνται καθημερινά από την 20η ημέρα του προηγούμενου κύκλου από αυτόν της διέγερσης και συνεχίζουν μέχρι τη χορήγηση της hCG (μακρύ πρωτόκολλο), ενώ αντίθετα οι GnRH ανταγωνιστές χορηγούνται την 6η ημέρα μετά την έναρξη της διέγερσης με γοναδοτροφίνες μέχρι την ημέρα χορήγησης της hCG (βραχύ πρωτόκολλο). Τα δύο πρωτόκολλα φαίνεται να έχουν το ίδιο ποσοστό εγκυμοσύνης ανά προσπάθεια, ενώ εκείνο του ανταγωνιστή πλεονεκτεί στο ότι χορηγούνται λιγότερες ενέσεις, ενώ μας δίνει τη δυνατότητα περισσότερων χειρισμών για την αποτροπή του συνδρόμου υπερδιέγερσης των ωοθηκών.

ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ

Για την αναρρόφηση των ωαρίων δεν απαιτείται γενική αναισθησία. Ο αναισθησιολόγος χορηγεί ενδοφλέβια ελαφρύ αναισθητικό (μέθη) ενώ, ο γυναικολόγος χορηγεί τοπική αναλγησία με ξυλοκαΐνη στην περιοχή του τραχήλου της μήτρας.. Η λήψη των ωαρίων από την ωοθήκη γίνεται διακολπικά με τη βοήθεια της κολπικής κεφαλής υπερηχογράφου που διαθέτει οδηγό μέσω του οποίου διέρχεται ειδική βελόνη ωοληψίας διαμέτρου 17G και η οποία οδηγείται στο ωοθυλάκιο, διαπερνώντας το κολπικό τοίχωμα Με την ειδική βελόνη πραγματοποιείται η αναρρόφηση του περιεχόμενου του ωοθυλακίου. Το ωοθυλακικό υγρό που αναρροφάται, ελέγχεται άμεσα από τους εμβρυολόγους, για την ανεύρεση ωαρίων.

Η μέση διάρκεια της διαδικασίας αυτής είναι περίπου 10-15 λεπτά, με το πέρας της οποίας η γυναίκα μεταφέρεται στο κρεβάτι της όπου και παραμένει για μία περίπου ώρα, για ανάπαυση και παρακολούθηση. Ακολουθεί λεπτομερής ενημέρωση του ζευγαριού από το ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό του κέντρου μας, τόσο για τον αριθμό και την ποιότητα των ωαρίων που ελήφθησαν, όσο και για τη φαρμακευτική αγωγή που θα ακολουθήσει η γυναίκα στη συνέχεια. Μετά την ενημέρωση το ζευγάρι μπορεί να αναχωρήσει για το σπίτι του.

Τα ωάρια που αναρροφώνται τοποθετούνται σε τρυβλία με ειδικά θρεπτικά υλικά εντός ειδικού κλιβάνου καλλιέργειας όπου παραμένουν για 4-6 ώρες, προκειμένου να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες μεταβολικές τους διεργασίες και να καταστούν έτοιμα προς γονιμοποίηση.

ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

Το δείγμα του σπέρματος που συλλέγεται με αυνανισμό την ημέρα της ωοληψίας, σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο του εργαστηρίου, υφίσταται ειδική επεξεργασία με στόχο την βελτίωση της συγκέντρωσης, της κινητικότητας των σπερματοζωαρίων καθώς και την απαλλαγή από τυχόν τοξικές ουσίες. Αρχικά, το δείγμα υποβάλλεται σε φυγοκέντρηση και στη συνέχεια στην τεχνική της διαβαθμισμένης πυκνότητας (Percoll), ώστε να επιλεγούν τα καλύτερα από άποψη βιωσιμότητας και κινητικότητας σπερματοζωάρια.

Εναλλακτικά, υπάρχει η δυνατότητα χρησιμοποίησης κρυοσυντηρημένου δείγματος σπέρματος του συζύγου, το οποίο έχει συλλεχθεί σε προγενέστερο χρόνο (μόνο σε ειδικές περιπτώσεις).

Σε περιπτώσεις αζωοσπερμίας γίνεται βιοψία των όρχεων με τη μέθοδο FNA (βιοψία με λεπτή βελόνα) ή TESE (ανοικτή ιστική βιοψία), υπό τοπική αναλγησία και ελαφρά αναισθησία (μέθη). Στο υλικό της βιοψίας αναζητείται η ύπαρξη άωρων ή ώριμων σπερματοζωαρίων, ώστε να χρησιμοποιηθούν για τη γονιμοποίηση των ωαρίων.

Το εργαστήριο μας ήταν από τα πρώτα κέντρα στον κόσμο που χρησιμοποίησαν άωρες μορφές σπερματοζωαρίων (σπερματίδες) και πέτυχε τη γέννηση του 4ου παιδιού στον κόσμο από σπερματίδα. Τα αποτελέσματα αυτά δημοσιεύθηκαν στο Ιατρικό περιοδικό Human Reproduction.

ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ

Η τεχνική της γονιμοποίησης που εφαρμόζεται εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του δείγματος του σπέρματος (συγκέντρωση, κινητικότητα, μορφολογία), από τον αριθμό των ωαρίων που ελήφθησαν και από το αναπαραγωγικό ιστορικό του ζευγαριού. Οι δύο τεχνικές που εφαρμόζονται είναι η κλασική IVF και η μικρογονιμοποίηση (ICSI).

Γονιμοποίηση με τη συμβατική μέθοδο – κλασσική IVF

Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται στις περιπτώσεις που οι τιμές όλων των παραμέτρων του σπέρματος (συγκέντρωση, κινητικότητα, μορφολογία) βρίσκονται σε φυσιολογικά επίπεδα. Στη μέθοδο αυτή τα ωάρια καλλιεργούνται μαζί με μερικές εκατοντάδες χιλιάδες σπερματοζωαρίων για όλη τη νύχτα.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε τα κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης IAKENTRO στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα.

Continue Reading

Υγεία

Νέες τάσεις στο χώρο του Fitness

Οι τάσεις στο χώρο των συστημάτων εκγύμνασης ολοένα και αλλάζουν. Από τη χρυσή εποχή του aerobics έχουμε περάσει τώρα πια σε εναλλακτικές μεθόδους, που παράλληλα με τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της υγείας, προσφέρουν στους ασκούμενους ηρεμία, ψυχική χαλάρωση και ευεξία. Μέθοδοι που πρωτοεμφανίστηκαν σε προηγούμενες δεκαετίες, πέρασαν σχεδόν απαρατήρητες λόγω του δημοφιλέστατου τότε aerobics. Τώρα πλέον επανέρχονται δυναμικά αποκτώντας όλο και περισσότερους οπαδούς. Τα πλεονεκτήματά τους είναι ότι κινούνται σε χαλαρούς ρυθμούς και  έχουν άμεσα αποτελέσματα.   

CALLANETICS

Το callanetics είναι ένα καινούργιο σύστημα εκγύμνασης, που επιδρά κυρίως στο μυϊκό σύστημα των ασκουμένων. Δημιουργός του είναι η Αμερικανίδα Callan Pinckney, από το όνομα της οποίας η λέξη “callanetics” εισήλθε στο λεξιλόγιο της αγγλικής γλώσσας και σημαίνει «σύστημα ασκήσεων με επαναλαμβανόμενες μικρές κινήσεις και μυϊκές συστολές, οι οποίες βελτιώνουν το μυϊκό τόνο». Αυτό το καινούργιο σύστημα εκγύμνασης πρωτοεμφανίστηκε τη δεκαετία του 1980 και επεκτάθηκε πολύ γρήγορα σε όλο τον κόσμο συναντώντας μεγάλο ενδιαφέρον, ειδικά ανάμεσα στις γυναίκες.

Το πρόγραμμα callanetics περιλαμβάνει ασκήσεις που εκτελούνται χωρίς βιασύνη και με συνοδεία απαλής μουσικής, προσφέροντας στους ασκούμενους ηρεμία, ψυχική χαλάρωση και ευεξία. Είναι κατάλληλο και ασφαλές για όλους, αφού οι ασκήσεις δεν περιλαμβάνουν αναπηδήσεις και η καρδιακή συχνότητα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, ακόμα και για άτομα που αντιμετωπίζουν μυοσκελετικά  ή άλλα προβλήματα και δεν τους επιτρέπεται να ασχοληθούν με άλλα συστήματα εκγύμνασης, όπως π.χ. αεροβική.

Αν εξασκείστε συστηματικά μπορείτε να μειώσετε το λιπώδη ιστό στο σώμα σας και να βελτιώσετε την εμφάνιση των «προβληματικών» περιοχών (κοιλιά, γλουτοί, πόδια). Το σώμα σας θα γίνεται ολοένα και πιο σφριγηλό και παράλληλα θα αναπτύσσετε την ευλυγισία, τη δύναμη και την αντοχή. Μπορείτε να επιλέξετε το κατάλληλο για σας πρόγραμμα ανάλογα με την ηλικία, το επίπεδο φυσικής κατάστασης, τις ανάγκες σας και τον ελεύθερο χρόνο που διαθέτετε.

PILATES

Βασισμένο στη βαθύτερη γνώση του σώματος μας και της μυϊκής μας λειτουργίας το pilates είναι ένα σύστημα εκγύμνασης μυϊκής ενδυνάμωσης και ελαστικότητας, που επικεντρώνεται στην αποκατάσταση της ισορροπίας και της συμμετρίας του σώματος.

Δημιουργός του είναι ο Γερμανός Joseph Pilates, από τον οποίο πήρε  και το όνομα του. O Pilates στις αρχές του 1900 δημιούργησε ένα σύστημα ασκήσεων η σωστή εκτέλεση των οποίων εξασφαλίζει και διατηρεί τη φυσική και πνευματική κατάσταση του ατόμου σε ιδανικό επίπεδο. Ο ίδιος ονόμασε τη μέθοδο του «Τέχνη της Ελεγχολογίας» (Art of Contrology). Είναι ένα από τα γρηγορότερα αναπτυσσόμενα συστήματα  εκγύμνασης του fitness με εκατομμύρια οπαδούς (καλλιτέχνες, αθλητές και όχι μόνο).

Το pilates απευθύνεται σε όλους, ανεξαρτήτου ηλικίας ή φυσικής κατάστασης και ο καθένας μπορεί να απολαύσει τα οφέλη του αυξάνοντας κλιμακωτά τη δυσκολία των ασκήσεων. Τα είδη των προγραμμάτων pilates ποικίλουν. Μπορείτε να ξεκινήσετε με πρόγραμμα εδάφους και να συνεχίσετε με πρόγραμμα μπάλας, μαγικού κύκλου, ελαστικών αντιστάσεων ή επιβαρύνσεων.

Αν ακολουθήσετε πιστά κάποιο πρόγραμμα pilates, θα αναπτύξετε σταθερότητα στον κορμό και τη λεκάνη, θα βελτιώσετε την κίνηση της σπονδυλικής σας στήλης και θα αποκτήσετε μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στους μυείς σας.

YOGA

Η λέξη yoga σημαίνει Ένωση. Αυτή η ένωση υπονοεί την αρμονία νου, σώματος και πνεύματος. Ένα πρόγραμμα yoga περιλαμβάνει αναπνευστικές ασκήσεις και συνδυασμό δυναμικών και στατικών ασκήσεων. Μέσα από αυτό το συνδυασμό θα καταλάβετε την επίδραση που μπορεί να έχει η yoga στο σώμα, την ενεργητικότητα και την υγεία σας. Η yoga μπορεί να εξασκηθεί από τον κάθε άνθρωπο, ανεξαρτήτου ηλικίας, φύλου, σωματότυπου και επιπέδου φυσικής κατάστασης, με την προϋπόθεση βέβαια της προσαρμογής του επιπέδου των ασκήσεων στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθένα.

Αν εξασκείστε τακτικά στη yoga μπορείτε να αυξήσετε την ενέργεια και την ευλυγισία σας, να βελτιώσετε τον έλεγχο του βάρους, την κυκλοφορία του αίματος και την πέψη και να ανακουφιστείτε από την αρθρίτιδα. Επίσης η yoga, όπως και κάθε μορφή άσκησης αποτελεί ασπίδα προστασίας ενάντια  στην οστεοπόρωση και μετριάζει το άγχος  και την κατάθλιψη.


Άρθρο αρχείου

Εύα Σαμπροβαλάκη

Continue Reading

Διατροφή

Γιατί ενώ κάνω δίαιτα δεν αδυνατίζω;

Από τότε που έκανα αυτή τη δίαιτα πήρα τα κιλά…

Συχνές απορίες και διαπιστώσεις ανθρώπων που χρόνια ταλαιπωρούνται με ανορθόδοξες δίαιτες. Η μείωση του σωματικού βάρους είναι μια πολύ περίπλοκη και πλήρως εξατομικευμένη διαδικασία. Αναλύοντας τους μέχρι σήμερα γνωστούς μηχανισμούς ελάττωσης του σωματικού βάρους, μπορούμε να κατανοήσουμε γιατί οι εξαντλητικές και οι αυτοαποκαλούμενες «μαγικές δίαιτες» οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην πρόσληψη κιλών.

Εξαιρετικά υποθερμιδικές δίαιτες: Ο οργανισμός για να λειτουργήσει ένα 24ωρο σε απόλυτη ηρεμία χρειάζεται ποσό ενέργειας το οποίο ονομάζεται ενεργειακή δαπάνη ηρεμίας και στην ουσία υποδεικνύει την ενέργεια που χρειάζεται κανείς για να υποστηρίζει τις βασικές λειτουργίες της ύπαρξής του. Όταν η ενέργεια που καταναλώνει κάποιος είναι χαμηλότερη από αυτή, αυτομάτως οι καύσεις μειώνονται προς εξοικονόμηση ενέργειας, το ισοζύγιο ενέργειας δεν είναι αρνητικό, δηλαδή παρά την πολύ χαμηλή πρόσληψη, ο οργανισμός είναι ανίκανος να μεταβολίσει την προσλαμβανόμενη τροφή και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ικανή συνθήκη για αύξηση βάρους.

Μικρός αριθμός γευμάτων: Δεν είναι λίγες οι φορές που στην προσπάθεια απώλειας βάρους περιορίζεται ο αριθμός των γευμάτων. Τα 5, 6 ή και παραπάνω μικρά γεύματα είναι ένα από τα θεμελιώδη στοιχεία της διατροφής, διότι όταν ο οργανισμός αφεθεί περισσότερο από 6 ώρες χωρίς τροφή, εξαντλείται και η αποθηκευμένη με τη μορφή γλυκογόνου ενέργεια. Τότε εισάγεται σε μια στρεσσογόνο κατάσταση και στην επόμενη λήψη τροφής προσπαθεί να αποθηκεύσει την ενέργεια στην πιο «δυνατή» ενεργειακή του μονάδα, δηλαδή το λίπος.

Δίαιτες που εστιάζουν σε ένα μακροθρεπτικό συστατικό: Οι πιο δημοφιλείς από αυτή την ομάδα δίαιτες αποκλείουν τους υδατάνθρακες και δίνουν προβάδισμα κυρίως στην πρωτεΐνη ή και το λίπος. Με τον τρόπο αυτό υποτίθεται πως ο οργανισμός μη έχοντας υπόστρωμα για να παράγει γλυκόζη, μεταβολίζει το αποθηκευμένο λίπος του. Είναι περιττό να αναλυθεί ο εξαιρετικά σημαντικός ρόλος που επιτελεί καθένα από τα 3 μακροθρεπτικά συστατικά στη υγεία, αλλά είναι σημαντικό να καταστεί σαφές πως εφόσον υπάρχει επαρκής πρόσληψη τροφής, όλοι οι μεταβολικοί δρόμοι συγκλίνουν στην παραγωγή γλυκόζης. Το οποίο σημαίνει πως ακόμη και αν αποκλειστούν οι υδατάνθρακες από την διατροφή, ο οργανισμός με ενδιάμεσους δρόμους πάλι θα παράγει γλυκόζη. Επίσης, είναι γνωστό πως όταν η γλυκόζη δεν επαρκεί, ο οργανισμός στρέφεται πρώτα ενάντια στην μυϊκή μάζα και όχι στο λίπος, με αποτέλεσμα μείωση αυτής, ενώ το αποθηκευμένο λίπος παραμένει.

Και το πιο βασικό, αυτό που η σύγχρονη διαιτολόγια αποσκοπεί να αφορίσει είναι οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές. Συνεπώς δίαιτες στερητικές, που εστιάζουν σε συγκεκριμένες ομάδες τροφίμων, που δεν επιτρέπουν την κοινωνική ζωή στο άτομο και στερούν την εκπλήρωση της παραμικρής επιθυμίας, οδηγούν όχι μόνο στην αφετηρία(επαναπρόσληψη βάρους), αλλά και σε βαρύτατες ψυχικές διαταραχές. Πρέπει να γίνει αντιληπτό πως η απόκτηση υγιών διατροφικών συνηθειών δεν είναι κάτι προσωρινό, αλλά ορίζεται ως η μεταβολή της νοοτροπίας απέναντι στη σωματική, ψυχολογική αλλά και κοινωνική ανάγκη της λήψης τροφής.

Δέσποινα Βασιλάκου
Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος


Άρθρο αρχείου

Δέσποινα Βασιλικού

Continue Reading

Διατροφή

Η αξία της υγιεινής διατροφής

Καταρρίπτοντας τους μύθους δημοφιλών τύπων δίαιτας

Τα τελευταία χρόνια, το συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον του κοινού γύρω από θέματα διατροφής έχει οδηγήσει τον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο στην ανακύκλωση πληροφοριών γύρω από διάφορους τύπους «σωστής» διατροφής και τύπους «ορθού» αδυνατίσματος. Αποτέλεσμα αυτού είναι  αρκετές διαφορετικού τύπου δίαιτες να είναι πολύ δημοφιλείς, οι βασικές αρχές των οποίων στηρίζονται στη διαστρέβλωση βασικών επιστημονικών αρχών, στο βωμό του οικονομικού κέρδους ή της προσωρινής ταχείας απώλειας βάρους, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η υγεία του ατόμου. Τόσο η γνωστή δίαιτα Άτκινς ή η τελευταίως διαδεδομένη δίαιτα ομάδας αίματος, στηρίζονται σε αρχές αντίθετες από τις επιστημονικά τεκμηριωμένες, και δύνανται να προκαλέσουν και συγκεκριμένα προβλήματα στην υγεία.

Απαραίτητο στοιχείο για την αποφυγή των κινδύνων είναι η σωστή ενημέρωση και η κριτική σκέψη. Παρακάτω παρουσιάζονται κάποιες από τις δημοφιλέστερες δίαιτες, για τις οποίες δεν υπάρχουν κλινικές μελέτες, οι οποίες να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητά τους και κυρίως να αποδεικνύουν την απουσία κινδύνου, όταν κάποιος τις υιοθετεί.

Δίαιτα σύμφωνα με την  ομάδα αίματος

Από το 1996 στο βιβλίο “Εat right for your type”, προτάσσεται δίαιτα σύμφωνα με την οποία το κάθε άτομο πρέπει να τρέφεται ανάλογα με την ομάδα αίματος του, κατά το σύστημα ΑΒΟ. Το βιβλίο έγινε ανάρπαστο, πουλώντας περισσότερα από δύο εκατομμύρια αντίτυπα και μεταφράστηκε σε 50 γλώσσες, ενώ η δίαιτα αυτή διέπεται από δύο βασικές αρχές, οι οποίες είναι οι εξής:

1. «Οι αγλουτινίνες, έχουν την ιδιότητα να προκαλούν αιμοσυγκόλληση όταν προσκολλούνται στα σάκχαρα των συγκολλητινογόνων A ή Β, που εντοπίζονται στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων.»  Όμως αυτό δεν θα μπορούσε να είναι επιβλαβές για τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες αγλουτινίνες εντοπίσθηκαν και σε ζωτικά όργανα του ανθρώπου και εξυπηρετούν πιθανώς την άμυνα του οργανισμού.

2. «Η ομάδα Ο είναι η αρχαιότερη, ενώ Α, Β και ΑΒ είναι μεταγενέστερες.» Γεγονός που επίσης δεν ευσταθεί.

Η περαιτέρω ανάλυση αποφαίνεται περιττή, καθώς τα παραπάνω δεδομένα που αποτελούν τους θεμέλιους λίθους της δίαιτας αυτής, δεν είναι ούτε στο ελάχιστο επιστημονικά  τεκμηριωμένα. Εξάλλου, δεν είναι γνωστές κλινικές μελέτες που να υποστηρίζουν πως η ομάδα αίματος ενός ατόμου σχετίζεται με την διατροφή του.

Δίαιτα Atkins

Η δίαιτα του Atkins, προτείνει τον αυστηρό περιορισμό των υδατανθράκων, είναι υψηλή σε πρωτεΐνη και κατά συνέπεια υψηλή σε λίπος. Αποτελείται από 4 φάσεις. Σε πρόσφατες συγκριτικές μελέτες που διήρκεσαν περισσότερο από 12 μήνες, οι διαφορές που παρατηρήθηκαν στην απώλεια δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Εξάλλου, η όποια απώλεια παρατηρείται αρχικά κατά την δίαιτα του Atkins, οφείλεται στην εξάντληση των αποθεμάτων γλυκογόνου του οργανισμού και κατά συνέπεια την μεγάλη απέκκριση νερού.

Εκτός από τα μη αξιοσημείωτα αποτελέσματα, όσον αφορά την απώλεια βάρους, πρέπει να επισημανθεί και ο κίνδυνος για την υγεία που ενέχεται σε αυτήν. Σύμφωνα με κλινικές μελέτες μια υψηλοπρωτεϊνική δίαιτα, επιβαρύνει τη νεφρική λειτουργία και καταπονεί αρκετά τους νεφρούς. Επίσης, μια δίαιτα υψηλή σε λιπαρά αποτελεί παράγοντα κινδύνου για ανάπτυξη καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η κέτωση δεν είναι «ένα θαυμάσιο δώρο της ζωής», όπως ο ίδιος ο Atkins συνήθιζε να την χαρακτηρίζει, αλλά μία ιδιαίτερα στρεσογόνος κατάσταση για τον οργανισμό. Τέλος, η δίαιτα αυτή αποφαίνεται επιζήμια και για την υγεία των οστών, καθώς προάγει την απώλεια Ca.

Του Μιχάλη Χουρδάκη

Κλινικού Διαιτολόγου – Διατροφολόγου Δημόσιας Υγείας

Αντιπροέδρου Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων – Διατροφολόγων.


Άρθρο αρχείου

Μιχάλη Χουρδάκη

Continue Reading

Trending