Connect with us

Οικογένεια

Σωστοί Γονείς: υποχωρητικοί ή αυταρχικοί;


Σας παραθέτω δύο σκηνές που μπορεί να έχουν διαδραματιστεί σε δύο σπίτια στη γειτονιά σας. Στην πρώτη σκηνή πρωταγωνιστεί η οικογένεια του κ. Τάκη και της κας Μαρίνας. Στο δωμάτιο υπάρχει και το γ΄ πρόσωπο της ιστορίας μας, ο γιος τους, Γρηγόρης. Χτυπώντας το χέρι στο τραπέζι απαιτεί από τους γονείς του ένα laptop τελευταίας τεχνολογίας, κατηγορώντας τους μάλιστα, για ανευθυνότητα, που δεν το είχαν ήδη αγοράσει! Η αντίδραση των γονέων; Άκρως υποχωρητική. Με χαμηλωμένη φωνή δέχτηκαν την απαίτηση του γιόκα τους και φορτώθηκαν την μομφή τους. Όπως ίσως αργότερα δεχθούν την απαίτηση του να του αγοράσουν αυτοκίνητο ή και να φύγουν από το σπίτι τους, αν τους το ζητήσει. Τι συμβαίνει σε αυτό το σπίτι; Αντεστράφησαν οι όροι. Ο γιος πήρε την θέση των γονέων και οι γονείς του γιου τους.


Ποιος θέτει τους κανόνες σ’ αυτή την οικογένεια;Ποιος έχει τον έλεγχο και κατευθύνει το τιμόνι αυτού του σπιτιού; Ποιος ξέχασε να ορίσει τα όρια; Οι γονείς του Γρηγόρη, ο κ. Τάκης και η κ. Μαρίνα, που βρίσκονται στο ένα άκρο.


Ας δούμε τώρα τη σκηνή που διαδραματίζεται σ’ ένα διπλανό διαμέρισμα. Η κ.Χριστίνα και ο κ. Μιχάλης βρίσκονται στην τραπεζαρία του δικού τους σπιτιού. Επικρατεί παντού μια άκρα σιωπή και τάξη και τα παιδιά του κ. Μιχάλη, ο Μάνος και η Παναγιώτα είναι στρατιωτάκια αμίλητα και ακούνητα. Κάθε έκκληση τους για έξοδο στο πάρτι γενεθλίων του φίλου τους Κώστα απαγορεύεται αυστηρά, ενώ παράλληλα, η σφυριχτή φωνή του πατέρα τους ηχεί συνέχεια στα αυτιά τους καθορίζοντας την κάθε τους κίνηση. Όσον αφορά τη δική τους πρωτοβουλία, αυτό είναι κάτι το απαγορευμένο και ανάξιο λόγου, ενώ ο διάλογος είναι άγνωστος στους χώρους αυτής της οικογένειας. Τι συμβαίνει σ’ αυτό το σπίτι; Μήπως ο κ. Μιχάλης νομίζει ότι το σπίτι του είναι στρατόπεδο και τα παιδιά του εκπαιδευόμενοι στρατιώτες;


Οι γονείς αυτού του σπιτιού βρίσκονται στο άλλο άκρο, του απόλυτου αυταρχισμού.
Αγνοούν τελείως τις προσωπικότητες των παιδιών τους και επιβάλλουν τη δική τους θέληση.


Αγαπητοί μου, ποιο από τα δυο ζευγάρια γονιών πιστεύετε ότι έχει το δίκαιο με το μέρος του; Πού βρίσκεται η αλήθεια; Η αλήθεια βρίσκεται στο μέσον. Ούτε η αυταρχική, ούτε η άκρως υποχωρητική τακτική φέρνει καλά αποτελέσματα. Οι γονείς είναι εκείνοι που, αν αγαπούν πραγματικά τα παιδιά τους, θα βάλουν όρια και κανόνες μέσα στην οικογένεια. Μέσα σ’ αυτά τα όρια τα παιδιά τους θα κινηθούν ανάλογα με την προσωπικότητα τους, ώστε να μάθουν σταδιακά το δρόμο προς την ωριμότητα και την ανεξαρτησία.

Αλεξάνδρα Ευκαρπιδου

Εκπαιδευτικός- Life and parenting Coach

Ψυχολογία

Η άμυνα ενάντια στα συναισθήματα

Η παρόρμηση να αφεθείτε σε έναν έρωτα, μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με τις ηθικές σας αρχές, πράγμα που μπορεί να δημιουργεί περισσότερα πολύπλοκα προβλήματα απ’ όσα φαντάζεστε.

Ο πατέρας της ψυχανάλυσης ο Φρόιντ, θεώρησε πως το ανθρώπινο μυαλό αποτελείται από τρεις περιοχές: το id (προεγώ), το ego (εγώ) και το superego (υπερεγώ).

Το id κυριαρχείται από την «αρχή της ηδονής» και είναι μη-λογικό, δηλαδή είναι ά-λογο. Λειτουργεί ως δεξαμενή από πρωτόγονα ένστικτα και παρορμήσεις τα οποία είναι και τα τελικά (τα απόλυτα) κίνητρα της συμπεριφοράς μας. Δεν έχει χρονικό προσδιορισμό, γιατί οι αναμνήσεις που θα παγιδευτούν σ’ αυτό μέσω της καταπίεσης μπορεί να είναι το ίδιο δυνατές όσο όταν συνέβη αρχικά το γεγονός που τις καταπίεσε.

Το ego κυριαρχείται από την «αρχή της πραγματικότητας» και εκπροσωπεί το συνειδητό και λογικό κομμάτι του μυαλού μας, το οποίο παίρνει αποφάσεις και διαχειρίζεται την πραγματικότητα.

Το superego κυριαρχείται από την «αρχή της ηθικής» και είναι το κομμάτι, όπου αποθηκεύουμε τους κανόνες ή τα ταμπού για το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουμε. Η νοοτροπία και στάση του υπερεγώ μας είναι ουσιαστικά η εσωτερίκευση της νοοτροπίας και στάσης των γονιών μας.

Οι μηχανισμοί της ψυχολογίας μας

Το id και το superego λειτουργούν στο ασυνείδητο. Είναι δηλαδή κομμάτια της ψυχικής-πνευματικής ζωής του ανθρώπου των οποίων τη λειτουργία δεν αντιλαμβανόμαστε άμεσα, γι’ αυτό και η συμπεριφορά που προκύπτει από τη λειτουργία τους μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο κοιτώντας «κάτω από την επιφάνεια», εξετάζοντας δηλαδή τι δεν λέει ή τι δεν κάνει κάποιος, μιας κι αυτά που λέει ή κάνει είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας και συνήθως όχι το πιο ενδιαφέρον.

Η σχέση του ego με τις άλλες δύο οντότητες του μυαλού (δηλαδή το id και το superego) είναι εν δυνάμει και σχεδόν αδιάκοπα σε σύγκρουση, γιατί το εγώ από τη φύση του εκλαμβάνει ως απειλή τόσο τις ενορμήσεις που προέρχονται από το προεγώ όσο και τα συναισθήματα (ενοχές, ηθικούς κανόνες) που προέρχονται από το υπερεγώ.

Η αίσθηση της απειλής του εγώ από το προεγώ και το υπερεγώ, δημιουργεί στο άτομο έναν πολύ υψηλό βαθμό εσωτερικής ταραχής και δυσφορίας, και προκειμένου να τα αντιμετωπίσει για να επιφέρει μια υποτιθέμενη ισορροπία, αναπτύσσει τους λεγόμενους «μηχανισμούς άμυνας».

Επομένως, οι μηχανισμοί άμυνας κινητοποιούνται ενάντια στις ενορμήσεις και τα συναισθήματα, προκαλώντας το σχηματισμό νευρώσεων (ή νευρωτικών συμπτωμάτων) που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα μέσα από την παθολογική του θωράκιση.

Τα προβλήματα που προκαλούν

Οι μηχανισμοί άμυνας που αναπτύσσει ένα άτομο κατά τη διάρκεια της ζωής του για να μπορέσει να αντιμετωπίσει τον πόνο ή τα δυσάρεστα συναισθήματα, προκαλώντας έτσι παθολογικά συμπτώματα στην όλη λειτουργία του, είναι οι εξής : η απώθηση, η καταπίεση, η εξιδανίκευση, η διανοουμενικοκοποίηση, η παλινδρόμηση, ο σχηματισμός αντίδρασης, η μόνωση, η αναίρεση, η προβολή, η ενδοβολή, η στροφή ενάντια στον εαυτό και η αντιστροφή, και η μετουσίωση ή μετάθεση των ενορμητικών σκοπών και συναισθημάτων.

Ωστόσο, η έρευνα έχει αποδείξει ότι όλες αυτές οι μορφές άμυνας από τα επίπονα συναισθήματα που συνιστούν τις αβάσταχτες αλήθειες (εμπειρίες) μέσα μας, παρόλο που για να λειτουργήσουν χρειάζεται να καταναλώσουμε όλη την ενεργητικότητά μας περιορίζοντας έτσι τις ζωτικές μας δραστηριότητες, τελικά δεν καταφέρνουν να γαληνέψουν το εγώ μας. Αντίθετα, το οδηγούν σε αμέτρητες μεταμορφώσεις, διαστρεβλώσεις και παραμορφώσεις, με αποτέλεσμα η ζωή του ατόμου να παραμένει βαθιά παθολογική και ανολοκλήρωτη.

Πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε

Στο σημείο αυτό η ψυχοθεραπεία είναι απαραίτητη και αναγκαία, γιατί μπορεί να ξεσκεπάσει το υπαρξιακό «άγχος» που υποβόσκει κάτω από όλες τις μορφές άμυνας, να φέρει στην επιφάνεια τις απωθημένες ενορμήσεις και τα συναισθήματα, και να βοηθήσει το άτομο να τα αντιμετωπίσει μέσα από την ενεργοποίηση των ζωτικών του δυνάμεων και όχι μέσα από τις περιττές αμυντικές μεθόδους, με τις γνωστές παθολογικές τους συνέπειες. 


Άρθρο αρχείου

Αναστασία Μουστάκα

Continue Reading

Παιδί

Από την αντιπαράθεση στην συνεργασία

Η αρνητική συμπεριφορά των εφήβων, οδηγεί συχνά σε ρήξη επικοινωνίας με τους γονείς. Οι λεπτοί χειρισμοί μπορούν να δώσουν τη λύση.

Τέσσερις είναι οι βασικοί λόγοι της αρνητικής συμπεριφοράς των εφήβων: η πρόκληση προσοχής, η επίδειξη δύναμης, η εκδίκηση και η επίδειξη ανικανότητας. Σήμερα θα ξεχάσουμε τους συνηθισμένους τρόπους αντιμετώπισης αυτής της αρνητικής συμπεριφοράς και θα αναζητήσουμε νέους τρόπους αντιμετώπισης.

Πώς να το χειριστείτε

Η μέθοδος που θ’ ακολουθήσουμε θα εξαρτηθεί από το σκοπό του εφήβου, την ιδιαίτερη περίπτωση και τον τρόπο αντίδρασης, που εσείς προτιμάτε.

Ας ξεκινήσουμε με τις συνέπειες (φυσικές και λογικές). Ως φυσική συνέπεια ορίζεται το φυσικό αποτέλεσμα μιας ενέργειας. Δεν επιβάλλεται από την εξουσία (δάσκαλο ή γονιό), αλλά από την πραγματικότητα. Όταν ο έφηβος παραβιάζει τη φυσική τάξη, θα υποστεί τις αναπόφευκτες συνέπειες. Αυτό θα συμβεί αν αποφασίσουμε να μην ενεργήσουμε στην αρνητική συμπεριφορά του εφήβου. Για παράδειγμα όταν ο έφηβος κάθεται μέχρι αργά στο internet, φυσικό είναι να αισθάνεται κουρασμένος και άρα να είναι ένας άσχημα προετοιμασμένος μαθητής. Οι φυσικές συνέπειες αφήνουν τον έφηβο να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα από την πείρα του, και όχι επειδή εμείς τον διορθώσαμε. Αν ενεργήσουμε στην αρνητική συμπεριφορά του εφήβου προκαλούμε την λογική συνέπεια, που σημαίνει ότι ο ενήλικας κανονίζει τις συνέπειες, αντί να τις αφήνει να είναι αναπόφευκτο αποτέλεσμα της πράξης του παιδιού. Οι λογικές συνέπειες βασίζονται στην πεποίθηση ότι τα παιδιά δε γεννιούνται ούτε καλά, ούτε κακά. Η αρνητική συμπεριφορά αντιμετωπίζεται σαν λάθος, όχι ως αμάρτημα. Γι’ αυτό ο ενήλικας αναλαμβάνει την ευθύνη να καθοδηγήσει το παιδί και να του δείξει τα λάθη (και τις δυνατότητές του) όχι να το τιμωρήσει ή να το κρίνει, βάζοντάς του την ταμπέλα «καλός» ή «κακός».

Βασικοί κανόνες

  • Όταν εφαρμόζετε τις λογικές συνέπειες, είναι απαραίτητο να δίνετε εναλλακτικές λύσεις, ώστε ο έφηβος να μπορεί να διαλέξει χωρίς εξωτερική πίεση. Επίσης ο τόνος της φωνής σας  πρέπει να είναι φιλικός, να δείχνει παραδοχή και καλή θέληση, και όχι θυμό, και απειλές. Μην προσπαθήσετε να δημιουργήσετε στους εφήβους αρνητικά συναισθήματα (ενοχή, κατωτερότητα, παραίτηση κ.τ.λ.).
  • Σημαντική είναι και η επιλογή των λέξεων. Για παράδειγμα, ο έφηβος βρίσκεται στο σαλόνι του σπιτιού του με το στερεοφωνικό στο full. Εσείς θέλετε να καθίσετε εκεί με μία φίλη για καφέ. Προσέξτε! Δε λέτε «Κώστα κλείσε το στερεοφωνικό γρήγορα» ή «Κλείσε και φύγε, γιατί θέλω ησυχία»  αλλά λέτε: «Μπορείς αν θέλεις να χαμηλώσεις την ένταση και να καθίσεις ήσυχα μαζί μας ή να πας στο δωμάτιό σου. Αποφάσισε τι προτιμάς».
  • Άλλος τρόπος αντιμετώπισης της αρνητικής συμπεριφοράς είναι η επικοινωνία. Αντί να πείτε: «Κώστα, κλείσε το στερεοφωνικό γιατί με ενοχλείς αφάνταστα» πείτε: «Κώστα παιδί μου ενοχλούμαι πολύ από τη δυνατή  μουσική και δεν μπορώ να συζητήσω με τη φίλη μου».

* Δεν κρίνεται τον έφηβο. Στείλετε το μήνυμα σε α’ πρόσωπο (εγώ….) και περιγράφεται το πώς αισθάνεστε εσείς. Έχει επίκεντρο εσάς και όχι τον έφηβο. Με αυτό τον τρόπο δεν βλάπτεται τη σχέση σας μαζί του και έχετε πολλές πιθανότητες να δημιουργήσετε την επιθυμία για αλλαγή. Θυμηθείτε λοιπόν :

  1. Να καθορίσετε τις συνέπειες, που έχει πάνω σας αυτός ο τρόπος συμπεριφοράς του παιδιού.
  2. Να περιγράψτε τη συμπεριφορά που σας επηρεάζει (κάνετε την περιγραφή χωρίς να κρίνετε).
  3. Να αναφέρετε ποιες συνέπειες έχει αυτή η συμπεριφορά πάνω σας.

Αγαπητοί μου, ας αλλάξουμε τους δικούς μας τρόπους συμπεριφοράς απέναντι στους εφήβους μας και θα αλλάξουν και αυτοί τον δικός του αρνητικό τρόπο απέναντί μας.


Άρθρο αρχείου

Αλεξάνδρα Ευκαρπίδου

Continue Reading

Ψυχολογία

Πέντε Ερωτήσεις για να Αλλάξει η Ζωή σας

Πόσο συχνά αλλάζει η ζωή μας;  Μία δύο φορές τον χρόνο; Μια φορά το μήνα ή την εβδομάδα; 

Η ζωή αλλάζει κάθε μέρα και είναι εύκολο να αλλάζουμε, αν θυμόμαστε να ζούμε στο παρόν.

Η ζωή είναι ουσιαστικά η συνεχής ροή της παρούσας στιγμής. Αναπτυσσόμαστε σε κάθε στιγμή της ζωής μας. Θυμόμαστε το χθες και προβλέπουμε το αύριο, όμως η «πραγματική ζωή» είναι αυτή που ζούμε εδώ και τώρα.

Πολλοί κολλάνε στο παρελθόν ή περιμένουν το μέλλον, οι έξυπνοι συνειδητοποιούν ότι το τώρα είναι το μόνο πραγματικό στοιχείο. Τα παρακάτω ίσως σας βοηθήσουν να ξεφύγετε από τις παγίδες του παρελθόντος και του μέλλοντος και να ζείτε ελεύθερα στο παρόν.

1) Τι μου δίνει χαρά;

Όσο μεγαλώνουμε και αναλαμβάνουμε συνεχώς περισσότερες ευθύνες, εύκολα ξεχνάμε ότι η ζωή περιλαμβάνει χαρά και ικανοποίηση. Έχουμε σοβαρά και σημαντικά θέματα να αντιμετωπίσουμε αλλά ξεχνάμε πώς να χαιρόμαστε τη ζωή μας. Ασχολείστε με πράγματα που σας δίνουν χαρά και ικανοποίηση; Γνωρίζετε πραγματικά ποια είναι αυτά; Στη δουλειά, στο σπίτι, στις σχέσεις, σε άλλες δραστηριότητες; Αφιερώστε λίγο χρόνο και σκεφτείτε τι σας αρέσει να κάνετε, τι σας δίνει ενέργεια και σας εμπνέει.

2) Τι κάνω καλά;

Πολλοί δυσκολεύονται να εκφράσουν στο τι είναι καλοί. Όμως το να είστε καλοί σε κάποια πράγματα (και να τα κάνετε συχνά) χτίζει την αυτοπεποίθησή σας.

Συνήθως σε αυτά που είμαστε καλοί είναι και αυτά που μας δίνουν χαρά και ικανοποίηση. Για παράδειγμα στην εργασία όταν ανακαλύπτουμε και αναπτύσσουμε τα ταλέντα μας έχουμε πολύ περισσότερες επιτυχίες και ικανοποίηση. Σε τι είστε λοιπόν καλοί;

3) Τι θέλω από τη ζωή;

Μεγάλο ερώτημα για να απαντηθεί άμεσα. Ίσως σας απασχολεί για χρόνια ή απλά το αποφεύγετε.  Επιχειρήστε όμως να δημιουργήσετε μια απάντηση για τον εαυτό σας.

Συχνά άλλο νομίζουμε και άλλο θέλουμε στα αλήθεια. Θέλουμε χρήματα, δόξα, δύναμη, επιτυχία, όμως κατά βάθος το πιθανότερο είναι ότι θέλουμε ασφάλεια, αγάπη, κατανόηση. Ακόμα και αν δυσκολεύεστε, καταλήξετε σε λίγες λέξεις που να περιγράφουν αυτό που θέλετε. Για παράδειγμα αν κάποιος θέλει πάντα την ελευθερία για ότι αποφασίζει να κάνει, πρέπει πρώτα να ρωτά αν αυτό θα του την εξασφαλίζει. Αν ναι το επιλέγει, αλλιώς επανεξετάζει την αξία αυτού που θέλει να κάνει για εκείνον.

4) Πόσο στοιχίζει;

Φαντάζεστε να ήταν όλα δωρεάν στη ζωή σας; Δεν θα ήταν υπέροχο να έχετε ότι θέλετε χωρίς να πληρώνετε τίποτα; Ίσως για κάποιους και ίσως για κάποιο διάστημα. Όμως όλοι στα αλήθεια θέλουμε να κερδίζουμε αυτά που επιθυμούμε στη ζωή μας. Είναι ένα περίεργο χαρακτηριστικό όλων μας και ο λόγος που τίποτα δεν μας παρέχεται δωρεάν.

Ότι και εάν επιλέξετε να κάνετε ή να μην κάνετε (δουλειά, σχέσεις, παιδιά, οικογένεια, κλπ) έχει κάποιο κόστος, το οποίο πρέπει να υπολογίσετε πριν ξεκινήσετε οτιδήποτε. Όσα περισσότερα θέλετε τόσο περισσότερα θα πρέπει να είστε διατεθειμένοι να πληρώσετε.

5)  Θέλω να πληρώσω;

Όταν πλέον ξέρουμε τι θέλουμε και τι θα μας στοιχίσει σε χρόνο και σε προσπάθεια, μετά πρέπει να  αποφασίσουμε εάν είμαστε πραγματικά πρόθυμοι να πληρώσουμε το απαιτούμενο κόστος.

Στην αρχή είναι ποιο εύκολο να απαντήσουμε. Όταν για παράδειγμα ξεκινάμε μια δική μας επιχείρηση είναι εύκολο να πούμε ότι θα πληρώσουμε το κόστος. Στην πορεία όμως το κόστος συνεχώς αυξάνεται. Το ίδιο ισχύει και στις σχέσεις, στο γάμο, στην οικογένεια, και σε όλα τα άλλα. Όταν μας πιέζουν οι υποχρεώσεις είναι σημαντικό να θυμόμαστε, ότι έχουμε συμφωνήσει να πληρώσουμε το κόστος.

Εξετάζοντας τις ερωτήσεις αυτές σε τακτά διαστήματα μπορεί να σας βοηθήσει να αποκτήσετε μια καλύτερη εικόνα για τη ζωή σας στην καθημερινή της ροή. Όποτε αισθάνεστε στασιμότητα, κοιτάξτε τις απαντήσεις σας και σκεφτείτε αν μπορείτε να κάνετε κάτι σήμερα που μπορεί να σας φέρει ποιο κοντά στο σημείο που θέλετε να βρίσκεστε.

Και αν ξεχάσετε τις πέντε ερωτήσεις να θυμάστε απλά: το χθες είναι μια ακυρωμένη επιταγή, το αύριο είναι μια υποσχετική επιστολή, το σήμερα είναι μετρητά στο χέρι!


Άρθρο αρχείου

Τζούλη Κυριακάκη

Continue Reading

Trending