Connect with us

Ψυχολογία

Γιατί είναι σημαντική η αφήγηση ενός τραυματικού βιώματος ακόμη και όταν έχουν περάσει χρόνια;

Το πως βιώνει ο καθένας ένα γεγονός ως τραύμα είναι υποκειμενικό, ατομικό και έχει άμεση σχέση με την προσωπικότητα του ανθρώπου που έχει υποστεί την συγκεκριμένη εμπειρία.

 Τέτοιες εμπειρίες μπορεί να είναι είτε σωματική είτε ψυχολογική κακοποίηση, σεξουαλική κακοποίηση, βιασμός η απόπειρα βιασμού, η ύπαρξη ενός κλίματος εκφοβισμού και διαρκής απειλή, η απώλεια αγαπημένου προσώπου, σοβαρά ατυχήματα, ανίατες ασθένειες, φυσικές καταστροφές, έκθεση σε εγκληματικές πράξεις, απώλεια εργασίας κι άλλα

Εδώ θα ασχοληθούμε με την ύπαρξη τραύματος που έχει επέλθει μέσα από σωματική, σεξουαλική αλλά και ψυχολογική, λεκτική κακοποίηση και θα τονίσουμε γιατί το άτομο που έχει υποστεί μία τέτοια εμπειρία μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη ζωή του.

Για να μπορέσει κάποιος να φτάσει στο σημείο να αποκαλύψει το τραύμα του καλό είναι να ξέρουμε πως έχει περάσει από πολλές εσωτερικές συγκρούσεις και εξωτερικά εμπόδια.

Όταν ένα γεγονός είναι επώδυνο ψυχικά υπάρχει μια μεγάλη δυσκολία του ατόμου να το διαχειριστεί και να το επεξεργαστεί, και πολύ συχνά το απωθεί. Κάποιος που έχει υποστεί ένα τραύμα συχνά βυθίζεται σε αισθήματα “αβοήθητου” κι άλλες μακροπρόθεσμες δυσκολίες τόσο σε ψυχικό όσο και σε σωματικό επίπεδο.

Γυναίκες που στο παρελθόν είχαν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση παρουσίαζαν περισσότερα σοβαρά προβλήματα υγείας στο μέλλον τα οποία είχαν την τάση να επανεμφανίζονται. 

Το σκίτσο μας το παρείχε η Άννα Ραφτοπούλου

Αυτό που έδειξαν οι έρευνες ήταν πως με τα διάφορα σωματικά συμπτώματα που εμφανίζονταν αργότερα στην ζωή των θυμάτων δεν συνδέεται τόσο η φύση της κακοποίησης, ούτε η ίδια η ύπαρξη της κακοποίησης, αλλά η μεγάλη προσπάθεια που καταβάλει το άτομο να συγκαλύψει την κακοποίηση, και το γεγονός ότι δε μιλάει γι’ αυτό ούτε σε άλλους και ούτε καν στον ίδιο του τον εαυτό.

Ακόμη οι έρευνες που έγιναν από τον J.Pennebaker Καθηγητή ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο του Τέξας (1997), μας έδειξαν πως όταν οι άνθρωποι οι οποίοι είχαν υποστεί κάποιο παιδικό τραύμα κατόρθωσαν να μιλήσουν σε άλλους για το τραύμα που είχαν υποστεί είχαν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν προβλήματα υγείας αργότερα στη ζωή τους σε σύγκριση με εκείνους που δεν το είχαν μοιραστεί ποτέ αυτό με άλλους ανθρώπους.

 Το να μπορέσει κανείς να μεταφέρει σε λόγια όλα εκείνα τα συναισθήματα και τις σκέψεις που σχετίζονται με δυσάρεστες οι τραυματικές εμπειρίες είναι προστατευτικό για την σωματική μας υγεία. Και κάθε φορά που αφηγούμαστε την ιστορία μας με πιο συγκροτημένο τρόπο ενισχύεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Όσοι δηλαδή μπορούν να αφηγηθούν την ιστορία του τραύματος τους αποδίδοντας ένα πιο ικανοποιητικό νόημα στην εμπειρία τους είχαν καλύτερα αποτελέσματα στην υγεία τους. Η συγκροτημένη αφήγηση του τραυματικού γεγονότος αντανακλά και την πιο συγκροτημένη εσωτερική οργάνωση των εμπειριών του ατόμου. Η νοηματοδότηση συμπεριφορών και συμβάντος που έχουν γίνει στο παρελθόν μπορεί να ξαναγράψει στο παρόν μια εμπειρία του παρελθόντος.

 Κάποια τραύματα μπορούν οι άνθρωποι να τα επεξεργαστούν, είτε μέσα από επανορθωτικές εμπειρίες, είτε μέσα από τους δικούς τους μηχανισμούς. Αλλά υπάρχουν και άνθρωποι που έχουν κατακερματιστεί εσωτερικά και χρειάζονται βοήθεια για να μπορέσουν να ξαναενώσουν  τα κομμάτια τους.

Το γεγονός που συνέβη στο παρελθόν, μοιάζει να είναι ενεργό μέσα τους και επηρεάζει το παρόν τους και μοιάζει να καταδικάζει το μέλλον τους.

 Είναι μια πληγή ανοιχτή και επειδή έχουμε συνηθίσει την ύπαρξη της συχνά μπορεί να την ξεχνάμε και δεν μπορούμε να εξηγήσουμε γιατί νιώθουμε με ένα συγκεκριμένο τρόπο καθώς επίσης δεν μπορούμε να εξηγήσουμε και πολλές αντιδράσεις μας.

Συχνά οι άνθρωποι που έχουν βιώσει μια τραυματική εμπειρία νιώθουν μια συνεχόμενη υποκειμενική δυσφορία την οποία δεν μπορούν να εξηγήσουν και να δικαιολογήσουν, έχουν έντονο άγχος, νιώθουν ένοχοι και συχνά κατηγορούν τον εαυτό τους. 

Για να μπορέσει να διαχειριστεί κανείς αυτό που του ήταν ιδιαίτερα επώδυνο, μπορεί να αρχίσει να απαξιώνει το ίδιο το γεγονός όπως και τις επιπτώσεις που είχε το γεγονός,

Να μη θυμάται πολλά πράγματα και να υπάρχει μια αίσθηση κενού και αδυναμία να κατανοήσει τα συναισθήματά του.

Όταν κάποιος αντιμετωπίσει ένα απροσδόκητο εξωτερικό, αναπάντεχο γεγονός και τον  βρίσκει απροετοίμαστο και ανοχύρωτο και απειλείται η σωματική μας και ψυχική μας ακεραιότητα, είναι πολύ πιθανό να υποστεί καποιο ψυχικό τραύμα. 

Ενας άνθρωπος που έχει βιώσει τραυματικές εμπειρίες, κι ένιωσε αβοήθητος και ανήμπορο, μπορέι να δυσκολευτεί στην επεξεργασία όλων των αισθήσεων, συναισθημάτων , σκέψεων και αναμνήσεων που συνδέονται με το γεγονός.

Και ειτε μπορεί να σκέφτεσαι συνέχεια το συμβάν με διαφορετικούς τρόπους( επαναληψη της εμπειρίας) ή το απωθεί και προσπαθεί να το ξεχάσει εντελώς( Απώθηση της αρχικής μνήμης). Και όσοι ανήκουν σε αυτή την κατηγορία, αποφεύγουν τα άτομα , τα μέρη που έχουν σχέση με το γεγονός και δεν μπορούν να θυμηθούν κάποια κομμάτια από το τραυματικό γεγονός, ουτε και το πως αισθάνονταν, ή να θυμούνται καποια στοιχεία της εμπειρίας τους τμηματικά.

«Οι απωθημένες τραυματικές εμπειρίες της παιδικής μας ηλικίας αποθηκεύονται στο σώμα μας και, παρόλο που παραμένουν ασυνείδητες, εξακολουθούν να επιδρούν επάνω μας, ακόμα και όταν είμαστε ενήλικες» έχει πει η Alice Miller.

Ο άνθρωπος που έχει κακοποιηθεί νιώθει πως θέλει να βιώσει το αίσθημα της αναγνώρισης για την καταπάτηση που έχει υποστεί και θέλει να νιώσει πως αποκαθίσταται μέσα του το αίσθημα δικαίου.

Το “τραύμα” έχει τον δικό του χρόνο… και ο χρόνος αυτός είναι υποκειμενικός, προσωπικός μέχρι να επέλθει η στιγμή της “ίασης”και της κάθαρσης. 

Η αποκάλυψη με ένα τόσο έντονο τρόπο της τραυματικής εμπειρίας, είναι  σημαντική και καθαρτική, γιατί επιτρέπει στο θύμα να έρθει αντιμέτωπο με αυτά που κουβαλά όλα τα χρόνια μέσα του και καθηλώνεται σε συναισθήματα και ρόλους δυσλειτουργικούς. 

Μέσα από ένα ρόλο ενεργητικό επιστρέφει, για να αποκατασταθεί μέσα του η έννοια της ισορροπίας και της δικαιοσύνης, μέσα από την “τιμωρία” αυτού που διέπραξε το κακό.

“Κάθε λέξη έχει συνέπειες. Κάθε σιωπή το ίδιο” (Jean Paul Sartre)

Αιμιλία Αξιωτίδου, Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια, Ψυχοπαιδαγωγός, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ, Ιατρική Σχολή, ΑΧΕΠΑ, Ιατρείο Παχυσαρκίας, Διακοπής Καπνίσματος, Μεταβολικού και Αγγειακού κινδύνου.

Η Σκιτσογράφος, Άννα Ραφτοπούλου, είναι από το Θραψανο Ηράκλειο Κρήτης , έχει σπουδάσει βοηθός μικροβιολόγου,μένει στην Αθήνα τα 3 τελευταία χρόνια και το σκίτσο ήρθε στην ζωή της εντελώς ξαφνικά το οποίο ξεκίνησε να ασχολείται ερασιτεχνικά. Απολαμβάνει να ζωγραφίζει σκίτσα που περνάνε μηνύματα, θέλει να κάνει σκίτσα σύμβολα.

Ψυχολογία

Πόσο βοηθάει η θετικότητα την αλλαγή;

Η αλήθεια είναι πως έχουμε συνδέσει τον πόνο με την αλλαγή. Έχουμε συνηθίσει οι πιο σημαντικές αποφάσεις της ζωής μας να παίρνουμε μετά από τα μεγαλύτερα πλήγματα. Και έτσι όταν δεν πονάμε, δεν αποφασίζουμε να δράσουμε. Είμαι εδώ όμως για να σου πω πως αυτό δεν είναι νομοτέλεια. Σίγουρα τα παθήματα γίνονται… πολύτιμα μαθήματα, αλλά πολλές φορές η αλλαγή το μόνο που χρειάζεται για να ενισχυθεί είναι θετική ενέργεια και διάθεση για δημιουργία!

Πώς μπορεί, λοιπόν, να γίνει η διαδικασία της ανόδου μας ευχάριστη και ποιο είναι τελικά το ισχυρότερο κίνητρο εξέλιξης;

Ακόμα και το μεγαλύτερο λάθος μάς έχει πάει ένα βήμα πιο πέρα από το μηδέν, μας έχει δώσει μια μοναδική ευκαιρία να χτίσουμε, να δημιουργήσουμε πάνω στη σοφία που μας έδωσε, γι’ αυτό δεν είναι απαραίτητο μετά από κάθε πάθημα να γυρνάμε πάλι στην… αφετηρία.

Μάθαμε από τους δικούς μας πως μόνο μέσα από τον πόνο και τις αρνητικές καταστάσεις βγαίνουμε πιο δυνατοί. Δεν χρειάζεται όμως πάντα πόνος για να ανθίσει κάτι καλό. Όπως και στην ανοιξιάτικη φύση, η ανάταση, η άνοδος, η αγάπη δεν έχουν ανάγκη το δράμα. Δεν το απαιτούν, δεν το έχουν ως προϋπόθεση. Απλά συμβαίνουν ως φυσική εξέλιξη σε αυτό το ανώτερο φως που έχουμε μέσα μας.

Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι να λάβουμε θετικά κίνητρα ενίσχυσης για να μεταμορφώσουμε τη ζωή μας με τον πιο δημιουργικό τρόπο! Υπάρχει, λοιπόν, και άλλος τρόπος να μάθουμε. Ένας τρόπος μακριά από το δράμα και πολύ κοντά στη δημιουργία και την αναγέννηση.

Ας αφήσουμε, λοιπόν, λίγο στην άκρη τη βουτηγμένη στα μελοδράματα ζωή μας και ας δούμε την εξέλιξη διαφορετικά. Μέσα από το να γίνουμε πρεσβευτές της χαράς, της δημιουργικότητας, της ανωτερότητας. Γιατί το χαμόγελο είναι τις περισσότερες φορές το πιο ισχυρό κίνητρο και η πιο δυνατή έμπνευση για να πάμε παρακάτω. 

Πάρε την ευκαιρία για μια δωρεάν life coaching συνεδρία με τον Νικόλα, για να δοκιμάσεις χωρίς καμία περαιτέρω δέσμευση πόσο αποτελεσματικό είναι το life coaching!

Νικόλας Ουρανός, PCC

Professional Certified Life & Relationship Coach by International Coaching Federation

Βραβευμένος συγγραφέας παγκόσμιου bestseller Αγάπη Τώρα, Ευ Ζην Τώρα και Ξαφνικά Τώρα, Ομιλητής

Continue Reading

Ψυχολογία

Ελπίδα και Προσδοκία πόσο βοηθούν την ψυχολογία μας

Ελπίδα και Προσδοκία δύο λέξεις που για πολλούς ανθρώπους είναι ταυτόσημες. Ωστόσο τα συναισθήματα που η καθεμιά προκαλεί είναι τελείως διαφορετικά. Προσδοκία είναι η αναμονή μιας πιθανής μελλοντικής έκβασης η οποία ταυτόχρονα επενδύεται είτε με συναισθήματα φόβου είτε ελπίδας. Έχει ένα έτοιμο σενάριο που στηρίζεται στις πεποιθήσεις και τις εμπειρίες μας.

Όταν η προσδοκία εμπεριέχει την ελπίδα για επιτυχία, τότε μπορούμε να δράσουμε πιο αποτελεσματικά να βελτιώσουμε  την επίδοσή μας  και η στάση μας αυτή να έχει θετικό πρόσημο. Αντιθέτως, όταν υπάρχει φόβος αποτυχίας, τότε μπορεί να οδηγηθούμε σε  λαθεμένες ή ακραίες επιλογές και η προσδοκία να πάρει αρνητικό πρόσημο.  Η συμπεριφορά μας  επηρεάζεται ανάλογα με την αυτοεκτίμηση μας  και τις  προσδοκίες των ‘’σημαντικών άλλων’’ ατόμων. Οι προσδοκίες ενός θετικού περιβάλλοντος μας ασκούν ευεργετική επίδραση   όσον αφορά στην τροποποίηση της συμπεριφοράς μας.

Το πρόβλημα της προσδοκίας προκύπτει όταν περιμένουμε κάτι να συμβεί χωρίς να στηρίζουμε κάπου αυτή  την προσδοκία. Εάν πιστεύω ότι από μόνες τους οι προσδοκίες μου θα μου φέρουν αυτό που θέλω, χρησιμοποιώ τη «μαγική σκέψη» και υποβάλλω τον εαυτό μου σε απογοήτευση. Πολλοί από μας έχουμε  προσδοκίες που αφορούν σε άλλους ανθρώπους και εσφαλμένα πιστεύουμε ότι οι άλλοι άνθρωποι θα συμπεριφερθούν με τον τρόπο που εμείς θέλουμε.

Ελπίδα είναι η πίστη που έχει κάποιος ότι διαθέτει τόσο τη θέληση όσο και τον τρόπο ή τις συνθήκες ώστε να πετύχει τους στόχους του, όποιοι κι αν είναι αυτοί.

Η ελπίδα είναι απαραίτητη στον άνθρωπο και αποτελεί κίνητρο για να αναλάβει δράση και να αντέξει τις αντιξοότητες της ζωής. Η ελπίδα χτίζει όνειρα αλλά δεν γραπώνεται άκαμπτα από αυτά. Ενθαρρύνει τις αποφάσεις μας και δίνει σκοπό και νόημα στη ζωή μας.

Η πορεία προς την ελπίδα είναι διαφορετική για κάθε άνθρωπο. Αυτό που εμπνέει ελπίδα σε ένα άτομο μπορεί να μην λειτουργεί για κάποιον άλλον. Ωστόσο, παρατηρώντας τον τρόπο που οι άλλοι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις  εμπειρίες τους  και διαχειρίζονται τη ζωή τους μπορεί να μας εμπνεύσει και να μας βοηθήσει στο να είμαστε πιο αποτελεσματικοί στη διαχείριση της δικής μας ζωής. Η αίσθηση σκοπού και νοήματος στη ζωή, οι καλές διαπροσωπικές σχέσεις,  ένα σύνολο πεποιθήσεων σχετικά με το δίκαιο και το άδικο, η ικανότητα να ονειρεύεται κανείς, η πίστη και η ελπίδα να κάνει σχέδια κάποιος για τη ζωή του φαίνεται να ενισχύουν την ανθεκτικότητα ενός ατόμου . 

Όσο περισσότερο είμαστε σε επαφή με τον εαυτό μας και έχουμε επίγνωση των δυνατοτήτων των αξιών και των συναισθημάτων μας καθώς επίσης και της πραγματικότητας που μας περιβάλλει τόσο περισσότερο νιώθουμε ασφαλής στηριζόμαστε σε αυτόν και απαλλασσόμαστε από ψυχοφθόρες προσδοκίες που μας πληγώνουν και μας εξαντλούν ψυχικά.

Οι προσδοκίες εμπεριέχουν ένα έτοιμο σενάριο και κάποιες φορές λειτουργούν περιοριστικά για τις κινήσεις τις  επιλογές και τις αποφάσεις μας. Η ελπίδα εμπεριέχει ελευθερία πηγαίνει παράλληλα με τα γεγονότα αφήνει περιθώρια για εναλλακτικές λύσεις. Η ελπίδα ονειρεύεται χωρίς να κάνει το όνειρο αυτοσκοπό. Δίνει νόημα στη ζωή μας και δυνατότητα να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή.

Νάνσυ Πιλωνά

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 

Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας

Continue Reading

Ψυχολογία

Το δικαίωμα στη δική μας… Ανάσταση!

Πολλές φορές στη ζωή μας δεν δεχόμαστε εύκολα πως μπορούμε να… αναστηθούμε συναισθηματικά χωρίς να είναι απαραίτητο πρώτα να «σταυρωθούμε» ή να «σταυρώσουμε» άλλους. Συμπεριφερόμαστε σαν ζωντανοί νεκροί, χάνοντας τον εαυτό μας μέσα στην τοξικότητα και υποκύπτοντας σε χαμηλές ενεργειακές δονήσεις που μας βάλλουν από παντού.

Οι τοξικές σχέσεις, άλλωστε, είναι αυτή τη στιγμή ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των ανθρώπινων σχέσεων. 

Η αγάπη είναι δράση, είναι ενεργητικότητα με πίστη και πάθος. Είμαστε μικροί θαυματοποιοί, ο καθένας ξεχωριστά από εμάς. Απλά ξεχνάμε πόσο σημαντικοί έχουμε υπάρξει, πόσα μικρά ή μεγάλα έχουμε καταφέρει και υποτιμάμε όλη τη δύναμη που κρατάμε φυλακισμένη μέσα μας. 

Όλοι έχουμε έναν προορισμό, μια ανώτερη αποστολή από τα βασικά και τα αναμενόμενα. 

Πολλές φορές θα πέσουμε, σίγουρα. Αλλά εξίσου πολλές χρειάζεται και να σηκωθούμε. 

Ακόμα και η ασχημότερη εμπειρία, είναι ευκαιρία επανεκκίνησης και… ανάστασης από τον συναισθηματικό και ψυχικό μου θάνατο. Αποκαλύπτει τα πιο πολύτιμα μαθήματα όπως:

  • ότι έχω υπευθυνότητα για το σημείο στο οποίο βρίσκομαι
  • ότι με έχω εγκαταλείψει και δεν με αγαπάω όσο πρέπει
  • ότι δεν έχω αναζητήσει τις συμμαχίες που θα με φέρουν πίσω σε όσα αξίζω

Φτιάξε τη δική σου λίστα με όλα τα μικρά ή μεγάλα θαύματα που μπορείς να φτάσεις, ανεξάρτητα από τι κάνουν ή τι πιστεύουν οι άλλοι για εσένα. 

Πέρνα από το «θάνατο» στην αληθινή ζωή της δημιουργίας, της δουλειάς και της ατομικής ευθύνης. 

Πάρε την ευκαιρία για μια δωρεάν life coaching συνεδρία με τον Νικόλα, για να δοκιμάσεις χωρίς καμία περαιτέρω δέσμευση πόσο αποτελεσματικό είναι το life coaching!

Continue Reading

Trending