Connect with us

Υγεία

Διατροφή και σκλήρυνση κατά πλάκας

Η Σκλήρυνση κατά Πλάκας (ΣκΠ) είναι μια ασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) που επηρεάζει τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη. Αν και δεν είναι γνωστή η αιτιολογία της νόσου, στα άτομα που εμφανίζεται, το ίδιο το ανοσοποιητικό τους σύστημα στρέφεται ενάντια στο προστατευτικό περίβλημα των νευρώνων (γνωστό ως μυελίνη) το οποίο και καταστρέφει. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η νόσος να προκαλεί επιδείνωση ή μόνιμη βλάβη στη λειτουργεία των νευρώνων και αδυναμία επικονωνίας μεταξύ του εγκεφάλου και των υπολοίπων μερών του σώματος.

Επιδημιολογία

Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των νοσούντων αυξάνεται και στη χώρα μας ολοένα και περισσότερο με τις γυναίκες να έχουν διπλάσια πιθανότητα να την εμφανίσουν σε σχέση με τους άνδρες.

Αίτια 

Ένας συνδυασμός γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων φαίνεται να παίζει ρόλο στην εμφάνιση της νόσου. Ωστόσο, η Σκλήρυνση κατά Πλάκας δεν κληρονομείται άμεσα από τον γονέα στο παιδί καθώς δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο γονίδιο που να ενοχοποιείται. Η παρουσία όμως ενός συνδυασμού γονιδίων αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της ΣκΠ.

Σχετικά με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, οι περιοχές που βρίσκονται μακριά από τον ισημερινό επηρεάζονται συχνότερα από τη νόσο χωρίς αυτό να εξηγείται ακόμα πλήρως. Κάποιοι επιπρόσθετοι παράγοντες που έχει φανεί ότι σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας είναι:

  • Ο αυξημένος Δείκτης Μάζας Σώματος (Βάρος/Ύψος2).
  • Το οικογενειακό ιστορικό ύπαρξης σκλήρυνσης κατά πλάκας.
  • Η φυλή: Τα άτομα που ανήκουν στη λευκή φυλή (ιδιαίτερα αυτά που κατάγονται από την Βόρεια Ευρώπη) έχουν αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με άτομα που ανήκουν στις υπόλοιπες φυλές.
  • Το κλίμα: Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι συχνότερη στα ψυχρά και εύκρατα κλίματα.
  • Το κάπνισμα: Οι καπνιστές έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν τη νόσο σε σχέση με τους μη καπνιστές.
  • Η μειωμένη έκθεση στον ήλιο και τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D: Ορισμένες μελέτες τα τελευταία χρόνια έχουν συνδέσει την έκθεση στον ήλιο και τα αυξημένα επίπεδα βιταμίνης D με μειωμένη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου, λόγω της ρυθμιστικής δράσης που έχει η βιταμίνη D στο ανοσοποιητικό σύστημα.
  • Ορισμένες λοιμώξεις: Ορισμένοι ιοί έχουν συσχετιστεί με την πιθανότητα εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας, όπως ο ιός Epstein-Barr, που προκαλεί τη λοιμώδη μονοπυρήνωση.
  • Ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα: Η ύπαρξη θυρεοειδικής νόσου, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ή φλεγμονώδους νόσου του εντέρου αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης της σκλήρυνσης κατά πλάκας.

diatrofi kai sklirynsi kata plakas symtwmata

 

Παθολογία

Η παθολογία της νόσου αφορά την καταστροφή της μυελίνης από το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς. H μυελίνη είναι η ουσία που περιβάλλει τις νευρικές ίνες, λειτουργεί ως μόνωση και βοηθά στη μετάδοση σημάτων μεταξύ του εγκεφάλου και του υπόλοιπου σώματος. Με την καταστροφή τής δημιουργούνται «πλάκες» στα νεύρα.

Η διάγνωση της νόσου συχνά καθυστερεί επειδή έχει παρόμοια συμπτώματα με άλλες νευρολογικές παθήσεις.

Συμπτώματα

Πρωταρχικά συμπτώματα

Τα πρώτα συμπτώματα της σκλήρυνσης κατά πλάκας συχνά περιλαμβάνουν:

  • Προβλήματα όρασης, όπως θολή ή διπλή όραση ή οπτική νευρίτιδα, που προκαλεί πόνο στο μάτι και γρήγορη απώλεια της όρασης
  • Αδύναμους και δύσκαμπτους μύες, με συχνά οδυνηρούς μυϊκούς σπασμούς
  • Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στα χέρια, τα πόδια, τον κορμό του σώματος ή το πρόσωπο
  • Προβλήματα ισορροπίας
  • Προβλήματα ελέγχου της ουροδόχου κύστης
  • Ζάλη

Μεταγενέστερα συμπτώματα

Συμπτώματα της σκλήρυνσης κατά πλάκας που εμφανίζονται αργότερα περιλαμβάνουν:

  • Νοητική ή σωματική κόπωση που συνοδεύει τα παραπάνω συμπτώματα
  • Αλλαγές στη διάθεση, όπως κατάθλιψη ή ευφορία
  • Παράλυση στα πόδια
  • Επιληπτικά επεισόδια
  • Αλλαγές στην ικανότητα συγκέντρωσης ή αποτελεσματικής εκτέλεσης πολλαπλών καθηκόντων
  • Δυσκολία λήψης αποφάσεων, προγραμματισμού ή ιεράρχησης στην εργασία ή στην ιδιωτική ζωή

Διατροφή και σκλήρυνση κατά πλάκας

Σε ό,τι αφορά τη διατροφή, ενώ παλαιότερα η σημασία της στην ανάπτυξη της νόσου δεν θεωρείτο σημαντική, τα νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι η διατροφή μπορεί να διαδραματίσει επιβαρυντικό ή προστατευτικό ρόλο. Νεότερες μελέτες έρχονται να δείξουν πλέον ότι τόσο η διατροφή όσο και ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάσουν είτε θετικά είτε αρνητικά τη φλεγμονώδη έκφραση της νόσου και συνεπώς την εξέλιξη της, ενώ παράλληλα μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της. Πιο συγκεκριμένα:

Υιοθέτηση μιας ισορροπημένης διατροφής

Η ισορροπημένη διατροφή μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη για τους ασθενείς όπως τη μείωση της κόπωσης, τη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του εντέρου και της ουροδόχου κύστης, τη διατήρηση της οστικής υγείας, τη βελτίωση της μυϊκής δύναμης και της κίνησης και τον έλεγχο του σωματικού βάρους.

Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών, ψάρια, άπαχο κρέας, πρεβιοτικά και προβιοτικά μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη φλεγμονώδη έκφραση και σε:

  • Διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους (ούτε πολύ αυξημένου ούτε πολύ μειωμένου)
  • Μείωση του αισθήματος κόπωσης
  • Διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του εντέρου και της ουροδόχου κύστης
  • Διατήρηση της υγείας των οστών, των δοντιών και των ούλων
  • Βελτίωση της μυϊκής δύναμης, της εμβέλειας της κίνησης και της ευελιξίας

diatrofi gia sklirinsi kata plakas

 

Δίαιτα υψηλή σε ενέργεια και λίπος

Αντίθετα, η υιοθέτηση μιας δυτικού τύπου διατροφής πλούσιας σε κόκκινο κρέας και ζωική πρωτεΐνη, κορεσμένα λιπαρά, τηγανητά, σακχαρούχα ροφήματα και αλάτι αυξάνει τη φλεγμονώδη απόκριση και συνεπώς συμβάλλει στην αρνητική εξέλιξη της νόσου λόγω της δράσης που μπορεί να έχουν όλα τα παραπάνω ενάντια στη μυελίνη.

Μελέτες σε ζωικά πρότυπα συνδέουν την υψηλή κατανάλωση λίπους με αυξημένη παραγωγή φλεγμονωδών παραγόντων και επιδείνωση της «επίθεσης» του ανοσοποιητικού συστήματος ενάντια στο ΚΝΣ.

Προβλήματα ουροδόχου κύστης

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων λειτουργίας της ουροδόχου κύστης μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω της επαρκούς πρόσληψης υγρών και όχι μέσω της μείωσης των προσλαμβανόμενων υγρών, που μπορεί να οδηγήσει σε κατακράτηση ούρων και πιθανές ουρολοιμώξεις.

Συνεπώς συστήνεται η κατανάλωση 6 με 8 ποτηριών νερού την ημέρα και η αποφυγή αλκοολούχων ροφημάτων που επιβαρύνουν τη λειτουργεία της ουροδόχου κύστης.

Δυσκοιλιότητα και οστεοπόρωση

Η δυσκοιλιότητα, που αποτελεί συχνό πρόβλημα στα άτομα που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας, μπορεί να αντιμετωπιστεί μέσω της επαρκούς πρόσληψης υγρών και της κατανάλωσης αδιάλυτων φυτικών ινών (π.χ. δαμάσκηνα, σύκα και δημητριακά ολικής αλέσεως).

Επιλέον, τα άτομα πάσχουν από Σκλήρυνση κατά Πλάκας εμφανίζουν έλλειψη βιταμίνης D. Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για τη λειτουργία των κυττάρων του ανοσοποιητικού και του ΚΝΣ, τα μειωμένα επίπεδά της στον οργανισμό επηρεάζουν αρνητικά την εμφάνιση αλλά και την εξέλιξη της νόσου. Tα άτομα που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας έχουν συνήθως χαμηλή οστική μάζα και αυξημένο κίνδυνο για οστεοπόρωση. Συνεπώς συστήνεται η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε ασβέστιο και βιταμίνη D, όπως τα γαλακτοκομικά και τα λιπαρά ψάρια, η επαρκής έκθεση στον ήλιο και η πραγματοποίηση άσκηση.

Σωματικό βάρος και ΣκΠ

Η διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους είναι σημαντική και τόσο η πρόσληψη, όσο και η απώλεια βάρους είναι πολύ συχνά φαινόμενα στους ασθενείς με ΣκΠ. Η απώλεια βάρους οφείλεται στη μειωμένη πρόσληψη τροφής λόγω της μειωμένης ικανότητας αυτοεξυπηρέτησης, της κόπωσης και του τρέμουλου, του άγχους και του στρες των ασθενών.

Από την άλλη, το βάρος αυξάνεται όταν η κινητικότητα του ασθενούς μειώνεται, η κατάθλιψη οδηγεί σε υπερκατανάλωση τροφής και όταν η φαρμακευτική αγωγή περιλαμβάνει στεροειδή.

Τρόφιμα με προστατευτική δράση

Η σωστή διατροφή μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα τόσο στην πρόληψη, όσο και στην αντιμετώπιση της ΣκΠ. Η υψηλή κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών που είναι πλούσια σε ω-3 λιπαρά μπορεί να έχει προστατευτικό ρόλο χωρίς όμως αυτό να είναι πλήρως επιβεβαιωμένο καθώς χρειάζονται περισσότερες μελέτες.

Ακόμη τα φρούτα και τα δημητριακά ολικής άλεσης μπορεί να εμφανίζουν προστατευτική δράση.

Η διατροφική αντιμετώπιση της ΣκΠ στοχεύει σε μια διατροφή πλούσια σε δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα, λαχανικά, ψάρια και άπαχο κρέας και φτωχή σε κορεσμένα λίπη και απλά σάκχαρα.

Αντιοξειδωτικά

Επιπλέον, τα αντιοξειδωτικά που περιέχονται στα φρούτα, τα λαχανικά και το ελαιόλαδο μπορεί να είναι πολύ ευεργετικά ενάντια στο οξειδωτικό στρες που είναι έντονο στον οργανισμό των ασθενών με ΣκΠ.

Ο ρόλος της άσκησης

Η άσκηση, επίσης, θεωρείται ότι βοηθά τους ανθρώπους με σκλήρυνση κατά πλάκας, στον έλεγχο του πόνου, της ακαμψίας, τη βελτίωση της ισορροπίας, το αίσθημα αδυναμίας και κόπωσης, την κατάθλιψη, το άγχος και την αϋπνία, καθώς αποτελεί βασική συνιστώσα για τη διατήρηση ενός καλού επιπέδου υγείας και ποιότητας ζωής. Συνεπώς επιλέξτε μια μορφή άσκησης που είναι κατάλληλη για εσάς, όπως περπάτημα, κολύμβηση, γιόγκα, ήπια αεροβική, κτλ.

Συμπερασματικά

Από όλα τα παραπάνω λοιπόν συμπεραίνουμε πως οι ασθενείς με ΣκΠ θα πρέπει να ακολουθούν ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο βασισμένο στη Μεσογειακή Διατροφή όπως άλλωστε και ο γενικός πληθυσμός η οποία συμβάλλει σημαντικά τόσο στη διατήρηση της υγείας όσο και στην αντιμετώπιση και ανακούφιση των συμπτωμάτων της νόσου, ενώ παράλληλα βοηθά στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Υγεία

Ισοδύναμα Τροφίμων

Πολλές φορές δέχομαι καθημερινά την ερώτηση: Mε τι θα μπορούσα να αντικαταστήσω το ψωμί, τα δύο μπιφτέκια, το κοτόπουλο;

Έτσι λοιπόν, σκέφτηκα να δημιουργήσω αυτό το άρθρο για τα ισοδύναμα τροφίμων, κάτι το οποίο για τους διαιτολόγους είναι η βίβλος που χρησιμοποιούν καθημερινά όταν καταρτίζουν πλάνα διατροφής.

Συναντώ συχνά τη σύγχυση των ισοδυνάμων τροφίμων με τις μερίδες ή τον τρόπο σύνδεσης των θερμίδων του εκάστοτε τροφίμου.

Αυτά θα προσπαθήσω να σας ξεκαθαρίσω όσο γίνεται πιο απλά και με παραδείγματα.

Τι είναι τα Ισοδύναμα Τροφίμων;

Τα ισοδύναμα τροφίμων ομαδοποιούν τα τρόφιμα σε 6 κατηγορίες. Τα τρόφιμα που ανήκουν σε κάθε ομάδα έχουν τις ίδιες αναλογίες σε μακροθρεπτικά συστατικά (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη) και θερμίδες. Επομένως υπάρχει η δυνατότητα να αντικατασταθούν από άλλα τρόφιμα της ίδιας ομάδας χωρίς να αλλάξει η περιεκτικότητα στα θερμιδογόνα συστατικά και να υπάρχει ποικιλία στη διατροφή.

1 ποτήρι γάλα (240ml) είναι «ισοδύναμο» με ένα κεσεδάκι γιαούρτι (180γρ) γιατί περιέχουν την ίδια ποσότητα υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπαρών. Άρα, τα τρόφιμα αυτά μπορούν να αντικατασταθούν μεταξύ τους

Ποια η διαφορά των ισοδυνάμων τροφίμων από τις μερίδες;

Ως μερίδα τροφίμου από κάθε ομάδα θεωρούμε μια συγκεκριμένη ποσότητα. Ωστόσο, το ισοδύναμο δεν ταυτίζεται πάντα με τη μερίδα του τροφίμου. Για παράδειγμα, θεωρώντας ως 1 μερίδα γάλακτος το 1 φλιτζάνι 240 ml αυτό αποτελεί το 1 ισοδύναμο γάλακτος και μπορεί να αντικατασταθεί από άλλα γαλακτοκομικά παρόμοιας σύστασης. Αντίθετα, ως 1 ισοδύναμο κρέατος ορίζονται τα 30γρ, ποσότητα που δεν αντιστοιχεί στη μερίδα σας!

Πώς μπορώ να αξιοποιήσω τα ισοδύναμα τροφίμων;

Όταν ακολουθείς ένα ισορροπημένο πλάνο διατροφής, είναι εύκολο να αξιοποιήσεις τους παρακάτω πίνακες για να αντικαταστήσεις τρόφιμα με κάποια άλλα, που ανήκουν στην ίδια κατηγορία και περιέχουν την ίδια περιεκτικότητα σε μακροθρεπτικά συστατικά που αποδίδουν και θερμίδες. Μπορεί να υπάρχουν κάποιες κατηγορίες που θα σε δυσκολέψουν, όπως τα σύνθετα φαγητά π.χ. παστίτσιο, πίτσα με τι να τα αντικαταστήσεις, ωστόσο με μια μικρή καθοδήγηση από ένα διαιτολόγο, είναι κάτι που μπορείς να κάνεις έπειτα και από μόνος σου.

Παράδειγμα: 180 γρ. κοτόπουλο κοκκινιστό μαζί με 1 φλιτζάνι κριθαράκι μπορείς να το αντικαταστήσεις με 150 γρ. κοτόπουλο και 30 γρ. τυρί τριμμένο και ½ φλιτζάνι ζυμαρικά πέννες και ½ φλιτζάνι καλαμπόκι στη σαλάτα.

Τι δεν μπορώ να κάνω γνωρίζοντας τα ισοδύναμα τροφίμων;

Σε κάθε κατηγορία τροφίμων τα ισοδύναμα έχουν παρόμοια μακροθρεπτικά συστατικά (πρωτεΐνες, λιπαρά και υδατάνθρακες) γι΄αυτό και μπορούν να γίνουν οι αντικαταστάσεις χωρίς πρακτικά να αλλάξουν οι θερμίδες που θα καταναλώσετε. Αυτό που δεν μπορείτε όμως να υπολογίσετε είναι τα μικρο-θρεπτικά συστατικά που θα προσλάβετε, δηλαδή τις βιταμίνες τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία. Κι αυτό γιατί ακόμη και τα τρόφιμα που βρίσκονται στις ίδιες κατηγορίες (τα μήλα και οι μπανάνες για παράδειγμα) διαφέρουν ως προς τη μικρο-θρεπτική τους σύσταση. Γι’ αυτό είναι καλό να αποφεύγεται την κατανάλωση ενός μόνο τροφίμου από κάθε ομάδα (ή την ίδια αντικατάσταση κάθε φορά) ώστε να έχετε μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή σας, άρα και περισσότερες βιταμίνες.

Παρόλα αυτά ωστόσο, θεωρείται μια πρακτική και γρήγορη μέθοδος που εφαρμόζεται σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, διότι βοηθάει στον υπολογισμό των υδατανθράκων της διατροφής τους, των λιπιδίων και των θερμίδων που λαμβάνουν. Επίσης μπορούν να μετρούν και τις πρωτεΐνες, απαραίτητη γνώση για άτομα με σακχαρώδη διαβήτη που εμφανίζουν και νεφροπάθεια.

Γαλακτοκομικά

Οφέλη από την κατανάλωση γαλακτοκομικών

Τα γαλακτοκομικά είναι αναγκαία για την κάλυψη των αναγκών σε μικροθρεπτικά συστατικά, κάτι που είναι δύσκολο να επιτευχθεί σε δίαιτα χωρίς γαλακτοκομικά, με απλά λόγια συντελούν στην κάλυψη των αναγκών σε ασβέστιο, κάλιο και μαγνήσιο.

Ένα ισοδύναμο περιέχει 12 γρ. υδατάνθρακες, 8 γρ. πρωτεΐνες και ποσότητα λίπους ανάλογα με την επιλογή.

Γαλακτοκομικά
1 ποτήρι γάλα  240ml (άπαχο, ημιάπαχο, πλήρες) είναι ισοδύναμο με: 1 κεσεδάκι γιαούρτι 180γρ (άπαχο, ημιάπαχο, πλήρες)
1 φλιτζάνι κεφίρ (240ml)
1 φλιτζάνι γάλα σόγιας αποβουτυρωμένο (240ml)
1 φλιτζάνι γάλα κατσικίσιο 240ml
½ φλιτζάνι γάλα εβαπορέ 120ml (άπαχο, ημιάπαχο, πλήρες)

**Προτιμήστε τα άπαχα ή ημιάπαχα γαλακτοκομικά**

Tip: 1 ποτήρι γάλα (240ml) είναι «ισοδύναμο» με ένα κεσεδάκι γιαούρτι (180γρ) γιατί περιέχουν την ίδια ποσότητα υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπαρών. Άρα, τα τρόφιμα αυτά μπορούν να αντικατασταθούν μεταξύ τους.


Τροφές με πολύ χαμηλές θερμίδες

Τροφές που μπορείτε να εντάξετε στη διατροφή σας, ωστόσο επειδή ισσοροπημένη διατροφή δεν αφορά μόνο τις θερμίδες, αλλά και το σύνολο της θρεπτικής αξίας.

Συνοδευτικά φαγητών

  • Κέτσαπ ντομάτας χωρίς προσθήκη ζάχαρης (1 κ. σ.)
  • Μουστάρδα
  • Ξύδι
  • Ταμπάσκο
  • Πίκλα (1κ.σ.) *ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΟ ΑΛΑΤΙ*

Εδώδιμα και μπαχαρικά

  • Άνηθος ξερός
  • Βασιλικός φρέσκος
  • Δύοσμος
  • Κανέλλα
  • Κάρυ
  • Λεμόνι
  • Πάπρικα
  • Μαϊντανός
  • Πιπέρι
  • Ρίγανη
  • Σκόρδο
  • Τζίντζερ
  • Τσίλι
  • Φασκόμηλο

Ποτά και ροφήματα

  • Ανθρακούχα ποτά (αναψυκτικά), χωρίς ζάχαρη
  • Ανθρακούχο νερό
  • Καφές ή τσάι χωρίς ζάχαρη ή μέλι
  • Σόδα

Tips για το μαγείρεμα

  • Για κάθε φλιτζάνι ρύζι βραστό (100γρ.) αντιστοιχεί σε ⅓ φλιτζανιού ωμό ρύζι.
  • Για κάθε φλιτζάνι ζυμαρικά βραστά (100γρ.) αντιστοιχούν σε 55γρ. ωμά ζυμαρικά.
  • Για κάθε φλιτζάνι φακές βραστές (100γρ.) αντιστοιχεί περίπου σε ⅓ φλιτζανιού ωμές φακές.
  • Για κάθε φλιτζάνι φασόλια βραστά (100γρ.) αντιστοιχεί σε ½ φλιτζάνι ωμά φασόλια.
  • Το κρέας με το ψήσιμο χάνει περίπου το ¼ του αρχικού του βάρους.
  • Μαγειρέψτε το φαγητό σας με λιγότερο ελαιόλαδο (περίπου 1 κ. σ. / μερίδα) προσθέτοντας το στο τέλος.

Επεξήγηση συντομογραφιών

Συντομογραφίες
κ. γλ. κουταλάκι γλυκού
κ. σ. κουταλιά σούπας
γρ. γραμμάρια.

Συμπερασματικά

Κλείνοντας, τα ισοδύναμα είναι ένα εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στη πρακτική εφαρμογή της δίαιτας. Ωστόσο η διατροφή δεν είναι μόνο θερμίδες και ισοδύναμα, έχει το αίσθημα της πείνας και του κορεσμού οπότε θα σας συμβούλευα αν είστε έτοιμοι να ξεκινήσετε μια αποτελεσματική αλλαγή στο βάρος και στον τρόπο ζωής σας καλό θα ήταν να το δείτε μέσω μιας συμβουλευτική επικοινωνίας με κάποιο πτυχιούχο διαιτολόγο.

Για περισσότερες πληροφορίες:

https://www.mednutrition.gr/portal/efarmoges/leksiko-diatrofis/15802-isodynama-trofimon?utm_source=newsletter_1456&utm_medium=email&utm_campaign=video-2

Continue Reading

Υγεία

Φτιάχνοντας τρόφιμα για ηλικιωμένους

Με το πέρασμα των χρόνων, η ανάγκη του ανθρώπου για μια πιο εξειδικευμένη διατροφή που καλύπτει τις διατροφικές του ανάγκες και προσαρμόζεται σε ιδιαίτερες καταστάσεις συνεχώς αυξάνεται. Προβλήματα που δυσχεραίνουν την σίτιση ενός ατόμου μπορεί να οφείλονται είτε σε κάποιο πρόβλημα υγείας ή απλά στην αύξηση της ηλικίας του.

Πως η δυσφαγία επηρεάζει τη διατροφή των ηλικιωμένων;

Τα ηλικιωμένα άτομα συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κατάποση και στην μάσηση της τροφής τους. Η δυσφαγία, όπως αυτή ονομάζεται, μπορεί να προέλθει από παθολογικά αίτια όπως π.χ. το εγκεφαλικό επεισόδιο, η νόσος του Parkinson, η άνοια, το Alzheimer και ο καρκίνος του φάρυγγα. Συχνά όμως η δυσφαγία μπορεί να σχετίζεται και με ψυχολογικούς παράγοντες. Η μειωμένη διάθεση που παρατηρείται σε ηλικιωμένους ανθρώπους, πολλές φορές οδηγεί σε μειωμένη όρεξη και άρνηση κατανάλωσης επαρκούς τροφής. Επίσης τα φάρμακα που λαμβάνουν μπορεί να αλλοιώσουν αισθήσεις όπως η γεύση και η όσφρηση, επηρεάζοντας κατά συνέπεια και τη λήψη φαγητού.

Τι συνέπειες μπορεί να έχει η δυσφαγία;

Η δυσφαγία είναι μία αρκετά σοβαρή κατάσταση, η οποία, αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα μπορεί να οδηγήσει από υποθρεψία, λόγω μειωμένης πρόσληψης τροφής μέχρι και στον θάνατο λόγω απόφραξης των αεραγωγών. Αν δεν μπορεί να θεραπευτεί το πρόβλημα που οδηγεί στην δυσφαγία, ο τρόπος αντιμετώπισής της είναι μέσω της παρασκευής ειδικά σχεδιασμένων τροφίμων, ούτως ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος αναρρόφησης για το άτομο, αλλά παράλληλα να μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του με εύγεστα και ευχάριστα φαγητά.

Δυσφαγία: Με ποιον τρόπο μπορεί να αντιμετωπιστεί;

Η τροποποίηση των φαγητών, έτσι ώστε να γίνουν πιο εύκολα στην μάσηση και στην κατάποση, μπορεί να πραγματοποιηθεί με πολτοποίηση των τροφίμων σε διάφορους βαθμούς ανάλογα με την σοβαρότητα της δυσφαγίας ή με πύκνωση των υγρών, έτσι ώστε να αποφευχθεί πιθανός πνιγμός λόγω αναρρόφησης.

Κατηγορίες δίαιτας ανάλογα τον βαθμό δυσφαγίας

1η. Δίαιτα (fork mashable Dysphagia Diet)

Παρ’ όλη τη σύγχυση που επικρατεί γύρω από τις ονομασίες των τροποποιημένων τροφίμων από τις παρασκευάστριες εταιρίες ή τους επιστήμονες υγείας, είναι γενικότερα αποδεκτή η κατηγοριοποίηση των τροφών σε τέσσερις ομάδες, ανάλογα με τον βαθμό της επεξεργασίας τους. Πρώτη είναι η δίαιτα (fork mashable Dysphagia Diet) με κανονικά, μαλακά τρόφιμα, τα οποία είναι εύκολα στην μάσηση και δεν εγκυμονούν κινδύνους για πνιγμό. Τρώγονται με το πιρούνι και συνήθως χρειάζονται μία παχιά και απαλή σάλτσα ή sauce για να διευκολύνουν την κατάποση. Σε αυτόn τον τύπο δίαιτας αποφεύγονται τελείως τα σκληρά, ινώδη και «στεγνά» τρόφιμα καθώς και εκείνα που απαιτούν έντονη μάσηση.

2η. Δίαιτα (pre-mashed)

Η δεύτερη κατηγορία δίαιτας για άτομα με πιο έντονο πρόβλημα δυσφαγίας είναι αυτή της «pre-mashed» δηλαδή, τρόφιμα πολύ λεπτά κομμένα ή λιωμένα με το πιρούνι, ουσιαστικά ένα βήμα πριν την κανονική πολτοποίηση. Σε αυτήν την κατηγορία απαιτείται πάλι μάσηση, αλλά σε μικρότερο βαθμό από την προηγούμενη, ενώ τα υγρά των τροφών πρέπει να βρίσκονται σε πολύ «παχιά» μορφή λόγω του κινδύνου αναρρόφησης.

3η. Δίαιτα (Thick mashed puree)

Στη συνέχεια, περνώντας στην τρίτη κατηγορία (Thick mashed puree) η ικανότητα μάσησης δεν υπάρχει από τον ηλικιωμένο, γι’ αυτό τα φαγητά και τα τρόφιμα βρίσκονται σε πολτοποιημένη κατάσταση. Η υφή του πουρέ πρέπει να είναι απαλή χωρίς «κομματάκια» φαγητού και να μπορεί να κρατάει το σχήμα του στο πιάτο. Αυτό σημαίνει να είναι ένας παχύς πουρές χωρίς υγρά, που μπορεί να σταθεί στο πιρούνι.

4η. Δίαιτα (Thin mashed puree)

Τέλος, όταν το πρόβλημα δυσφαγίας είναι πολύ έντονο επιλέγεται η τέταρτη κατηγορία δίαιτας (Thin mashed puree), που περιλαμβάνει πολτοποιημένα τρόφιμα σε αρκετά λεπτή μορφή. Σε αυτήν την περίπτωση, ο πουρές δεν μπορεί να καταναλωθεί με πιρούνι, αλλά απαιτείται η χρήση κουταλιού, λόγω της ρευστότητάς του. Και σε αυτήν την περίπτωση, ο πουρές πρέπει να είναι ομοιογενής χωρίς σκληρά κομμάτια φαγητού.

Ποιες δυσκολίες έχουν οι ειδικές δίαιτες για τον ηλικιωμένο;

Οι δυσκολίες που προκύπτουν με τα ειδικά επεξεργασμένα τρόφιμα για τους ηλικιωμένους είναι ότι, μετά το τέλος της παρασκευής τους, τα τρόφιμα έχουν χάσει το κανονικό τους σχήμα, ενώ μπορεί να έχει αλλοιωθεί η γεύση και η μυρωδιά τους. Αυτό συνήθως έχει αρνητικές συνέπειες στην όρεξη του ατόμου για την κατανάλωσή του. Λύσεις για αυτό το πρόβλημα αποτελούν τα ενισχυτικά γεύσης και αρώματος που προστίθενται, καθώς και η προσεγμένη εμφάνιση του φαγητού.

Συνεπώς

Είναι σημαντικό να εξασφαλίζεται αρχικά η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των ηλικιωμένων, μέσω της ασφαλούς κατανάλωσης τροφίμων ανάλογα με τον βαθμό δυσφαγίας που έχουν και στη συνέχεια να στοχεύουμε στην ευχάριστη παρουσίασή τους. Απαραίτητο θα ήταν, τέλος, η δημιουργία ενός παγκόσμια αποδεκτού προτύπου, που θα ορίζει ξεκάθαρα τις κατηγορίες επεξεργασίας τόσο για τα τρόφιμα όσο και για τα υγρά που καταναλώνονται από ασθενείς και ηλικιωμένους με δυσφαγία.

Περισσότερες πληροφορίες:
https://www.mednutrition.gr/portal/lifestyle/oikogeneia/7152-ftiaxnontas-trofima-gia-ilikiomenous

Continue Reading

Υγεία

Ζήσε σε ένα περιβάλλον που αγαπάει την καρδιά σου

Τα περισσότερα καρδιαγγειακά νοσήματα είναι αποτρέψιμα με την αλλαγή καθημερινών συνηθειών!

Φέτος, όπως και κάθε χρόνο στις 29 Σεπτεμβρίου, οργανισμοί από όλο τον κόσμο ενώνουν τις δυνάμεις τους για να υπενθυμίσουν σε όλους την παγκόσμια ανάγκη για τη φροντίδα της καρδιάς!

Το ήξερες ότι τα νοσήματα της καρδιάς είναι υπεύθυνα για πάνω από 17 εκατομμύρια θανάτους ανά τον κόσμο; Σύμφωνα με πρόσφατα δεδομένα, που παρουσιάζονται αναλυτικά στο παρακάτω infographic, απoτελούν τη νούμερο 1 αιτία θανάτων παγκοσμίως ενώ υπολογίζεται ότι έως το 2030 το νούμερο αυτό θα έχει αυξηθεί στα 23 εκατομμύρια. Αντίστοιχα για την Ελλάδα, βάσει στατιστικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ποσοστό αυτό μεταφράζεται στο 41% των θανάτων συνολικά.

Τι εννοούμε όμως με τον όρο «νοσήματα της καρδιάς»;

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως είναι η επίσημη ονομασία τους, αφορούν ένα ευρύ φάσμα διαταραχών στην καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία λόγω δημιουργίας αθηρωματικής πλάκας στα αγγεία, εμποδίζοντας έτσι τη φυσιολογική κυκλοφορία του αίματος. Τα πιο συχνά εμφανιζόμενα νοσήματα είναι η στεφανιαία νόσος και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, τα οποία ευθύνονται για το 1/3 των γυναικείων θανάτων παγκοσμίως.

Το «κλειδί» είναι στην πρόληψη

Τα δεδομένα είναι σαφή και αρκετά συγκεκριμένα, αφού για την πρόληψη ή ακόμα και την αποτροπή των καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι απαραίτητη η τροποποίηση καθημερινών συνηθειών …ακόμα και με μία μικρή αλλαγή τη φορά.

Τι σημαίνει πρακτικά αυτό;

Επίλεξε τρόφιμα που αγαπάνε την καρδιά σου!

Μία ισορροπημένη διατροφή αποτελεί το Α και το Ω στην φροντίδα της υγείας γενικότερα, αλλά και της υγείας της καρδιάς ειδικότερα. Bάλε τα φρούτα και τα λαχανικά στη διατροφή σου, μείωσε την κατανάλωση αλατιού και διάλεξε τρόφιμα πλούσια σε καλά λιπαρά, όπως τα ψάρια και οι ξηροί καρποί. Ταυτόχρονα, ακολούθησε τις συστάσεις για αντικατάσταση ζωικού λίπους (κορεσμένα λιπαρά) με φυτικό λίπος (ακόρεστα λιπαρά), για παράδειγμα το ζωικό βούτυρο με φυτική μαργαρίνη, πράγμα που θα βελτιώσει σημαντικά βιοχημικούς δείκτες που σχετίζονται με την καρδιά. Κάνε καθημερινά ένα μικρό βήμα και πλησίασε όλο και περισσότερο το Μεσογειακό πρότυπο διατροφής.

Καθημερινή άσκηση

Η άσκηση στην καθημερινότητά σου θα βοηθήσει, όχι μόνο την καρδιά σου, αλλά και την ψυχική σου υγεία. Ξεκίνα με 30 λεπτά περπάτημα την ημέρα και αύξησε σταδιακά το ρυθμό αυτό!

Διακοπή του καπνίσματος

Η διακοπή του καπνίσματος θεωρείται από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα για τη μείωση και πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Ζήτα υποστήριξη από έναν ειδικό και μην ξεχνάς το παθητικό κάπνισμα… γιατί μπορεί να καπνίζεις χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι άμεσα.

Υπολόγισε το ΔΜΣ

Υπολόγισε το Δείκτη Μάζας Σώματός (ΔΜΣ) σου –μία απλή συνάρτηση του ύψους και του βάρους σου. Έχει φανεί ότι χαμηλότερο κίνδυνο για εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων παρουσιάζουν άτομα με ΔΜΣ μεταξύ 20-25kg/m2. Εάν επομένως βρίσκεσαι εκτός αυτών των ορίων μη διστάσεις να ζητήσεις την καθοδήγηση ενός ειδικού, ώστε να στοχεύσεις ένα υγιές σωματικό –για εσένα- βάρος και μία καλύτερη ποιότητα ζωής.

Ξεκίνα από σήμερα κιόλας… φρόντισε την καρδιά σου, φρόντισε τον εαυτό σου!

Continue Reading

Trending