Connect with us

Υγεία

Η διατροφική απάντηση στο Alzheimer (Αλτσχάιμερ)

Η νόσος Alzheimer είναι μια προοδευτική εκφυλιστική νόσο του νευρικού συστήματος, ενώ αποτελεί την κυριότερη αίτια εμφάνισης άνοιας σε άτομα άνω των 65 ετών με ποσοστό μεγαλύτερο του 50% επί των ανοικών ασθενών. Η νόσος Alzheimer χαρακτηρίζεται από διαταραχή της προσωπικότητας, της συμπεριφοράς και διαταραγμένη κρίση. Επίσης τα άτομα εμφανίζουν δυσκολίες στην κατανόηση και στην έκφραση λόγου, ενώ μπορεί να συνοδεύεται και από διαταραγμένη διατροφική συμπεριφορά και σοβαρή απώλεια βάρους.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της νόσου;

Η εξέλιξη της νόσου κυμαίνεται από 6 έως 10 χρόνια, ενώ τα στάδια που την αποτελούν είναι τρία, το πρώιμο στάδιο, το μεσαίο και το τελικό στάδιο. Η εξέλιξη της νόσου ποικίλλει ανά ασθενή και μπορεί είτε να εκτυλιχθεί σε πιο σύντομο χρονικό διάστημα ή αντιθέτως να διαρκέσει περισσότερα χρόνια. Ανεξαρτήτως διάρκειας, το γνώρισμα της νόσου είναι ότι σταδιακά παρατηρείται αυξανόμενη δυσλειτουργικότητα του ασθενή.

Πρώιμο στάδιο

Στο πρώιμο στάδιο της νόσου το άτομο ξεχνάει συχνότερα, χάνει τον προσανατολισμό του σε οικείο περιβάλλον ενώ δεν έχει αίσθηση του χρόνου.

Μεσαίο στάδιο

Στο μεσαίο στάδιο, η απώλεια της μνήμης σχετικά με πρόσφατα γεγονότα γίνεται ποιο έντονη, ο ασθενής χάνεται σε οικείο περιβάλλον, παρουσιάζει δυσκολίες στην επικοινωνία ενώ επαναλαμβάνει συχνά τις ίδιες ερωτήσεις σε συνδυασμό με σημαντικές διαφορές στην συμπεριφορά του.

Τελικό στάδιο

Αφού φτάσει στο τελικό στάδιο η νόσος, ο ασθενής αδυνατεί να αναγνωρίσει οικεία πρόσωπα, χάνει την αίσθηση του χώρου και του χρόνου ενώ εμφανίζει δυσκολίες και στην βάδιση.

Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεραπευτική αγωγή για την αντιμετώπιση της νόσου, αλλά μόνο για την μείωση την συμπτωμάτων και την βελτίωση των συμπεριφορικών και των ψυχολογικών διαταραχών

Υπάρχουν τροφές ενάντια στο Alzheimer;

Η διατροφική προσέγγιση για την νόσο Alhzeimer εστιάζει σε τρόφιμα πλούσια σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνες (όπως βιταμίνη C και βιταμίνη Ε) και απαραίτητα λιπαρά οξέα καθώς υπάρχει μια σειρά μελετών που υποστηρίζουν ότι αυτά τα θρεπτικά συστατικά πιθανόν να προλαμβάνουν την εμφάνιση της νόσου μέσω της προστασίας του εγκεφάλου από τις οξειδωτικές ρίζες και την φλεγμονή.

Η διατροφή φαίνεται να είναι ένας από τους παράγοντες που έχουν προστατευτικό ρόλο όσον αφορά την εμφάνιση ή/ και την εξέλιξη της νόσου. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι το οξειδωτικό στρες και η συσσώρευση ελεύθερων ριζών εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της νόσου. Επίσης αρκετές έρευνες έχουν βρει συσχέτιση μεταξύ των γνωστικών ικανοτήτων και τα επίπεδα συγκέντρωσης του φολικού οξέος, βιταμίνης Β12, Β6 και ομοκυστεΐνης στον ορό.

Εντούτοις, οι διατροφικοί παράγοντες δεν μπορούν να μελετηθούν χωριστά, αλλά σε συνδυασμό με τους υπόλοιπους παράγοντες που σχετίζονται με το Alzheimer, όπως γενετικούς, οιστρογόνα, χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες.

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β

Απόδειξη για τη σπουδαιότητα των Β βιταμινών Β6, Β12 και φολικού οξέος για την εύρυθμη λειτουργία του εγκεφάλου αποτελούν οι έρευνες που δείχνουν νευρολογική και ψυχολογική δυσλειτουργία σε κατάσταση έλλειψης τους. Το επίπεδο αυτών των βιταμινών είναι συχνά χαμηλό στα ηλικιωμένα άτομα και όπως προαναφέρθηκε έχει αποδειχθεί συσχέτιση μεταξύ της απώλειας της γνωστικής ικανότητας ή της νόσου Alzheimer και της ανεπάρκειας βιταμινών Β. Εντούτοις, η φύση της συσχέτισης αυτής δεν είναι ακόμα γνωστή.

fagita me vitamines B alzheimer

 

Το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν η ανεπάρκεια σε βιταμίνες Β συντελεί σ΄ αυτήν την εγκεφαλική υπολειτουργία ή έπεται του γήρατος και των συνακόλουθων ασθενειών. Από μια θεωρητική σκοπιά, αυτή η ανεπάρκεια βιταμινών συμβάλλει στην εξασθένηση των αντιδράσεων μεθυλίωσης, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία του εγκεφάλου.

Ανεπάρκεια βιταμινών και υπερομοκυστεϊναιμία

Επιπρόσθετα, η ανεπάρκεια αυτών των βιταμινών πιθανόν να οδηγήσει σε υπερομοκυστεϊναιμία, ένα πρόσφατα αναγνωρισμένο παράγοντα επικινδυνότητας για τη δημιουργία θρόμβωσης, εμφρακτικής αγγειακής ασθένειας και εγκεφαλικού, τα οποία με τη σειρά τους μπορούν να οδηγήσουν σε ισχαιμία του εγκεφάλου. Υψηλή συγκέντρωση ομοκυστεΐνης στο πλάσμα μπορεί να έχει δηλητηριώδη δράση στα αρτηριακά τοιχώματα. Η δράση αυτή μπορεί να δώσει μια εξήγηση γιατί τα ηλικιωμένα άτομα με μακροχρόνια έλλειψη βιταμινών αναπτύσσουν δευτερογενώς κάποιες νευρολογικές δυσλειτουργίες, οι οποίες προκαλούνται από μικρές εγκεφαλοαγγειακές αλλοιώσεις.

Η γνωστική εξασθένιση λοιπόν που απαντάται στα ηλικιωμένα άτομα θα μπορούσε να αποδοθεί σε σχετιζόμενες με την ομοκυστεΐνη εγκεφαλοαγγειακές αλλοιώσεις. Επίσης, σε έρευνες έχει αποδειχθεί ότι οι πάσχοντες από τη νόσο Alzheimer είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ομοκυστεΐνης στο πλάσμα από ότι τα άτομα που δεν έπασχαν από άνοια.

Άλλες Bιταμίνες, Μέταλλα και Alzheimer

Άλλα ιχνοστοιχεία ίσως έχουν προστατευτικό ρόλο ενάντια στη νόσο Alzheimer μέσω της αντιοξειδωτικής τους δράσης, όπως οι βιταμίνες Α, Ε, C και β-καροτένιο, μέταλλα όπως ο ψευδάργυρος, καθώς επίσης τα φλαβονοειδή. Έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα με μειωμένη συγκέντρωση διαφόρων βιταμινών και μετάλλων παρουσίαζαν μειωμένες γνωστικές ικανότητες, ενώ πρόσφατα βρέθηκαν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης C σε ασθενείς με Alzheimer.

Πολυακόρεστα λιπαρά

Το λινολεϊκό (ω-6) και το α-λινολενικό οξύ (ω-3) είναι απαραίτητα για τη φυσιολογική κυτταρική λειτουργία και είναι πρόδρομες ενώσεις για το σχηματισμό των πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (PUFA) μακράς αλυσίδας, όπως το αραχιδονικό (ΑΟ), εικοσαπενταενοϊκό (EPA) και το εικοσιδυοεξαενοϊκό οξύ (DHA), τα οποία επιδρούν στη ρευστότητα των μεμβρανών, στις ενζυμικές δράσεις και στη σύνθεση των εικοσανοϊδών.

Ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε PUFA, όπως το DHA και αλλαγές στη σύνθεση της μεμβράνης του σε αυτά τα οξέα αντανακλούν τις αλλαγές στη διατροφή

Εξασθένιση της δομικής και λειτουργικής ακεραιότητας του εγκεφαλικού ιστού φαίνεται να σχετίζεται με απώλεια του DHA των κυτταρικών μεμβρανών. Το ΑΟ, επίσης πολύ σημαντικό συστατικό του εγκεφάλου, αποτελεί τον κύριο πρόδρομο για τη σύνθεση των εικοσανοϊδών, τα οποία δρουν ως εξωκυτταρικά και εσωκυτταρικά σήματα. Συνέπεια του γήρατος είναι η μείωση των PUFA των κυτταρικών μεμβρανών, που οδηγεί σε γνωστική πτώχευση. Νευροεκφυλιστικές διαταραχές όπως η νόσος του Alzheimer και του Parkinson επίσης παρουσιάζουν απώλεια των PUFA των κυτταρικών μεμβρανών. Ως εκ τούτου εικάζεται ότι μια διατροφή ισορροπημένη σε ω-6 και ω-3 λιπαρά οξέα πιθανόν να βοηθήσει στην καθυστέρηση της εκδήλωσης αυτών των ασθενειών ή στη μείωση της προσβολής των εγκεφαλικών λειτουργιών που αυτές προκαλούν.

Φάρμακα

Μη-στεροειδή αντιφλεγμονόδη

Μια υπόθεση για την αιτιολογία της νόσου Alzheimer στηρίζεται σε έρευνες που βασίστηκαν σε αυτοψίες και οι οποίες έδειξαν ότι κάποιες φλεγμονώδεις αντιδράσεις συμβάλλουν σημαντικά σε νευρική απώλεια. Μια σύγχρονη άποψη υποστηρίζει ότι μακροχρόνια λήψη μη-στεροειδών αντιφλεγμονοδών φαρμάκων πιθανόν να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

medical concept alzheimer

 

Οιστρογόνα

Σε διαγνωσμένη νόσο Alzheimer, τα οιστρογόνα φαίνεται να σταθεροποιούν τις γνωστικές ικανότητες. Κυρίαρχος παράγοντας που οδηγεί σε άνοια και συγκεκριμένα τύπου Alzheimer είναι η εγκεφαλοαγγειακή ασθένεια. Στη νόσο Alzheimer και στις αγγειακές άνοιες, η εγκεφαλική ροή αίματος μειώνεται στις περιοχές του εγκεφάλου που έχουν προσβληθεί από την ασθένεια. Τα οιστρογόνα είναι ένας σημαντικός παράγοντας που όχι μόνο εμποδίζει την εμφάνιση αγγειακής ασθένειας, αλλά επίσης βελτιώνει τη ροή του αίματος στα προσβεβλημένα αγγεία, όπως είναι τα εγκεφαλικά αγγεία που έχουν προσβληθεί από τη νόσο Alzheimer. Εντούτοις, οι απόψεις διίστανται, καθότι κάποιες έρευνες έδειξαν ότι η θεραπεία με οιστρογόνα είχε ευεργετική δράση στην εξέλιξη της νόσου, ενώ κάποιες άλλες έδειξαν ότι δεν είχε καμία επίδραση.

Μορφωτικό επίπεδο

Αρκετές έρευνες έχουν δείξει επίσης ότι υπάρχει σχέση μεταξύ χαμηλού μορφωτικού επιπέδου και άνοιας και ιδιαίτερα τύπου Alzheimer. Πρόσφατα μάλιστα σε έρευνα με 528 άτομα που έπασχαν από άνοια βρέθηκε ότι το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο αύξησε τον κίνδυνο για τη νόσο Alzheimer σε γυναίκες με λιγότερα από 8 χρόνια εκπαίδευσης.

Σημαντική απώλεια βάρους 

Προαναφέρθηκε ότι η νόσος Alzheimer είναι μία από τις κύριες αίτιες θανάτου στα ηλικιωμένα άτομα. Σημαντική απώλεια βάρους είναι από τα χαρακτηριστικά κλινικά ευρήματα της νόσου. Η απώλεια σωματικού βάρους σχετίζεται άμεσα με μειωμένη μυϊκή μάζα, η οποία οδηγεί σε απώλεια της λειτουργικής ανεξαρτησίας του ατόμου και τελικά σε αυξημένη ανάγκη για νοσοκομειακή περίθαλψη. Η απώλεια βάρους επίσης αυξάνει τον κίνδυνο για έλκη κατάκλισης, μολύνσεις και θνησιμότητα, οδηγώντας έτσι σε αυξημένη κατανάλωση των πόρων που διατίθενται για την υγεία.

apwleia varous alzheimer

 

Αρκετές έρευνες διαπίστωσαν ενεργειακή υποθρεψία σε ασθενείς με άνοια και άνοια τύπου Alzheimer βάση βιοχημικών και ανθρωπομετρικών μετρήσεων. Έχει επίσης υποστηριχθεί ότι αυτή καθαυτή η υποθρεψία πιθανόν να είναι ένας από τους παράγοντες για την αιτιολογία της άνοιας και άλλων ψυχιατρικών και γνωστικών δυσλειτουργιών, παρόλο που οι περισσότερες έρευνες δεν κατάφεραν να υποστηρίξουν αυτήν την άποψη.

Ποια είναι τα αίτια απώλειας βάρους;

Τα αίτια της απώλειας σωματικού βάρους παραμένουν μέχρι στιγμής άγνωστα. Έχει υποστηριχθεί ότι η νόσος σχετίζεται άμεσα με δυσλειτουργία της ρύθμισης του σωματικού βάρους, δηλαδή πιθανόν με μειωμένη ενεργειακή πρόσληψη και αφύσικα αυξημένη ενεργειακή απώλεια. Παρόλο που οι έρευνες σ΄ αυτόν τον τομέα είναι περιορισμένες, τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα δεν μπορούν να υποστηρίξουν την άποψη ότι ο αυξημένος μεταβολικός ρυθμός οδηγεί στην ανεξήγητη απώλεια βάρους των ασθενών με άνοια τύπου Alzheimer και των ασθενών με καχεξία.

Δίαιτα MIND για την καταπολέμιση του Alhzeimer

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Rush δημιούργησαν τηνδίαιτα MIND ,η οποία αποτελεί έναν συνδυασμό της Μεσογειακής διατροφής και της αντιυπερτασικής δίαιτας DASH. Σκοπός της διατροφής αυτής είναι η πρόληψη των εκφυλιστικών παθήσεων και η ενίσχυση της υγείας του εγκεφάλου και πιθανώς η καταπολέμηση αυτών των ασθενειών μέσω της επιβράδυνσης της εξέλιξης τους.

mind diet alzheimer

 

Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της δίαιτας είναι ότι προωθεί την κατανάλωση των εξής 10 τροφίμων:

  1. Πράσινα φυλλώδη λαχανικά (όπως σπανάκι, μαρούλι κ.τ.λ), σε τουλάχιστον 6 μερίδες εβδομαδιαίως.
  2. Άλλα λαχανικά, τουλάχιστον μία μερίδα την ημέρα
  3. Ξηρούς καρπούς, 5 μερίδες εβδομαδιαίως
  4. Μούρα (μύρτιλο, βατόμουρο) , 2-3 μερίδες εβδομαδιαίως
  5. Όσπρια, τουλάχιστον 3 μερίδες εβδομαδιαίως
  6. Ολικής άλεσης δημητριακά, 1 μερίδα κάθε μέρα
  7. Ψάρια, 1 φορά την εβδομάδα
  8. Πουλερικά, 2 φορές την εβδομάδα
  9. Χρήση αποκλειστικά ελαιολάδου για την μαγειρική
  10. Κρασί, ένα ποτήρι ημερησίως

Αντιθέτως, με βάση τη MIND diet καλό είναι να καταναλώνονται με χαμηλότερη συχνότητα τα παρακάτω:

  • Κόκκινο κρέας, λιγότερο από 4 μερίδες την εβδομάδα
  • Τυριά, λιγότερο από 1 μερίδα εβδομαδιαίως
  • Σφολιάτες και γλυκά, λιγότερο από 5 μερίδες εβδομαδιαίως
  • Τηγανητά και πρόχειρα φαγητά, λιγότερο από 1 μερίδα την εβδομάδα
  • Αποφυγή αγελαδινού βουτύρου

Η μελέτη που πραγματοποίησε η ερευνητική ομάδα χρησιμοποιώντας την MIND diet κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα άτομα όσο πιο προσκολλημένα ήταν στην διατροφή τόσο χαμηλότερα ήταν τα ποσοστά εμφάνισης της νόσου Alzheimer. Ακόμα και εκείνοι που ήταν μέτρια συμμορφωμένοι με την διατροφή είχαν 35% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν.

Συμπέρασμα

Σίγουρα είναι πολύ πρώιμο να εξάγουμε συμπεράσματα μιας και ο σχεδιασμός των μελετών δεν είναι επαρκής για κάτι τέτοιο. Παρόλα αυτά μια διατροφή βασιζόμενη σε τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και πλούσια σε απαραίτητα λιπαρά οξέα μειώνει τα επίπεδα φλεγμονής ενώ βοηθάει στην καταστροφή των ελεύθερων ριζών, κάτι το οποίο είναι αναμφισβήτητα ευεργετικό για τον οργανισμό μας.

Πηγή

Continue Reading

Υγεία

Μελάνωμα: Απο πού προέρχεται?

Το μελάνωμα είναι μια μορφή καρκίνου που προέρχεται από τα  μελανοκύτταρα.Τα  μελανοκύτταρα είναι τα κύτταρα που παράγουν την μελανίνη. Εμφανίζεται ως μελάνωμα του δέρματος αλλά και σε άλλους ιστούς βλενογόννοι, έντερο, μάτι.

Είναι συχνότερο στις γυναίκες, σε ανοιχτόχρωμα άτομα, σε χώρες όπως Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Σκανδιναβία και λιγότερο στις Μεσογειακές χώρες. Αποτελεί την πιο συχνή αιτία θανάτου από καρκίνο σε νεαρές γυναίκες 25-30 ετών στις ΗΠΑ.

Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος είναι:

  • Τύπος του δέρματος: Ανοιχτόχρωμο δέρμα. Άτομα με φακίδες και ανοιχτόχρωμα μάτια έχουν αυξημένο κίνδυνο. Στους Ασιάτες και στη μαύρη φυλή είναι σπάνιο.
  • Ύπαρξη σπίλου στο δέρμα. Η παρουσία πολλών σπίλων στο δέρμα αποτελεί επιβαρυντικό παράγοντα.
  • Έκθεση στον ήλιο. Η έκθεση σε παιδική-βρεφική ηλικία, η διαλείπουσα έκθεση, τα πολλά ηλιακά εγκαύματα ιδιαίτερα σε μικρή ηλικία, η μη χρήση αντηλιακού και η έκθεση σε ώρες με 

έντονη ηλιοφάνεια, όπως επίσης και η έκθεση σε τεχνητή ακτινοβολία(solarium), αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης μελανώματος.

  • Κληρονομικότητα.
  • Γονίδια
  • Ιστορικό μελανώματος
  • Φύλο(πιο συχνό στις γυναίκες)
  • Ηλικία (ο κίνδυνος αυξάνεται αναλογικά με την ηλικία)
  • Ανοσοκαταστολή
  • Αποχρωματική ξηροδερμία

Η διάγνωση γίνεται σε πρώτη φάση με την κλινική εξέταση και την δερματοσκόπηση.

Με την κλινική εξέταση παρατηρούμε την όποια δερματική βλάβη υπάρχει ακολουθώντας ένα απλό κανόνα ABCDE και ελέγχουμε τα εξής:

Α   Ασυμμετρία     (Asymmetry)

B    Όρια                 (Border)

C    Χρώμα              (Colour)

D    Διάμετρος        (Diameter)

E     Εξέλιξη             (Evolution-Evolving)    

Τι σημαίνει αυτό; Μια ύποπτη ελιά έχει τα εξής χαρακτηριστικά(όλα ή μερικά): Ασυμμετρία σχήματος, ανώμαλο  ή ασαφές περίγραμμα, εναλλαγές χρώματος και αλλάζει με τον χρόνο.

Εφόσον υπάρχει κάποιο από αυτά τα χαρακτηριστικά η βλάβη θα πρέπει να εξαιρεθεί  χειρουργικά και να σταλεί για βιοψία.

Αν μιλάμε πλέον για μελάνωμα, η βιοψία θα μας δείξει τον τύπο του μελανώματος την έκταση και το βάθος της βλάβης. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι το μελάνωμα είναι μια κακοήθεια που δίνει μεταστάσεις είτε στους λεμφαδένες είτε σε άλλους ιστούς και όργανα.

Σήμερα στην φαρέτρα των θεραπευτικών μέσων εκτός από την χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία υπάρχουν σύγχρονες ανοσοθεραπείες.

Από τους παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος, εκείνος ο οποίος μπορεί να προβλεφθεί είναι ο ήλιος και η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.

Αποφεύγοντας λοιπόν την υπερβολική έκθεση στον ήλιο κυρίως τις ώρες 11:00-16:00, τα ηλιακά εγκαύματα σε μικρή ηλικία, την χρήση solarium και εάν χρησιμοποιούμε πάντα αντηλιακό το οποίο και πρέπει να ανανεώνουμε συχνά, μειώνουμε τις πιθανότητες ανάπτυξης μελανώματος. 

Ο τακτικός έλεγχος των σπίλων και οποιασδήποτε δερματικής βλάβης που αλλάζει με τον χρόνο, το χρώμα του, το μέγεθός του ή αιμορραγεί, από τον πλαστικό χειρουργό ή τον δερματολόγο, είναι σημαντικός για την πρόληψη του μελανώματος ή άλλων καρκίνων του δέρματος(βασικοκυτταρικό ή ακανθοκυτταρικό επιθηλίωμα).

Η πρόληψη πάντοτε είναι η καλύτερη θεραπεία.

Continue Reading

Διατροφή

Ετσι θα ενεργοποιήσεις τον μπλοκαρισμένο μεταβολισμό σου

Έχει μπλοκάρει ο μεταβολισμός σας; Νιώθετε ότι δεν μπορείτε να χάσετε βάρος, όση προσπάθεια και να κάνετε; Ψάχνετε να βρείτε τον τρόπο που θα ξεμπλοκάρει ο μεταβολισμός σας;

Είστε στο σωστό μέρος για να βρείτε την απάντηση!

Γράφει η Μαρία Μαντζώρου , Διαιτολόγος-Διατροφολόγος , Μυτιλήνη

Πολλοί διαιτώμενοι θεωρούν ότι ο μεταβολισμός τους είναι πολύ αργός ή έχει «μπλοκάρει».

Τι είναι ο μεταβολισμός και  από ποιους παράγοντες επηρεάζεται

Ο βασικός μεταβολικός ρυθμός, όπως ονομάζεται, είναι η ενέργεια (θερμίδες) που χρειάζεται το σώμα για να μπορεί να εκτελέσει τις βασικές του ανάγκες, όπως την αναπνοή, τη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματος, την εγκεφαλική λειτουργία, τις κυτταρικές λειτουργίες και την μεταφορά του αίματος στους ιστούς.

Ο μεταβολισμός λοιπόν, δεν μπορεί να σταματήσει ή να μπλοκάρει!

Ο βασικός μεταβολισμός αποτελεί περί το 60-70% της ημερήσιας ενεργειακής δαπάνης και εξαρτάται από παράγοντες όπως, το φύλο, την ηλικία, το βάρος, το ύψος, τη σύσταση του σώματος (λίπος και μυϊκή μάζα), και τα γονίδια.

Η ημερήσια ενεργειακή δαπάνη περιλαμβάνει τον βασικό μεταβολικό ρυθμό, την ενεργειακή δαπάνη για την άσκηση & τις καθημερινές κινήσεις, και την ενεργειακή δαπάνη για την πέψη της τροφής.

Δηλαδή, άτομα με υψηλότερο βάρος έχουν υψηλότερο μεταβολισμό, σε σχέση με άτομα με χαμηλότερο βάρος, ενώ άτομα με υψηλότερη μυϊκή μάζα έχουν υψηλότερο μεταβολισμό, σε σχέση με άτομα με χαμηλότερη μυϊκή μάζα.

Νομίζω ότι έχω αργό μεταβολισμό και γι’ αυτό παχαίνω ή δεν μπορώ να χάσω βάρος

Αν και πολλές φορές ρίχνουμε το φταίξιμο στον μεταβολισμό, φαίνεται ότι οι άνθρωποι δεν είμαστε καλοί στο να εκτιμούμε πόσες θερμίδες προσλαμβάνουμε μέσω της τροφής και των ποτών και ροφημάτων.

Ακόμη και σε άτομα με υποθυρεοειδισμό, όπου οι θυρεοειδικές ορμόνες είναι ρυθμισμένες, η απώλεια βάρους δεν επηρεάζεται.

Πώς μετράται ο μεταβολισμός;

Ο βασικός μεταβολικός ρυθμός στην καθημερινή πρακτική μπορεί να εκτιμηθεί μέσω εξισώσεων που λαμβάνουν υπόψιν το βάρος, το ύψος, την ηλικία και το φύλο του ατόμου, καθώς και να μετρηθεί μέσω της έμμεσης θερμιδομετρίας, με την μέτρηση της χρήσης του οξυγόνου από τον οργανισμό, με τον αναλυτή βασικού μεταβολικού ρυθμού.

Έχοντας μετρήσει τον μεταβολισμό, μπορούμε να αξιολογήσουμε αν είναι φυσιολογικός, ή είναι «αργός» ή «γρήγορος», σε σχέση με τον εκτιμώμενο από τις εξισώσεις εκτίμησης βασικού μεταβολισμού.

Πώς μπορούμε να αυξήσουμε τον μεταβολισμό, αν ο μεταβολισμός είναι «αργός»;

Αν και κατά καιρούς ακούμε για τρόφιμα, σκευάσματα και ροφήματα που αυξάνουν τον μεταβολισμό, στην πραγματικότητα η άσκηση είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την αύξηση του βασικού μεταβολικού ρυθμού. Συγκεκριμένα η αερόβια άσκηση χρησιμοποιεί αρκετή ενέργεια (καίει θερμίδες) ενώ οι ασκήσεις ενδυνάμωσης αυξάνουν τον βασικό μεταβολισμό, μέσω της αύξησης της μυϊκής μάζας.

Αναφορικά με την αύξηση της ημερήσιας ενεργειακής δαπάνης, η οποία περιλαμβάνει τον βασικό μεταβολικό ρυθμό, την ενεργειακή δαπάνη για την άσκηση και την ενεργειακή δαπάνη για την πέψη της τροφής, και πάλι η άσκηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Η άσκηση μπορεί να είναι οργανωμένη (πχ. περπάτημα, γυμναστήριο, χορός), ή μη οργανωμένη (πχ. χρήση σκάλας, δουλειές του σπιτιού, κηπουρική).

Δεν υπάρχει τρόπος μέσω της διατροφής να επηρεάσουμε το μεταβολισμό;

Η επίδραση της -πέψης της- τροφής στην ενεργειακή δαπάνη είναι σχετικά μικρή, με την πρωτεΐνη να οδηγεί σε υψηλότερη ενεργειακή δαπάνη για την πέψη σε σχέση με τα λιπαρά και τους υδατάνθρακες, ενώ και τα καυτερά τρόφιμα οδηγούν σε πολύ μικρή και παροδική αύξηση του μεταβολισμού.

Εν κατακλείδι, εάν πιστεύετε ότι ο μεταβολισμός σας έχει μπλοκάρει, εστιάστε στην ποιότητα & ποσότητα των γευμάτων, σνακ και ροφημάτων που καταναλώνετε, και στην άσκηση, ενώ μπορείτε να μετρήσετε τον μεταβολισμό σας σε ένα διαιτολογικό γραφείο!

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ : Τι να προσέξεις στο πρωινό αν θέλεις να αδυνατίσεις

Ακολούθησε το fmh.gr στο Google News, στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

Μαρία Μαντζώρου , Διαιτολόγος-Διατροφολόγος , Μυτιλήνη

Continue Reading

Ομορφιά

Εχω Φλεβίτιδα: Τι ασκήσεις να κάνω για να την αντιμετωπίσω;

Η φλεβίτιδα είναι μια πάθηση που εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερη ηλικία (μετά τα 40) και η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Πρακτικά σημαίνει φλεγμονή της φλέβας. Μπορεί να προκύψει και επιφανειακά αλλά και πιο βαθιά.

Γράφει ο Στέλιος Κωστάκης , Γυμναστής , Καλλιθέα

  • Η θρομβοφλεβίτιδα ή εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση οφείλεται σε έναν ή περισσότερους θρόμβους σε μία φλέβα που μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή. Συχνά προκύπτει στα πόδια αλλά δεν αποκλείεται να εμφανιστεί και στα χέρια ή σε άλλα μέρη του σώματος. Ο θρόμβος στη φλέβα προκαλεί πόνο και ερεθισμό και μπορεί να εμποδίσει την ομαλή κυκλοφορία του αίματος. Επηρεάζει τα μεγαλύτερα αιμοφόρα αγγεία και μπορούν να σχηματιστούν μεγάλοι θρόμβοι, οι οποίοι μπορεί να σπάσουν και να ταξιδέψουν προς τους πνεύμονες. Αυτή είναι μία σοβαρή κατάσταση που ονομάζεται πνευμονική εμβολή.
  • Η επιφανειακή φλεβίτιδα από την άλλη επηρεάζει τις φλέβες στην επιφάνεια του δέρματος. Αυτή η κατάσταση είναι σπάνια επικίνδυνη και με κατάλληλη αντιμετώπιση συχνά αντιμετωπίζεται. Μερικές φορές άνθρωποι με επιφανειακή φλεβίτιδα έχουν επίσης και εν τω βάθει θρομβοφλεβίτιδα, οπότε είναι αναγκαία η ιατρική αξιολόγηση.

Αιτίες φλεβίτιδας

Η επιφανειακή βλεφίτιδα μπορεί να αντιμετωπιστεί φαρμακευτικά ή χειρουργικά. Κάποιοι από τους παράγοντες που μπορούν να την προκαλέσουν είναι οι παρακάτω:

  • Παρατεταμένη απραξία. Παραμονή στο κρεβάτι για πολλές ώρες, καθιστός σε αμάξι ή αεροπλάνο. Γενικά ότι δημιουργεί στασιμότητα ή αργή ροή αίματος στα πόδια
  • Καθιστική ζωή – Όχι αρκετή άσκηση
  • Παχυσαρκία
  • Κάπνισμα
  • Παθήσεις (π.χ. καρκίνος)
  • Τραυματισμός στα χέρια ή τα πόδια
  • Αντισυλληπτικά ή κάποια θεραπεία που επηρεάζει τις ορμόνες
  • Εγκυμοσύνη

Οι περισσότεροι γνωρίζουμε ότι η συχνή άσκηση κάνει καλό. Μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, να μειώσει τον κίνδυνο ασθένειας, ακόμα και να βελτιώσει τη νοητική λειτουργία. Ωστόσο λιγότεροι γνωρίζουν ότι μπορεί να βοηθήσει ακόμα και στην υγεία των φλεβών.

Η σωματική δραστηριότητα ευνοεί την καλή κυκλοφορία του αίματος. Η παχυσαρκία είναι ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση φλεβικής νόσου η φλεβικής ανεπάρκειας (στις οποίες η φλεβίτιδα είναι ένα σύμπτωμα).

Τι ασκήσεις να κάνω αν εχω φλεβίτιδα;

Όταν αναφερόμαστε σε προπόνηση που ευνοεί την υγεία των φλεβών, δεν είναι όλες οι δραστηριότητες εξίσου σημαντικές. Μερικές από αυτές που ευνοούν στην αντιμετώπιση της φλεβίτιδας είναι οι παρακάτω:

Περπάτημα

Το να καθόμαστε ή να στεκόμαστε όρθιοι για πολλές ώρες είναι ένας μεγάλος παράγοντας κινδύνου για φλεβική ανεπάρκεια. Αυτή η συνήθεια για παρατεταμένα διαστήματα οδηγεί σε κακή κυκλοφορία του αίματος στα πόδια και καθιστά δυσκολότερη την επιστροφή του στην καρδιά. Επομένως το αίμα λιμνάζει στα πόδια, αυξάνει την πίεση και στρεσάρει το φλεβικό τοίχωμα. Με τον καιρό αυτό τις κάνει πιο αδύναμες και προκαλεί ζημιά.

Αν έχεις μία από τις παραπάνω συνήθειες, προσπάθησε να κάνεις ένα διάλειμμα κάθε μισή ώρα για να περπατάς. Αυτό θα βοηθήσει στην κυκλοφορία του αίματος. Το περπάτημα είναι μία δραστηριότητα με μικρή καταπόνηση και συστήνεται για ανθρώπους όλων των ηλικιών και επιπέδων φυσικής κατάστασης.

Η θετική επίδραση δε, δεν περιορίζεται μόνο στις φλέβες αλλά αφορά τη γενικότερη υγεία. 30 λεπτά περπάτημα την ημέρα δυναμώνει και διατείνει τους μύες των ποδιών και βοηθάει στη διατήρηση της πίεσης σε φυσιολογικά επίπεδα.

Ποδηλασία

Η ποδηλάτηση είναι ακόμα μία δραστηριότητα με μικρή καταπόνηση και ιδιαίτερα ωφέλιμη. Βελτιώνει επίσης την κυκλοφορία του αίματος χωρίς να επηρεάζει αρνητικά τις αρθρώσεις και βοηθώντας στην ενδυνάμωση των μυών των ποδιών (όπως οι γάμπες).

Η άσκηση στις γάμπες βοηθάει την επαναφορά του αίματος προς την καρδιά μέσω της μυϊκής αντλίας. Η σύσπαση δηλαδή που επιτυγχάνεται σε αυτές λειτουργεί σαν αντλία που σπρώχνει το αίμα προς τα πάνω.

Ασκήσεις για γάμπες

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η σύσπαση της γάμπας βοηθά στη φλεβική επαναφορά του αίματος. Οι ασκήσεις που επιφέρουν κινητικότητα στην ποδοκνημική λοιπόν είναι ιδανικές για να επιτευχθεί αυτό. Και οι πρώτες που έρχονται στο μυαλό είναι συγκεκριμένα εκείνες που στοχεύουν στο γαστροκνήμιο.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ : Ασκήσεις για γάμπες στο σπίτι με το βάρος του σώματος

Κολύμβηση

Αν κάποιος θέλει να βελτιώσει συνολικά όσο περισσότερους παράγοντες της φυσικής κατάστασης γίνεται, χωρίς να κάνει πολλά είδη διαφορετικών ασκήσεων, τότε η κολύμβηση είναι ιδανική επιλογή. Είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη και σε ανθρώπους που πάσχουν από αρθρίτιδα (καθώς λείπουν οι κραδασμοί).

Η χαμηλή καταπόνηση δεν επιβαρύνει τις αρθρώσεις, τους μύες και τις φλέβες. Πολλές και μεγάλες μυϊκές ομάδες ενεργοποιούνται ταυτόχρονα βοηθώντας στη συνολική ενδυνάμωση χωρίς εκτεταμένη επιβάρυνση. Βελτιώνει επίσης την κυκλοφορία του αίματος και συνεισφέρει στη διατήρηση υγειών φλεβών.

Άρσεις ποδιών

Οι άρσεις ποδιών (άσκηση για κοιλιακούς), όπως και οι διατάσεις, βοηθούν στην επαναφορά του αίματος προς την καρδιά και μειώνουν το ενδεχόμενο πρήξιμο που προκύπτει από τη φλεβίτιδα. Στα συν ότι δεν χρειάζεται κάποιος ιδιαίτερος εξοπλισμός και μπορεί να γίνει οπουδήποτε. Απλά ξάπλωσε στο έδαφος και σήκωσε ένα ένα τα πόδια ή και τα δύο μαζί και κατέβασε τα ελεγχόμενα προς τα κάτω για μερικές φορές.

Ποιες ασκήσεις να αποφύγεις

Υπάρχουν μερικές ασκήσεις και δραστηριότητες που θα πρέπει να γίνονται περιορισμένα ή και να αποφεύγονται αν υπάρχει φλεβίτιδα. Αν είναι πολύ επιβαρυντικές μπορεί να έχουν αντίθετη επίδραση από την επιθυμητή και να χειροτερέψουν τα συμπτώματα.

Τρέξιμο

Παρότι το τρέξιμο δυναμώνει τις γάμπες, είναι επιβαρυντικό για τις αρθρώσεις και τους μύες. Οι κρούσεις και η μεγάλη καταπόνηση από αυτές δε βοηθούν τη φλεβίτιδα. Οι ασθενείς με αυτό το πρόβλημα μπορεί να δουν χειροτέρευση των συμπτωμάτων. Ωστόσο το τρέξιμο σε πιο μαλακό έδαφος ή/και φορώντας κάλτσες συμπίεσης μπορούν να μειώσουν την αρνητική επίδραση.

Άρση βαρών

Άρση μεγάλων φορτίων αυξάνει την ενδοκοιλιακή πίεση και την πίεση στις φλέβες. Κάτι που δεν θέλουμε στην περίπτωση της φλεβικής ανεπάρκειας. Η σωστή τεχνική και η εξάσκηση με λιγότερα βάρη μπορούν να μειώσουν την αρνητική επίδραση. Σε κάθε περίπτωση οι ασθενείς με φλεβίτιδα θα πρέπει να συμβουλευτούν το γιατρό τους πριν κάνουν αυτή τη δραστηριότητα. Η άσκηση αντιστάσεων σε όργανα είναι μια καλή εναλλακτική.

Συμπέρασμα

Παρότι η άσκηση δεν μπορεί να θεραπεύσει ή να αποτρέψει πλήρως τις φλεβικές παθήσεις, μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση των δυσάρεστων συμπτωμάτων και στη βελτίωση της υγείας των φλεβών. Αυτό που είναι σημαντικό είναι να μη γίνονται δραστηριότητες που αυξάνουν πολύ την πίεση καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο η δυσφορία.

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ : Έχω Πλατυποδία: Τι να προσέχω και τι ασκήσεις να κάνω

Ακολούθησε το fmh.gr στο Google News, στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

Στέλιος Κωστάκης , Γυμναστής , Καλλιθέα

Continue Reading

Trending