Υγεία
«Κάνω δίαιτα, θα πάρω μια σαλάτα»
Είτε πρόκειται να ετοιμάσεις το μεσημεριανό σου γεύμα, είτε να δημιουργήσεις το καλοκαιρινό σου δείπνο χωρίς όμως να «χάσεις» πολύ χρόνο στη κουζίνα, μια μεγάλη σαλάτα μπορεί να είναι το πιο υγιεινό γεύμα της ημέρας σου. Είναι έτσι;
Όλες οι σαλάτες είναι θρεπτικές;
Φτιάχνοντας ωστόσο μια σαλάτα στο σπίτι , είτε επιλέγοντας μια σαλάτα εκτός σπιτιού, πιστεύοντας πως είναι η πιο υγιεινή επιλογή και θεωρώντας ότι θα σε χορτάσει χωρίς να σε παχύνει, μπορεί τελικά να «σαμποτάρεις» την διατροφή σου και να δεις την ζυγαριά να παίρνει την ανηφόρα.
Εάν λείπουν ορισμένα βασικά συστατικά, τότε η σαλάτα μπορεί να μοιάζει με ένα μπολ «μασώμενου» νερού, το οποίο θα αφήσει το στομάχι σου να γουργουρίζει μετά από 45 λεπτά. Αν μάλιστα περιέχει πάρα πολλά θερμιδογόνα συστατικά, χαμηλής όμως διατροφικής αξίας, μπορούν να μετατρέψουν μια σαλάτα σε θερμδική βόμβα.
Γιατί τα έκανες Σαλάτα;
Η σαλάτα αποτελεί μια πολύ χορταστική και υγιεινή επιλογή. Γιατί όμως πολλές φορές λέμε τη φράση «τα έκανες σαλάτα»; Μήπως τελικά παίζουν πολλοί παράμετροι ρόλο στο αν μια σαλάτα είναι υγιεινή και ολιγοθερμιδική; Σε αυτό το ερώτημα κλήθηκα να απαντήσω στη ραδιοφωνική εκπομπή του ΑΝΤ1 97,2 Fm.
Παρόλο που τα λαχανικά έχουν ελάχιστες θερμίδες, τα υπόλοιπα υλικά που περιέχονται σε ορισμένες σαλάτες, όπως τα αλλαντικά, οι ξηροί καρποί, τα ζυμαρικά, τα κρουτόν και οι διάφορες σος, αυξάνουν την θερμιδική τους αξία και τις καθιστούν επιζήμιες ακόμα και για την υγεία, λόγω της μεγάλης περιεκτικότητάς τους σε αλάτι και σε λιπαρά.
Σύμφωνα με έρευνες, 1 ισοδύναμο σαλάτας ή φρούτου την ημέρα μειώνει κατά 4% τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.

Άρα, πρέπει να καταναλώνουμε σε καθημερινή βάση σαλάτες- με προσοχή όμως στα συστατικά της. Ανάλογα με τα υλικά που βάζουμε σε μια σαλάτα, μπορούμε να την κάνουμε υγιεινή και ελαφριά ή παχυντική. Η προσθήκη, για παράδειγμα, 2 κ.σ ελαιολάδου είναι μια καλή ποσότητα. Ποιος από εσάς όμως μετράει το ελαιόλαδο που βάζει στη σαλάτα του; Το λάθος που κάνουμε είναι ότι ξεφεύγουμε στο μέγεθος της μερίδας στα υλικά που προσθέτουμε στις σαλάτες κυρίως των παχυντικών τροφίμων όπως τα τυριά, το ελαιόλαδο, η μαγιονέζα και το μπέικον.
Ο βασικός κανόνας που πρέπει να έχεις στο μυαλό σου για μια ισορροπημένη διατροφή είναι ότι δεν πρέπει να ξεπερνάς την κατανάλωση 6 γραμμαρίων αλατιού, 20 γραμμαρίων κορεσμένων λιπαρών και 50 γραμμαρίων ζάχαρης ημερησίως
6 Βήματα για να δημιουργήσεις την πιο Θρεπτική Σαλάτα
Εδώ λοιπόν θα βρεις τα 6 βήματα για να μπορέσεις εύκολα να δημιουργήσεις την τέλεια σαλάτα, αναλυτικά! Αυτή θα σου προσφέρει πολλά διατροφικά οφέλη, χωρίς όμως να παρέχει πάρα πολλές θερμίδες, ενώ παράλληλα θα σε κρατήσει χορτάτο μέχρι το επόμενο γεύμα.
Βήμα 1ο: Δημιούργησε μια καλή βάση
Δε χρειάζεται απαραιτήτως να προσθέσεις στη σαλάτα σου υπερβολικά πολλά φυλλώδη λαχανικά, αλλά κι αν το κάνεις, βεβαιώσου ότι αυτά κάνουν τη σωστή δουλειά. Εκτός από το μαρούλι, που βρίσκεται πανταχού παρόν, μπορείς να ανακατέψεις μερικές πιο θρεπτικές επιλογές, όπως είναι η ρόκα, το σπανάκι ή ακόμα και μια χούφτα βασιλικού, μέντας ή άλλα φρέσκα βότανα.

Βήμα 2ο: Κάνε τη σαλάτα σου πολύχρωμη
Στη συνέχεια, πρόσθεσε μια ποικιλία από πολύχρωμα λαχανικά. Τα αγγούρια και τα ραπανάκια είναι εξαιρετικά χρήσιμα λόγω υφής (αρκετά τραγανά) αλλά και γεύσης. Παράλληλα όμως για να αυξήσεις πραγματικά τη θρεπτική αξία της σαλάτας σου, μπορείς να προσθέσεις καρότα, κόκκινες ή/και πορτοκαλί πιπεριές, ντομάτες, κρεμμύδια, μανιτάρια, ή ακόμα και κουνουπίδι.
Μπορείς επίσης να προσθέσεις και μαγειρεμένα λαχανικά, όπως αυτά που έχουν απομείνει από προηγούμενό σου γεύμα, όπως για παράδειγμα μπορεί να είναι τα σπαράγγια ή το μπρόκολο στον ατμό.
Τα φρούτα, όπως τα μούρα, το πορτοκάλι, το ρόδι και το ακτινίδιο ταιριάζουν επίσης υπέροχα με τη σαλάτα. Μάλιστα, το σπανάκι με τα μούρα κάνουν ένα πολύ ωραίο «ζευγάρωμα γεύσεων»
Βήμα 3ο: Ενίσχυσε τα θρεπτικά συστατικά της σαλάτας
Τα λαχανικά που χρησιμοποιούνται κυρίως για σαλάτα, τείνουν να είναι υψηλά σε καροτενοειδή, μια οικογένεια αντιοξειδωτικών ουσιών που καταπολεμούν τον καρκίνο, προστατεύουν τα μάτια ενώ μπορούν ακόμα να βοηθήσουν και στην προστασία από την άνοια. Το σώμα σου μπορεί επίσης να μετατρέψει τα καροτενοειδή σε βιταίνη Α, μια θρεπτική ουσία που περίπου το 40% από εμάς δε λαμβάνουμε στη συνιστώμενη δοσολογία της.
Η συχνότερη κατανάλωση σαλάτας σίγουρα θα αυξήσει την πρόσληψη καροτενοειδών. Όμως υπάρχει ένα άλλο συστατικό – κλειδί που μπορείς να προσθέσεις στη σαλάτα σου, το οποίο μπορεί να ενισχύσει την απορρόφηση των καροτενοειδών, καθώς και την ικανότητάς σου να τα μετατρέψεις σε βιταμίνη Α.
Έρευνες δείχνουν ότι η προσθήκη αβοκάντο στη σαλάτα μπορεί να τριπλασιάσει ή ακόμα και να τετραπλασιάσει την απορρόφηση των καροτενοειδών από τα υπόλοιπα λαχανικά της σαλάτας και επίσης να ενισχύσει τη μετατροπή τους σε βιταμίνη Α
Μελέτες έχουν επίσης βρει ότι η προσθήκη μισού αβοκάντου στη σαλάτα είναι πιθανό να μειώσει την επιθυμία σου για φαγητό τις επόμενες ώρες και να μειώσει τον αριθμό των θερμίδων που θα καταναλώσεις στο επόμενο γεύμα σου. Αυτό είναι ένα πολύ ωραίο κόλπο. Όμως, περίμενε, δε φτιάξαμε ακόμα την τέλεια σαλάτα.
Βήμα 4ο: Δυνάμωσέ την
Η σαλάτα μας, μέχρι στιγμής διαθέτει πολλά λαχανικά, φρούτα, και υγιή λίπη πλούσια σε θρεπτικά συστατικά αλλά όχι πολλή πρωτεϊνη – και ένα γεύμα χωρίς πρωτεϊνες είναι μια χαμένη ευκαιρία να δημιουργηθεί και να διατηρηθεί ο πολύ σημαντικός άπαχος μυϊκός ιστός στο σώμα μας. Η προσθήκη πρωτεϊνης θα σε βοηθήσει να μείνεις χορτάτος αλλά και να αποφύγεις την πείνα στο επόμενο χρονικό διάστημα.
Πρόσθεσε στη σαλάτα σου μια πηγή πρωτεϊνης, όπως για παράδειγμα δυο βρασμένα αυγά, λίγο τυρί φέτα ή τυρί cottage, 1 κονσέρβα τόνου ή λίγο σολομό ή κοτόπουλο, γαλοπούλα, ψάρι, κρέας. Η προσθήκη tofu ή ταχίνι είναι καλές εναλλακτικές λύσεις για τους vegan. Τα φασόλια, οι μαγειρεμένες φακές και γενικότερα τα όσπρια μπορούν επίσης να ενισχύσουν με φυτικές πρωτεϊνες τη σαλάτα σου, ενώ παράλληλα θα σε εφοδιάσουν με τις πολύτιμες φυτικές τους ίνες.
Βήμα 5ο: Κάνε την πιο ισχυρή
Ανάλογα με την όρεξη, το επίπεδο δραστηριότητάς σου και τον υπολογισμό των θερμίδων σου, μπορείς επίσης να προσθέσεις και μερικά τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά.

Εκτός από τα φασόλια και τα όσπρια που μόλις ανέφερα, μπορείς επίσης να συμπεριλάβεις ψητή γλυκοπατάτα, ρίζες λαχανικών ή/και μαγειρεμένα δημητριακά όπως είναι η κινόα ή το πλιγούρι (όπως θα έχεις καταλάβει, οι σαλάτες είναι μια καλή ευκαιρία να χρησιμοποιήσεις όλα τα αποφάγια -leftovers- σου)!
Bήμα 6ο: Πρόσθεσε το dressing
Ήρθε η ώρα να τα προσθέσεις όλα μαζί και τελευαίο έμεινε το dressing. Προσωπικά, προτιμώ τις σάλτσες τύπου βινεγκρέτ (vinaigrette) συγκριτικά με τις κρεμώδεις για πολλούς και διάφορους λόγους.
Κατ’ αρχάς, μια πιο ελαφριά σάλτσα επιτρέπει τη λάμψη των συστατικών της σαλάτας σου. Εάν η σαλάτα σου περιέχει ένα σωρό μαλακό μαρούλι και μια – δυο φέτες αγγούρι, τότε μπορώ να καταλάβω τους λόγους που θα σε προσελκύσει μια πιο κρεμώδης σάλτσα. Μόλις αρχίσεις όμως να δημιουργείς καλύτερες ποιοτικά σαλάτες, τότε μπορεί να διαπιστώσεις ότι δεν είσαι τόσο εξαρτημένος/η από το dressing για να πυροδοτήσεις τη γεύση της!
Ο δεύτερος λόγος που προτιμώ τις σάλτσες βινεγκρέτ είναι ότι χρειάζεσαι συνήθως λιγότερο dressing, το οποίο αυτομάτως μειώνει και τις περίσσιες θερμίδες. Η πιο λεπτόρευστη υφή τους διευκολύνει τη διανομή της σάλτσας ομοιόμορφα σε όλα τα συστατικά.
Εδώ θα βρεις πολύ γευστικές και θρεπτικές σαλάτες: https://www.mednutrition.gr/portal/syntages/salates
Συχνές επιλογές σε σαλάτα στα εστιατόρια
Το μεγαλύτερο ποσοστό ανθρώπων που κάνουν δίαιτα όταν γευματίζουν έξω, προτιμούν την κατανάλωση κάποιας σαλάτας με την ιδέα ότι είναι η πιο διαιτητική επιλογή. Αυτό όμως είναι λάθος. Οι επιστήμονες προειδοποιούν πως υπάρχουν σαλάτες που δεν είναι τόσο αθώες. Πέρα λοιπόν από τη σαλάτα που μπορείτε να δημιουργήσετε στο σπίτι σας, σας παραθέτουμε και σαλάτες που μπορείτε να βρείτε έξω με ορισμένες αντικαταστάσεις που βελτιώσουν αρκετά το διατροφικό προφίλ τους!
Σαλάτα του σεφ
Η σαλάτα του σεφ, η οποία κατά προσέγγιση περιέχει: 2 γραμμάρια αλάτι, 25 γραμμάρια λιπαρά, 3 γραμμάρια ζάχαρη και η θερμιδική της αξία υπολογίζεται σε 400 θερμίδες περίπου. Δυστυχώς σε εστιατόριο δεν μπορείτε να βρείτε σαλάτα του σέφ που να περιέχει τυρί ή σος με λίγα λιπαρά, συνήθως οι σαλάτες αυτές περιέχουν λιπάρα κίτρινα τυριά, ζαμπόν και μαγιονέζα, συστατικά που ανεβάζουν τα λιπαρά αλλά και τις θερμίδες που λαμβάνετε. Έτσι, το λίπος που περιέχει το γεύμα αυτό ξεπερνά ένα απλό σάντουιτς με μαγιονέζα.
Σαλάτα του Καίσαρα
Η σαλάτα του Καίσαρα, η οποία κατά προσέγγιση περιέχει 2,5 γραμμάρια αλάτι, 19 γραμμάρια λιπαρά, ελάχιστη ζάχαρη και η θερμιδική της αξία υπολογίζεται σε 300 θερμίδες περίπου. Τα κρουτόν και η παχυντική σος στη σαλάτα του Καίσαρα θα γεμίσουν το διαιτολόγιο σας με λιπαρά. Η σαλάτα αυτή θα αποτελέσει καλή επιλογή, αν το κοτόπουλο είναι από το στήθος και βραστό και στη θέση της σος να μπει μια υγιεινή σος με 2 κουταλιές ξίδι μπαλσάμικο, 1 κουταλάκι μουστάρδα, 1 κουταλιά λάδι και λίγο αποξηραμένο σκόρδο.

Σαλάτα ζυμαρικών
Η σαλάτα ζυμαρικών με πέστο και κοτόπουλο, η οποία κατά προσέγγιση περιέχει 4 γραμμάρια αλάτι, 30 γραμμάρια λιπαρά, 1,5 γραμμάρια ζάχαρη και η θερμιδική της αξία υπολογίζεται σε 500 θερμίδες περίπου. Γενικά οι έτοιμες σαλάτες ζυμαρικών περιέχουν ποικιλία υλικών. Οι περισσότερες περιέχουν μεγάλες ποσότητες λαδιού, παρμεζάνας και μαγιονέζας. Επίσης, το πέστο από μόνο του, ανεβάζει τα λιπαρά στα ύψη ενώ τα ζυμαρικά είναι συνήθως λευκά και όχι ολικής άλεσης. Είναι προτιμότερο να φτιάξετε τη δική σας σαλάτα με ζυμαρικά ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες, μαγιονέζα λάιτ ή σπιτικό πέστο.
Από τα παραπάνω μπορείτε να συμπεράνετε ότι προκειμένου να καταφύγετε σε μια τέτοια σαλάτα, είναι προτιμότερο να έχετε οργανωθεί από το σπίτι σας και να έχετε την σαλάτα της επιλογής σας σε μια πολύ υγιεινότερη εκδοχή, από αυτήν που θα σας σέρβιραν σε κάποιο εστιατόριο. Αν δεν σας εξυπηρετεί κάτι τέτοιο, τότε καλό θα ήταν να καταφύγετε σε μια πιο απλή επιλογή σαλάτας όπως:
- Χωριάτικη σαλάτα
- Ντάκο με παξιμάδι ολικής, τομάτα και ανθότυρο
- Σαλάτα εποχής (μαρούλι, λάχανο, καρότο, λόλα, ρόκα, κ. ά.)
Αν πάλι δεν σας ικανοποιεί μια τέτοια επιλογή, τότε είναι προτιμότερο να επιλέξετε να καταναλώσετε μια μερίδα άπαχο κρέας σχάρας (κοτόπουλο, γαλοπούλα ή ψάρι) και αντί για τηγανητές πατάτες και ρύζι, να ζητήσετε ως συνοδευτικό βραστά λαχανικά.
Το μέγεθος της σαλάτας σου… μετράει
Καθώς δημιουργήσεις τη σαλάτα σου, έχε κατά νου ότι ενώ τα λαχανικά είναι πολύ χαμηλά σε θερμίδες, το αβοκάντο, το τυρί, τα αυγά, το κρέας, τα φασόλια και οι σπόροι είναι πολύ πιο πυκνοί θερμιδικά. Όσο περισσότερα συστατικά προσθέτεις στη σαλάτα σου, τόσο λιγότερο χρειάζεστε από το κάθε ένα. Κατά κανόνα, αυτά τα πιο πυκνά συστατικά σε θερμίδες είναι καλό να μην ξεπερνάνε σε όγκο περίπου 1 φλιτζάνι (250g) από τη σαλάτας σου.
Διατροφή
Η διατροφή, ο ύπνος και οι σύγχρονες προκλήσεις δημόσιας υγείας
Η διατροφή αποτελεί βασικό παράγοντα που επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική υγεία, αλλά και την ποιότητα ζωής, την ψυχική ευεξία και τη δυνατότητα υγιούς γήρανσης. Στις μεσογειακές χώρες, η παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή υπήρξε για δεκαετίες ένα ολοκληρωμένο πρότυπο διατροφής και τρόπου ζωής. Τα τελευταία χρόνια, όμως, παρατηρείται σταδιακή απομάκρυνση από αυτό το μοντέλο, με συνέπειες που σχετίζονται με χρόνια νοσήματα, διαταραχές ύπνου και συνολική επιδείνωση της ευεξίας του πληθυσμού.
Η Μεσογειακή Διατροφή ως τρόπος ζωής
Η Μεσογειακή Διατροφή βασίζεται στην αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης και ελαιολάδου, με μέτρια κατανάλωση ψαριών και γαλακτοκομικών και περιορισμό του κόκκινου κρέατος και των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Δεν αφορά μόνο στα τρόφιμα, αλλά και στον τρόπο κατανάλωσης της τροφής.
Κεντρικό στοιχείο της αποτελεί το οικογενειακό και κοινωνικό γεύμα. Η κατανάλωση φαγητού μαζί με άλλους, σε ήρεμο περιβάλλον και χωρίς περισπασμούς, συμβάλλει στη σωστή ρύθμιση της ποσότητας τροφής, στη βελτίωση της πέψης και στη συναισθηματική ευεξία.
Το οικογενειακό γεύμα και η σημασία της απομάκρυνσης από τις οθόνες
Η σύγχρονη καθημερινότητα έχει μεταφέρει μεγάλο μέρος των γευμάτων μπροστά σε τηλεοράσεις, κινητά τηλέφωνα ή υπολογιστές. Η πρακτική αυτή συνδέεται με ταχύτερη κατανάλωση τροφής, μειωμένη επίγνωση του κορεσμού και αυξημένη πιθανότητα υπερκατανάλωσης.
Αντίθετα, το γεύμα με παρέα, οικογενειακό ή κοινωνικό, συμβάλλει στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, στη βελτίωση της σχέσης με το φαγητό, στη μείωση του άγχους και στην ενίσχυση της ψυχικής ευεξίας και της κοινωνικής συνοχής.
Ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους, το κοινό γεύμα μειώνει την απομόνωση και βοηθά στη διατήρηση σταθερών διατροφικών συνηθειών.
Διατροφή, ύπνος και κιρκάδια βιολογικά ρολόγια
Ο ανθρώπινος οργανισμός λειτουργεί με βάση κιρκάδια βιολογικά ρολόγια που ρυθμίζουν τον ύπνο, το μεταβολισμό και την ορμονική ισορροπία. Ακανόνιστα ωράρια γευμάτων, κατανάλωση τροφής αργά το βράδυ και έντονη έκθεση σε οθόνες, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες, μπορούν να διαταράξουν αυτούς τους ρυθμούς.
Οι διαταραχές των κιρκάδιων συστημάτων συνδέονται με μειωμένη ποιότητα ύπνου, κόπωση, μειωμένη απόδοση και αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο. Η σταθερότητα στα γεύματα και οι ήρεμες συνθήκες κατανάλωσης τροφής, όπως προτείνει η Μεσογειακή Διατροφή, υποστηρίζουν καλύτερη ρύθμιση του ύπνου και των βιολογικών ρυθμών.
Παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακά νοσήματα
Η αυξανόμενη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και η εγκατάλειψη παραδοσιακών συνηθειών έχουν συνδεθεί με αύξηση της παχυσαρκίας, του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι καταστάσεις αυτές επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και αποτελούν βασική πρόκληση για τα συστήματα δημόσιας υγείας.
Η πρόληψη μέσω ισορροπημένων διατροφικών επιλογών και υγιών καθημερινών ρυθμών αποτελεί αποτελεσματική στρατηγική για τη μείωση αυτών των κινδύνων.
Γιατί απομακρυνόμαστε από τη Μεσογειακή Διατροφή
Η αλλαγή των διατροφικών προτύπων οφείλεται σε πολλούς παράγοντες:
- μειωμένη γνώση γύρω από τη σωστή διατροφή,
- περιορισμένος χρόνος για μαγείρεμα,
- απώλεια βασικών δεξιοτήτων μαγειρικής,
- μειωμένη ικανότητα προετοιμασίας γευμάτων σε μεγαλύτερες ηλικίες,
- αντικατάσταση του οικογενειακού γεύματος από γρήγορες, ατομικές επιλογές.
Η αποδυνάμωση της διαγενεακής μετάδοσης μαγειρικών γνώσεων έχει συμβάλει σημαντικά στη μετάβαση προς λιγότερο ισορροπημένες διατροφικές πρακτικές.
Ο ρόλος καταναλωτών και πολιτικών δημόσιας υγείας
Η επανασύνδεση με υγιεινά πρότυπα απαιτεί κοινή προσπάθεια. Οι καταναλωτές μπορούν να επαναφέρουν απλές πρακτικές, όπως το σπιτικό φαγητό και τα κοινά γεύματα. Παράλληλα, είναι σημαντικό να ενισχυθούν:
- η διατροφική και μαγειρική εκπαίδευση,
- δράσεις κοινωνικής σίτισης για ηλικιωμένους,
- η πρόσβαση σε ποιοτικά τρόφιμα,
- παρεμβάσεις που προάγουν υγιείς καθημερινούς ρυθμούς ζωής.
Ένα σύγχρονο μήνυμα από μια παραδοσιακή διατροφή
Η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο μοντέλο που συνδέει τη διατροφή, τον ύπνο, την κοινωνική ζωή και τη σωματική υγεία. Η επαναφορά της δεν αφορά μόνο στο τι τρώμε, αλλά και στο πώς, πότε και με ποιους τρώμε.
Η ενίσχυση της διατροφικής εκπαίδευσης, της μαγειρικής επάρκειας του πληθυσμού και της κοινωνικής διάστασης του γεύματος αποτελεί σημαντική παρέμβαση δημόσιας υγείας, με δυνατότητα βελτίωσης της ποιότητας ζωής και πρόληψης χρόνιων νοσημάτων σε όλο τον πληθυσμό.
Αιμιλία Παπακωνσταντίνου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΓΠΑ
Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του έργου Ευδόκιμο Αγρο-οικολογικό Ζωντανό εργαστήριο (THALLA), που έλαβε χρηματοδότηση στο πλαίσιο του HorizonEuropeProjectECO–READY (No 101084201) με συντονιστή το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Εργαστήριο Οργανωσιακής Καινοτομίας και Συστημάτων Διοίκησης/ORIMASLab) σε συνεργασία με την Ένωση Εργαζόμενων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) και την Ένωση Αγροτών FARMERSUNION. Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που εκφράζονται είναι αποκλειστικά των συγγραφέων και δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών των συγγραφέων από τον φορέα χρηματοδότησης, την Ευρωπαϊκή Ένωση, ή την σύμπραξη του ECO–READY και του THALLA.
Παιδί
Θηλασμός και νέες μητέρες
Το παρόν άρθρο θα αναφερθεί στην ιερότερη διαδικασία μετά τον τοκετό, τον θηλασμό και είναι αφιερωμένο σε όλες τις φίλες που εγκυμονούν ή ήδη έχουν γεννήσει και έχουν έλθει πρόσωπο με πρόσωπο με αυτό το φλέγον θέμα στη ζωή κάθε γυναίκας. Με ένα ζωντανό παράδειγμα όμως θα μπούμε στο πετσί του ρόλου , έτσι και ζήτησα από μια νέα μητέρα την Ευαγγελία Κιουλαφά , που πρόσφατα απέκτησε το πρώτο της παιδάκι να μοιραστεί μαζί μας την δική της εμπειρία.
Ο θηλασμός είναι μεγάλο ζήτημα για μια γυναίκα.
Πριν ξεκινήσει η διαδικασία του θηλασμού , η μητέρα θα πρέπει να γνωρίζει τι επακολουθεί μαζί με αυτόν.
Πρέπει να είναι ενημερωμένη σε κάθε επίπεδο.
Όλοι γνωρίζουμε ότι το γάλα της μαμάς είναι το καλύτερο, παρ’ όλα αυτά μια γυναίκα δεν θα πρέπει να νιώθει πως είναι εγκλωβισμένη λόγω του θηλασμού. Ο θηλασμός ίσως δεν είναι για όλες τις γυναίκες. Εξαρτάται από τη δύναμη θέλησης και την αυτοπειθαρχία τους.
Χρειάζεται πολλή δύναμη, πίστη και αρκετή προσπάθεια για να καταφέρει η μαμά να θηλάσει το μωρό της. Πρέπει να κάνει αυτό που θεωρεί εκείνη σωστό για το μωρό της, αλλά και για τον εαυτό της.
Οι καιροί έχουν αλλάξει και τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά από τότε που θήλαζαν οι δικιές μας μανάδες και γιαγιάδες.
Η γνώμη τους είναι σημαντική γι’ αυτό το νέο κομμάτι στη ζωή της νέας μητέρας.. Αλλά δεν θα πρέπει η νέα μαμά να πάρει τα λόγια τους ως κανόνα. Η πλύση εγκεφάλου που της κάνουν οι γιαγιάδες είναι περιττή.
Το ένστικτο της θα την οδηγήσει στην σωστή απόφαση για το πως θα ήθελε να χειριστεί το θέμα θηλασμός.
Τα μαθήματα θηλασμού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι αρκετά καλά για παρακολούθηση ,αν και διαφέρουν πολύ από την πράξη.
Όμως δίνουν δυο συμβουλές στη νέα μαμά που ίσως να την βοηθήσουν.
Έχω να πω ότι στην Ελλάδα τα μαθήματα θηλασμού χρειάζονται αναβάθμιση. Εν αντιθέσει με την Αγγλία όπου γέννησα, οι μαίες είναι αυτές που μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά την νέα μητέρα. Με είχαν σε ειδικό δωμάτιο
μόνη μου με το μωρό για 3 ημερονύκτια και οι εκπαιδευμένες μαίες ήταν συνεχώς κοντά μου την ώρα του θηλασμού για να με διδάξουν. Δεν με άφησαν να φύγω μέχρι που ήταν τελείως σίγουρες, ότι έμαθα καλά τη διαδικασία και θα μπορούσα πλέον να χειριστώ καλά το θέμα και το βρέφος.
Το γάλα έρχεται την Τρίτη ημέρα μετά την γέννα. Τις 2 πρώτες ημέρες η μαμά έχει το λεγόμενο πρωτόγαλα ,το οποίο είναι χρυσός για το νεογέννητο μωρό. Εάν η μαμά αποφάσισε να συνεχίσει με το θηλασμό αποκλειστικά, θα πρέπει να γνωρίζει ότι αυτό απαιτεί κάθε 2 ή 3 ώρες κάθε μέρα να θηλάζει το νεογέννητο μωρό της για τους επόμενους μήνες.
Φυσικά και μπορεί να αλλάξει τη ρουτίνα και να θηλάζει λιγότερες φορές την ημέρα αλλά όλο αυτό απαιτεί χρόνο για να αλλάξει και σίγουρα αρκετό πόνο.
Πιστεύω πως οι νέες μητέρες πρέπει να είναι ενημερωμένες για το τι θα ακολουθήσει με την απόφαση του θηλασμού .Να γνωρίζουν τις απαιτούμενες ώρες, τη συνέπεια του χρόνου και τη συντονισμένη προσπάθεια.
Σας παραθέτω στη συνέχεια δυο-τρεις πρακτικές συμβουλές για να βοηθήσουμε τις νέες μητέρες
Η σωστή θέση του μωρού στο στήθος είναι το πιο σημαντικό. Υπάρχουν αρκετές θέσεις θηλασμού ,αλλά η πιο συνηθισμένη και γνώριμη είναι η εξής:
Η μύτη του μωρού να είναι στη θηλή και η κοιλίτσα του να “κοιτάει” την μαμά.
Πιέζοντας το στήθος με τον αντίχειρα από την επάνω μεριά και τα υπόλοιπα δάχτυλα από κάτω, το στήθος παίρνει τέτοια μορφή που διευκολύνει το μωρό να “πιάσει” καλά το στήθος στο στόμα του. Το άλλο χέρι πρέπει να κρατάει το νεογέννητο από την πλάτη στο λαιμό ή και από το σαγόνι. Απαγορεύεται από το κεφάλι του, γιατί χρειάζεται να έχει το νεογέννητο την δική του ελεύθερη κίνηση. Σε περίπτωση που θέλει να “φύγει” από το στήθος έτσι ώστε να ξεκουραστεί ή και να καταπιεί.
Κάνοντας αυτή την κίνηση κουνάτε το στήθος έτσι ώστε η θηλή να ακουμπά την μυτούλα του μωρού μέχρι κάτω το σαγόνι του. Επαναλαμβάνεται αυτή την κίνηση μέχρι το μωρό σας να κάνει μεγάλο στόμα. Εκείνη τη στιγμή είναι θέμα συγχρονισμού. Όταν το μωρό είναι έτοιμο με μεγάλο ανοιχτό στόμα, πρέπει γρήγορα να φέρεται κοντά το μωρό κρατώντας το από το λαιμό προς το στήθος.
Έτσι θα έχετε επιτύχει την σωστή θέση θηλασμού.
Σε περίπτωση που πονάτε αυτό σημαίνει πως το μωρό δεν έχει “πιάσει” καλά το στήθος. Αμέσως ανοίγεται το στόμα του βάζοντας το μικρό σας δαχτυλάκι για αποφυγή δαγκώματος.
Επαναλαμβάνετε την κίνηση με τη θηλή στη μύτη μέχρι κάτω το σαγόνι με αποτέλεσμα το μωρό να θηλάζει χωρίς πόνο.
Ο θηλασμός δεν πονάει!!!
Εάν σας πονάει βγάζετε το μωρό από το στήθος και προσπαθείτε πάλι. Δεν θα γίνει με την πρώτη φορά διότι και εσείς και το μωρό μαθαίνετε πως να συνεργάζεστε μαζί.
Επίσης για όσες μητέρες χρειάζονται θήλαστρο για οποιοδήποτε προσωπικό τους λόγο, αυτό θέλει προσοχή.
Όσο πιο πολύ γάλα βγάζετε με το θήλαστρο τόσο πιο πολύ γάλα θα “κατεβαίνει”.
Είναι μια καλή λύση για τις μαμάδες που ίσως να μην έχουν το νεογέννητο μωρό κοντά τους για λόγους υγείας ή και για αυτές που θέλουν να ελέγχουν την ποσότητα γραμμαρίων που τρώει το νεογέννητο μωρό τους ή και για κάποιες που το μωρό τους έχει παλινδρόμηση και χρειάζεται να πίνει το γάλα σε μπουκάλι με το κατάλληλο φάρμακο.
Αυτό θέλει προσοχή! Το θήλαστρο το χρησιμοποιείτε μόνο την Τρίτη ημέρα μετά τη γέννα. Απαγορεύεται πιο πριν. Ο τρόπος για να βγάζετε το πρωτόγαλα είναι ο εξής: πρέπει με τα χέρια σας να πιέζετε το στήθος μέχρι να έρθει αυτή η κιτρινωπή ύλη. Με μια σύριγγα μπορείτε να μαζέψετε το γάλα και να το βάλετε στο ψυγείο μέχρι την ώρα που είναι να το δώσετε στο μωρό σας.
Εάν όμως την τρίτη ημέρα δεν βγάζετε το γάλα με το θήλαστρο κάθε 3 ώρες το γάλα θα αρχίζει να στερεύει! Πρέπει να χρησιμοποιείτε το θήλαστρο γύρω στα 15-20 λεπτά σε κάθε στήθος. Για όσες μαμάδες χρειάζονται παραπάνω χρόνο 30 λεπτά είναι αρκετά.
Το θήλαστρο θα πρέπει να χρησιμοποιείται τις ίδιες ώρες, που τρώει το μωρό. Εάν αργότερα στους 4 μήνες το μωρό τρώει κάθε 4 ώρες τότε μπορεί να το κάνετε κάθε 4 ώρες επίσης. Και στους 7 μήνες ίσως μόνο ή 2 φορές την ημέρα.
Όσες λιγότερες φορές βγάζετε το γάλα τόσο πιο γρήγορα θα στερέψει.
Για όσες μαμάδες έχουν παραπάνω γάλα από όσο μπορεί να πιει το μωρό τους μπορούν να αγοράσουν ειδικά σακουλάκια για την κατάψυξη και να το καταψύξουν. Αυτό μπορείτε να το φυλάξετε για τις ημέρες που δεν θα έχετε δικό σας γάλα έτσι ώστε να ωφελήσετε το μωρό σας για λίγο καιρό παραπάνω από της στιγμή που δεν θα έχετε άλλο γάλα . Επίσης μια πολύ καλή ιδέα για τις μαμάδες με περιττό γάλα, είναι να το δωρίσουν στο νοσοκομείο για τα νεογέννητα που οι μητέρες τους δεν έχουν καθόλου.
·Το γάλα της μαμάς συντηρείται 4 ώρες σε θερμοκρασία δωματίου από τη στιγμή που το έχετε βγάλει με το θήλαστρο ,
· 4 ημέρες μέσα στο ψυγείο (σιγουρευτείτε πως έχετε βάλει αυτοκόλλητο με την ημερομηνία που το βγάλετε με το θήλαστρο) και
· 6 μήνες στην κατάψυξη.
Για να έχετε αρκετό γάλα χρειάζεται να πίνετε πολλά υγρά. Πολύ νερό αλλά και υγρά όπως χυμό, βότανα, γάλα!
Τέλος, μην νιώθετε άσχημα ,εάν για κάποιο λόγο δεν έχετε γάλα για το μικρό σας αγγελάκι. Η αγάπη σας και μόνο θα είναι αρκετή.
Διατροφή
Ναυτία: Αντιμετώπιση και Διατροφή
Η ναυτία είναι ένα δυσάρεστο αίσθημα που σίγουρα έχεις νιώσει κάποια στιγμή — αυτή η αίσθηση «ανακατωσούρας» στο στομάχι που σε κάνει να νιώθεις ότι μπορεί να κάνεις εμετό, χωρίς απαραίτητα να φτάνεις ως εκεί.
Μπορεί να εμφανιστεί για πολλούς λόγους: από κάτι που έφαγες, από ένα ταξίδι με αυτοκίνητο ή πλοίο, αντίστοιχα, από έντονο στρες ή ακόμα και από κάποια φαρμακευτική αγωγή.
Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η ναυτία είναι παροδική, μπορεί να γίνει αρκετά ενοχλητική και να επηρεάσει την καθημερινότητά σου, την όρεξή σου και τη διάθεσή σου.
Η σωστή διαχείριση —και κυρίως η διατροφική αντιμετώπιση— μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη γρηγορότερη ανάρρωση.
Στον οδηγό που ακολουθεί, θα μάθεις:
- ποια είναι τα πιο συχνά αίτια της ναυτίας,
- ποιες τροφές και πρακτικές μπορούν να σε βοηθήσουν,
- και πότε είναι σημαντικό να ζητήσεις τη γνώμη ειδικού.

Αίτια της Ναυτίας
Η ναυτία δεν είναι πάντα κάτι ανησυχητικό — συχνά είναι απλώς το σήμα του οργανισμού σου ότι κάτι τον έχει ενοχλήσει.
Μπορεί να προκύψει από πολλές διαφορετικές αιτίες, όπως:
- Κάτι που έφαγες και δεν σου “έκατσε” καλά στο στομάχι(π.χ. βαριά ή χαλασμένα φαγητά)
- Κίνηση κατά τη διάρκεια ταξιδιού (π.χ. σε αυτοκίνητο, πλοίο ή αεροπλάνο)
- Εγκυμοσύνη, κυρίως κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου
- Φάρμακα ή θεραπείες, όπως αντιβιοτικά ή χημειοθεραπεία
- Ιώσεις ή λοιμώξεις του στομάχου και του εντέρου
- Άγχος και στρες, που επηρεάζουν άμεσα το πεπτικό σύστημα
- Έντονες οσμές ή γεύσεις που πυροδοτούν το αίσθημα δυσφορίας
Πώς εμφανίζεται η ναυτία
Η ναυτία δεν “ξεκινά” μόνο από το στομάχι — είναι αποτέλεσμα επικοινωνίας ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Όταν κάτι ενοχλήσει τον οργανισμό (π.χ. μια τροφή, μια μόλυνση, η έντονη κίνηση ή ακόμη και το στρες), στέλνονται σήματα από το στομάχι και το έντερο προς το λεγόμενο “κέντρο του εμέτου” στον εγκέφαλο.
Εκεί, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται το ερέθισμα και ενεργοποιεί μια σειρά από αντιδράσεις:
- το στομάχι επιβραδύνει τις κινήσεις του,
- διαταράσσεται ο ρυθμός με τον οποίο συσπάται (gastric dysrhythmia),
- και ενεργοποιείται το αυτόνομο νευρικό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα όπως σιελόρροια, εφίδρωση ή ωχρότητα.
Αυτή η πολύπλοκη αλλά φυσική διαδικασία είναι ουσιαστικά ένας τρόπος με τον οποίο το σώμα σου προσπαθεί να σε προστατέψει, προειδοποιώντας ότι κάτι δεν είναι εντάξει.
Ναυτία και Ιατρική Καθοδήγηση
Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου καλό είναι να ζητήσεις ιατρική συμβουλή, ειδικά αν:
- η ναυτία επιμένει για πάνω από 48 ώρες,
- συνοδεύεται από εμετούς, πυρετό ή αφυδάτωση,
- παρατηρείς αίμα στον εμετό ή απότομη απώλεια βάρους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ναυτία μπορεί να είναι σύμπτωμα κάποιας υποκείμενης κατάστασης που χρειάζεται διερεύνηση.

Αντιμετώπιση της Ναυτίας
Διατροφή
Όταν νιώθεις ναυτία, το στομάχι σου είναι πιο ευαίσθητο και δεν “ανέχεται” εύκολα βαριές ή έντονες γεύσεις.
Τι μπορεί να βοηθήσει;
Μικρά και συχνά γεύματα
Προσπάθησε να τρως μικρές ποσότητες κάθε 2-3 ώρες, αντί για μεγάλα γεύματα. Έτσι αποφεύγεις την υπερφόρτωση του στομάχου.
Ήπιες και απλές τροφές
Προτίμησε τρόφιμα εύπεπτα και χαμηλά σε λιπαρά, όπως:
- Κράκερ ή φρυγανιές
- Ρύζι, πατάτα ή καρότο βραστά
- Μπανάνα, μήλο (ιδανικά ψημένο ή βραστό)
- Κοτόπουλο βραστό ή φιλέτο στον ατμό
- Ζωμοί λαχανικών ή κοτόπουλου (διαυγείς, όχι λιπαροί)
Αυτά βοηθούν να “ηρεμήσει” το στομάχι και να ανακτήσεις σταδιακά την όρεξή σου.
Τι ισχύει με τις φυτικές ίνες;
Οι φυτικές ίνες είναι σημαντικές για την υγεία του εντέρου, όμως όταν υπάρχει ενεργή ναυτία ή εμετός, καλό είναι να περιορίζεις προσωρινά τις πλούσιες σε ίνες τροφές (π.χ. ωμά λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής). Μπορεί να είναι πιο “δύσπεπτες” και να επιεινώσουν τη δυσφορία.
Μόλις τα συμπτώματα υποχωρήσουν, μπορείς να τις επανεντάξεις σταδιακά:
- Ξεκίνα με ήπιες πηγές φυτικών ινών, όπως βραστά καρότα, κολοκυθάκια ή ώριμες μπανάνες.
- Μετά πρόσθεσε δημητριακά ολικής ή φρούτα με φλούδα, για παράδειγμα, όταν νιώσεις έτοιμος/η.
Μην ξεχνάς την Ενυδάτωση
Προσπάθησε να πίνεις συχνά μικρές γουλιές νερό, αφεψήματα όπως χαμομήλι ή μέντα, ή ακόμα και διαυγείς ζωμούς. Αν σε ενοχλεί το νερό, δοκίμασε να το πιείς δροσερό ή με λίγες σταγόνες λεμόνι μέσα.
Φυσικές λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν
Εκτός από τη διατροφή, υπάρχουν και μερικά απλά, φυσικά μέσα που μπορούν να σε βοηθήσουν να ανακουφιστείς από τη ναυτία.
- Τζίντζερ: θεωρείται από τα πιο αποτελεσματικά φυσικά μέσα κατά της ναυτίας. Μπορείς να το προσθέσεις σε αφέψημα, να το πιεις σαν ρόφημα με λεμόνι ή να το χρησιμοποιήσεις με τη μορφή σκόνης.
- Μέντα: το άρωμα και η δροσερή της γεύση έχουν ήπια κατευναστική δράση στο στομάχι. Ένα αφέψημα μέντας ή ακόμα και μια καραμέλα μέντας μπορεί να βοηθήσει.
- Λεμόνι: η όξινή του γεύση μπορεί να καταπραΰνει τη δυσφορία και μπορεί να ανακουφίσει τη ναυτία. Μπορείς να το προσθέσεις στο νερό ή απλώς να μυρίσεις μια φέτα.
- Φυσικά, πριν δοκιμάσεις το οτιδήποτε είναι καλό να συμβουλεύεσαι τον γιατρό σου!
Πηγή: https://diaitologos.com/
-
Επιχειρηματικότητα5 + 1 TIPS…. Ορθής Επικοινωνίας!
-
Επιχειρηματικότητα5 + 1 TIPS…. ΟΡΘΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ!
-
ΠροϊόνταΣυνεργασία Kokolias B2B με TOPDON
-
ΟικογένειαΗ Caresma αλλάζει το τοπίο της φροντίδας ηλικιωμένων ανθρώπων, με σύμμαχο την εκπαίδευση & τεχνολογία.
-
ΣυνεντεύξειςMeet the Designers – Μια πρωτοβουλία που φωτίζει τους Έλληνες δημιουργούς..
-
ΦορολογικάΘέματα Υποβολής Φορολογικών Δηλώσεων Χρήσης ‘24
-
ΜόδαTHE BRITELINE® Yachting Line
-
Επίκαιρα ΠρόσωπαΟι startup που “μαγνητίζουν” | Μαριαλένα Μπακλατζή

