Υγεία

Όσα πρέπει να ξέρετε για την αρτηριακή υπέρταση.

Τι είναι η υπέρταση;

Η αρτηριακή πίεση είναι η δύναμη πρόσκρουσης του αίματος στα τοιχώματα των αρτηριών. Η πίεση ανεβαίνει όσο η καρδιά συστέλλεται και αντλεί το αίμα προς την περιφέρεια του σώματος. Αυτή είναι η λεγόμενη “συστολική πίεση”, γνωστή και ως “μεγάλη”. Όταν η καρδιά διαστέλλεται μεταξύ των κτύπων, η πίεση πέφτει και είναι αυτή η χρονική στιγμή κατά την οποία αιματώνεται ο καρδιακός μυς (μυοκάρδιο). Αυτή είναι η “διαστολική πίεση”, γνωστή και ως “μικρή”. Η πίεση του αίματος δίνεται πάντα με δύο αριθμούς: ο πρώτος αναφέρεται στην συστολική και ο δεύτερος στην διαστολική πίεση, π.χ. 120/80 mmHg (χιλιοστά στήλης υδραργύρου) ή 12/8 cmHg (εκατοστά στήλης υδραργύρου).

Όταν η πίεση είναι υψηλή, η καρδιά δουλεύει πιο δύσκολα για να αντλήσει το αίμα διαμέσου των αγγείων σε όλο το σώμα. Η αρτηριακή υπέρταση είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και ανήκει σε αυτούς που μπορούν να τροποποιηθούν με θετικά αποτελέσματα. Η αρτηριακή υπέρταση χαρακτηρίζεται και ως “σιωπηλός δολοφόνος” γιατί πολλοί ασθενείς αισθάνονται υγιείς και αγνοούν ότι πάσχουν. Εάν δεν αντιμετωπιστεί η αρτηριακή υπέρταση μπορεί να προκαλέσει:

Εγκεφαλικό επεισόδιο
Έμφραγμα
Βλάβες στα μάτια
Βλάβες στους νεφρούς
Θάνατο

Πώς εκδηλώνεται η υπέρταση;

Η χρόνια αύξηση της αρτηριακής πίεσης συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, παρά την αντίθετη κοινή πεποίθηση. Εκτός από την περίπτωση μιας υπερτασικής κρίσης, πρόκειται στην ουσία για μια “σιωπηλή” νόσο, χαρακτηριστικό που την καθιστά ακόμα πιο επικίνδυνη.

Πού οφείλεται η υπέρταση;

Σε ποσοστό 95% χαρακτηρίζεται ως “ιδιοπαθής”, δηλαδή δεν γνωρίζουμε την αιτία που την προκαλεί. Στο υπόλοιπο 5% ανιχνεύονται κάποια αίτια, τα οποία μπορεί να εντοπίζονται στους νεφρούς, στα επινεφρίδια ή να σχετίζονται με καταστάσεις που εμπλέκουν περισσότερα από ένα συστήματα του οργανισμού, όπως το σύνδρομο υπνικής άπνοιας. Για αυτό είναι εξαιρετικά σημαντική η αρχική διαγνωστική προσέγγιση από τον Ιατρό σας, ώστε να γίνουν οι κατάλληλες εξετάσεις, που θα αναδείξουν τα πιθανά αίτια αν υπάρχουν. Τέλος δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ο σημαντικός ρόλος που μπορεί να παίξει η γενετική προδιάθεση, όπως άλλωστε συμβαίνει σε μεγάλο αριθμό νοσημάτων.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

Τι να προσέχετε όταν μετράτε την πίεσή σας:

Μετρήστε την πίεσή σας και σε όρθια στάση
Μετρήστε την πίεση με άδεια κύστη, αρκετή ώρα αφού έχετε καπνίσει ή έχετε πιει καφέ
Καθίστε αναπαυτικά και ηρεμήστε για λίγα λεπτά
Χρησιμοποιήστε αξιόπιστο και κατάλληλο πιεσόμετρο (αφού έχετε μελετήσει τις οδηγίες χρήσης)
Αφαιρέστε σιγά σιγά τον αέρα από τον αεροθάλαμο του πιεσόμετρου
Μετρήστε δύο φορές σε χρονική απόσταση 1-2 λεπτών

Επιπλέον:

Μην παραλείπετε την λήψη των φαρμάκων σας. Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του Ιατρού σας. Μην τροποποιείτε κατά οποιονδήποτε τρόπο την φαρμακευτική σας αγωγή (πχ αύξηση ή μείωση δοσολογίας) χωρίς ιατρική συμβουλή
Η τακτική μέτρηση της αρτηριακής σας πίεσης στο ιατρείο είναι σημαντική. Φροντίστε να παρακολουθείσθε τακτικά από τον Ιατρό σας
Οι μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης στο σπίτι είναι επίσης σημαντικές, ώστε να εκτιμηθεί καλύτερα από τον Ιατρό σας η αρτηριακή σας πίεση καθώς και η ανταπόκριση στην φαρμακευτική αγωγή στις καθημερινές συνθήκες. Βεβαιωθείτε ότι οι μετρήσεις στο σπίτι γίνονται σωστά (με ενδεδειγμένη μέθοδο). Αν δεν είστε σίγουροι, συμβουλευθείτε τον Ιατρό σας ή κάποιο κατάλληλα εκπαιδευμένο άτομο. Οι μετρήσεις να γίνονται σε συνθήκες ηρεμίας διάρκειας τουλάχιστον 10-15 λεπτών
Περιορίστε όσο το δυνατόν περισσότερο την πρόσληψη Νατρίου (μαγειρικό αλάτι, σόδες κλπ). Μην ξεχνάτε ότι, εκτός από το αλάτι που εσείς προσθέτετε στο φαγητό, καταναλώνετε ήδη υψηλές ποσότητες μέσα από τυποποιημένες τροφές. Επιπλέον να γνωρίζετε ότι η αναγκαία ποσότητα άλατος υπάρχει ήδη στις τροφές, οπότε η επιπλέον προσθήκη στο φαγητό είναι περιττή και είναι αυτή που τελικά επιβαρύνει την αρτηριακή πίεση
Μην καταναλώνετε υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ. Συνιστάται ημερησίως όχι περισσότερο από ένα μπουκάλι μπύρα ή δύο μικρά ποτήρια κρασί ή μία δόση ποτού υψηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλ (πχ ουίσκι)
Ελαττώστε τα ζωικά και τα κορεσμένα λίπη στην διατροφή σας, καθώς και τα κόκκινα κρέατα. Αντικαταστήστε τα προηγούμενα με ψάρια, λαχανικά και φρούτα.
Σταθεροποιήστε στο φυσιολογικό το σωματικό σας βάρος. Προστατεύετε έτσι γενικότερα το καρδιαγγειακό σας σύστημα
Αυξήστε την σωματική σας δραστηριότητα. Μην χρησιμοποιείτε αυτοκίνητο για κοντινές αποστάσεις, προγραμματίστε σωματική άσκηση (πχ γρήγορο περπάτημα) τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα. Παράλληλα ασχοληθείτε με το σπορ που σας αρέσει
Διακόψτε το κάπνισμα άμεσα. Σχετικές μελέτες αναφέρουν πολλαπλάσιες πιθανότητες εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου στους καπνιστές – ενεργούς και παθητικούς – σε σχέση με τους μη καπνιστές
Περιορίστε το άγχος. Εξαντλητική εργασία, εξοντωτικοί ρυθμοί, αυξημένη ψυχική ένταση, αρνητικές σκέψεις και δυσάρεστα συναισθήματα καταπονούν το καρδιαγγειακό σύστημα. Γενικά ασχοληθείτε με ό,τι σας ευχαριστεί (πχ φροντίδα κατοικιδίου).

Η δίαιτα DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension, Διατροφικές Προσεγγίσεις για την Αντιμετώπιση της Υπέρτασης) είναι μια δίαιτα που προωθείται από το Εθνικό Ινστιτούτο Καρδιάς (τμήμα του NIH) των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής για τον έλεγχο της υπέρτασης. Ζητήστε περαιτέρω ενημέρωση από τον Ιατρό σας κατά την επίσκεψη στο Ιατρείο.

Νικόλαος Χ. Πανταζής

Ειδικός Παθολόγος – Υπερτασιολόγος – Διαβητολόγος

Μάθετε περισσότερα για τον δρ. Νικόλαο Πανταζή και τους τομείς εξειδίκευσής του εδώ.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πολύ-ιατρείο MA.CO Health, διαβάστε εδώ.

Διαβάστε την πρώτη δημοσίευση εδώ.

Ομορφιά

Για μια πρώτη καλή εμφάνιση

Δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία …τα πάντα κρίνονται στα πρώτα 30΄΄ δευτερόλεπτα. Τόσος είναι ο χρόνος που χρειαζόμαστε για να σχηματίσουμε την «πρώτη εντύπωση» που θα χαραχτεί ανεξίτηλα μέσα μας για κάποιον άλλο.

Μ’ ένα μυστηριώδη, και συνήθως ασυνείδητο τρόπο αντιλαμβανόμαστε τη βασική συχνότητα αρμονίας ή δυσαρμονίας που εκπέμπει κάθε άνθρωπος και η οποία είναι αποτυπωμένη και στην εξωτερική του εμφάνιση.

Πρόκειται για το περίφημο παιχνίδι των εντυπώσεων που καθορίζει την έλξη ή την απώθηση μας για κάποιον.

Πίσω από τους μεγάλης ακτινοβολίας πολιτικούς, καλλιτέχνες, επαγγελματίες και το προσωπικό μεγάλων εταιρειών, βρίσκονται πάντα οι “image makers” (Σύμβουλοι εμφάνισης) που τους καθοδηγούν για το χτίσιμο της εικόνας τους, για την εμφάνισή και την επιλογή των ρούχων τους.

Αυτή η συμβουλευτική βοήθεια αποδείχτηκε πολύτιμη για όλους όσους αντιλήφθηκαν πως η σωστή εμφάνιση, το Στιλ, όχι μόνο αναδεικνύει τα φυσικά προσόντα αλλά παίζει κρίσιμο ρόλο στην επαγγελματική ή προσωπική επιτυχία.

Η μόδα έχει γίνει της μόδας πια και αγοράζεται. Μπορούμε να αγοράσουμε στιλάτα ρούχα, δεν μπορούμε όμως να αγοράσουμε στιλ και είναι ο πρωταγωνιστής.

Στιλ είναι το ιδιαίτερο στοιχείο που αναγνωρίζεται στη μοντέρνα εμφάνιση και φέρνει τη σφραγίδα της προσωπικότητας.

Όμως το παιχνίδι του στιλ και της κομψότητας δεν είναι ένα ακριβό σπορ.

Μια γυναίκα, φίλες μου εργαζόμενες, δεν πρέπει να είναι ούτε αρκετά πλούσια, ούτε αρκετά αδύνατη για να έχει στιλ. Η συνταγή της κομψότητας είναι ταλέντο το οποίο διαμορφώνεται από το περιβάλλον και τις πηγές πληροφόρησης: Άρα μαθαίνεται και αποκτάται.

Για να προσδιορίσουμε το προσωπικό μας στιλ λαμβάνουμε υπ’ όψιν μας πρώτον, το χρωματικό τόνο του δέρματός μας (ποια χρώματα μας πεθαίνουν και ποια μας ζωντανεύουν) δηλαδή ποια χρώματα μας ανήκουν, και δεύτερον, το σχήμα του σώματος, δηλαδή το σωματότυπο στον οποίο δεν παίζει ρόλο αν μια γυναίκα ή άνδρας είναι υπέρβαρος, αλλά η δομή, η αρχιτεκτονική του σώματος που παραμένει ίδια και καθορίζει ποιο στιλ της ταιριάζει.

Και τρίτον, η προσωπικότητα που βασικά της στοιχεία ανιχνεύονται ή διαφοροποιούνται.

Ο καθένας έχει ασφαλείς τις ενδυματολογικές προτιμήσεις του και το προσωπικό του γούστο, όμως μέσα ση γενικότερη ενδυματολογική σύγχυση που επικρατεί δυσκολευόμαστε να προσδιορίσουμε «τι ακριβώς μας πάει».

Αυτό αποδεικνύουν οι ντουλάπες μας, έχουμε 15% άνετα ρούχα που αγαπάμε και 85% άχρηστα. Κακά χρώματα, λάθος αξεσουάρ, κακό μακιγιάζ, πρόχειρο hair styling: όλα αυτά μας αδικούν.

Το ζητούμενο είναι ποιο είναι το ξεχωριστό αυτό 15% το σταθερό και αναλλοίωτο που μας ταιριάζει πραγματικά και εναρμονίζεται απόλυτα με την προσωπικότητά μας ώστε να το επαναλάβουμε για να μη μας ξεχνάν. Αυτό το σταθερό σημείο εντοπίζουν οι σύμβουλοι εμφάνισης και χτίζουν το προσωπικό μας image λαμβάνοντας υπ΄ όψιν τα εξής:

Χρωματοανάλυση
Σωματότυπος
Μόδα
Περίσταση
Προσωπικό στιλ
Hair styling
Μακιγιάζ
Αξεσουάρ
Γλώσσα σώματος

Προσοχή λοιπόν μη δίνουμε λάθος μηνύματα. Η εικόνα μας ανταποκρίνεται στην προσωπικότητά μας

Δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία για μια πρώτη καλή εμφάνιση και ο χρόνος μόνο 30΄΄

Τελικά ένα είναι το σίγουρο:

Υπάρχει κάτι που είναι πάνω και πέρα από τη μόδα,

οι ίδιοι άνθρωποι με προσωπικότητα.

Αυτοί που είναι αληθινοί με τον εαυτό τους

Αυτοί «που είναι» και «φαίνονται» έτσι που τίποτα

επάνω τους δεν διαψεύδει την εσωτερική τους αλήθεια.

Ούτε καν τα ρούχα τους.

της Δέσποινας Τζόβα, στιλίστριας, ενδυματολόγου, image maker

Υγεία

Έλλειψη χρόνου και διατροφή: πώς να τρως σωστά ακόμα και όταν η μέρα δεν φτάνει

Στη σύγχρονη καθημερινότητα, ο χρόνος μοιάζει να είναι πάντα λιγότερος από ό,τι χρειαζόμαστε. Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, οι κοινωνικές απαιτήσεις και οι ρυθμοί της πόλης αφήνουν ελάχιστο περιθώριο για σωστή φροντίδα του εαυτού μας. Ένας από τους πρώτους τομείς που επηρεάζονται είναι η διατροφή.

Πολλοί άνθρωποι δηλώνουν ότι θα ήθελαν να τρέφονται πιο ισορροπημένα, όμως η έλλειψη χρόνου τους οδηγεί σε πρόχειρες λύσεις, παραλείψεις γευμάτων ή συχνή κατανάλωση έτοιμου φαγητού. Το αποτέλεσμα είναι χαμηλά επίπεδα ενέργειας, κόπωση και μια γενικότερη αίσθηση ότι το σώμα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.

Πώς η πίεση της καθημερινότητας επηρεάζει τις διατροφικές επιλογές

Όταν το πρόγραμμα είναι φορτωμένο, το φαγητό παύει να αποτελεί προτεραιότητα. Η πείνα συσσωρεύεται μέσα στη μέρα και συχνά εκδηλώνεται έντονα, οδηγώντας σε επιλογές πλούσιες σε θερμίδες αλλά φτωχές σε θρεπτική αξία. Παράλληλα, η ακανόνιστη διατροφή μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το σωματικό βάρος, τη συγκέντρωση και τη διάθεση.

Η παράλειψη γευμάτων ή η κατανάλωση πρόχειρων τροφίμων δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού και, μακροπρόθεσμα, δυσκολεύει τη διατήρηση μιας καλής σχέσης με το φαγητό.

Η λύση δεν είναι περισσότερος χρόνος, αλλά καλύτερη οργάνωση

Η υγιεινή διατροφή δεν προϋποθέτει ώρες στην κουζίνα. Αντίθετα, βασίζεται στη σωστή προετοιμασία. Η οργάνωση των γευμάτων από πριν μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο και να μειώσει το καθημερινό άγχος γύρω από το «τι θα φάω σήμερα».

Η προετοιμασία βασικών υλικών, όπως πρωτεΐνη, λαχανικά και υδατάνθρακες, επιτρέπει τη δημιουργία ισορροπημένων γευμάτων μέσα σε λίγα λεπτά. Ακόμα και απλά πιάτα μπορούν να είναι θρεπτικά και χορταστικά, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.

Γρήγορες επιλογές που στηρίζουν τη σωστή διατροφή

Υπάρχουν πολλές επιλογές για γεύματα και σνακ που συνδυάζουν ευκολία και θρεπτική αξία. Σαλάτες με πηγή πρωτεΐνης, ομελέτες με λαχανικά, γιαούρτι με φρούτα και ξηρούς καρπούς ή απλά πιάτα ζυμαρικών με λαχανικά αποτελούν πρακτικές λύσεις για τις πιο πιεσμένες μέρες.

Τα ενδιάμεσα σνακ παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Όταν υπάρχουν διαθέσιμες υγιεινές επιλογές, μειώνεται η πιθανότητα παρορμητικών και λιγότερο ισορροπημένων επιλογών.

Μικρές συνήθειες με μεγάλο αντίκτυπo

Η σωστή ενυδάτωση, η ύπαρξη λίστας αγορών και η συνειδητή κατανάλωση του φαγητού —έστω και για λίγα λεπτά— μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Το φαγητό δεν είναι απλώς ανάγκη, αλλά μέρος της καθημερινής φροντίδας του εαυτού μας.

Ακόμα και όταν χρειαστεί να παραγγείλεις φαγητό, υπάρχουν επιλογές που μπορούν να ενταχθούν σε μια ισορροπημένη διατροφή, αρκεί να γίνονται πιο συνειδητές επιλογές.

Διατροφή και τρόπος ζωής

Η σωστή διατροφή δεν λειτουργεί απομονωμένα. Συνδυάζεται με τη φυσική δραστηριότητα, τον επαρκή ύπνο και τη γενικότερη διαχείριση του άγχους. Δεν απαιτεί τελειότητα, αλλά συνέπεια. Οι μικρές, ρεαλιστικές αλλαγές είναι αυτές που μπορούν να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα.

Η έλλειψη χρόνου δεν χρειάζεται να αποτελεί εμπόδιο για τη σωστή διατροφή. Με απλές επιλογές, καλή οργάνωση και ρεαλιστικές προσδοκίες, είναι δυνατόν να τρέφεσαι ισορροπημένα ακόμα και μέσα σε ένα απαιτητικό πρόγραμμα. Το ζητούμενο δεν είναι να κάνεις τα πάντα τέλεια, αλλά να φροντίζεις τον εαυτό σου όσο καλύτερα μπορείς, κάθε μέρα.

Υγεία

‘Μεσογειακή Δίαιτα’: το πιο υγιεινό διατροφικό μοντέλο

Υπάρχουν διάφορα Μεσογειακά Έθνη με ξεχωριστές κουλτούρες, παραδόσεις και διατροφικές συνήθειες. Επομένως και ο όρος Μεσογειακή Δίαιτα δεν αναφέρεται γενικά σε ένα ομογενές διατροφικό μοντέλο, αλλά σε μια ποικιλία φυτοκεντρικών διατροφικών μοντέλων, τα οποία αναπτύχθηκαν προ εκαντοταετιών γύρω από τη Μεσόγειο, και τα οποία μοιράζονται τη χρήση κοινών τροφίμων: ζυμαρικά, ψωμί, ελαιόλαδο, φασόλια, καρποί, ψάρια, κρασί, φρούτα και λαχανικά, διαθέσιμα όλο το χρόνο.

Η πεποίθηση πως η Μεσογειακή Δίαιτα έχει να επιδείξει θετικά στοιχεία για την ανθρώπινη υγεία, πηγάζει από πλήθος μελετών που έχουν εξετάσει τις διάφορες παραμέτρους της. Ο φυτοκεντρικός χαρακτήρας της δίαιτας, σε συνδυασμό με τη χαμηλή κατανάλωση κρέατος και την μέτρια κατανάλωση οινοπνεύματος, φαίνεται να έχει συνεισφέρει πολλά σε αυτό. Επίσης, σημαντική εμφανίζεται η κυρίαρχη χρήση του ελαιολάδου ως βασική πηγή λίπους, καθώς αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερη σύσταση, σημαντικά διαφορετική, ακόμη και από άλλα φυτικά έλαια.

Οι χρήστες της Μεσογειακής Δίαιτας φέρονται να πλεονεκτούν σε δείκτες υγείας και παρουσιάζουν χαμηλότερη θνησιμότητα, τόσο σε συγκεκριμένες νόσους, όσο και ολική. Από πλήθος μελετών, συγκρίσεων και ερευνών, προκύπτει πως οι πληθυσμοί εκείνοι, οι οποίοι εμφανίζουν την μεγαλύτερη μακροβιότητα και τις μικρότερες συχνότητες παθήσεων, όπως των καρδιαγγειακών κ.α. εμφανίζουν κοινά χαρακτηριστικά στη δίαιτά τους. Τα κοινά αυτά χαρακτηριστικά σχηματίζουν την Μεσογειακή Δίαιτα με τα διάφορα μοντέλα της και ανάμεσά τους μπορούν να αναγνωρισθούν τα εξής:

υψηλή αναλογία μονοακόρεστων προς κορεσμένων λιπών
υψηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
μέτρια κατανάλωση οινοπνεύματος, κυρίως στην μορφή του κρασιού
κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων σε μέτρια επίπεδα, κυρίως με την μορφή του τυριού
χαμηλή κατανάλωση κρέατος και προϊόντων κρέατος
ψάρια και πουλερικά σε μικρές έως μέτριες ποσότητες
0-4 αυγά εβδομαδιαίως
ελάχιστη επεξεργασία των τροφών, η εποχική κατανάλωση και η φρεσκάδα των τροφίμων μεγιστοποιεί την πρόσληψη διαιτητικών ινών, αντιοξειδωτικών και άλλων μικροστοιχείων

Γενικά πάντως, ακόμη και αν η Μεσογειακή Δίαιτα δεν είναι σε θέση να αποδώσει όλα εκείνα τα θετικά ή να αποτρέψει τα αρνητικά, όπως της αποδίδεται, σίγουρα απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί επιβλαβής ή επιζήμια για την ανθρώπινη υγεία. Ως εκ τούτου, η υιοθέτησή της από μεγαλύτερη μερίδα του παγκοσμίου πληθυσμού μπορεί και πρέπει να συστήνεται, ακόμη και αν η άριστη υγεία και το υψηλό προσδόκιμο ζωής των κατοίκων της Μεσογείου σχετίζονται από πολλούς και με μη διατροφικούς παράγοντες, όπως το ξεκούραστο ψυχο-κοινωνικό περιβάλλον, οι απαλές κλιματικές συνθήκες, η διατήρηση της δομής ευρείας οικογένειας και ο μεσημεριανός ύπνος.

Βασικές αρχές υγιεινής διατροφής

υιοθέτηση μικρών και συχνών γευμάτων ώστε να αποφεύγεται η επιβάρυνση του πεπτικού συστήματος και να μειώνονται οι πιθανότητες εμφάνισης ινσουλινοαντοχής)
αντικατάσταση των γαλακτοκομικών με τα αντίστοιχα χαμηλών λιπαρών (προσφέρουν τα ίδια θρεπτικά στοιχεία με λιγότερες θερμίδες)
κάθε ημέρα κατανάλωση τουλάχιστον ενός φρούτου
κάθε ημέρα κατανάλωση σαλάτας
μείωση της κατανάλωσης οινοπνεύματος και ανθρακούχων ζαχαρούχων αναψυκτικών, με παράλληλη αντικατάσταση από φρέσκους χυμούς (περιέχονται 7 θερμίδες ανά γραμμάριο οινοπνεύματος….)
προτίμηση μαύρου ψωμιού και γενικά ακατέργαστων τροφίμων με στόχο την αύξηση των διαιτητικών ινών (η κατεργασία αφαιρεί σημαντικό μέρος των θρεπτικών στοιχείων)
μέτρο και ισορροπία σε κάθε διατροφική επιλογή

Του Μιχάλη Χουρδάκη MD

Κλινικός Διαιτολόγος, Διατροφολόγος

Διδάσκων Ιατρικής Α.Π.Θ.

Αντιπρόεδρος Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων – Διατροφολόγων