Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί πλέον σημαντικό πρόβλημα για τις γυναίκες της Ευρώπης. Κάθε χρόνο εμφανίζονται 216000 νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού και 79000 γυναίκες πεθαίνουν κάθε χρόνο από τη νόσο αυτή.

Η συχνότητα του καρκίνου του μαστού συνεχίζει να αυξάνει και πλέον προσβάλλεται και ένας μεγάλος αριθμός πολύ νεώτερων γυναικών. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια το ποσοστό επιβίωσης των γυναικών με καρκίνο του μαστού έχει αυξηθεί. Αυτό οφείλεται στη βελτίωση των μεθόδων θεραπείας και στον προληπτικό έλεγχο που επιτυγχάνει την έγκαιρη εντόπιση της νόσου. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στη διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση των ασθενών με καρκίνο του μαστού.

Οι διαφορές στην ποιότητα παροχής ιατρικών υπηρεσιών στη συγκεκριμένη νόσο είναι μεγάλες μεταξύ των διαφόρων κρατών-μελών της Ενωμένης Ευρώπης, μεταξύ των διαφόρων πόλεων, ακόμη και μεταξύ των διαφόρων νοσοκομείων. Έτσι φαίνεται ότι κάποιες φορές η καλή αντιμετώπιση των γυναικών με καρκίνο του μαστού από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό εξαρτάται πραγματικά από την τύχη.

Οι διαφορές στην αντιμετώπιση των γυναικών στα κράτη-μέλη οδηγούν σε μια διαφορά στο ποσοστό 5ετούς επιβίωσης της τάξης του 16%. Σύμφωνα με τα δεδομένα αυτά και αν θεωρήσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως στόχο τον υψηλό βαθμό προστασίας της υγείας, τον Ιούνιο του 2003, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανακοίνωσε στα μέλη ότι μέχρι το 2008 πρέπει να υπάρξουν οι συνθήκες εκείνες που θα οδηγήσουν σε μείωση της θνητότητας από καρκίνο του μαστού κατά 25% και μείωση στη διαφορά στα ποσοστά 5ετούς επιβίωσης σε 5%.

Ο αγώνας κατά του καρκίνου του μαστού έχει ξεκινήσει στην Ευρώπη από το 1987 με διάφορα προγράμματα που έχουν τους εξής στόχους

1. πρόληψη του καρκίνου του μαστού
2. σωστή πληροφόρηση του πληθυσμού για τον καρκίνο
3. εκπαίδευση του ιατρικού προσωπικού που ασχολείται με το αντικείμενο αυτό

Έχουν ήδη δημιουργηθεί ευρωπαϊκές οργανώσεις που ασχολούνται με το αντικείμενο αυτό όπως η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Καρκίνου του Μαστού (EBCN) και η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Μαστολογίας που παρέχουν συστάσεις και οδηγίες για τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού καθώς και για τη δημιουργία των κέντρων μαστού. Επίσης δίδονται σημαντικά χρηματικά ποσά για την έρευνα στο πεδίο αυτό.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στοχεύει στην έγκαιρη διάγνωση και σωστή αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού με 

• προληπτικό έλεγχο του πληθυσμού σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρώπης
• δημιουργία εξειδικευμένων κέντρων μαστού

Ο προληπτικός έλεγχος του πληθυσμού (mammography screening) εφαρμόζεται ήδη μόνο σε 8 κράτη-μέλη,  αν και στα κράτη αυτά ο έλεγχος δεν ακολουθεί πιστά τις οδηγίες σύμφωνα με τις οποίες η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας θεωρεί ότι αναμένεται μείωση του ποσοστού θνητότητας κατά 25%. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει θέσει τους εξής στόχους

1)όλες οι γυναίκες μεταξύ 50-69 ετών πρέπει να ελέγχονται με μαστογραφία κάθε δύο χρόνια από το εθνικό σύστημα υγείας. Κινητές μονάδες θα πρέπει να δημιουργηθούν για την εξυπηρέτηση των αγροτικών περιοχών.

2) κάθε μαστογραφία θα πρέπει να ελέγχεται ανεξάρτητα από δύο ακτινολόγους, οι οποίοι θα πρέπει να ελέγχουν το λιγότερο 5000 γυναίκες το χρόνο.

3) ο μαστογράφος θα πρέπει να παρακολουθείται τακτικά για τη διατήρηση της ακτινοβολίας στο ελάχιστο και την ποιότητα της εικόνας στο μέγιστο.

Υπάρχει ήδη πρόταση για δημιουργία δικτύου εξειδικευμένων κέντρων μαστού στην Ευρώπη που θα καλύπτουν τις ανάγκες μεγάλου αριθμού γυναικών. Τα κέντρα αυτά πρέπει να λειτουργούν με συγκεκριμένο τρόπο. Η ιατρική ομάδα (χειρουργός μαστού, παθολογοανατόμος, ακτινολόγος, ογκολόγος, εξειδικευμένη νοσηλεύτρια) θα πρέπει να έχει εξειδικευτεί στις παθήσεις του μαστού. Ο χειρουργός μαστού θα πρέπει να εκτελεί τουλάχιστον 50 επεμβάσεις πρώιμου καρκίνου του μαστού ετησίως και κάθε κέντρο μαστού θα πρέπει να εκτελεί τουλάχιστον 150 επεμβάσεις πρώιμου καρκίνου του μαστού ετησίως.

Επίσης θα πρέπει να οργανώνονται συσκέψεις της ομάδας κάθε εβδομάδα, με σκοπό τη συζήτηση του κάθε περιστατικού. Οι γιατροί και το προσωπικό θα πρέπει να παρακολουθούν συνεχώς εξειδικευμένα σεμινάρια. Οι ασθενείς θα πρέπει να υποβάλλονται σε ψυχολογική υποστήριξη. Τέλος, κάθε γυναίκα με καρκίνο του μαστού πρέπει να  αντιμετωπίζεται σε διάστημα μικρότερο των 4 εβδομάδων από την ημέρα της διάγνωσης.

Σύμφωνα με τα παραπάνω απαιτείται ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική ενάντια στον καρκίνο του μαστού. Η εξειδίκευση, ο σωστός προληπτικός έλεγχος, η έγκαιρη και σωστή θεραπεία και παρακολούθηση των γυναικών αποτελούν το μόνο δρόμο που θα οδηγήσει κάθε γυναίκα στην Ευρώπη, ανεξάρτητα από το μέρος στο οποίο ζει, την κοινωνικοοικονομική της κατάσταση ή τη μόρφωσή της, να λάβει τον καλύτερο προληπτικό έλεγχο, πολύ καλή θεραπεία και παρακολούθηση χωρίς καμιά διαφορά από το ένα κέντρο μαστού στο άλλο.

Όλα αυτά βεβαίως θα βοηθήσουν την οικονομία της υγείας αφού το κόστος της θεραπείας στα αρχικά στάδια της νόσου είναι σαφώς μικρότερο, ενώ παράλληλα το ποσοστό επιβίωσης των γυναικών με καρκίνο του μαστού θα αυξηθεί, κάτι ιδιαίτερα ελπιδοφόρο για τη σύγχρονη γυναίκα στην Ευρώπη.

Άρθρο αρχείου

Δέσποινα Καζαντζίδου