Connect with us

Υγεία

Η διατροφή στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Η οστεοπόρωση αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές χρόνιες μη μεταδοτικές ασθένειες, η οποία πλήττει τόσο τις γυναίκες, όσο και τους άνδρες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, 1 στις 3 γυναίκες, αλλά και 1 στους 5 άνδρες άνω των 50 ετών θα παρουσιάσουν στη ζωή της οστεοπορωτικό κάταγμα, ενώ στην Ευρώπη κάθε περίπου 30 δευτερόλεπτα συμβαίνει ένα κάταγμα εξαιτίας της οστεοπόρωσης.

Αν και η οστεοπόρωση μπορεί εύκολα να διαγνωστεί από το θεράποντα ιατρό σας και να αντιμετωπιστεί, πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι δε θεραπεύεται τελικά στο σύνολό της.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), ως παγκόσμια ημέρα Οστεοπόρωσης έχει καθιερωθεί η 20η Οκτωβρίου

Τι είναι η οστεοπόρωση και οστεοπενία;

Οστεοπόρωση είναι η σκελετική εκείνη διαταραχή που οδηγεί στην αλλαγή της αρχικής «αρχιτεκτονικής» των οστών μας. Συνήθως παρατηρείται αραίωση στην πυκνότητα, καθώς και μία «πορώδης» σύσταση, σαν σφουγγάρι, στα οστά μας. Ονομάζεται και απασβεστοποιός οστεοπάθεια, γιατί παρατηρείται απώλεια ασβεστίου.

osteoporosi stadia inside

Η κατάσταση αυτή τα οδηγεί να έχουν μειωμένη αντοχή και ευελιξία στις καθημερινές κινήσεις που πραγματοποιούν, με αποτέλεσμα να γίνονται πιο εύθραστα και ικανά να πάθουν κάποιο κάταγμα.

Ετυμολογικά, η λέξη «οστεοπόρωση» προέρχεται από τις λέξεις «οστό» και «πόρωση», περιγράφοντας με αυτό τον τρόπο το οστό, το οποίο έχει πολλές τρύπες  και είναι πορώδες

Η οστεοπενία είναι κατά ένα τρόπο, η μειωμένη πυκνότητα των οστών, η οποία σταδιακά εξελίσσεται σε οστεοπόρωση.  Η οστεοπόρωση είναι μια συνήθης ασθένεια στα κόκκαλα που επηρεάζει γυναίκες και άντρες, συνήθως όσο μεγαλώνουν.

Αν και το κάταγμα αποτελεί το 1ο σημάδι της οστεοπόρωσης, ορισμένοι ηλικιωμένοι εμφανίζουν τη χαρακτηριστική «καμπούρα», την τάση δηλαδή να γέρνουν προς τα εμπρός. Αυτό προκύπτει από τη θραύση των οστών στην σπονδυλική στήλη, με αποτέλεσμα να αδυναμούν να κρατήσουν το βάρος του σώματος. Κατάγματα από οστεοπόρωση μπορούν να δημιουργηθούν από απλή πτώση ή έντονη μυϊκή προσπάθεια. Επιπλέον, μπορούν να δημιουργηθούν χωρίς να γίνονται αντιληπτά, αλλά να ανακαλύπτονται τυχαία από το θεράποντα ιατρό σε ακτινογραφίες για άλλους λόγους. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η οστεοπόρωση αποτελεί μία σιωπηλή νόσος, αφού η οστική αυτή διαφοροποίηση που εξελίσσεται αθόρυβα στο σώμα μας, με το πέρασμα των χρόνων, δεν εμφανίζει κάποιο σύμπτωμα ή πόνο.

Μεγαλώνοντας … γερά οστά!

Πόσες φορές είχατε ακούσει τη μαμά σας, ως παιδί, να σας λέει «Πιες το γάλα σου για να “χτίσεις” γερά οστά;». Εμείς σίγουρα αρκετές… και χωρίς να είναι τυχαίο!

Η οστική μας μάζα αυξάνεται κατά την εμβρυϊκή και νηπιακή ηλικία, ενώ ο ρυθμός αύξησης μειώνεται κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Κατά την εφηβική μάλιστα ηλικία, που ψηλώνουμε και αυξάνεται με αυτό τον τρόπο ο σκελετός μας, αυξάνεται ταυτόχρονα και η οστική πυκνότητα των οστών.

Η ανάπτυξη αυτή ολοκληρώνεται κατά το 18ο και 20ο έτος της ηλικίας μας, με γρηγορότερη ανάπτυξη στα κορίτσια σε σχέση με τα αγόρια

Η αλλαγή αυτή συνεχίζεται με μικρότερο ρυθμό και δημιουργείται μία μικρή ποσότητα οστού μέχρι τα 28 και 30 έτη. Στη συνέχεια, διατηρείται για αρκετά χρόνια σε σταθερή μορφή και αρχίζει να επηρεάζεται και να ελαττώνεται με την πρόοδο τη ηλικίας πιο γρήγορα στις γυναίκες από ότι στους άνδρες.

Βλέπουμε, λοιπόν ότι η οστική μάζα που δημιουργούμε στην παιδική και εφηβική μας ηλικία είναι η μέγιστη που επιτυγχάνει το άτομο και ποικίλει πολύ επηρεαζόμενη από διάφορους παράγοντες.

Προλαμβάνεται η οστεοπόρωση;

Δεν υπάρχει θεραπεία ικανή να αποκαταστήσει την απώλεια της οστικής μάζας, όταν αυτή έχει ήδη επέλθει. Η καλύτερη λύση είναι η πρόληψη, εφόσον υιοθετηθεί ένας υγιεινός τρόπος ζωής, με καλή διατροφή και άσκηση, από πολύ μικρή ηλικία, οπότε και χτίζονται τα γερά οστά.

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την οστική πυκνότητα;

Μελέτες έχουν δείξει ότι αρκετοί είναι οι παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη της οστεοπόρωσης. Μάλιστα, η οστεοπόρωση κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης είναι η συχνότερη μορφή. Τόσο η ηλικία, όσο και το γυναικείο φύλο αποτελούν 2 από τους πιο συχνούς παράγοντες για να εμφανίσει κάποιος οστεοπόρωση. Ωστόσο, δεν αποτελεί «προνόμιο» μόνο των γυναικών!

gunaika megaliteris ilikias trwei prwino

Άλλοι παράγοντες που ευνοoύν την ανάπτυξη της οστεοπόρωσης είναι:

Α. Γενετικοί παράγοντες:

  • Λευκή και ασιατική φυλή
  • Οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης – ιδιαίτερα το ιστορικό κάταγμα ισχύου σε ένα γονέα
  • Πρώιμη εμμηνόπαυση – πριν την ηλικία των 45 ετών

Β. Διατροφικοί παράγοντες:

  • Ιδιαίτερα χαμηλό σωματικό βάρος
  • Διατροφικές διαταραχές, όπως ανορεξία ή βουλιμία
  • Δυσανεξία στο γάλα
  • Χορτoφαγία

Γ. Παράγοντες του τρόπου ζωής:

  • Κάπνισμα
  • Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
  • Υπερβολική κατανάλωση καφεϊνούχων τροφίμων και ροφημάτων
  • Καθιστικός τρόπος ζωής – απουσία άσκησης

Δ. Διάφορες χρόνιες παθήσεις & φάρμακα:

  • Διαταραχές της λειτουργίας του θυρεοειδούς, των παραθυροειδών αδένων και των επινεφριδίων, που συμβάλλουν στην παραγωγή ορμονών, σημαντικών για την υγεία των οστών
  • Ρευματοειδής αρθρίτιδα
  • Λήψη φαρμάκων στο παρελθόν ή παρόν για μεγάλο χρονικό διάστημα, που επηρεάζουν την οστική πυκνότητα, όπως για παράδειγμα κορτιζονούχα, αντιπηκτικά.

Χρόνιες παθήσεις, όπως ο υπερθυρεοειδισμός, ο διαβήτης, παχυσαρκία κ.α αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο οστεοπόρωσης.

Ποιες εξετάσεις χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της οστεοπόρωσης;

Για την εκτίμηση της οστεοπόρωσης χρησιμοποιούνται ειδικές αιματολογικές εξετάσεις, καθώς και η μέτρηση της απορροφησιομετρίας ακτίνων Χ διπλής ενέργειας (μέθοδος DEXA). Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε το θεράποντα ιατρό σας για τις ακριβείς εξετάσεις που πρέπει να πραγματοποιήσετε.

Ποιος ο ρόλος του ασβεστίου στην οστεοπόρωση;

Η πρόσληψη επαρκούς ποσότητας ασβεστίου είναι το «κλειδί» για ένα γερό σκελετό! Aποτελεί το κύριο συσταστικό για το «χτίσιμο» των οστών μας. Πέρα από αυτή τη βασική λειτουργία, συμμετέχει και σε μία πληθώρα ενεργειών, όπως στη μεταφορά των νευρικών σημάτων στους μύες μας για να πραγματοποιήσουμε οποιαδήποτε κίνηση, καθώς και στην πήξη του αίματος. Ωστόσο, το ασβέστιο που βρίσκεται στα οστά μας αποτελεί και την «αποθήκη» μας, καθώς θα είναι εκείνο που θα κινητοποιηθεί άμεσα και γρήγορα, ώστε να εφοδιάσει την αιματική κυκλοφορία με την απαραίτητη ποσότητα ασβεστίου για να πραγματοποιήσει τις λειτουργίες του, αλλά και για να διατηρήσει σταθερά τα επίπεδά του.

Το ξέρατε ότι το 99% του ασβεστίου που υπάρχει στο σώμα μας βρίσκεται στα οστά και στα δόντια;

Κι όμως! Αυτός είναι και ο λόγος που το καθιστά σημαντικό στην πρόληψη και θεραπεία της οστεοπόρωσης, με αποτέλεσμα να είναι απαραίτητη η καθημερινή πρόσληψή του.

Ποιες είναι οι συστάσεις σε ασβέστιο;

Καθημερινά, χάνουμε ποσότητες ασβεστίου από τα ούρα, τα κόπρανα και τον ιδρώτα, συνεπώς είναι απαραίτητη η επανατροφοδότηση του οργανισμού μας.

Η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου μέσα από τη διατροφή μας μπορεί να μειώσει σημαντικά την εμφάνιση ή την εξέλιξη της οστεοπόρωσης.

asvestio kai diatrofikes piges

Η ποσότητα ασβεστίου που συνίσταται να προσλαμβάνει καθημερινά ένα άτομο εξαρτάται από την ηλικία του και την κατάσταση της  υγείας του όπως φαίνεται και στον πίνακα 1.

Η ποσότητα αυτή μπορεί να καλύπτεται συνολικά μέσα από την καθημερινή κατανάλωση τροφίμων που είναι πλούσια σε ασβέστιο, καθώς και από τη συμπληρωματική λήψη εμπορικών σκευασμάτων (φάρμακα ή συμπληρώματα διατροφής), έπειτα από τη σύσταση του θεράποντα ιατρού ή του διαιτολόγου σας.

Οι απώλειες στα οστά επέρχονται φυσιολογικά στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και στους άνδρες, μετά την ηλικία των 45. Η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες όπως οστεοπενία, οστεοπόρωση, αυξημένο κίνδυνο κατάγματος και υπερευερεθιστότητα των μυών και των νεύρων.

Τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο

Η επαρκής πρόσληψη του ασβεστίου μπορεί, όπως είδαμε να καλυφθεί μέσα από τη διατροφή μας, αρκεί να μπορέσουμε να εντάξουμε σε ημερήσια βάση ορισμένες πηγές του. Ποιες είναι αυτές;

Γάλα & γιαούρτι (πλήρη, χαμηλά σε λιπαρά)

2-3 μερίδες γάλακτος ή γιαουρτιού είναι αρκετές για να καλύψουν τις ημερήσιες ανάγκες μας σε ασβέστιο.

Τυριά

Ρικότα, μοτσαρέλα και cheddar αποτελούν το top 3 σε ασβέστιο! Σχεδόν τη μισή ποσότητα ασβεστίου περιέχει η αγαπημένη μας φέτα (138mg/ 30γρ. τυριού)!

Ψάρια & θαλασσινά που τρώγονται ολόκληρα με το κόκκαλο

Σαρδέλες, γαύρος, αθερίνα, σολομός κονσέρβα μπορούν να αποτελέσουν επιπλέον πηγή ασβεστίου!

sardeles me to kokkalo osteoporosi

Πράσινα λαχανικά (μπρόκολο, λάχανο kale, χόρτα, σπανάκι)

Αν και περιέχουν ασβέστιο, τα οξαλικά οξέα που περιέχονται μειώνουν την απορρόφησή του. Ωστόσο, μπορούν να ενταχθούν εύκολα μαγειρεμένα στο καθημερινό μας διαιτολόγιο, ώστε να μειωθεί η δράση των οξαλικών.

Ξηροί καρποί (αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, φιστίκια)

Προτιμείστε τους ανάλατους ξηρούς καρπούς, καθώς το νάτριο (αλάτι) αυξάνει την απέκκριση του ασβεστίου από τα ούρα!

Αποξηραμένα σύκα

8 αποξηραμένα σύκα μας δίνουν 10% της Συνιστώμενης Ημερήσιας Πρόσληψης

Όσπρια & φασόλια

Αποτελούν χαμηλότερες πηγές, ωστόσο μέσα στο πλαίσιο μία ισορροπημένης διατροφής μπορούν να συμβάλουν στην ημερήσια ποσότητα ασβεστίου. 1 φλιτζάνι άσπρα φασόλια μαγειρεμένα δίνουν 10% της Συνιστώμενης Ημερήσιας Πρόσληψης σε ασβέστιο.

Εμπλουτισμένα τρόφιμα σε ασβέστιο

Το γάλα σόγιας ή αμυγδάλου μπορούν να αποτελέσουν επιπλέον πηγές. Θυμηθείτε να ανακινείτε τη συσκευασία πριν την κατανάλωση, καθώς το ασβέστιο έχει την τάση να κατακάθεται στον πάτο της. Επιπλέον, άλλα προϊόντα όπως δημητριακά πρωϊνού ολικής αλέσεως, αλλά και τύποι εμφιαλωμένου νερού, μπορούν να προσθέσουν επιπλέον… mg ασβεστίου στη διατροφή σας!

«Σύμμαχοι» … στην οστεοπόρωση!

Υπάρχουν θρεπτικά συστατικά στη διατροφή μας που βοηθούν στην καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου και συνεπώς, συμβάλλουν θετικά ενάντια στην οστεοπόρωση. Πάμε να δούμε τι επιπλέον πρέπει να έχουμε στη διατροφή μας:

Βιταμίνη D

Είναι το «κλειδί» για να μπορέσει να ξεκινήσει να απορροφάται το ασβέστιο από τα οστά μας! Το μεγαλύτερος μέρος της συντίθεται στο δέρμα, έπειτα από έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, ενώ τρόφιμα που την περιέχουν είναι τα αυγά, τα λιπαρά ψάρια, το κρέας και τα εμπλουτισμένα προϊόντα (π.χ. δημητριακά, γάλα). 20 λεπτά έκθεσης στον ήλιο την ημέρα είναι αρκετά για να παραχθεί η απαραίτητη ποσότητα που χρειαζόμαστε από τον οργανισμό μας.

vitamini d kai diatrofikes piges osteoporosi

Μαγνήσιο

Είναι απαραίτητο για την έκκριση της παραθυρεοειδούς ορμόνης (PTH), η οποία είναι συμβάλλει στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων του ασβεστίου στον οργανισμό μας. Το βρίσκουμε σε τρόφιμα ολικής αλέσεως (πχ δημητριακά πρωινού), όσπρια, ξηρούς καρπούς και πράσινα λαχανικά.

Κάλιο

Εξισορροπεί την υψηλή ποσότητα νατρίου (αλάτι) στον οργανισμό μας, με αποτέλεσμα να μειώνει την απέκκριση του ασβεστίου από τα ούρα. Βρίσκεται σε αρκετές τροφές που καταναλώνουμε καθημερινά, όπως μπανάνα, φακές, φασόλια, πατάτα, κ.α..

Βιταμίνη Κ

Συμβάλλει στην παραγωγή της οστεοκαλσίνης, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στο μεταβολισμό του ασβεστίου στα οστά μας. Τη συναντάμε κυρίως στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως μαρούλι, σπανάκι, κ.α.

Τι τρόφιμα είναι καλό να αποφεύγετε;

Κάπνισμα, αλκοόλ και νάτριο

Το κάπνισμα και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλης (>2 ποτά/ ημέρα για γυναίκες & >3 ποτά/ ημέρα για άνδρες) έχουν συσχετιστεί με οστεοπόρωση. Επιπλέον, η αυξημένη κατανάλωση νατρίου αποτελεί ένα από τα βασικά αίτια απώλειας ασβεστίου από τα ούρα.

Πρωτεΐνη & ζωικά λίπη

Η μεγάλη κατανάλωση πρωτεϊνών έχει συσχετισθεί με αυξημένη απέκκριση ασβεστίου από τα ούρα. Ενώ η αυξημένη κατανάλωση λίπους εμποδίζει την απορρόφηση ασβεστίου.

Οστεοπόρωση, δυσανεξία στη λακτόζη και χορτοφαγία

Σε άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη και στους αυστηρούς  χορτοφάγους κρίνεται αναγκαία η εύρεση εναλλακτικών πηγών ασβεστίου, προκειμένου να καλυφθούν οι καθημερινές διατροφικές τους ανάγκες στο συγκεκριμένο μέταλλο. Καλό είναι να χορηγηθεί και ένα συμπλήρωμα ασβεστίου, παρόλο που το μέταλλο είναι σε λιγότερο απορροφήσιμη μορφή, σε σχέση με το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Και από άσκηση… τι κάνουμε;

Η άσκηση μπορεί να συμβάλλει και αυτή στη μείωση της απώλειας της οστικής μάζας. Στην ενήλικη ζωή, η άσκηση επιδρά θετικά στην αύξηση και διατήρηση της μυϊκής μας δύναμης. Με το τρόπο αυτό, δίνει άμεσα οφέλη στα οστά, διατηρώντας την ισορροπία, το συντονισμό, καθώς και τη νευρομυϊκή συναρμογή, μειώνοντας τον κίνδυνο των πτώσεων.

gunaikes poy trexon askisi kai osteoporosi

Συμπερασματικά

Είναι αναγκαία η ενημέρωση του κοινού για την πρόληψη της οστεοπενίας και οστεοπόρωσης και εν συνεχεία η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής που θα περιλαμβάνει προσεγμένη διατροφή και αυξημένη φυσική δραστηριότητα.

Πηγή

Continue Reading

Ομορφιά

Ο Φειδίας, ο Leonardo da Vinci και η Πλαστική Χειρουργική

Ο Πλαστικός χειρουργός ακριβώς όπως ένας καλλιτέχνης θα πρέπει πάντα και σύμφωνα με τα παραπάνω να αναλύει ανθρωπομετρικά ορθά, έτσι ώστε να κάνει την σωστή αισθητική διάγνωση με στόχο πάντα το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Ο Δημήτρης Τριανταφύλλου μας εξηγεί ποια είναι η σχέση ανάμεσα στον Φειδία, τον Leonardo da Vinci, την πλαστική χειρουργική και τις τέλειες αναλογίες.

Ο“Κώδικας Da Vinci” του Dan Brown ήταν αναμφισβήτητα το βιβλίο που είχε τις περισσότερες πωλήσεις τη χρονιά που εκδόθηκε, αλλά και τους περισσότερους αναγνώστες.

Συναρπαστική πλοκή ενός θρίλερ που συνδυάζει την τέχνη, την ιστορία και τη Θρησκεία. Μια συνεχής αναζήτηση χαμένη σε μυστικούς κώδικες. Ο συγγραφές στη σελίδα 131 του βιβλίου του αναφέρεται στον αριθμό “φ”. Ο αριθμός αυτός πίστευαν και ήταν βέβαιοι οι αρχαίοι όταν τον ανακάλυψαν, ότι είχαν εντοπίσει τη θεμέλιο λίθο του σύμπαντος, τη δομική αρχή του Θεού. Ο αριθμός αυτός είναι απλά ένα νούμερο το “1,618” που το πραγματικά ασύλληπτο χαρακτηριστικό του ήταν ο ρόλος του ως θεμελιώδους δομικού στοιχείου στη φύση.

Τα πάντα (φυτά, ζώα, ακόμα και οι άνθρωποι) διέπονται από αναλογίες που συνέτειναν με τρομακτική ακρίβεια προς την αναλογία “φ”, προς 1. Η συνεχής αυτή παρουσία του ξεπερνά τα όρια της σύμπτωσης.

Σε μια κυψέλη όπου οι θηλυκές μέλισσες πάντοτε ξεπερνούν τις αρσενικές σε αριθμό, αν διαιρέσεις τον αριθμό των θηλυκών μελισσών με τον αριθμό των αρσενικών μελισσών σε οποιαδήποτε κυψέλη στον κόσμο καταλήγεις πάντα στον ίδιο αριθμό, το “φ”.

Ο χρυσός αριθμός “φ” είναι αφιερωμένος και βαπτίζεται έτσι απ’ το πρώτο γράμμα του ονόματος του πασίγνωστου σε όλους γλύπτη Φειδία. Ο αριθμός αυτός μπορεί να αποδοθεί με τον μαθηματικό τύπο φ= (τετραγωνική ρίζα του 5) + 1 δια 2. Παρ’ όλο που ο χρυσός αριθμός “φ” αυτή η θεία αναλογία είχε μελετηθεί και ήταν γνωστή από τους Πυθαγόρειους (όπου το 1 ταυτίζεται με το Θεό και όλα τα άλλα είναι παράγωγα αυτού), και την σχολή στο Άργος του γλύπτη Πολύκλειτου όπου γίνονται τρομερές ανθρωπομετρικές αναλύσεις με κύκλους, τετράγωνα τρίγωνα και άλλα Ευκλείδια γεωμετρικά σχήματα, ένας Μαθηματικός του 12ου αιώνα, ο Leonardo Fibonacci (ή Fillius Bonacci) παρουσιάζει μια ιδιαίτερα διάσημη και ξεχωριστή ακολουθία όπου το άθροισμα δύο διαδοχικών αριθμών ισούται με τον αμέσως επόμενο αλλά και τα πηλίκα των γειτονικών αριθμών προσεγγίζουν το 1,618 δηλαδή το χρυσό νούμερο “φ”. “Ακολουθία Fibonacci 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, …”.

To “χρυσό τμήμα” είναι ένα ευθύγραμμο τμήμα που αποτελείται από δύο επιμέρους τμήματα, ΑΒ το μικρότερο και BC το μεγαλύτερο. Η χρυσή αναλογία εκφράζεται με την εξίσωση ΑΒ/BC = BC/AC = φ = 1,618. “Χρυσό παραλληλόγραμμο’’ είναι αυτό που έχει πλευρές 1 Χ 1,618 (φ) ενώ “χρυσό τρίγωνο’’ αυτό με βάση 1 και πλευρές 1,618 (φ). Η ένωση πέντε τέτοιων ‘’χρυσών τριγώνων’’ δημιουργεί το “πεντάγραμμο’’ όπως ονομαζόταν από τους αρχαίους ή πεντάκτινο αστέρι. Γι’ αυτό το λόγο και το πεντάκτινο αστέρι θεωρούνταν ανέκαθεν σύμβολο ομορφιάς και τελειότητας.

Αυτός που κατανόησε καλύτερα από όλους τη “χρυσή αναλογία’’ στα μεταγενέστερα χρόνια στο ανθρώπινο σώμα δεν ήταν άλλος από τον Leonardo Da Vinci, ο οποίος έφτασε στο σημείο να εκταφιάζει πτώματα προκειμένου να μελετήσει τις ακριβείς αναλογίες της ανθρώπινης σκελετικής δομής. Είναι περίφημο το έργο του “Βιτρούβιος Άντρας’’. Μελέτη πάνω στο ανθρώπινο σώμα που το βλέπουμε σε αφίσες, προσκλήσεις ιατρικών συνεδρίων, ατζέντες ή και ημερολόγια, αφιερωμένα
στον Μάρκο Βιτρούβιο, ένα ρωμαίο ιδιοφυή αρχιτέκτονα του 1ου μ.χ αιώνα, όπου και ο ίδιος αναφέρεται στις ‘’χρυσές αναλογίες’’ στο έργο του περί αρχιτεκτονικής, και ο οποίος πρώτος σχεδίασε έναν άντρα με ανοιχτά και κλειστά πόδια μέσα σε κύκλο και τετράγωνο. Ο Da Vinci το ξανασχεδίασε, διόρθωσε τις ατέλειες και το παρουσίασε.

Ο Alberti στην αρχή της Αναγέννησης τροποποίησε το σύστημα του Πολύκλειτου χρησιμοποιώντας πολύπλοκο σύστημα γεωμετρικών σχημάτων που αναλύει το ανθρώπινο σώμα. Στη μοντέρνα ιατρική οι ‘’χρυσές αναλογίες’’ βρίσκουν εφαρμογή στην Πλαστική Χειρουργική κάνοντας ένα βήμα παραπάνω. Ένας ιατρός ο Marquardt δημιούργησε ένα σχήμα βασισμένο στο πεντάγραμμο με το οποίο υποστηρίζει ότι μπορεί να το χρησιμοποιεί για να αναλύει τις αναλογίες του προσώπου και τις αποκλίσεις από το ιδεατό.

Ο Δημήτρης Τριανταφύλλου είναι Πλαστικός Χειρουργός,
μετεκπαιδεύτηκε στο Barnes Hospital,
Washington University, St.Louis Mo, USA.

Continue Reading

Διατροφή

Τηγανιτές πατάτες και θερμίδες: Πώς να τις μαγειρέψετε πιο υγιεινά

Μάθετε πόσες θερμίδες έχουν οι τηγανιτές πατάτες και τρόπους για να τις μαγειρέψετε χωρίς τηγάνισμα, πιο υγιεινές όπως στο φούρνο και η γεύση τους να μοιάζει με τηγανισμένες.

Σε ποιον δεν αρέσουν οι τηγανιτές πατάτες; Και ποιος δεν τις έχει φάει με λίγη φέτα ή με κέτσαπ ή μέσα σε ομελέτα που του έφτιαχνε η μητέρα του στα παιδικά του χρόνια; Ποιος μπορεί να αντισταθεί στη μυρωδιά και στην εικόνα ενός πιάτου με χρυσαφένιες τηγανιτές πατάτες; Μα φυσικά κανείς.

Γράφει η Νόπη Μιχαηλίδου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Έδεσσα

Γι’ αυτόν τον λόγο σκέφτηκα να σας αναλύσω την θρεπτική αξία του πεντανόστιμου αυτού φαγητού αλλά και να σας δώσω ιδέες για το πώς θα μπορούσατε να το μαγειρέψετε πιο ελαφριά ώστε να αποφύγετε τις πολλές θερμίδες διατηρώντας ίδια/παρόμοια τη γεύση του.

θερμίδες τηγανιτής πατάτας

Θρεπτική αξία και θερμίδες τηγανιτής πατάτας

Για να καταφέρουμε να αντιληφθούμε αν είναι πολλές οι λίγες οι θερμίδες της τηγανιτής πατάτας πρώτα θα αναφέρω εν τάχει τις θερμίδες της ψητής πατάτας.

Μία ψητή πατάτα μετρίου μεγέθους (περίπου 100γρ.) έχει:

Θερμίδες97kcal
Πρωτεΐνες2g
Υδατάνθρακες23g
Εκ των οποίων σάκχαρα2g
Λιπαρά0.1g

Τα αντίστοιχα γραμμάρια τηγανιτής πατάτας σε ταχυφαγείο έχουν:

Θερμίδες312kcal
Πρωτεΐνες3.5g
Υδατάνθρακες41g
Εκ των οποίων σάκχαρα0.3g
Λιπαρά15g

Αντιθέτως οι τηγανιτές πατάτες που προετοιμάζονται στο σπίτι, έχουν πολύ λιγότερες θερμίδες γιατί δεν τηγανίζονται σε φριτέζα (deep fryer).

Θερμίδες164kcal
Πρωτεΐνες2.5g
Υδατάνθρακες28g
Εκ των οποίων σάκχαρα0.3g
Λιπαρά5g

Συμπεραίνουμε λοιπόν πως οι τηγανιτές πατάτες του ταχυφαγείου έχουν τις περισσότες θερμίδες οι οποίες μάλιστα προέρχονται από τα λιπαρά του λαδιού που χρησιμοποιεί το κάθε κατάστημα (συνήθως φυτικό έλαιο).

Αντιθέτως οι τηγανιτές πατάτες που φτιάχνουμε σπίτι σε κατσαρόλα/τηγάνι και τηγανίζονται σε ελαιόλαδο μοιάζουν να είναι θερμιδικά πιο κοντά στις σπιτικές πατάτες φούρνου.

Μη ξεχνάμε πως το ελαιόλαδο είναι πιο σταθερό σε υψηλές θερμοκρασίες σε σχέση με ένα σπορέλαιο, αυτό σημαίνει πως λιπαρά του ελαιολάδου δεν οξειδώνονται με την ίδια ευκολία όπως ένα φυτικό έλαιο.

Άρα και το αποτέλεσμα θα είναι πιο θρεπτικό αν μαγειρευτεί σε ελαιόλαδο. Γενικά όσο πιο πολλές φορές χρησιμοποιηθεί ένα έλαιο τόσο πιο πολύ οξειδώνεται και δημιουργούνται ελέυθερες ρίζες, ουσίες που δεν θέλουμε να καταναλώνει ο άνθρωπος γιατί είναι τοξικές.

ποσες θερμιδες εχουν οι τηγανιτες πατατες σε φριτεζα αεροσ

Ποια η θρεπτική αξία της τηγανιτής πατάτας που μαγειρεύεται σε φριτέζα αέρος (air fryer);

Το τελευταίο διάστημα είναι πολύ στη μόδα οι φριτέζες αέρος και ήρθαν στη ζωή μας για να γλιτώσουμε χρόνο μαγειρέματος αλλά και να κρατήσουμε τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά ενός τροφίμου που μοιάζει τηγανιτό αλλά δεν έχει τις ίδιες θερμίδες.

Το πιο βασικό στοιχείο που γλιτώνουμε με το μαγείρεμα στη φριτέζα αέρος είναι η δημιουργία ακρυλαμιδίου. Το ακρυλαμίδιο είναι μια ουσία που σχηματίχεται όταν τα αμυλούχα τρόφιμα (όπως η πατάτα) μαγειρεύονται σε καυτό λάδι.

Υψηλά επίπεδα κατανάλωσης αυτής της ουσίας έχει αποδειχτεί πως αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Το θετικό επίσης είναι πως αν καταλάθος προσθέσετε περισσότερο ελαιόλαδο, στο τέλος του μαγειρέματος θα παρατηρήσετε πως θα έχει πέσει στον πάτο του σκεύους και όχι επάνω στις πατάτες σας.

Διατροφική αξία 100g τηγανιτής πατάτας σε φριτέζα αέρος:

Θερμίδες128kcal
Πρωτεΐνες2.5g
Υδατάνθρακες20.5g
Λιπαρά4g

Πώς μπορείτε να φτιάξετε υγιεινές “τηγανιτές” πατάτες:

Συχνά θα ακούτε από διαιτώμενους να λένε: ο διαιτολόγος μ’ εβαλε να φάω τηγανιτές πατάτες στον φούρνο.. και θα σκέφτεστε ότι ποτέ δεν θα είναι το ίδιο νόστιμες με τις κλασσικές τηγανιτές πατάτες.

Παρόλα αυτά υπάρχουν μυστικά που αν τα ακολουθήσετε θα δείτε πως η γεύση θα μοιάζει πολύ με τηγανιτή χωρίς όμως να έχει τις ίδιες πολλές θερμίδες. Θα είναι κάτι ενδιάμεσο από σπιτική τηγανιτή και ψητή πατάτα φούρνου.

πατατες στο φουρνο σαν τηγανιτες

Συνταγή για πατάτες φούρνου σαν τηγανιτές

Κόβουμε τις πατάτες λεπτές σαν τηγανιτές και τις βάζουμε να βράσουν για 10 λεπτά με 2κ.σ. μαγειρική σόδα. Όταν τις αφαιρέσουμε από την κατσαρόλα θα πρέπει να έχουν μαλακώσει ελαφρώς ώστε να μη διαλυθούν όταν θα τις στραγγισουμε.

Αν θέλετε να παραλείψετε τη διαδικασία βρασμού μπορείτε απλώς να τις εμβυθισετε για τουλάχιστον 20λεπτά σε κρύο νερό, με αυτόν τον τρόπο απομακρύνεται το επιφανειακό άμυλο και όταν ψηθεί η πατάτα θα είναι πιο τραγανή.

Όσο βράζουν τοποθετήστε σε καλά προθερμασμένο φούρνο ένα ταψί στου οποίου την επιφάνεια θα έχετε απλώσει ένα λεπτό πολύ στρώμα ελαιολάδου. Αφού στραγγίσετε καλά τις βραστές πατάτες τοποθετείστε τις στο ταψί με προσοχή γιατί το λάδι πιθανώς να πιτσιλίσει.

Ψήστε για 20 λεπτά και βγάλτε το ταψί στο ενδιάμεσο να τις ανακατεψετε και ξανα ψήστε στο grill για άλλα 15-20 λεπτά ανάλογα το πόσο δυνατός είναι ο φούρνος σας.

Μπορείτε να προσθέσετε και ρίγανη προς το τέλος για έξτρα γεύση ή καπνιστή πάπρικα.

Τι να κρατήσετε…

Οι τηγανιτές πατάτες όπως και πολλά άλλα φαγητά γλυκά και αλμυρά, μπορεί να έχουν αρκετές θερμίδες που προέρχονται κυρίως από λιπαρά αλλά το μυστικό είναι ένα… «Μπορείς να εντάξεις και αυτές τις πιο ανθυγιεινές επιλογές στη διατροφή σου αρκεί να προσέξεις την ποσότητα και τη συχνότητα».

Μπορείς δηλαδή να καταναλώσεις μέσα σε έναν μήνα δύο φορές σπιτικές τηγανιτές πατάτες αρκεί να παραμείνεις στη σωστή μερίδα η οποία καθορίζεται από τις ημερήσιες ανάγκες του καθενός (1 μερίδα τηγανιτές πατάτες είναι περίπου 100γρ.).

Θα υπάρξουν φυσικά και οι φορές που θα λαχταρίσεις τις πατάτες που συνοδεύουν το burger σου οπότε σε αυτή την περίπτωση δεν θα τις στερηθείς. Αν θες να ισοφαρίσεις θερμιδικά αυτό το έξτρα που κατανάλωσες μπορείς να αυξήσεις λίγο παραπάνω την δραστηριότητα σου την επόμενη ημέρα και να κρατήσεις μια ισορροπία στα γεύματά σου.

Θα πρέπει όμως να θυμάσαι πως το παν δεν είναι η ποσότητα των θερμίδων αλλά η ποιότητα.

Είναι εντελώς διαφορετικό να προσλάβεις 200 θερμίδες από trans λιπαρά (κακά λιπαρά που βρίσκονται στα τηγανιτά junk food) σε σχέση με το αν προσλάβεις 200 θερμίδες από πρωτεΐνη με καλά λιπαρά (πχ ψάρι) συνοδεύομενα από σύνθετους υδατάνθρακες (λαχανικά).

ΔΙΑΒΑΣΕ ΑΚΟΜΑ: Τα 6+1 οφέλη της γλυκοπατάτας και οι θερμίδες της

Ακολούθησε το fmh.gr στο Google News, στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

διαιτολογος εδεσσα

Νόπη Μιχαηλίδου, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Έδεσσα

Continue Reading

Διατροφή

Γιατί ξαναπήρα τα κιλά που έχασα;

Σχεδόν κάθε φορά που μπαίνει ένας καινούριος πελάτης στο γραφείο μου η ερώτηση είναι δεδομένη. Γιατί χάνω κιλά και τα ξαναπαίρνω; Δυστυχώς η επαναπρόσληψη βάρους απασχολεί μεγάλο μέρος του πληθυσμού και οι λόγοι που συμβαίνει είναι πολλοί.  Ας αναφέρουμε μερικούς.. 

  1. Στερητικές δίαιτες. Ο πρώτος και σημαντικότερος λόγος είναι οι «δίαιτες express». 
    • Οι συγκεκριμένες δίαιτες υπόσχονται γρήγορη απώλεια βάρους μειώνοντας πολύ τις προσλαμβανόμενες θερμίδες ή αποκλείοντας κάποια μακροθρεπτικά συστατικά όπως είναι οι υδατάνθρακες. Κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα να χάνονται υγρά και μυϊκή μάζα αντί για λίπος. Η απώλεια λοιπόν μυϊκής μάζας συνοδεύεται από μείωση του μεταβολισμού με αποτέλεσμα να «καίμε» λιγότερες θερμίδες από αυτές που λαμβάνουμε μετά τη δίαιτα. 
    • Ακόμη, οι δίαιτες αυτές είναι ιδιαίτερα αυστηρές με αποτέλεσμα ο διαιτώμενος να στερείται αγαπημένες του, ίσως, τροφές και να απέχει από κοινωνικές εκδηλώσεις. Η στέρηση αυτή οδηγεί τον άνθρωπο στην υπερβολική κατανάλωση όλων των τροφών που θεωρούνταν απαγορευμένες μετά τη δίαιτα, ενώ ταυτόχρονα πυροδοτεί την διατροφική συμπεριφορά του «όλα ή τίποτα». Θα κάνω δίαιτα και θα πεινάω ή δεν θα κάνω δίαιτα και θα τρώω όλα τα «απαγορευμένα» χωρίς μέτρο..
  2. Το στρατιωτάκι: Όταν ακούω αυτή τη λέξη με πιάνει άγχος και ο λόγος είναι συγκεκριμένος. Το ταξίδι της διατροφής είναι μεγάλο και όμορφο. Χρειάζεται να είμαστε οπλισμένοι με μπόλικη υπομονή και να μας αρέσει αυτό που κάνουμε. Η υπερβολική αυστηρότητα σε ένα πρόγραμμα διατροφής συνήθως οδηγεί σε πρόωρη εγκατάλειψη της προσπάθειας με αποτέλεσμα να μην προλαβαίνουν να εγκατασταθούν σωστές διατροφικές συνήθειες και να μην γίνεται συντήρηση του βάρους με την επίβλεψη του ειδικού.  
  3. Η άνοστη δίαιτα: Παραλίγο να ξεχάσω το πιο σημαντικό. Για να μπορέσει η ισορροπημένη διατροφή να γίνει τρόπος ζωής πρέπει να είναι νόστιμη και να μας ταιριάζει. Εάν τηρούμε ένα πρόγραμμα που δεν μας αρέσει και δεν ταιριάζει στην καθημερινότητα μας η επαναπρόσληψη βάρους είναι σχεδόν δεδομένη.  

Επομένως το κλειδί για να μην ξαναπάρουμε το βάρος που χάσαμε είναι να κάνουμε αυτή την προσπάθεια με την επίβλεψη ειδικού, να ταιριάζει στον τρόπο ζωής μας, να μην στερούμαστε και να τρώμε νόστιμα. 

Βιογραφικό: 

Η Βάσια Καραμπάση είναι πιστοποιημένη Διαιτολόγος – Διατροφολόγος (BSc) σε Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ έχει μετεκπαιδευτεί στις Ψυχογενείς Διατροφικές Διαταραχές και την Παχυσαρκία. 

Continue Reading

Trending