Connect with us

Υγεία

Θυρεοειδίτιδα De Quervain: Μία σπάνια νόσος

Με την απρόσμενη εμφάνιση του Covid-19, μιας ιογενούς λοίμωξης που έχει τεράστιες επιπτώσεις παγκοσμίως, δημιουργούνται σκέψεις και προβληματισμοί σε γιατρούς και ερευνητές εάν ενδεχομένως υπάρχουν ή όχι επιπτώσεις και σε άλλα συστήματα του οργανισμού όπως γαστρεντερικό, νευρολογικό, νεφρολογικό, ενδοκρινολογικό, όπου διαφορετικές ερευνητικές ομάδες αλλά και κλινικοί ιατροί ανά τον κόσμο, καταγράφουν επεξεργάζονται και διερευνούν τα μέχρι σήμερα δεδομένα. Το θέμα απασχολεί σήμερα τους ειδικούς σε όλο τον κόσμο. Αυτό διότι οι λοιμώξεις του αναπνευστικού, ανάλογα με τη βαρύτητά τους,  μπορεί να επηρεάσουν γενικότερα τον οργανισμό.  

Θυρεοειδής :Η θυρεοειδίτιδα De Quervain, αν και  είναι πολύ σπάνια, εμφανίζεται συνήθως μετά από λοιμώξεις του αναπνευστικού» μας επισημαίνει η ενδοκρινολόγος κ. Παρή Ράπτη . «Πρόκειται για μια φλεγμονώδη διαταραχή που αφορά τον θυρεοειδή, αγνώστου αιτιολογίας, που εμφανίζεται 1-2 εβδομάδες μετά από λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού και πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας.

Η νόσος περιεγράφηκε για πρώτη φορά από τον Ελβετό χειρουργό Fritz De Quervain το 1902.

Χαρακτηρίζεται από έντονα, τοπικά και γενικά συμπτώματα του οργανισμού, που λόγω της οξείας και έντονης έναρξης  μοιάζουν σχεδόν ανησυχητικά. Τοπικά εμφανίζεται έντονο διάχυτο άλγος, που αντανακλά στα αυτιά και στο σαγόνι, επώδυνη διόγκωση του θυρεοειδούς, τόσο που σχεδόν δεν μπορούμε να τον ακουμπήσουμε και παροδική θυρεοτοξίκωση (αύξηση στο αίμα των θυρεοειδικών ορμονών και ανάλογη συμπτωματολογία).

Η παθοφυσιολογία και παθογένεση της νόσου δεν είναι πλήρως κατανοητή. Συνήθως αφορά γυναίκες με μια καταιγιστική συμπτωματολογία και μια κλινικοεργαστηριακή εικόνα εξαιρετικά έντονη.  Έχει εποχική εμφάνιση όπως οι ιώσεις κυρίως το Μάιο, και αυτοιάται, σε διάστημα 4-6 εβδομάδων, έχοντας όμως μεγάλες πιθανότητες υποτροπής» τονίζει η κ. Παρή Ράπτη. «Είναι μια θυρεοειδίτιδα εξαιρετικά σπάνια, (γιατί υπάρχουν διαφορετικών τύπων θυρεοειδίτιδες), εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες τις 4ης και 5ης δεκαετίας, έχοντας  μια επίπτωση 5 περιστατικά στις 100.000 το χρόνο και αφορά το 5% των παθήσεων του θυρεοειδούς.  

Ενώ πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας μέχρι σήμερα δεν έχει ανιχνευθεί κάποιος υπεύθυνος ιός. Κατά καιρούς έχουν ενοχοποιηθεί ο ιός της γρίπης, Coxsackie  Α + Β αδενοϊός, κτλ».

«Η υπόθεση ότι μπορεί να είναι ιογενούς αιτιολογίας ξεκινά από κάποιες παρατηρήσεις» σημειώνει η κ. Παρή Ράπτη. «Η μεγαλύτερη επίπτωση της είναι την εποχή της άνοιξης όπως συνήθως συμβαίνει με τις ιώσεις. Η συμπτωματολογία μοιάζει πάρα πολύ με τη συμπτωματολογία της γρίπης ή λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού με υψηλό πυρετό, πόνο στο λαιμό, γενική κακουχία, μυαλγίες, κόπωση , καταβολή, ενίοτε γαστρεντερικές διαταραχές και ανεύρεση ανεβασμένων δεικτών λοίμωξης. Ο έντονος πόνος στο θυρεοειδή μπορεί να αφορά τον ένα λοβό αλλά μεταναστεύει και  στον άλλον.

Από διαγνωστική άποψη χαρακτηριστικά είναι ανεβασμένοι οι δείκτες φλεγμονής,  όπως τριψήφια ταχύτητα καθιζήσεως ΤΚΕ, αυξημένη αλκαλική φωσφατάση και τρανσαμινάσες (ηπατικά ένζυμα) CRP και άλλοι. Οι ορμόνες του θυρεοειδούς μπορεί να ανευρεθούν σε πρώτη φάση υψηλές και στην πορεία χαμηλές δημιουργώντας διαγνωστικό πρόβλημα. Μπορεί να εντοπίσουμε φάση εργαστηριακού και κλινικού υπερθυρεοειδισμού αρχικά, ενώ το σπινθηρογράφημα εμφανίζεται με ελάχιστη ή καθόλου πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου.  Το υπερηχογράφημα μπορεί να εμφανίσει υποηχογενής περιοχές χωρίς αιμάτωση με ενδείξεις φλεγμονής. Πολύ συχνά τίθεται θέμα διαφοροδιάγνωσης διότι τα συμπτώματα μπορεί να μιμηθούν φαρυγγίτιδα, ωτίτιδα, ή άλλες νόσους του ανώτερου αναπνευστικού. Η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη με ανάρρωση σε 4-6 εβδομάδες (πιθανά όταν το ιικό φορτίο και το αντιγόνο του ιού μειούται). Δεν αποκλείονται οι υποτροπές. Η προοδευτική καταστροφή των θυρεοειδικών κυττάρων (επιθηλιακά) εξηγεί και τις κλινικοεργαστηριακές φάσεις που έπονται της αρχικής φλεγμονής, που είναι α) θυρεοτοξίκωση β) υποθυρεοειδισμός γ) ευθυρεοειδισμός, ενώ μερικές φορές λόγω της ίνωσης του παρεγχύματος που προκαλείται από τη φλεγμονή ο υποθυρεοειδισμός είναι μόνιμος.

Είναι συχνή η παρατήρηση ότι σχεδόν πάντα έχει προηγηθεί  λοίμωξη των ανωτέρων αναπνευστικών οδών πριν εμφανισθεί η θυρεοειδίτιδα. Η θεραπεία της θυρεοειδίτιδας De Quervain, η οποία όπως προαναφέραμε αυτοιάται είναι όποτε και εάν χρειαστεί, αναλγητικά «σαλικυλικά» και σε περιπτώσεις έντονης συμπτωματολογίας χορήγηση κορτικοειδών. Αν και εφόσον προκληθεί μόνιμος υποθυρεοειδισμός λόγω ίνωσης τότε και μόνο χορηγείται υποκατάσταση με θυροξίνη.

Με διαφορά από τις άλλες αυτοάνοσες θυρεοειδίτιδες δεν είναι μια αυτοάνοση καθαρά νόσος, αλλά σίγουρα είναι μια νόσος που προκαλείται με τη συμμετοχή του ανοσοποιητικού συστήματος.

Προβληματισμοί προς περαιτέρω διερεύνηση:

Η υποξεία θυρεοειδίτιδα αν και μέχρι σήμερα θεωρείται αγνώστου αιτιολογίας και  δεν έχει εντοπιστεί ο ιός, πιθανολογείται ότι είναι ιογενούς αιτιολογίας τονίζει η κ.  Παρή Ράπτη διότι:

α) Εμφανίζεται συχνά ταυτόχρονα με ιογενείς λοιμώξεις

β) Έχει προηγηθεί λοίμωξη του ανωτέρου αναπνευστικού και ο ασθενής εμφανίζει πρόδρομα συμπτώματα όπως καταβολή, μυαλγία,  πυρετό πονοκέφαλο. Τυχαία μπορούν να ανευρεθούν αντιθυρεοειδικά αντισώματα που δεν παίζουν όμως κανέναν ρόλο στην παθογένεση της νόσου αλλά αποτελούν «επιφαινόμενο».

γ)Στη διεθνή βιβλιογραφία και στις  ελάχιστες έρευνες που υπάρχουν αναφέρεται ότι αρκετοί ασθενείς εμφανίζουν θετικό HLA-B35 (γονίδια-σύστημα ιστοσυμβατότητας HLA) το οποίο ανευρίσκεται και στο οικογενειακό περιβάλλον συχνά, ενώ έχουν βρεθεί και ασθενείς με HLA-B67. Αυτό θα μπορούσε να μας κατευθύνει και σε μια υποθετική σκέψη ότι υπάρχει  και γενετική προδιάθεση.

Από τα λιγοστά δεδομένα μέχρι σήμερα η υπεροχή διεγερμένων κυτταροτοξικών Τ κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος στο θυρεοειδή και στην κυκλοφορία και η παρουσία προφλεγμονωδών κυταροκινών  με υπεροχή της ιντερλευκίνης 6 θα μπορούσε να μας οδηγήσει στην υπόθεση μιας ιογενούς λοίμωξης ως αιτία.

Η σωστή διατροφή, η άσκηση, ο καλός ύπνος, η προσαρμογή στο βιολογικό μας ρολόι μας βοηθούν στο να είμαστε υγιείς και αυτό πρέπει να κάνουμε. Σημαντική είναι και η μείωση του στρες με ενασχολήσεις που βοηθούν.

Αν συνοψίσουμε γενικά μερικές παρατηρήσεις που αφορούν το ανοσοποιητικό μας σύστημα βλέπουμε:

Α) Η ανοσολογική αντιδραστικότητα είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.

Β) Τόσο στα πειραματόζωα όσο και στον άνθρωπο υπάρχει υπεροχή των αυτοάνοσων νοσημάτων στα θηλυκά, σε σύγκριση με τα αρσενικά.

Γ) Μελέτες σε πολλά πειραματικά μοντέλα έχουν διαπιστώσει ότι η υποκείμενη βάση τόσο στα πειραματόζωα όσο και στον άνθρωπο σχετίζονται με τις χρωμοσωμικές  διαφορές των φύλων (Χ) και τις ορμόνες του φύλου, αλλά και με το σύστημα ιστοσυμβατότητας HLA, ή ακόμα και του αριθμού η διαφορετικού τύπου υποδοχέων στην επιφάνεια των κυττάρων των διαφορετικών οργάνων.

Τόσο από την εμπειρία των κλινικών γιατρών όσο και των ερευνητών έχουν παρατηρηθεί εντυπωσιακές διαφορές στην  ανοσολογική απάντηση μεταξύ των δύο φύλων. Επίσης, είναι γνωστό ότι τα θηλυκά έχουν εντονότερη χυμική και κυτταρική ανοσία. Ας μην ξεχνάμε το ρόλο των γυναικών στη διαφύλαξη του εμβρύου όταν κυοφορούν. 

«Ταυτόχρονα» αναφέρει η κ. Παρή Ράπτη  «οι κλινικοί γιατροί σημειώνουν ότι είναι γεγονός πως οι γυναίκες είναι πιο ανθεκτικές σε μία ποικιλία λοιμώξεων, οι οποίες συσχετίζονται με τη μεγαλύτερη μακροζωία τους. Πρόκειται για παρατηρήσεις που δεν έχουν διερευνηθεί επαρκώς και θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω δίνοντάς τους την ανάλογη προσοχή για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα . Ως εκ τούτου ο ρόλος του χρωμοσώματος Χ και των οιστρογόνων διερευνάται περαιτέρω. Στα ερωτήματα αυτά πολλοί ειδικοί προσπαθούν να βρουν απαντήσεις με εντατικές μελέτες σε όλο τον κόσμο.

 Ας συνοψίσουμε μερικές παρατηρήσεις πιθανά χρήσιμες μιας και υπάρχει ανάλογη εποχική εμφάνιση και πιθανολογείται διαταραχή στην ανοσοποιητική απάντηση.

Καθώς  και οι δυο παθήσεις έχουν κάποια ανάλογη συμπτωματολογία χρήσιμο είναι να δούμε τις διαφορές.  Η κυρίαρχη διαφορά στα συμπτώματα είναι στην περίπτωση του Covid-19 η ύπαρξη ξηρού κυρίως βήχα και δύσπνοιας που ορισμένες φορές γίνεται πολύ σοβαρή ενώ τα υπόλοιπα συμπτώματα μπορεί να είναι ανάλογα.

 «Όσον αφορά τον κορονωϊό Covid-19 γνωρίζουμε ότι πρόκειται για ιογενή λοίμωξη ενώ η θυρεοειδίτιδα (πιθανόν να είναι ιογενούς αιτιολογίας) όμως εμφανίζεται μετά από λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού και είναι σπάνια νόσος.

Κάποια από τα συμπτώματα μοιάζουν αλλά είναι διαφορετικής βαρύτητας και έντασης (η θυρεοειδίτιδα δεν παρουσιάζει  θνησιμότητα ενώ ο κορωνοϊός παρουσιάζει). Oι δυο παθήσεις όπως προαναφέρθηκε εμπλέκουν το ανοσοποιητικό σύστημα και φαίνεται να επηρεάζονται τα επιθηλιακά κύτταρα, τα οποία και καταστρέφονται.

Από τα μέχρι σήμερα ελάχιστα δεδομένα , σημαντικό ρόλο πιθανά παίζουν προφλεγμονώδεις  παράγοντες , η κυτοκίνη IL-6 που εντοπίζεται και στη θυρεοειδίτιδα αλλά στην περίπτωση του  κορωνοϊού η παραγωγή της εμφανίζεται σαν καταιγίδα. Σε μερικά από τα περιστατικά νοσούντων εμφανίζεται ίνωση διαταράσσοντας τη λειτουργία του οργάνου στόχου που μπορεί να το καταστήσουν μη λειτουργικό (το θυρεοειδή στην θυρεοειδίτιδα, τον πνεύμονα στην περίπτωση του κορωνοϊού). 

-Πιθανή αλλά «διαφορετική» εμπλοκή των ορμονών του φύλου και του χρωμοσώματος Χ.  Ενώ οι θυρεοειδίτιδες εμφανίζονται πιο συχνά στις γυναίκες , ο κορωνοϊός Covid-19 φαίνεται να έχει πιο ήπια συμπτωματολογία στις γυναίκες και λιγότερες επιπλοκές, ίσως και θανάτους.

«Τα ερωτήματα που διερευνώνται παγκοσμίως από επιστημονικές ομάδες είναι πολλά και αναμένονται απαντήσεις . Μέχρι τότε συμβουλή παραμένει ότι με οποιοδήποτε σύμπτωμα επικοινωνούμε με τον προσωπικό μας γιατρό, ακολουθούμε τις ιατρικές του συμβουλές και λαμβάνουμε υπόψη όλες τις οδηγίες των επίσημων φορέων μόνο! Δεν πειραματιζόμαστε ούτε κάνουμε μόνοι μας διάγνωση η θεραπεία» καταλήγει η κ. Παρή Ράπτη.

Δρ. Παρή Ράπτη, Ιατρός, Ενδοκρινολόγος

Continue Reading

Διατροφή

Σε τί μας οφείλουν τα Ωμέγα-3 λιπαρά και πού μπορούμε να τα βρούμε;

Τι είναι τα ω-3 λιπαρά οξέα;

Τα ω-3 λιπαρά οξέα είναι πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, και είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για τον οργανισμό μας, καθώς ο οργανισμός μας δεν μπορεί από μόνος του να τα συνθέσει.

Γράφει η Μαρία Μαντζώρου , Διαιτολόγος-Διατροφολόγος , Μυτιλήνη

Ποια είναι τα κύρια απαραίτητα ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία ο οργανισμός χρειάζεται; 

  • Το α-λινολενικό οξύ (ALA) βρίσκεται σε μερικά φυτικά έλαια (πχ, σογιέλαιο, έλαιο λιναρόσπορου, λαδι κανόλα), τους ξηρούς καρπούς (ειδικά στα καρύδια), τους σπόρους (π.χ λιναρόσπορος, σπόροι chia), καθώς και σε φυλλώδη λαχανικά και τα φασόλια (κυριως σόγιας – emadame beans).
  • Το εικοσαπεντανοικό (EPA) και το και το δοκοσαεξαενοικό οξύ (DHA) που βρίσκονται στα ψάρια (ειδικά τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, η σαρδέλα, ο τόνος, ο ξιφίας) και τα ιχθυέλαια. Ο οργανισμός έχει τη δυνατότητα να μετατρέπει το ALA σε EPA και DHA, οπότε ακόμη και αν κάποιος είναι χορτοφάγος ή vegan με διατροφή που περιλαμβάνει πηγές ALA, τότε είναι πιθανό να καλύπτει τις ανάγκες του σε ω-3 λιπαρά οξέα.

Γιατι είναι σημαντικά;

Τα ω-3 λιπαρά οξέα παίζουν σημαντικό ρόλο σε διάφορες λειτουργίες του σώματος, έχοντας θέση και λειτουργία στις μεμβράνες των κυττάρων, στην αναπτυξη και λειτουργία του εγκεφάλου, στον έλεγχο της πήξης του αίματος, στη φλεγμονή και στην ενδοθηλιακή λειτουργία. Λόγω της δράσης τους σε πολλές λειτουργίες του σώματος, συμπεριλαμβανομένου και του νευρικού συστήματος τα ω-3 λιπαρά φαίνεται να παίζουν ρόλο σε πληθώρα νόσων σε επίπεδο πρόληψης και αντιμετώπισης.

Οφέλη

Τα οφέλη των ω-3 λιπαρών είναι πολλαπλά, με πιο γνωστή την προστασία από καρδιαγγειακές παθήσεις, αυξάνοντας την HDL “καλή” χοληστερόλη, μειώνοντας την αρτηριακή πίεση, ελέγχοντας τον καρδιακό ρυθμό, και τα επίπεδα τριγλυκεριδίων. Μάλιστα, 2 μερίδες λιπαρό ψάρι την εβδομάδα μειώνουν τον κίνδυνο για νόσο και θάνατο λόγω καρδιαγγειακών ασθενειών, ενώ ασθενείς με καρδιακή νόσο που καταναλώνουν ω-3 λιπαρά οξέα ωφελούνται από μείωση αρρυθμιών και μείωση του κινδύνου θανάτου.

Η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής σπάνια κρίνεται απαραίτητη σε υγιή άτομα, ενώ θεωρείται ωφέλιμη για ασθενείς με καρδιαγγειακά νοσήματα.

Συγκεκριμένα, ο American Heart Association συστήνει την πρόσληψη μιας με δυο μεριδες ψαριού την εβδομάδα, ενώ για ασθενείς με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο συστήνει την πρόσληψη 1 γραμμαρίου ημερησίως EPA & DHA, κυρίως μέσω της διατροφής. Η συμπληρωματική αγωγή δεν συστήνεται για άτομα που δεν βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, ενώ για άτομα με υψηλα επίπεδα τριγλυκεριδίων συστήνει αγωγή με 4 γραμμάρια ημερησίως EPA & DHA.

Σε ποιες ασθένειες βοηθούν;

Έρευνες αποδίδουν στα ω-3 λιπαρά πιθανά οφέλη σε πληθώρα ασθενειών, από την οστεοπόρωση εως στον καρκίνο, την άνοια, την κατάθλιψη και την αγχώδη διαταραχή, την διαταραχή ελλειματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ), τις ημικρανίες, τη ρευματοειδής αρθρίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις νόσους, όπως η νόσος Chron και η Ελκώδη Κολίτιδα, και άλλες αυτοάνοσες νόσους. Επίσης, οι ασθενείς με διαβήτη μπορούν να ωφεληθούν από την προστατευτική τους δράση κατά των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Επίσης, η πρόσληψη επαρκούς ποσότητας ω-3 λιπαρών οξέων είναι απαραίτητη και βαρυσήμαντη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ειδικά στο τρίτο τρίμηνο κύησης, οπόταν συσσωρεύονται τα ω-3 λιπαρά στον εγκέφαλο του εμβρύου, καθώς και κατά το θηλασμό και τους πρώτους 10 μήνες ζωής του βρέφους, για την ομαλή ανάπτυξη και λειτουργία του εγκεφάλου. Η ποσότητα κατανάλωσης ψαριού που συστήνεται είναι 250-350 γρ εβδομαδιαίως για έγκυες και θηλάζουσες, ενώ συστήνεται η προσληψη 200–300 mg DHA ημερησίως για τις θηλάζουσες.

Ποιες τροφές έχουν ω-3 λιπαρά οξέα;

  • Πέρα από συνταγές όπου το ψάρι αποτελεί το κύριο γεύμα, μπορεί να προστεθεί σε πίτες (ψαρόπιτα), σάντουιτς και σαλάτες (τονοσαλάτα, σαλάτα με σολομό κ.α.), ή να γίνει μπιφτέκι ή σπιτική (ψητή) ψαροκροκέτα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στο γεγονός ότι τα μεγάλα ψάρια έχουν υψηλά επίπεδα Υδραργύρου, επομένως, γυναίκες που σκοπεύουν να μείνουν έγκυες, εγκυμονούσες και θηλάσουζες, όπως και μικρά παιδιά πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση ξιφία και σκουμπρί, και να μην ξεπερνούν την κατανάλωση 170 γραμμαρίων τόνου την εβδομάδα.
  • Οι  ξηροί καρποί και οι σπόροι, πχ. καρύδια, chia seeds και αλεσμένο λιναρόσπορο αποτελούν ιδανική πηγή καλών λιπαρών, ω-3 λιπαρών και πρωτεϊνης και μπορούν να προστεθούν σε πολλές συνταγές. Μπορούν να καταναλωθούν μαζί με δημητριακά στο πρωινό, στη σαλάτα ή σε σνακ, ενώ ακόμη μπορούν να προστεθούν σε συνταγές για κέικ, και ψωμί ή στο χυλό βρώμης και σε σπιτικές μπάρες, καθώς και σε σπιτική granola ή μούσλι.
  • Ο αλεσμένος λιναρόσπορος και τα chia μπορεί να αντικαταστήσoυν το αυγό σε vegan συνταγές, όταν αναμειχθούν με ζεστό νερό (1 κ.σ. λιναρόπορο & 3 κ.σ. ζεστό νερό ή 1 κ.σ. chia seeds & 2 1/2 κ.σ. ζεστό νερό, το οποίο αφήνουμε για 10-15 λεπτά να “δέσει”).
  • Άλλες μη-ζωικές πηγές ω-3 λιπαρών οξέων αποτελούν τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, οι σταυρανθη, το αβοκάντο και τα φασόλια. Επιλέξτε το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το σπανάκι και το κουνουπίδι ως σαλάτα, ενώ και τα φασόλια μπορούν εκτός από κυρίως γεύμα να αναμειχθούν και σε σαλάτες.

Continue Reading

Διατροφή

Τι να τρώω όταν δεν έχω χρόνο;

Το αιώνιο ερώτημα μέσα σε μία απαιτητική καθημερινότητα που έχει γίνει πλέον η ζωή μας!

Το μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που επισκέπτονται το διαιτολογικό γραφείο θα μου πουν «Καλά όλα αυτά που λες Πάρη, δεν προλαβαίνω όμως να τα φτιάξω» ή «Πάντα χάνω τα ενδιάμεσα σνακ». Και ποια είναι η απάντησή μου;

Το μυστικό κρύβεται στην οργάνωση και σε έξυπνες επιλογές!

Φτιάξε τη λίστα αγορών σου

Πρώτο βήμα στην οργάνωσή σου είναι να σημειώσεις σε ένα χαρτί ή στο κινητό σου όλα όσα θα χρειαστεί να αγοράσεις από το supermarket και το μανάβικο ή τη λαϊκή. Έχε κατά νου ότι σε μία απαιτητική καθημερινότητα προετοιμάζεσαι κάθε εβδομάδα για την επόμενη. Καταγράφεις τι θα χρειαστείς για όλες –ή για τις περισσότερες – ημέρες και το Σαββατοκύριακο κάνεις τις αγορές σου και πιθανή προεργασία όπου μπορείς, για τα κυρίως γεύματα και τα μικρογεύματα.

Πάμε να δούμε τώρα κάθε περίπτωση ξεχωριστά…

Πρωινό για ενέργεια

Καλό είναι εντός δύο ωρών από την ώρα που θα ξυπνήσεις, να καταναλώσεις το πρώτο γεύμα της ημέρας για ενέργεια και καλύτερη συγκέντρωση στις εργασίες σου. Εάν δεν προλαβαίνεις δοκίμασε να βάλεις λίγο νωρίτερα το ξυπνητήρι σου και φρόντισε επίσης να κοιμηθείς νωρίτερα, αν είναι εφικτό, το προηγούμενο βράδυ. Να θυμάσαι ότι είναι σημαντικό να συμπληρώνεις 7 με 9 ώρες ύπνου ημερησίως!

Εάν αυτό σου είναι αδύνατο, τότε προετοιμάσου από το προηγούμενο βράδυ:

  • Φτιάξε ένα σακουλάκι με μιξ δημητριακών πρωινού ολικής άλεσης, ξηρών καρπών και φρέσκων ή αποξηραμένων φρούτων.
  • Έχε πάντα στο γραφείο σου ή στην τσάντα σου τρόφιμα που μπορούν να καταναλωθούν ως ένα γρήγορο και on the go πρωινό, όπως μπάρες δημητριακών πρωινού ολικής άλεσης.
  • Εάν έχεις ψυγείο στην εργασία σου τότε βάλε κάποιο γιαουρτάκι ή μία μικρή συσκευασία γάλα, ώστε να μεταφέρεις το αγαπημένο σου μπολ με δημητριακά πρωινού εκεί!
  • Αν προτιμάς τις αλμυρές επιλογές έχε στο ψυγείο σου βρασμένα αυγά για μεγαλύτερο κορεσμό, κι απλά βάλτα στην τσάντα σου το πρωί με μερικά παξιμάδια.

Διατροφικό tip: Φρόντισε να επιλέγεις τρόφιμα που συνδυάζουν ενέργεια με κορεσμό! Στα δημητριακά πρωινού για παράδειγμα, που αποτελεί μία συχνή επιλογή, διάλεξε ένα προϊόν που περιέχει περισσότερα από ένα δημητριακά, όπως σιτάρι και βρώμη ολικής άλεσης και δώσε έμφαση σε ένα υψηλό ποσοστό ολικής άλεσης (θα το δεις στις πρώτες αναγραφές στα συστατικά του).

Ενδιάμεσα σνακ για καλύτερη διαχείριση της πείνας

Και σε αυτή την περίπτωση οι εύκολες επιλογές που μπορούν να βρίσκονται στην τσάντα και την εργασία σου είναι η λύση!

  • Μπάρες δημητριακών ολικής άλεσης,
  • φρούτα,
  • κράκερς,
  • παξιμάδια,
  • «εύκολα λαχανικά» όπως τοματίνια, στικς αγγούρι/καρότο,
  • σνακ ψημένων δημητριακών είναι μερικές μόνο ιδέες.

Και πάλι στη δυνατότητα ψυγείου φρόντισε να έχεις προμηθευτεί τυρί cottage ή κάποιο τυρί κρέμα χαμηλών λιπαρών για την περίπτωση που προτιμάς κάτι πιο αλμυρό.

Διατροφικό tip: Συνδύασε τουλάχιστον 2 ομάδες τροφίμων ακόμη και στα σνακ για μεγαλύτερο κορεσμό.

Το κυρίως γεύμα

Έχεις ήδη συμπληρώσει τη λίστα σου κι έχεις κάνει τις αγορές σου, οπότε έχεις όλα τα υλικά που θα χρειαστείς για τα γεύματα της εβδομάδας. Από εκεί και πέρα είναι όλα θέμα θέλησης:

  • Προγραμμάτισε τι θα φας κάθε ημέρα (ή τις περισσότερες ημέρες) της εβδομάδας.
  • Προετοίμασε κάποια φαγητά από το Σαββατοκύριακο, εάν έχεις χρόνο. Ολοκλήρωσε κάποια και αποθήκευσέ τα στο ψυγείο και κάποια άλλα μπορείς να έχεις σε πιο τελικό στάδιο στην κατάψυξη.
  • Εκμεταλλεύσου περισσότερες από μία φορά κάποιο τρόφιμο. Το κοτόπουλο που περίσσεψε για παράδειγμα πρόσθεσέ το σε μία πράσινη σαλάτα μαζί με παξιμάδια κι ελαιόλαδο/ελιές για ένα πλήρες γεύμα.
  • Τις πιο δύσκολες ημέρες αξιοποίησε τα βρασμένα αυγά που έχεις στο ψυγείο σου. Μαζί με μία σαλάτα, λίγο αβοκάντο και παξιμάδια ή καλαμπόκι θα σου προσφέρουν μία γρήγορη σαλάτα-γεύμα.

Διατροφικό tip: Σε περίπτωση που κάποια μέρα καταφύγεις στη λύση του «delivery» φρόντισε να συνδυάσεις μία πηγή πρωτεΐνης (κρέας, ψάρι, αυγό) μαζί με έναν υδατάνθρακα (ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι ολικής άλεσης, παξιμάδια κ.α.) και τη σαλάτα σου, αποφεύγοντας λιπαρές σος και δίνοντας προσοχή στην ποσότητα τροφίμων που θα καταναλώσεις.

Ελπίζω να έχεις πάρει ήδη χαρτί και μολύβι και να καταγράφεις τις επόμενες αγορές σου…

Continue Reading

Υγεία

Μπορώ να κάψω λίπος με 30 λεπτά τρέξιμο;

Υδατάνθρακες vs Λίπος

Όταν κάνεις οποιαδήποτε μορφή άσκησης συμπεριλαμβανομένου και του τρεξίματος, ο οργανισμός σου χρειάζεται ενέργεια ( μαγική λέξη )! Για να παράγει ενέργεια, πρέπει να βρει ένα καύσιμο! Τα καύσιμα αυτά για την άσκηση, αποτελούν οι υδατάνθρακες, τα λίπη και οι πρωτεΐνες. Με βασικότερα όμως τους υδατάνθρακες και τα λίπη! Των οποίων η συμμετοχή στους μηχανισμούς παραγωγής ενέργειας εξαρτάται ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση της άσκησης.

Δηλαδή το πόσο λίπος θα κάψουμε ή πόσο υδατάνθρακα, έχει να κάνει με πόση ένταση θα τρέχουμε και για πόσο χρόνο. Έτσι αλλάζοντας αυτά μπορούμε να έχουμε περισσότερη ή λιγότερη καύση λίπους από τον οργανισμό μας!

Το σώμα μας μπορεί και αποθηκεύει και τα δύο, όμως σαν πηγή ενέργειας όταν θα τα χρειαστεί, θα χρησιμοποιήσει πρώτα τους υδατάνθρακες, καθώς διασπώνται πιο γρήγορα, πιο καλά και δίνουν άμεσα ενέργεια!

Η καύση λίπους για να παράγουμε ενέργεια, είναι μια βασική μεν διαδικασία, αλλά δευτερεύουσα λύση για το σώμα μας, καθώς η διάσπαση των λιπαρών οξέων χρειάζεται περισσότερο χρόνο άσκησης και γίνεται πιο αργά. Έτσι ο οργανισμός αρχικά θα ξεκινήσει να χρησιμοποιεί υδατάνθρακες και αργότερα λίπος!

Χρονική διάρκεια vs Ένταση

Τι γίνεται όμως με την χρονική διάρκεια και με την ένταση;

Αναλόγως πάντα και τον τρόπο με τον οποίο κάνουμε άσκηση ως προς το χρόνο και την ένταση , θα δούμε την καύση λιπώδη ιστού και την καύση υδατανθράκων να αλλάζουν ποσοστά ενεργοποίησης από την αρχή μέχρι το τέλος της άσκησης.

Όταν έχουμε μικρή προς μεσαία χρονική διάρκεια και μέτρια προς μεγάλη ένταση, ο οργανισμός θα χρησιμοποιήσει τους υδατάνθρακες περισσότερο είτε το θέλουμε είτε όχι! Ανάποδα, εάν προπονούμαστε με μεσαία προς μεγάλη χρονική διάρκεια και με ένταση χαμηλή προς μέτρια τότε αλλάζουν τα ποσοστά και το λίπος χρησιμοποιείται σε μεγαλύτερο βαθμό.

Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πως όταν η ένταση είναι μεγάλη και η χρονική διάρκεια μικρή, τότε δεν μπορούμε να περιμένουμε και πολλά από την καύση λίπους, το μεγαλύτερο μέρος ενέργειας έρχεται από τους υδατάνθρακες.

Αντίθετα, όταν η ένταση πέφτει και γίνεται χαμηλή ή μεσαία, αλλά η χρονική διάρκεια μεγαλώνει, τότε έχουμε μεγαλύτερο ποσοστό καύσης λίπους και λιγότερο ποσοστό υδατάνθρακα.

Για αυτό το λόγο πρέπει το μοτίβο που χρησιμοποιούμε στην προπόνηση να είναι αυτό της χαμηλής έως μέτριας έντασης και μεσαίας προς μεγάλης χρονικής διάρκειας (30 λεπτά και περισσότερο). Τα συνεχές τρέξιμο για ώρα, με χαμηλή-μέτρια ένταση μας βοηθάει να ενεργοποιήσουμε την καύση λίπους για ενέργεια!

Αερόβια vs Αναερόβια προπόνηση

Εδώ είναι το μεγαλύτερο μπέρδεμα… Καλά τα λέγαμε ως εδώ, αλλά τελικά τι προπόνηση να επιλέξω στο τρέξιμο για να έχω καύση λίπους; Και όμως, στην πραγματικότητα δεν είναι και τόσο μεγάλο το μπέρδεμα!

Αφενός να πούμε ότι και η καύση λίπους αλλά και η καύση υδατάνθρακα χρησιμοποιούνται σε αναλογία ποσοστού για παραγωγή ενέργειας. Όταν λέμε πως κάνουμε αερόβια άσκηση, χρειαζόμαστε το αερόβιο εύρος, δηλαδή τα όρια μέσα στα οποία ενεργοποιούμε τον αερόβιο μηχανισμό ενέργειας.

Το αερόβιο εύρος λοιπόν, καθορίζεται από την Μ.Κ.Σ ( Μέγιστη Καρδιακή Συχνότητα ) και αντιστοιχεί σε ποσοστό 55% – 85% της Μ.Κ.Σ  . Ένα πιο σωστό ποσοστό για καύση λίπους είναι 55%-70% της Μ.Κ.Σ . Δηλαδή εάν κάνουμε τρέξιμο με μέτρια ένταση και μεσαία προς μεγάλη χρονική διάρκεια, θα καταφέρουμε να κάψουμε περισσότερο λίπος για ενέργεια…

Αντίθετα όσο ο χρόνος μικραίνει και η ένταση ανεβαίνει, τόσο περισσότερο υδατάνθρακα χρειαζόμαστε σε αναλογία.

Γι’ αυτό θέλουμε αερόβιες προπονήσεις, με ποσοστά μέτριας έντασης και σχετικά μεγάλης διάρκειας. Τότε έχουμε τις καλύτερες συνθήκες για να βοηθήσουμε το σώμα μας να ενεργοποιήσει την καύση λίπους!

Για αυτό τρέξε με μέτριο ρυθμό για αρκετή ώρα και τότε θα δώσεις ώθηση στον οργανισμό σου να αποβάλλει περιττό λίπος, ακριβώς επειδή θα το έχει χρησιμοποιήσει για να παράγει ενέργεια!

Ποια ώρα είναι η πιο κατάλληλη για τρέξιμο και καύση λίπους;

Το πρωί! Ναι καλά διάβασες, κατά τις πρωινές ώρες τα επίπεδα του γλυκογόνου ( δηλαδή των αποθηκευμένων στο σώμα υδατανθράκων είναι πολύ χαμηλά ) έτσι ο οργανισμός αναγκάζεται να βρει άλλες πηγές ενέργειας! Και που θα κοιτάξει τότε; Μα στον λιπώδη ιστό… Θα ενεργοποιήσει την καύση λιπαρών οξέων και θα δώσει την απαραίτητη ενέργεια για τρέξιμο! Για τρέξιμο χαμηλής έντασης! Καθώς πρωινή προπόνηση με υψηλή ένταση, δεν ενδείκνυται χωρίς ένα ελαφρύ πρωινό γεύμα.

Τρέξιμο πριν ή μετά την προπόνηση με βάρη;

Επειδή η προπόνηση με βάρη στην βασική της μορφή είναι αναερόβιο είδος άσκησης, αυτό σημαίνει πως χρησιμοποιεί κυρίως τους ήδη αποθηκευμένους υδατάνθρακες για ενέργεια. Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε ότι πηγαίνοντας για τρέξιμο με χαμηλή προς μέτρια ένταση μετά την προπόνηση με βάρη, θα βοηθήσουμε τον οργανισμό μας να κάψει λίπος την ώρα του τρεξίματος!

Για αυτό δώσε τον κατάλληλο χρόνο και στην ενδυνάμωση με αντιστάσεις, αλλά και στην βελτίωση της καρδιάς σου, μέσα από το τρέξιμο.

Συνεχίζουμε να καίμε θερμίδες μετά την προπόνηση; – E.P.O.C effect

Το Ε.P.O.C (Excess Post-Exercise Oxygen Consumption ) σημαίνει αυξημένη μεταπροπονητική κατανάλωση οξυγόνου. Ναι, αυτό με την σειρά του σημαίνει πως ο ανθρώπινος οργανισμός έχει την ικανότητα να συνεχίζει να καίει θερμίδες όσο κάνει την εσωτερική του αποκατάσταση για να έρθει σε ισορροπία! Το φαινόμενο αυτό επηρεάζεται από την ένταση της προπόνησης. Για αυτό και προπονήσεις υψηλότερης έντασης έχουν αρκετή καύση θερμίδων και μετά την προπόνηση ακόμα και στη ξεκούραση.

Συνοψίζοντας, το ανθρώπινο σώμα για να τρέξει ή να κάνει οποιαδήποτε μορφής άσκησης, χρειάζεται ενέργεια! Την ενέργεια αυτή, θα την βρει κυρίως από την χρήση υδατανθράκων  και λίπους. Εάν το τρέξιμο σου, μπορεί να είναι συνεχές με χαμηλή έως μέτρια ένταση και για μεσαία προς μεγάλη διάρκεια, τότε ναι, να είσαι βέβαιος πως θα έχεις χρησιμοποιήσει ένα μεγάλο μέρος ενέργειας από την καύση λιπώδη ιστού!

Όλα αυτά όμως, θυμήσου πως δεν έχουν καμία σημασία αν η διατροφή σου δεν είναι η κατάλληλη για τον στόχο σου!

Καλή και ασφαλή προπόνηση!

ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΠΙΣΗΣ : Πόνος στην σπλήνα όταν τρέχουμε! Γιατί συμβαίνει;

Ακολούθησε το fmh.gr στο Twitter, στο Facebook στο Υoutube και στο Instagram

Ηλίας Ασημακόπουλος, Γυμναστής, Γλυφάδα

  • Παύλου, Ν., ∆ιατροφή – Φυσιολογία και Άθληση, 1992
  • Manore, M., and Thompson , J., Sports nutrition for health and performance 2000
  • Burke, L.M., Kiens, B., and Ivy, J.L., Carbohydrates and fat for training and recovery, Journal of Sport Sciences, No.22, pp. 15-30, 2004
  • ΧΑΤΖΑΚΗ ΑΝΝΑ, «ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ», ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ, Α.Π.Θ. (Τ.Ε.Φ.Α.Α) 2014
  • ΤΡΑΝΑΚΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ, ΚΩΣΤΑΚΗ ΑΝΝΑ , «∆ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΟΥ ΒΑΡΟΥΣ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σ.Ε.Υ.Π ( ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ) 2014
  • ΜΥΡΤΩ ΚΟΞΕΝΟΓΛΟΥ, « Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ, ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΙΚΤΗΣ ΣΤΗΝ ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ ΣΕ ΥΠΕΡΒΑΡΑ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΑ ΑΤΟΜΑ», ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ, Α.Π.Θ. (Τ.Ε.Φ.Α.Α) 2019

Continue Reading

Trending