Υγεία

Χρόνια Νεφρική Νόσος και Διατροφή

Η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόβλημα δημόσιας υγείας, επηρεάζοντας περίπου 195 εκατομμύρια γυναίκες στον πλανήτη

Αυτή την στιγμή, αποτελεί την 8η κύρια αιτία θανάτου στις γυναίκες, με σχεδόν 600.000 θανάτους ετησίως.

Χρόνια Νεφρική Νόσος: Τι είναι;

Η Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ) ορίζεται ως η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας. Προκαλείται από βλάβη του νεφρού, μπορεί να είναι αποτέλεσμα οξείας νεφρικής ανεπάρκειας και είναι μη αναστρέψιμη. Συχνότερες αιτίες για την ανάπτυξή της είναι η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης. Τα νεφρά χάνουν προοδευτικά την ικανότητα να αποβάλλουν το περιττό νερό από την κυκλοφορία του αίματος και τα τοξικά και άχρηστα προϊόντα του μεταβολισμού.

Γυναίκες VS άντρες στην εμφάνιση Χρόνιας νεφρικής νόσου

Ο κίνδυνος εμφάνισης της ΧΝΝ στις γυναίκες είναι περίπου ίδιος και ίσως λίγο υψηλότερος, σε σχέση με αυτόν στους άντρες.

Σύμφωνα με μελέτες, η ΧΝΝ είναι πιο πιθανό να αναπτυχθεί στις γυναίκες (14%) σε σύγκριση με τους άνδρες (12%)

Όμως, ο αριθμός των γυναικών που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση είναι χαμηλότερος από αυτών των ανδρών. Αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους, όπως κυρίως στο ότι είναι βραδύτερη στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες, στα ψυχοκοινωνικοοικονομικά εμπόδια (π.χ. χαμηλή συνειδητοποίηση της ασθένειας οδηγούν σε καθυστερημένη ή και καθόλου έναρξη της αιμοκάθαρσης στις γυναίκες), και η άνιση πρόσβαση στην περίθαλψη αποτελεί μείζον ζήτημα σε χώρες χωρίς καθολική πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.

Η εγκυμοσύνη περιλαμβάνει πολλές μεταβολικές, φυσιολογικές και αιμοδυναμικές προσαρμογές που είναι απαραίτητες για την σωστή εμβρυϊκή ανάπτυξη. H προεκλαμψία και εκλαμψία συνδέovται με την ΧΝΝ, και αποτελούν σημαντικές μητρικές επιπλοκές, τόσο οξείες όσο και μακροπρόθεσμες.

Τα νεφρά παίζουν βασικό ρόλο στη διατήρηση της ομοιόστασης (διατήρηση υγρών και ηλεκτρολυτών), στην απέκκριση των μεταβολικών απόβλητων προϊόντων, στην ρύθμιση διάφορων ορμονικών και μεταβολικών οδών. Στο τελικό στάδιο της ΧΝΝ, τα υγρά και οι τοξίνες συσσωρεύονται, σε σημείο που η αιμοκάθαρση ή η μεταμόσχευση του νεφρού είναι απαραίτητη για να παραμείνει ο ασθενής στη ζωή. Τα κυριότερα συμπτώματα της πάθησης περιλαμβάνουν κόπωση, αδυναμία, ανορεξία και απώλεια βάρους, ενώ στα παιδιά μπορεί να παρατηρηθεί καθυστέρηση της σωματικής ανάπτυξης.

Χρόνια Νεφρική Νόσος: Στάδια

Η παρουσία της ΧΝΝ επιβεβαιώνεται από την παρουσία της νεφρικής βλάβης και το ρυθμό σπειραματικής διήθησης (GFR). Πιο απλά, οι ασθενείς με ΧΝΝ, το στάδιο της νόσου προσδιορίζεται βασιζόμενο στο ρυθμό σπειραματικής διήθησης, δηλαδή, το επίπεδο νεφρικής λειτουργίας ανεξαρτήτως αιτίας.

Ποια είναι τα συμπτώματα που παρουσιάζονται;

Αποτελεί μια σιωπηλή νόσος καθώς oι περισσότεροι πάσχοντες, δεν εμφανίζουν συμπτώματα μέχρι που η νεφρική βλάβη έχει προχωρήσει αρκετά, και έχει ήδη χαθεί περισσότερο από το 50% της λειτουργίας των δύο νεφρών. Τα συμπτώματα της ΧΝΝ σε προχωρημένο στάδιο είναι: εύκολη κούραση, ανορεξία, αιματουρία, αϋπνία, μυϊκές κράμπες, oίδημα στα πόδια, στους αστραγάλους και στα χέρια, ξηρό δέρμα με φαγούρα, και ανάγκη για συχνή ούρηση, κυρίως το βράδυ.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η XNN μπορεί να διαγνωστεί με εξετάσεις ούρων (ανίχνευση πρωτεϊνουρίας, αιματουρίας κ.λ.π.), εξέταση αίματος (μέτρηση κρεατινίνης) για τον υπολογισμό του ρυθμού της σπειραματικής διήθησης (GFR), και με απεικονιστικές εξετάσεις (π.x. υπερηχογράφημα). Προτείνεται συχνός έλεγχος αν υπάρχει: υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, καρδιαγγειακές παθήσεις, άλλες παθήσεις τον νεφών (π.χ. νεφρολιθίαση), κτλ.

Διατροφική αντιμετώπιση

Η διατροφή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι στην αντιμετώπιση της χρόνιας νεφρικής νόσου. Μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα της νεφρικής ανεπάρκειας και να επιβραδύνει την εξέλιξη της πάθησης, ενώ ωφελεί και σε άλλα νοσήματα που την συνοδεύουν, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ποιοι είναι οι στόχοι της θεραπείας;

Κύριοι στόχοι της θεραπείας μέσω της διατροφής εκτός των ήδη προαναφερθέντων, είναι:

μείωση της πρόσληψης νατρίου
η μείωση της πρόσληψης πρωτεϊνών
η ελαχιστοποίηση της ουραιμικής τοξικότητας και των μεταβολικών διαταραχών
η αντιμετώπιση των επιπλοκών
η πρόληψη ή η αντιμετώπιση της υποθρεψίας

Όσο η πάθηση εξελίσσεται, οι επιπλοκές είναι συχνότερες και σοβαρότερες, και περιλαμβάνουν υποσιτισμό, υπερκαλιαιμία, μεταβολική οξέωση- λόγω μειωμένης απέκκρισης οξέος, αναιμία- λόγω διαταραχής ερυθροποίησης και χαμηλών αποθεμάτων σιδήρου, δυσλιπιδαιμία, ανισορροπία ιχνοστοιχείων (ασβεστίου, φωσφόρου) και διαταραχή των οστών.

Τι συμβαίνει στην περίπτωση των εγκύων;

Η διατροφική διαχείριση των εγκύων ενηλίκων γυναικών με XNN παρουσιάζει πρόκληση στον συνδυασμό των απαραίτητων θρεπτικών ουσιών τόσο για την εγκυμοσύνη όσο και για τη νεφρική δυσλειτουργία. Ο διαιτολόγος πρέπει να εξασφαλίσει την επαρκή πρόσληψη θερμίδων, πρωτεϊνών, και συγκεκριμένων βιταμινών και μετάλλων. Είναι σημαντικό να υπάρxει καλή επικοινωνία μεταξύ των μελών της ομάδας υγείας, ώστε να επιτρέπεται στον ασθενή η βέλτιστη διατροφή σε συνδυασμό με την ιατρική περίθαλψη.

Πρωτεΐνες

Ο περιορισμός των πρωτεϊνών παίζει σημαντικό ρόλο στην πάθηση, καθώς διασπώνται σε οξέα, ουρία, θεϊικά και φώσφορο. Στη ΧΝΝ οι τοξικές ουσίες δεν είναι δυνατόν να αποβληθούν από τον οργανισμό, με αποτέλεσμα η συσσώρευσή τους να οδηγεί σε καταβολισμό των μυών, σε αγγειακές επασβεστώσεις και σε βλάβες των οστών. Στους ασθενείς που βρίσκονται στο στάδιο 3 ή 4 της ΧΝΝ συστήνεται καθημερινά πρόσληψη 0,6-0,8mg/kg πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας (π.χ. κοτόπουλο, κυνήγι, όσπρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, κ.λπ.). Στο στάδιο 5, όπου οι ασθενείς κάνουν αιμοκάθαρση, προτείνεται η πρόσληψη πρωτεΐνης 1,2mg/kg/ημέρα.

Θερμίδες

Όσο αφορά στις θερμίδες, η γενική σύσταση είναι 30-35 kcal/kg/ημέρα, ανάλογα την ηλικία που βρίσκεται ο ασθενής. H γενική οδηγία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι 35 kcals/kg/ ημερα κατά το πρώτο τρίμηνο τις εγκυμοσύνης. Για το δεύτερο, και τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης κατά τη διάρκεια όλων των σταδίων της XNN και μετά τη μεταμόσχευση νεφρού απαιτούνται κατά μέσο όρο ακόμα τουλάχιστον 300 kcals/kg/ ημερα στις ήδη υπάρχουσες.

Υγρά

Μια πιλοτική τυχαιοποιημένη δοκιμή ελέγχου έδειξε οτι ενήλικες στο στάδιο 3 τηs XNN, είναι ασφάληs η αυξήση πρόσληψη νερού έως και 700ml/ ημέρα, επιπλέον της συνήθους πρόσληψης υγρών. Οι περισσότεροι άνθρωποι με νεφρική νόσο δεν χρειάζεται να περιορίσouv το ποσό των υγρών που πίνουν εάν είναι στα πρώιμα στάδια της XNN.

Βιταμίνες και ιχνοστοιχεία

Σε γενικές γραμμές, οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης στα πρώτα στάδια της ΧNN και μετά την μεταμόσχευση νεφρού είναι τα ίδια όπως στον γενικό πληθυσμό κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο φuλικό οξύ, στοv ψευδάργυρο και στις βιταμίνες A και D.

Υπάρχει κίνδυνος υποθρεψίας;

Μεγάλο ποσοστό ασθενών που ξεκινούν αιμοκάθαρση εμφανίζουν υποσιτισμό. Χαρακτηρίζεται από απώλεια μυϊκής μάζας, σπλαχνικής πρωτεΐνης και λιπώδους μάζας. Η μειωμένη πρόσληψη υγρών από το στόμα, λόγω της περιοριστικής δίαιτας, η ανορεξία, η απώλεια θρεπτικών ουσιών (βαριά πρωτεϊνουρία), οι ορμονικές και οι μεταβολικές ανωμαλίες και τα συμπτώματα του γαστρεντερικού συστήματος μπορούν να οδηγήσουν σε υποθρεψία.

Εντερική διατροφή

Η εντερική διατροφή (EΔ) μέσω γαστροστομίας ή ρινογαστρικού σωλήνα θεωρείται απαραίτητη σε σοβαρή υποθρεψία, καθώς διασφαλίζει και αυξάνει την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Η βελτίωση της διατροφικής κατάστασης του ασθενούς με ΧΝΝ μπορεί να επιτευχθεί με συμπληρώματα μέσω της στοματικής οδού, που αποτελεί μια πιο οικονομική λύση. Οι καθημερινές απαιτήσεις σε μεταλλικά στοιχεία στους ασθενείς που σιτίζονται μέσω ΕΔ είναι φώσφορος 6–10g, νάτριο 1.8–2.5g και κάλιο 1.5–2g, ενώ δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός για την κατανάλωση υγρών.

Τι συμβαίνει στις περιπτώσεις υποσιτιζόμενου ασθενή;

Για τους υποσιτιζόμενους ασθενείς που δεν μπορούν να καλυφθούν από τη διαιτητική πρόσληψη ή είναι αδύνατη η ΕΔ, θα πρέπει να γίνεται πρόσληψη θρεπτικών συστατικών μέσω παρεντερικής διατροφής (ΠΔ). Οι καθημερινές απαιτήσεις σε μεταλλικά στοιχεία είναι φώσφορος 8–10g, νάτριο 1.8–2.5g και κάλιο 2–2.5g. Συστήνεται η πρόσληψη βιταμίνης C (100mg), ψευδαργύρου (15mg), βιταμίνης Β6 (10mg), φυλλικού οξέος (1mg), σεληνίου (50-70μg) και βιταμίνης D ανάλογα με τα ποσά ασβεστίου, φωσφόρου και παραθορμόνης του ασθενούς.

Συμπερασματικά

Υπάρχει σαφής ανάγκη για καλύτερη και έγκαιρη διάγνωση, σωστή παρακολούθηση της XNN ειδικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ώστε να διαγνωστεί έγκαιρα για να υπάρξει άμεση παρεμβαση.

Πηγή

Διατροφή

Ένα βράδυ αφιερωμένο στην ποιότητα και τη διατροφή

δημοσιογράφοι, διαμορφωτές της κοινής γνώμης και
επαγγελματίες του αγροδιατροφικού τομέα συγκεντρώθηκαν στη Θεσσαλονίκη για μια Εκδήλωση
Τύπου αφιερωμένη στα φρέσκα ευρωπαϊκά φρούτα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής καμπάνιας
EuropeanFruits, η οποία συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και υλοποιείται στην
Ελλάδα, την Πολωνία και την Τσεχία.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο The Met και αποτέλεσε μια σημαντική δράση της
καμπάνιας στην Ελλάδα, δημιουργώντας έναν άμεσο δίαυλο επικοινωνίας με τα μέσα ενημέρωσης
και τους επαγγελματίες του αγροδιατροφικού κλάδου.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάστηκαν οι βασικοί άξονες της καμπάνιας
EuropeanFruits, με Δικαιούχο τον ΑΣΕΠΟΠ Νάουσας και Εκτελεστικό Οργανισμό τη εταιρεία
Novacert ΕΠΕ, με έμφαση στην αξία των φρέσκων ευρωπαϊκών φρούτων, στα υψηλά πρότυπα
ποιότητας και ασφάλειας που τα χαρακτηρίζουν, καθώς και στη σημασία της ένταξής τους στην
καθημερινή διατροφή ως βασικό στοιχείο ενός υγιεινού και ισορροπημένου τρόπου ζωής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι τοποθετήσεις των ομιλητών. Ο κ. Αθανάσιος Πασχούλας,
Marketing Project Manager του ΑΣΕΠΟΠ Νάουσας, παρουσίασε τον δικαιούχο του προγράμματος
και τον ρόλο του στην προώθηση ποιοτικών ευρωπαϊκών φρούτων. Παράλληλα, ο κ. Βασίλης
Μπουγάς, Γενικός Διευθυντής του ΑΣΕΠΟΠ Νάουσας, τόνισε τη σημασία της προώθησης των
ευρωπαϊκών φρούτων ως εργαλείου ενημέρωσης των καταναλωτών, αναδεικνύοντας τον ρόλο των
αυστηρών ευρωπαϊκών προτύπων ποιότητας και ασφάλειας, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης της
εξωστρέφειας του αγροδιατροφικού τομέα μέσω δράσεων όπως το πρόγραμμα EuropeanFruits.
Παράλληλα, η κα Βασιλική Καραμπάση, διατροφολόγος, μοιράστηκε πρακτικές συμβουλές για την
ένταξη των φρούτων στην καθημερινή διατροφή, αναδεικνύοντας τον ρόλο τους σε ένα
ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο.

Ξεχωριστή ήταν η παρουσίαση του Δρ. Σπυρίδων Μάμαλη, Καθηγητή Marketing και Προέδρου του
ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ, ο οποίος ανέδειξε το ευρωπαϊκό σύστημα διασφάλισης ποιότητας και
ασφάλειας των φρέσκων φρούτων και λαχανικών. Στην τοποθέτησή του, παρουσίασε το θεσμικό
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις αυστηρές προδιαγραφές παραγωγής και τους εκτεταμένους
ελέγχους σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, από το «χωράφι στο ράφι»,
υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια και η ποιότητα αποτελούν αδιαχώριστες έννοιες και βασικούς
πυλώνες της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της
ιχνηλασιμότητας, των κανονισμών για τα τρόφιμα και των ευρωπαϊκών στρατηγικών για ένα
βιώσιμο και υπεύθυνο διατροφικό σύστημα.

Σημαντικές πληροφορίες από την εκδήλωση:
✓ Σύμφωνα με τις διατροφικές οδηγίες στην Ελλάδα, συνιστάται η κατανάλωση 3 μερίδων
φρούτων την ημέρα, συμβάλλοντας στη συνολική υγεία και ευεξία.
✓ Ποικιλία χρωμάτων στο πιάτο: Η επιλογή φρούτων διαφορετικών χρωμάτων βοηθά στην
πρόσληψη διαφορετικών βιταμινών και αντιοξειδωτικών.
✓ Αύξηση κατανάλωσης: Μπορεί να επιτευχθεί με πρακτικές όπως εύκολη πρόσβαση,
προετοιμασία από πριν και ένταξή τους σε γεύματα και σνακ.
✓ Ασφάλεια και ποιότητα στην πράξη: Τα ευρωπαϊκά φρούτα παράγονται και ελέγχονται βάσει
αυστηρών κανονισμών, από το χωράφι έως το τελικό προϊόν.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με δείπνο, δίνοντας στους παρευρισκόμενους την ευκαιρία να
ανταλλάξουν απόψεις και να γνωρίσουν από κοντά τη γεύση και την ποιότητα των ευρωπαϊκών
φρούτων, σε ένα φιλικό και επαγγελματικό περιβάλλον.
Η καμπάνια EuropeanFruits συνεχίζει δυναμικά τις δράσεις ενημέρωσης και προώθησης σε
Ελλάδα, Πολωνία και Τσεχία, με στόχο να φέρει τα φρέσκα ευρωπαϊκά φρούτα πιο κοντά στην
καθημερινότητα των καταναλωτών.

Διατροφή

Φούσκωμα: Πως το αντιμετωπίζεις με Διατροφή;

Το φούσκωμα είναι μία από τις πιο συχνές ενοχλήσεις που αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι άνθρωποι στην καθημερινότητά τους, συχνά επηρεάζοντας τόσο τη διάθεση όσο και την ποιότητα ζωής. Αν και πολλοί το συγχέουν με αύξηση βάρους, στην πραγματικότητα πρόκειται συνήθως για μια προσωρινή κατάσταση που σχετίζεται με τη διατροφή, την πέψη και τον τρόπο ζωής.

Στο νέο άρθρο-οδηγό με τίτλο «Φούσκωμα: Αιτίες, Διατροφή & Πρακτικές Λύσεις» παρουσιάζονται:

– Οι βασικές αιτίες του φουσκώματος (αέρια, δυσανεξίες, μικροβίωμα, στρες)
– Τροφές που βοηθούν και τροφές που το επιδεινώνουν (FODMAPs)
– Ο ρόλος των προβιοτικών και πρεβιοτικών
– Πρακτικές συμβουλές για άμεση ανακούφιση στην καθημερινότητα
– Πότε χρειάζεται να απευθυνθείς σε ειδικό

Αν θεωρείτε ότι το περιεχόμενο μπορεί να ενδιαφέρει το κοινό σας, μπορείτε να το προτείνετε ή να το αναδημοσιεύσετε με σχετική αναφορά.

Δείτε το άρθρο στο ακόλουθο link:
https://diaitologos.com/katastaseis-ygeias/fouskoma-diatrofi-pos-to-antimetopizeis/

Διατροφή

Η διατροφή, ο ύπνος και οι σύγχρονες προκλήσεις δημόσιας υγείας

Η διατροφή αποτελεί βασικό παράγοντα που επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική υγεία, αλλά και την ποιότητα ζωής, την ψυχική ευεξία και τη δυνατότητα υγιούς γήρανσης. Στις μεσογειακές χώρες, η παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή υπήρξε για δεκαετίες ένα ολοκληρωμένο πρότυπο διατροφής και τρόπου ζωής. Τα τελευταία χρόνια, όμως, παρατηρείται σταδιακή απομάκρυνση από αυτό το μοντέλο, με συνέπειες που σχετίζονται με χρόνια νοσήματα, διαταραχές ύπνου και συνολική επιδείνωση της ευεξίας του πληθυσμού.

Η Μεσογειακή Διατροφή ως τρόπος ζωής

Η Μεσογειακή Διατροφή βασίζεται στην αυξημένη κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, δημητριακών ολικής άλεσης και ελαιολάδου, με μέτρια κατανάλωση ψαριών και γαλακτοκομικών και περιορισμό του κόκκινου κρέατος και των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.

Δεν αφορά μόνο στα τρόφιμα, αλλά και στον τρόπο κατανάλωσης της τροφής.

Κεντρικό στοιχείο της αποτελεί το οικογενειακό και κοινωνικό γεύμα. Η κατανάλωση φαγητού μαζί με άλλους, σε ήρεμο περιβάλλον και χωρίς περισπασμούς, συμβάλλει στη σωστή ρύθμιση της ποσότητας τροφής, στη βελτίωση της πέψης και στη συναισθηματική ευεξία.

Το οικογενειακό γεύμα και η σημασία της απομάκρυνσης από τις οθόνες

Η σύγχρονη καθημερινότητα έχει μεταφέρει μεγάλο μέρος των γευμάτων μπροστά σε τηλεοράσεις, κινητά τηλέφωνα ή υπολογιστές. Η πρακτική αυτή συνδέεται με ταχύτερη κατανάλωση τροφής, μειωμένη επίγνωση του κορεσμού και αυξημένη πιθανότητα υπερκατανάλωσης.

Αντίθετα, το γεύμα με παρέα, οικογενειακό ή κοινωνικό, συμβάλλει στη διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, στη βελτίωση της σχέσης με το φαγητό, στη μείωση του άγχους και στην ενίσχυση της ψυχικής ευεξίας και της κοινωνικής συνοχής.

Ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους, το κοινό γεύμα μειώνει την απομόνωση και βοηθά στη διατήρηση σταθερών διατροφικών συνηθειών.

Διατροφή, ύπνος και κιρκάδια βιολογικά ρολόγια

Ο ανθρώπινος οργανισμός λειτουργεί με βάση κιρκάδια βιολογικά ρολόγια που ρυθμίζουν τον ύπνο, το μεταβολισμό και την ορμονική ισορροπία. Ακανόνιστα ωράρια γευμάτων, κατανάλωση τροφής αργά το βράδυ και έντονη έκθεση σε οθόνες, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες, μπορούν να διαταράξουν αυτούς τους ρυθμούς.

Οι διαταραχές των κιρκάδιων συστημάτων συνδέονται με μειωμένη ποιότητα ύπνου, κόπωση, μειωμένη απόδοση και αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο. Η σταθερότητα στα γεύματα και οι ήρεμες συνθήκες κατανάλωσης τροφής, όπως προτείνει η Μεσογειακή Διατροφή, υποστηρίζουν καλύτερη ρύθμιση του ύπνου και των βιολογικών ρυθμών.

Παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακά νοσήματα

Η αυξανόμενη κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων και η εγκατάλειψη παραδοσιακών συνηθειών έχουν συνδεθεί με αύξηση της παχυσαρκίας, του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Οι καταστάσεις αυτές επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και αποτελούν βασική πρόκληση για τα συστήματα δημόσιας υγείας.

Η πρόληψη μέσω ισορροπημένων διατροφικών επιλογών και υγιών καθημερινών ρυθμών αποτελεί αποτελεσματική στρατηγική για τη μείωση αυτών των κινδύνων.

Γιατί απομακρυνόμαστε από τη Μεσογειακή Διατροφή

Η αλλαγή των διατροφικών προτύπων οφείλεται σε πολλούς παράγοντες:

μειωμένη γνώση γύρω από τη σωστή διατροφή,
περιορισμένος χρόνος για μαγείρεμα,
απώλεια βασικών δεξιοτήτων μαγειρικής,
μειωμένη ικανότητα προετοιμασίας γευμάτων σε μεγαλύτερες ηλικίες,
αντικατάσταση του οικογενειακού γεύματος από γρήγορες, ατομικές επιλογές.

Η αποδυνάμωση της διαγενεακής μετάδοσης μαγειρικών γνώσεων έχει συμβάλει σημαντικά στη μετάβαση προς λιγότερο ισορροπημένες διατροφικές πρακτικές.

Ο ρόλος καταναλωτών και πολιτικών δημόσιας υγείας

Η επανασύνδεση με υγιεινά πρότυπα απαιτεί κοινή προσπάθεια. Οι καταναλωτές μπορούν να επαναφέρουν απλές πρακτικές, όπως το σπιτικό φαγητό και τα κοινά γεύματα. Παράλληλα, είναι σημαντικό να ενισχυθούν:

η διατροφική και μαγειρική εκπαίδευση,
δράσεις κοινωνικής σίτισης για ηλικιωμένους,
η πρόσβαση σε ποιοτικά τρόφιμα,
παρεμβάσεις που προάγουν υγιείς καθημερινούς ρυθμούς ζωής.

Ένα σύγχρονο μήνυμα από μια παραδοσιακή διατροφή

Η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο μοντέλο που συνδέει τη διατροφή, τον ύπνο, την κοινωνική ζωή και τη σωματική υγεία. Η επαναφορά της δεν αφορά μόνο στο τι τρώμε, αλλά και στο πώς, πότε και με ποιους τρώμε.

Η ενίσχυση της διατροφικής εκπαίδευσης, της μαγειρικής επάρκειας του πληθυσμού και της κοινωνικής διάστασης του γεύματος αποτελεί σημαντική παρέμβαση δημόσιας υγείας, με δυνατότητα βελτίωσης της ποιότητας ζωής και πρόληψης χρόνιων νοσημάτων σε όλο τον πληθυσμό.

Αιμιλία Παπακωνσταντίνου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΓΠΑ

Η δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του έργου Ευδόκιμο Αγρο-οικολογικό Ζωντανό εργαστήριο (THALLA), που έλαβε χρηματοδότηση στο πλαίσιο του HorizonEuropeProjectECO–READY (No 101084201) με συντονιστή το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Εργαστήριο Οργανωσιακής Καινοτομίας και Συστημάτων Διοίκησης/ORIMASLab) σε συνεργασία με την Ένωση Εργαζόμενων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ), την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) και την Ένωση Αγροτών FARMERSUNION. Οι απόψεις και τα συμπεράσματα που εκφράζονται είναι αποκλειστικά των συγγραφέων και δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών των συγγραφέων από τον φορέα χρηματοδότησης, την Ευρωπαϊκή Ένωση, ή την σύμπραξη του ECO–READY και του THALLA.