Έχεις αναλογιστεί ποτέ την σπουδαιότητα των τροφίμων στην καθημερινότητά σου; Αν δεν υπήρχαν τα τρόφιμα θα μπορούσαμε να παρευρεθούμε σε μία καφετέρια, σε ένα παντοπωλείο ή σε ένα εστιατόριο; Ας δούμε τα πράγματα ρεαλιστικά…Τρόφιμο ίσων Ζωή! Είναι το πιο βασικό αγαθό μαζί με το νερό για να επιβιώσει ο άνθρωπος. Η πρόσβαση στα τρόφιμα είναι ένα βασικό ανθρώπινο δικαίωμα, παρόλα αυτά ένας στους εννιά ανθρώπους παγκοσμίως ζει υπό συνθήκες λιμού. Ήδη από το 1946 ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) αναγνώρισε τα τρόφιμα όχι ως προνόμιο των λίγων αλλά ως δικαίωμα όλων και αυτός είναι και ο λόγος που καθιερώθηκε να γιορτάζεται η παγκόσμια ημέρα τροφίμων-διατροφής κάθε 16 Οκτώβρη. Είναι μια ημέρα που δημιουργήθηκε για να δείξει σε όλους μας τον γολγοθά των ανθρώπων που βιώνουν συνθήκες πείνας, γι’ αυτό ας προσπαθήσουμε όλοι μαζί να την εξαλείψουμε βάζοντας ο καθένας το δικό του λιθαράκι.
Grow, nourish, sustain. Together
Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος στην 75η παγκόσμια αυτή ημέρα ο Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων επικεντρώνεται σε ένα θέμα που θα συμβάλει στην επίτευξη του βασικού του στόχου που είναι-όπως ορίζει και το σύνθημά του- «Εξάλειψη της πείνας (#Zerohunger) ως το 2030!». Το μήνυμα της φετινής χρονιάς είναι «Grow, nourish, sustain. Together» δηλαδή μας παροτρύνει να καλλιεργήσουμε τη γη για να τραφούμε αλλά να στραφούμε σε βιώσιμες προς το περιβάλλον καλλιέργειες και έτσι όλοι μαζί να αφανίσουμε την πείνα στον κόσμο. Το «κλειδί» του φετινού κινήματος είναι η αειφορία (sustainability) που αποτελεί παγκόσμια τάση τα τελευταία χρόνια και ενώ χρησιμοποιούνταν αρχικά ως δασοπονικός-γεωπονικός όρος, σήμερα αποτελεί βασική αρχή για την προστασία του περιβάλλοντος από οικονομικούς φορείς, κυβερνήσεις, επιχειρήσεις αλλά και από τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.
Η συνεχής εκμετάλλευση των φυσικών πόρων σε συνδυασμό με την αλόγιστη σπατάλη των ανεπτυγμένων χωρών, σε λίγα χρόνια θα οδηγήσει σε έλλειψη τροφής. Έτσι, βρέθηκε από τους επιστήμονες ένα μοντέλο αειφόρου διατροφής που ενώ θα υπάρχει μεγάλη απολαβή αγαθών από το περιβάλλον, θα γίνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να διατηρηθεί παράλληλα η βιωσιμότητά του. Στόχος δηλαδή της αειφόρου ανάπτυξης (Α.Α) είναι να καλυφθούν οι ανάγκες μας χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τη δυνατότητα των μελλοντικών γονέων να καλύψουν τις δικές τους.
«Οι πράξεις μας, είναι το μέλλον μας»
Τις τελευταίες δεκαετίες έχει γίνει αξιόλογη πρόοδος στην αύξηση της γεωργικής παραγωγής. Ωστόσο, πλέον παράγουμε περισσότερα προϊόντα από όσα χρειαζόμαστε για να τραφούν όλοι και έτσι η τροφική αλυσίδα έπαψε να βρίσκεται σε αρμονία. Η πείνα, η παχυσαρκία, η κατάπτωση του περιβάλλοντος, η μικρή ποικιλία βιολογικών προϊόντων και η σπατάλη τροφής είναι μερικά από τα βασικά στοιχεία που συμπληρώνουν το παζλ αυτής της ανισορροπίας. Ειδικότερα φέτος, το 2020, που ο πλανήτης μας ήρθε αντιμέτωπος με τις αρνητικές επιδράσεις της πανδημίας του κορωνοϊού, οι πιο οικονομικά ευάλωτες ομάδες (κυρίως μικρές αγροτικές επιχειρήσεις) δυσκολεύονται να ορθοποδήσουν. Έτσι, όλες οι χώρες άρχισαν να αναπτύσσουν και να εφαρμόζουν σχέδια ανάκαμψης από τον Covid-19. Είναι λοιπόν μια ευκαιρία να υιοθετήσουμε καινοτόμες λύσεις ώστε να καταφέρουμε να χτίσουμε καλύτερες βάσεις που θα βοηθήσουν να αντισταθούμε σε κρίσιμες περιόδους όπως είναι μια τέτοια πανδημία.
Πώς μπορούμε ατομικά ή συλλογικά να συμβάλουμε στην Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων-Διατροφής;
1. Υποστήριξε τις επιχειρήσεις/αγροκτήματα μικρής κλίμακας
Προτίμησε να ψωνίζεις από τις τοπικές μικρές επιχειρήσεις οι οποίες μας προμηθεύουν με αγνά προϊόντα δικής τους παραγωγής. Οι επιχειρήσεις αυτές, κυρίως σε αυτή τη δύσκολη εποχή της πανδημίας, δυσκολεύονται να πουλήσουν τα προϊόντα τους λόγω μείωσης της κινητικότητας στην αγορά.
2. Επίλεξε εποχιακά τρόφιμα
Το ήξερες πως αγοράζοντας φρούτα/λαχανικά εποχής μειώνεις την μείωση του διοξειδίου του άνθρακα; Ένα τρόφιμο όταν είναι εκτός εποχής, θα χρειαστεί να ταξιδέψει πολύ ώστε να φτάσει στο τραπέζι σου και στην τοπική αγορά, πέραν τούτου, τα οπωρολαχανικά εποχής είναι πιο οικονομικά, νόστιμα και θρεπτικά.
3. Βάλε ποικιλία στη διατροφή σου
Με την κατανάλωση μιας μεγάλης γκάμας τροφίμων, πέραν το ότι προσλαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία, παράλληλα βοηθάμε και στην βιοποικιλότητα του περιβάλλοντος.
4. Φρόντισε για την ασφάλεια των τροφίμων που προμηθεύεσαι
Το τρόφιμο από τη στιγμή της συγκομιδής του μέχρι να φτάσει στο πιάτο σου θα περάσει από πολλά στάδια επεξεργασίας, μεταφοράς και αποθήκευσης. Αν ένα προϊόν δεν αποθηκευτεί σε κατάλληλη θερμοκρασία και περιβάλλον πολύ πιθανόν να καταλήξει στον κάδο απορριμμάτων. Προσπάθησε λοιπόν να σέβεσαι το τρόφιμο που αγοράζεις. Πρόσεξε τον τρόπο που θα το αποθηκεύσεις και θα το μαγειρέψεις. Μην αγοράζεις πράγματα που δεν χρειάζεσαι ώστε να αποφύγεις την άσκοπη σπατάλη αυτών.
5. Συνεργασία όλων όσων εμπλέκονται στην εφοδιαστική αλυσίδα
Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις που κατέχουν καινοτόμες τεχνολογίες και τεχνογνωσία θα πρέπει να συνεργαστούν με τους παραγωγούς ώστε να υπάρχει όσο το δυνατόν μικρότερη απώλεια προϊόντων κατά τα στάδια της διαδικασίας παραγωγής.
6. Αποδοχή τροφίμων που εμφανίζουν οπτικές αλλοιώσεις
Τρόφιμα τα οποία έχουν δεχτεί μικρές αλλοιώσεις στην εξωτερική τους εμφάνιση (πχ. μη επαρκής χρωματισμός μήλου από παρατεταμένη ξηρασία) ενώ δε στερούνται ποιοτικών χαρακτηριστικών συνήθως απορρίπτονται από τους καταναλωτές. Αυτό το φαινόμενο έχει οδηγήσει τους εμπόρους φρούτων και λαχανικών να μην αγοράζουν από τους παραγωγούς τα συγκεκριμένα τρόφιμα με αποτέλεσμα να απορρίπτονται.
7. Μείωση κατανάλωσης κρέατος
Το ήξερες ότι η βιομηχανία τροφίμων που είναι υπεύθυνη για το 51% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι η κρεατοβιομηχανία; Οι αγελάδες για παράδειγμα παράγουν μεγάλες ποσότητες μεθανίου, ενός αερίου που μπορεί να ανεβάσει τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος 86 φορές περισσότερο από ότι οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
8. Προσφορά δίκαιων οικονομικών όρων
Οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, μπορούν να βοηθήσουν τους αγρότες που έχουν εκκρεμείς οφειλές αίροντας τους φόρους, επιμηκύνοντας τις ημερομηνίες καταβολής πληρωμών ή προσφέροντας εναλλακτικά σχέδια αποπληρωμής σε περιπτώσεις που δεν μπορούν να εργαστούν ή να πουλήσουν την παραγωγή τους εξαιτίας κάποιων δυσχερών καταστάσεων όπως είναι π.χ. η εμφάνιση μιας πανδημίας.
9. Υιοθέτηση αειφόρων πρακτικών μέσων
Οι επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται τα φυσικά προϊόντα της γης, πρέπει να λάβουν υπόψιν τον αντίκτυπο που πιθανόν να έχει η αφαίρεση αυτών και να χρησιμοποιούν φιλική προσέγγιση στη διαδικασία απομάκρυνσής τους από το φυσικό τους περιβάλλον. Για παράδειγμα οι επιχειρήσεις που ασχολούνται με θαλασσινά θα πρέπει να ακολουθούν πιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας Υπεύθυνης Αλίευσης.
10. Χρήση πρακτικών κομποστοποίησης
Με αυτή τη διαδικασία συλλέγονται τα υπολείμματα τροφών, πολτοποιούνται και χρησιμοποιούνται ως λίπασμα. Τέτοιου είδους συσκευές μπορείτε να προμηθευτείτε για δική σας οικιακή χρήση.
11. Επένδυση των κυβερνήσεων στον ερευνητικό τομέα
Στόχος είναι να βρεθούν τεχνολογίες μείωσης ή αποτελεσματικότερης χρήσης εισροών (λιπάσματα, φυτοφάρμακα) και περαιτέρω ανάπτυξη κυκλικής διαχείρισης καλλιεργειών (κυκλική διαχείριση είναι ένας σύγχρονος τρόπος καλλιέργειας κατά τον οποίο χρησιμοποιούνται μικρότερες ποσότητες λιπασμάτων και φαρμάκων και η καλλιέργεια καθίσταται μερικώς αυτόνομη).
12. Προσφορά τροφίμων δεύτερης ποιότητας σε συσσίτια των δήμων
Στο τέλος της παραγωγικής διαδικασίας τα προϊόντα κατηγοριοποιούνται σε άλφα και βήτα ποιότητα ανάλογα με το αν παρουσιάζουν ή όχι ελαττώματα στην εξωτερική τους συσκευασία. Συχνά μάλιστα τα τρόφιμα δεύτερης ποιότητας πετιούνται. Θα συνέβαλε θετικά στην εξάλειψη της πείνας ανά τον κόσμο αν αυτές οι βιομηχανίες έκαναν δωρεά τα τρόφιμα βήτα διαλογής σε συσσίτια. Είναι μια ενέργεια στην οποία θα μπορούσε να προβεί ο καθένας μας δίνοντας στο συσσίτιο του δήμου του τρόφιμα που δεν αλλοιώνονται γρήγορα (π.χ. μακαρόνια, αλεύρι, ρύζι, ζάχαρη, μπισκότα κλπ.)
13. Αγορά μη συσκευασμένων προϊόντων
Λόγω της πανδημίας του covid-19 οι καταναλωτές έδειξαν μεγαλύτερη προτίμηση σε συσκευασμένα προϊόντα καθώς υπάρχει φόβος ότι τα τρόφιμα που είναι εκτός συσκευασίας έχουν έρθει σε επαφή με περισσότερους ανθρώπους. Πέρα από τον αρνητικό αντίκτυπο που έχει στο περιβάλλον μια πλαστική ή χάρτινη συσκευασία που δεν ανακυκλώνεται, τα μη συσκευασμένα φυτικά τρόφιμα δεν μπορούν να διατηρηθούν για πολύ καιρό στα ράφια των καταστημάτων με αποτέλεσμα να καταλήγουν στα απορρίμματα.
14. Αγορά με σύνεση
Εν καιρώ πανδημίας πολλοί καταναλωτές θορυβήθηκαν και κατέληξαν σε υπεραγορές τροφίμων και γενικότερα προϊόντων που δεν τα είχαν άμεσα ανάγκη με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ανισορροπία στην αγορά.
«734 εκατομμύρια άνθρωποι ζούνε με λιγότερο από 1,61€ την ημέρα»
Γιατί η Παγκόσμια ημέρα τροφίμων-Διατροφής είναι σημαντική;
Βοηθάει στην ευαισθητοποίηση προς τον συνάνθρωπο
Γίνεται υπενθύμιση σε όλους ότι η πείνα μπορεί να εξαλειφθεί
Αυτή τη στιγμή ο πλανήτης μας παράγει αρκετή τροφή ώστε να ταΐσει όλους τους ανθρώπους, ωστόσο, ετησίως 1.3 δισεκατομμύρια τόνοι φαγητού χάνονται ή σπαταλούνται (δηλαδή περίπου 20% της παραγωγής τροφίμων). Αυτή η μέρα λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη που μας ωθεί να σταματήσουμε την σπατάλη τροφίμων.
Μας υπενθυμίζει ότι πρέπει να τρώμε με σύνεση
Σαφώς το φαγητό είναι μια πηγή ευχαρίστησης και διασκέδασης αλλά μερικές φορές οδηγούμαστε σε υπερφαγίες. Αν λοιπόν, αρχίσουμε να τρώμε με σύνεση, δηλαδή όταν πραγματικά το έχουμε ανάγκη, τότε θα συμβάλουμε στη μείωση της άσκοπης σπατάλης τροφίμων και συνεπώς στη μείωση των ανθρώπων που πηγαίνουν για ύπνο πεινασμένοι.
Το μήνυμα
Πίσω από κάθε τρόφιμο που φτάνει στο πιάτο μας υπάρχει κάποιος που το παράγει, το φυτεύει, το θερίζει, το ψαρεύει ή το μεταφέρει. Αυτή την παγκόσμια ημέρα τροφίμων άδραξε την ευκαιρία να ευχαριστήσεις όλους αυτούς τους #FoodHeroes που παρόλες τις δυσμενείς συνθήκες συνεχίζουν να σου παρέχουν τρόφιμα για την επιβίωσή σου.
ΝΟΠΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Η Μιχαηλίδου Νόπη είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος και τωρινή μεταπτυχιακή φοιτήτρια (M.Sc.) στη Φροντίδα στον Σακχαρώδη Διαβήτη. Επαγγελματικά δραστηριοποιείται στην περιοχή της Έδεσσας, κάνοντας κατ’ οίκον επισκέψεις.
Η ναυτία είναι ένα δυσάρεστο αίσθημα που σίγουρα έχεις νιώσει κάποια στιγμή — αυτή η αίσθηση «ανακατωσούρας» στο στομάχι που σε κάνει να νιώθεις ότι μπορεί να κάνεις εμετό, χωρίς απαραίτητα να φτάνεις ως εκεί.
Μπορεί να εμφανιστεί για πολλούς λόγους: από κάτι που έφαγες, από ένα ταξίδι με αυτοκίνητο ή πλοίο, αντίστοιχα, από έντονο στρες ή ακόμα και από κάποια φαρμακευτική αγωγή.
Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η ναυτία είναι παροδική, μπορεί να γίνει αρκετά ενοχλητική και να επηρεάσει την καθημερινότητά σου, την όρεξή σου και τη διάθεσή σου.
Η σωστή διαχείριση —και κυρίως η διατροφική αντιμετώπιση— μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη γρηγορότερη ανάρρωση.
Στον οδηγό που ακολουθεί, θα μάθεις:
ποια είναι τα πιο συχνά αίτια της ναυτίας,
ποιες τροφές και πρακτικές μπορούν να σε βοηθήσουν,
και πότε είναι σημαντικό να ζητήσεις τη γνώμη ειδικού.
Αίτια της Ναυτίας
Η ναυτία δεν είναι πάντα κάτι ανησυχητικό — συχνά είναι απλώς το σήμα του οργανισμού σου ότι κάτι τον έχει ενοχλήσει.
Μπορεί να προκύψει από πολλές διαφορετικές αιτίες, όπως:
Κάτι που έφαγες και δεν σου “έκατσε” καλά στο στομάχι(π.χ. βαριά ή χαλασμένα φαγητά)
Κίνηση κατά τη διάρκεια ταξιδιού (π.χ. σε αυτοκίνητο, πλοίο ή αεροπλάνο)
Εγκυμοσύνη, κυρίως κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου
Φάρμακα ή θεραπείες, όπως αντιβιοτικά ή χημειοθεραπεία
Ιώσεις ή λοιμώξεις του στομάχου και του εντέρου
Άγχος και στρες, που επηρεάζουν άμεσα το πεπτικό σύστημα
Έντονες οσμές ή γεύσεις που πυροδοτούν το αίσθημα δυσφορίας
Πώς εμφανίζεται η ναυτία
Η ναυτία δεν “ξεκινά” μόνο από το στομάχι — είναι αποτέλεσμα επικοινωνίας ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Όταν κάτι ενοχλήσει τον οργανισμό (π.χ. μια τροφή, μια μόλυνση, η έντονη κίνηση ή ακόμη και το στρες), στέλνονται σήματα από το στομάχι και το έντερο προς το λεγόμενο “κέντρο του εμέτου” στον εγκέφαλο.
Εκεί, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται το ερέθισμα και ενεργοποιεί μια σειρά από αντιδράσεις:
το στομάχι επιβραδύνει τις κινήσεις του,
διαταράσσεται ο ρυθμός με τον οποίο συσπάται (gastric dysrhythmia),
και ενεργοποιείται το αυτόνομο νευρικό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα όπως σιελόρροια, εφίδρωση ή ωχρότητα.
Αυτή η πολύπλοκη αλλά φυσική διαδικασία είναι ουσιαστικά ένας τρόπος με τον οποίο το σώμα σου προσπαθεί να σε προστατέψει, προειδοποιώντας ότι κάτι δεν είναι εντάξει.
Ναυτία και Ιατρική Καθοδήγηση
Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου καλό είναι να ζητήσεις ιατρική συμβουλή, ειδικά αν:
η ναυτία επιμένει για πάνω από 48 ώρες,
συνοδεύεται από εμετούς, πυρετό ή αφυδάτωση,
παρατηρείς αίμα στον εμετό ή απότομη απώλεια βάρους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ναυτία μπορεί να είναι σύμπτωμα κάποιας υποκείμενης κατάστασης που χρειάζεται διερεύνηση.
Αντιμετώπιση της Ναυτίας
Διατροφή
Όταν νιώθεις ναυτία, το στομάχι σου είναι πιο ευαίσθητο και δεν “ανέχεται” εύκολα βαριές ή έντονες γεύσεις.
Τι μπορεί να βοηθήσει;
Μικρά και συχνά γεύματα
Προσπάθησε να τρως μικρές ποσότητες κάθε 2-3 ώρες, αντί για μεγάλα γεύματα. Έτσι αποφεύγεις την υπερφόρτωση του στομάχου.
Ήπιες και απλές τροφές
Προτίμησε τρόφιμα εύπεπτα και χαμηλά σε λιπαρά, όπως:
Κράκερ ή φρυγανιές
Ρύζι, πατάτα ή καρότο βραστά
Μπανάνα, μήλο (ιδανικά ψημένο ή βραστό)
Κοτόπουλο βραστό ή φιλέτο στον ατμό
Ζωμοί λαχανικών ή κοτόπουλου (διαυγείς, όχι λιπαροί)
Αυτά βοηθούν να “ηρεμήσει” το στομάχι και να ανακτήσεις σταδιακά την όρεξή σου.
Τι ισχύει με τις φυτικές ίνες;
Οι φυτικές ίνες είναι σημαντικές για την υγεία του εντέρου, όμως όταν υπάρχει ενεργή ναυτία ή εμετός, καλό είναι να περιορίζεις προσωρινά τις πλούσιες σε ίνες τροφές (π.χ. ωμά λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής). Μπορεί να είναι πιο “δύσπεπτες” και να επιεινώσουν τη δυσφορία.
Μόλις τα συμπτώματα υποχωρήσουν, μπορείς να τις επανεντάξεις σταδιακά:
Ξεκίνα με ήπιες πηγές φυτικών ινών, όπως βραστά καρότα, κολοκυθάκια ή ώριμες μπανάνες.
Μετά πρόσθεσε δημητριακά ολικής ή φρούτα με φλούδα, για παράδειγμα, όταν νιώσεις έτοιμος/η.
Μην ξεχνάς τηνΕνυδάτωση
Προσπάθησε να πίνεις συχνά μικρές γουλιές νερό, αφεψήματα όπως χαμομήλι ή μέντα, ή ακόμα και διαυγείς ζωμούς. Αν σε ενοχλεί το νερό, δοκίμασε να το πιείς δροσερό ή με λίγες σταγόνες λεμόνι μέσα.
Φυσικές λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν
Εκτός από τη διατροφή, υπάρχουν και μερικά απλά, φυσικά μέσα που μπορούν να σε βοηθήσουν να ανακουφιστείς από τη ναυτία.
Τζίντζερ: θεωρείται από τα πιο αποτελεσματικά φυσικά μέσα κατά της ναυτίας. Μπορείς να το προσθέσεις σε αφέψημα, να το πιεις σαν ρόφημα με λεμόνι ή να το χρησιμοποιήσεις με τη μορφή σκόνης.
Μέντα: το άρωμα και η δροσερή της γεύση έχουν ήπια κατευναστική δράση στο στομάχι. Ένα αφέψημα μέντας ή ακόμα και μια καραμέλα μέντας μπορεί να βοηθήσει.
Λεμόνι: η όξινή του γεύση μπορεί να καταπραΰνει τη δυσφορία και μπορεί να ανακουφίσει τη ναυτία. Μπορείς να το προσθέσεις στο νερό ή απλώς να μυρίσεις μια φέτα.
Φυσικά, πριν δοκιμάσεις το οτιδήποτε είναι καλό να συμβουλεύεσαι τον γιατρό σου!
Το ελαιόλαδο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κουλτούρας, της διατροφής και της ιστορίας μας. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, η ελιά και το ελαιόλαδο έχουν ταυτιστεί με τη μακροζωία, τη δύναμη και την υγεία. Χρησιμοποιήθηκε ως τροφή, ως φάρμακο, ακόμη και ως καλλυντικό.
Ο «Υγρός Χρυσός» της Ελλάδας
Στη σύγχρονη εποχή, η επιστήμη έχει επιβεβαιώσει αυτό που οι πρόγονοί μας γνώριζαν εμπειρικά: το ελαιόλαδο είναι ένας πραγματικός θησαυρός για τον οργανισμό, ένας «υγρός χρυσός» που αξίζει να αποτελεί καθημερινό κομμάτι του τρόπου ζωής σου.
Πάμε να δούμε όμως κάποιες βασικές πληροφορίες.
Τι είναι το Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο;
Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι η ανώτερη κατηγορία ελαιολάδου και θεωρείται το πιο αγνό και ωφέλιμο. Παράγεται αποκλειστικά με μηχανικές μεθόδους, χωρίς καμία χημική επεξεργασία, και η οξύτητά του δεν ξεπερνά το 0,8%.
Σε αντίθεση με άλλα λάδια που περνούν από βιομηχανικές επεξεργασίες, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο φτάνει στο τραπέζι σου σχεδόν αναλλοίωτο, όπως βγαίνει από τον καρπό της ελιάς. Είναι το πιο αγνό, πιο θρεπτικό και πιο γευστικό ελαιόλαδο που μπορείς να καταναλώσεις, και γι’ αυτό θεωρείται κορυφαίο διατροφικό προϊόν διεθνώς.
Θρεπτική Αξία Ελαίων
Στον παρακάτω πίνακα μπορείς να δεις τη θρεπτική αξία των πιο γνωστών ελαίων:
Είδος ελαίου
Ενέργεια (kcal)
Ολικά λιπαρά (g)
Κορεσμένα (g)
Μονοακόρεστα (g)
Πολυακόρεστα (g)
Βιταμίνη Ε (mg)
Παρατηρήσεις
Ελαιόλαδο (Extra Virgin)
884
100
13.8
73.0
10.5
14.4
Υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες & αντιοξειδωτικά.
Ηλιέλαιο
884
100
12.0
20.0
68.0
41.1
Πολύ πλούσιο σε βιταμίνη Ε, χαμηλό σε πολυφαινόλες.
Σογιέλαιο
884
100
15.7
22.8
57.7
8.2
Καλή πηγή Ω-6, αλλά χαμηλή σταθερότητα στο μαγείρεμα.
Κοκοφοινικέλαιο
862
100
82.5
6.3
1.7
0.2
Υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα — περιορισμένη χρήση.
Αραβοσιτέλαιο (Καλαμποκέλαιο)
884
100
12.9
24.7
58.9
14.3
Πλούσιο σε ω-6 λιπαρά, μέτρια θερμική αντοχή.
Έλαιο αβοκάντο
884
100
11.6
70.6
13.5
14.0
Παρόμοια σύνθεση με το ελαιόλαδο, υψηλή θερμική αντοχή.
Φοινικέλαιο (Palm oil)
884
100
49.3
37.0
9.3
15.9
Πλούσιο σε κορεσμένα, χαμηλή περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Όπως μπορείς να δεις στον παραπάνω πίνακα, παρότι τα περισσότερα έλαια έχουν παρόμοια θερμιδική αξία, η ποιότητα και το είδος των λιπαρών ποικίλλουν σημαντικά.
Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ξεχωρίζει για την υψηλή περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικές ουσίες, σε αντίθεση με έλαια όπως το κοκοφοινικέλαιο ή το φοινικέλαιο που είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά.
Από την άλλη, το ηλιέλαιο και το σογιέλαιο έχουν υψηλά επίπεδα πολυακόρεστων ω-6, τα οποία σε υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχουν προφλεγμονώδη δράση και να διαταράξουν την ισορροπία του οργανισμού.
Ελαιόλαδο και Γεύση
Στη γεύση, το ποιοτικό ελαιόλαδο είναι φρουτώδες, με ελαφριά πικράδα και ένα ευχάριστο κάψιμο στο λαιμό – χαρακτηριστικά που μαρτυρούν υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες. Επιπλέον, τα πιστοποιητικά ΠΟΠ/ΠΓΕ αποτελούν εγγύηση προέλευσης και ποιότητας.
Τα ελαιόλαδα που φέρουν τον χαρακτηρισμό ΠΟΠ/ΠΓΕ είναι:
Κάθε μία χαρίζει στο ελαιόλαδο ξεχωριστά χαρακτηριστικά σε γεύση, άρωμα και υφή. Μερικές από αυτές είναι:
Η Κορωνέικη, η πιο διαδεδομένη, δίνει ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας με πλούσια αρώματα και υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες.
Το Μανάκι, ιδιαίτερα δημοφιλές στην Αργολίδα, προσφέρει γλυκιά και απαλή γεύση, ιδανική για όσους προτιμούν πιο ήπια αρώματα.
Η Τσουνάτη (Αθηνολιά) στη Λακωνία χαρίζει φρουτώδη ελαιόλαδα με πολυπλοκότητα
Η Θρουμπολιά των νησιών προσφέρει ντελικάτα και αρωματικά λάδια με ξεχωριστή ταυτότητα.
Η διαφορετικότητα οφείλεται:
Στην ποικιλία της ελιάς (γενετικό υλικό)
Στο μικροκλίμα της περιοχής (έδαφος, ήλιος, υγρασία)
Στον τρόπο συγκομιδής και ελαιοποίησης (π.χ. ψυχρή έκθλιψη)
Αυτή η ποικιλία γεύσεων και αρωμάτων αποδεικνύει γιατί το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ξεχωρίζει διεθνώς.
Πώς διαφέρει ένα απλό ελαιόλαδο από ένα έξτρα παρθένο ελαιόλαδο;
Η διαφορά ανάμεσα στο απλό ελαιόλαδο και το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι ουσιαστική και σχετίζεται τόσο με τον τρόπο παραγωγής όσο και με τη διατροφική του αξία.
Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι το υψηλότερης ποιότητας ελαιόλαδο:
Παράγεται αποκλειστικά με μηχανική έκθλιψη, χωρίς χημική επεξεργασία, από ελιές που έχουν συλλεχθεί και επεξεργαστεί άμεσα.
Έχει οξύτητα κάτω από 0,8%, που αποτελεί δείκτη της φρεσκάδας και της ποιότητάς του.
Διατηρεί όλα τα φυσικά αντιοξειδωτικά, τις πολυφαινόλες και τα αρωματικά του συστατικά.
Έχει φρουτώδη γεύση, πλούσιο άρωμα και εξαιρετική θρεπτική αξία.
Αντίθετα, το απλό ελαιόλαδο:
Έχει υποστεί περισσότερη επεξεργασία ή ανάμειξη με άλλα έλαια για να διορθωθεί η γεύση ή η ποιότητα.
Έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και λιγότερα ευεργετικά στοιχεία.
Χρησιμοποιείται κυρίως για το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες, αλλά δεν προσφέρει το ίδιο διατροφικό όφελος.
Δεν είναι απλώς καλύτερη επιλογή γεύσης, αλλά και πραγματική επένδυση στην υγεία σου.
Κόστος και Ελαιόλαδο
Το κόστος του ελαιόλαδου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως:
η ποικιλία της ελιάς
η περιοχή παραγωγής
η μέθοδος συγκομιδής και επεξεργασίας
καθώς και η πιστοποίηση ποιότητας (ΠΟΠ ή ΠΓΕ).
Τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα με ΠΟΠ συχνά κοστίζουν περισσότερο λόγω του αυστηρού ελέγχου και της περιορισμένης παραγωγής, αλλά προσφέρουν εγγυημένη ποιότητα και χαρακτηριστική γεύση που συνδέεται με την προέλευσή τους.
Επιπλέον, το κόστος μπορεί να αυξηθεί όταν το ελαιόλαδο προέρχεται από βιολογική καλλιέργεια ή ειδικές, σπάνιες ποικιλίες. Καταναλωτικά, η τιμή συχνά αντικατοπτρίζει τόσο την ποιότητα όσο και την μοναδικότητα της γεύσης, καθιστώντας το ελαιόλαδο ένα προϊόν όπου η επιλογή αξίζει τη διαφοροποίηση από τα πιο οικονομικά, μαζικής παραγωγής ελαιόλαδα.
Ελαιόλαδο και Παγκοσμιοποίηση
Πριν 2 περίπου χρόνια (2023-2024), η τιμή του ελαιόλαδου αυξήθηκε απότομα. Αυτό οφειλόταν, κυρίως, στις σοβαρές πυρκαγιές που έπληξαν την Ισπανία, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως. Οι καταστροφές κατέστρεψαν μεγάλες εκτάσεις με ελαιώνες, μειώνοντας σημαντικά την παραγωγή. Σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, η προσφορά δεν μπόρεσε να καλύψει τις ανάγκες της αγοράς, οδηγώντας σε έντονη άνοδο της τιμής του προϊόντος.
Η Ελλάδα επηρεάστηκε έμμεσα, καθώς η μείωση της ισπανικής παραγωγής αύξησε τις διεθνείς τιμές, επηρεάζοντας τόσο τις εξαγωγές ελληνικού ελαιολάδου όσο και τις τιμές στην εγχώρια αγορά, με τους παραγωγούς να επωφελούνται εν μέρει από υψηλότερες τιμές, αλλά τους καταναλωτές να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος.
Πώς να αποθηκεύεις σωστά το Ελαιόλαδο;
Η σωστή αποθήκευση είναι κρίσιμη για να μην αλλοιωθεί το ελαιόλαδο και να μη χάσει τα θρεπτικά του στοιχεία:
Μακριά από το φως: Το φως οξειδώνει το ελαιόλαδο. Επιλέγουμε σκούρα γυάλινα μπουκάλια ή μεταλλικά δοχεία.
Σταθερή θερμοκρασία: Το ελαιόλαδο θέλει δροσερό μέρος (15–20°C), μακριά από κουζίνα ή φούρνο.
Αεροστεγές κλείσιμο: Ο αέρας οξειδώνει και “μπαγιατεύει” το ελαιόλαδο. Κλείνουμε πάντα καλά το καπάκι.
Όχι στο ψυγείο: Δεν χρειάζεται ψύξη. Το κρύο μπορεί να το θολώσει, χωρίς όμως να αλλοιώσει την ποιότητα.
Κατανάλωση εντός 12–18 μηνών: Το φρέσκο ελαιόλαδο είναι το πιο ωφέλιμο. Δεν χαλάει εύκολα, αλλά η γεύση και τα αντιοξειδωτικά μειώνονται με τον χρόνο.
Αν το φυλάς σωστά, παραμένει θρεπτικό και γευστικό για πολλούς μήνες.
Είναι ασφαλές το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στο μαγείρεμα;
Ναι, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι ασφαλές και υγιεινό ακόμη και στο μαγείρεμα. Αντίθετα με τον μύθο ότι “καίγεται” γρήγορα, το ελαιόλαδο έχει σημείο καπνού περίπου 190–210°C, θερμοκρασία αρκετά υψηλή για τις περισσότερες οικιακές χρήσεις (τηγάνισμα, σοτάρισμα, φούρνος).
Η σημασία της θερμοκρασίας του ελαιολάδου
Όταν ήμουν φοιτητής στο μάθημα Διασφάλισης Ποιότητας Τροφίμων με το Κο Κυρανά, ο οποίος ήταν Ομοτ. Καθηγητής του Τμήματος Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, κάναμε ένα πείραμα.
Τηγανίσαμε πατάτες σε διαφορετικά έλαια. Ενώ μετά το πρώτο τηγάνισμα όλες οι πατάτες είχαν ωραίο χρώμα, γεύση και άρωμα, στα επόμενα τηγανίσματα στα ίδια έλαια αντίστοιχα, το μόνο που άντεξε ήταν το ελαιόλαδο.
Ακόμα και στο 4ο τηγάνισμα στο ίδιο ελαιόλαδο που προσθέσαμε αρχικά, οι πατάτες διατήρησαν ωραίο χρώμα, γεύση και άρωμα, αναδεικνύοντας την αντοχή του.
Η υπεραξία του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου
Οι πολυφαινόλες του προσφέρουν σταθερότητα στο μαγείρεμα.
Μελέτες δείχνουν ότι το ελαιόλαδο είναι πιο ανθεκτικό στη θερμότητα από πολλά σπορέλαια, που οξειδώνονται πιο εύκολα.
Η γεύση του αναδεικνύει τα πιάτα και προσφέρει αντιοξειδωτικά ακόμη και μετά το μαγείρεμα.
Υπερθυρεοειδισμός: Πλήρης Οδηγός Διατροφής και Αντιμετώπισης
Ο υπερθυρεοειδισμός είναι μια διαταραχή όπου ο θυροειδής σου αδένας υπερεκκρίνει τις θυροειδικές ορμόνες.
Εξαιτίας της υπερέκκρισης των ορμονών αυτών μπορεί να αυξηθεί ο μεταβολισμός σου το οποίο θα φέρει διάφορα άλλα συμπτώματα με την σειρά του, τα οποία θα αναλύσουμε μέσα στον οδηγό.
Ο θυροειδής βρίσκεται ακριβώς κάτω από το μήλο του Αδάμ στους άνδρες και σε αντίστοιχο σημείο στις γυναίκες.
Υπερθυρεοειδισμός στο Γραφείο μου
Ως διαιτολόγος, έχω συναντήσει αρκετούς ανθρώπους που επηρεάζονται από αυτή την κατάσταση. Συνήθως είναι αυτός ο τύπος που θα έρθει στον διαιτολόγο για να βάλει κιλά, γιατί όσο και να τρώει, βάρος δεν βάζει.
Τα συμπτώματα συχνά συγχέονται με άλλες διαταραχές, ενώ η διαχείριση απαιτεί έναν συνδυασμό ιατρικής παρακολούθησης και αλλαγών στον τρόπο ζωής σου. Ας δούμε μαζί τι ακριβώς είναι ο υπερθυρεοειδισμός, ποια είναι τα συμπτώματά του, και πώς μπορείς να τον αντιμετωπίσεις.
Τι Είναι ο Υπερθυρεοειδισμός;
Ο θυρεοειδής σου παράγει δύο βασικές ορμόνες:
την Τ3 (τριϊωδοθυρονίνη) και
την Τ4 (θυροξίνη).
Αυτές οι ορμόνες ρυθμίζουν τον μεταβολισμό σου, δηλαδή το πόσο γρήγορα καίει το σώμα σου ενέργεια.
Στον υπερθυρεοειδισμό, το σώμα σου παράγει αυτές τις ορμόνες σε υπερβολική ποσότητα, έχοντας ως αποτέλεσμα αυξημένο μεταβολισμό και μη φυσιολογική φυσιολογία του σώματος σου.
Είναι πιο συχνός στις γυναίκες και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αν και είναι πιο συνηθισμένος μεταξύ των 20 και 40 ετών.
Οι Βασικές Αιτίες του Υπερθυρεοειδισμού
Ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκληθεί από διάφορες αιτίες. Οι πιο συνηθισμένες είναι:
Νόσος του Graves
Η πιο κοινή αιτία, πρόκειται για αυτοάνοση πάθηση (ονόματι νόσος Graves) όπου το ανοσοποιητικό σου σύστημα “επιτίθεται” στον θυρεοειδή, οδηγώντας σε υπερπαραγωγή ορμονών.
Όζοι Θυροειδούς
Μικροί όζοι (διογκώσεις) στον θυρεοειδή που προκαλούν τον θυροειδή να παράγει ορμόνες ανεξέλεγκτα.
Όζοι Θυροειδούς βρίσκονται περίπου στο 50% του πληθυσμού, χωρίς αυτό να σημαίνει πως όλοι οι όζοι είναι επιβλαβείς.
Θυρεοειδίτιδα
Φλεγμονή του θυρεοειδούς που προκαλεί προσωρινή υπερβολική απελευθέρωση ορμονών.
Υπερβολική Πρόσληψη Ιωδίου
Η αυξημένη πρόσληψη ιωδίου, π.χ., μέσω τροφών ή συμπληρωμάτων μπορεί να ενεργοποιήσει τον θυρεοειδή.
Υπερβολική Χρήση Θυρεοειδικών Ορμονών
Αυτό μπορεί να συμβεί εαν παίρνεις φάρμακα για τον υποθυρεοειδισμό χωρίς σωστή παρακολούθηση.
Υπερθυρεοειδισμός: Ποια Είναι τα Συμπτώματα του;
Τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού ποικίλλουν, αλλά ορισμένα από τα πιο κοινά περιλαμβάνουν:
Απώλεια βάρους: Παρά την αυξημένη όρεξη, παρατηρείς ανεξήγητη απώλεια κιλών.
Στον παραπάνω πίνακα φαίνονται οι τιμές ορμονών που σχετίζονται με τον θυροειδή όπου εάν ισχύουν και οι τρεις μπορεί να γίνει διάγνωση υπερθυρεοειδισμού.
Γιατί όμως αυτό;
Η TSH παράγεται από τον εγκέφαλο σου και λειτουργεί σαν “σήμα” προς τον θυρεοειδή να παράγει τις θυρεοειδικές ορμόνες Τ3 (τριιωδοθυρονίνη) και Τ4 (θυροξίνη). Όταν τα επίπεδα αυτών των ορμονών είναι φυσιολογικά, ο εγκέφαλος ρυθμίζει την TSH, ώστε ο θυρεοειδής να παράγει ακριβώς όση ποσότητα χρειάζεται.
Σε περίπτωση όμως που:
Ο θυρεοειδής υπερλειτουργεί (π.χ. λόγω της Νόσου του Graves ή ενός τοξικού όζου).
Υπάρχει αυτοάνοση διαταραχή, που ενεργοποιεί συνεχώς τον θυρεοειδή (π.χ. μέσω αντισωμάτων).
Υπάρχει φλεγμονή ή θυρεοειδίτιδα, που προκαλεί απότομη απελευθέρωση αποθηκευμένων ορμονών.
Τότε τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών Τ3 και Τ4 αυξάνονται ανεξέλεγκτα.
Αυτό το ‘πλεόνασμα ορμονών’ στέλνει σήμα στην υπόφυση να μειώσει δραστικά την παραγωγή TSH, με αποτέλεσμα πολύ χαμηλή (σε μερικές περιπτώσεις μη ανιχνεύσιμη) TSH.
Απεικονιστικές Εξετάσεις
Ένας υπέρηχος ή σπινθηρογράφημα μπορεί να δείξει αν υπάρχουν όζοι ή διόγκωση του θυρεοειδούς.
Αντισώματα
Ο γιατρός σου μπορεί να ζητήσει εξέταση ανίχνευσης αντισωμάτων εάν υποπτεύεται νόσο του Graves.
Υπερθυρεοειδισμός και Υγεία
Έχω ακούσει την έκφραση “μακάρι να είχα υπερθυρεοειδισμό, να έτρωγα ότι ήθελα και να μην έβαζα βάρος”, ωστόσο, δεν είναι τόσο απλό. Αν αντιμετωπιστεί, ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει:
Εξαιτίας του αυξημένου σου μεταβολικού ρυθμού, οι θερμιδικές σου απαιτήσεις είναι υψηλότερες. Για να καλύψεις αυτές τις ανάγκες χωρίς να χρειάζεται να καταναλώνεις μεγάλες ποσότητες φαγητού, πρόσθεσε στη διατροφή σου θερμιδικά πυκνές τροφές, όπως:
Ένας καλός τρόπος να προσθέσεις περισσότερες θερμίδες στη διατροφή σου είναι να καταναλώνεις ένα μέρος τους σε υγρή μορφή.
Για παράδειγμα, ένα smoothie με γιαούρτι, φυστικοβούτυρο, αβοκάντο, μπανάνα και λίγο μέλι μπορεί να σου δώσει πολλές θερμίδες και θρεπτικά συστατικά, ενώ είναι εύκολο να καταναλωθεί.
Γιατί αυτό;
Γιατί οι θερμίδες σε υγρή μορφή παρέχουν λιγότερο κορεσμό εφόσον περνούν ταχύτερα από το στομάχι προς το λεπτό έντερο, συγκριτικά με τις στερεές τροφές.
Αυτό σημαίνει ότι το στομάχι δεν «τεντώνεται» στον ίδιο βαθμό (μειωμένη μηχανική διάταση), μειώνοντας την αίσθηση κορεσμού που προκαλείται από την πληρότητα.
Έτσι μπορείς να φας περισσότερες θερμίδες μέσα στην ημέρα!
Πρωτεΐνη Υψηλής Ποιότητας και Υπερθυρεοειδισμός
Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι απαραίτητη για την προστασία της μυϊκής σου μάζας, η οποία είναι πιο ευάλωτη σε καταβολισμό λόγω του αυξημένου σου μεταβολισμού.
Πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας σημαίνει ότι περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα και έχει υψηλή βιολογική αξία. Βιολογική αξία είναι δείκτης απορροφησιμότητας της πρωτεΐνης, για παράδειγμα βιολογική αξία 90 σημαίνει ότι στα 100 γρ. πρωτεΐνης τα 90 θα απορροφηθούν στο αίμα.
Παρακάτω σου παρέχω καλές επιλογές όπου μπορείς να βρεις και την βιολογική αξία.
Οι φυτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως τα όσπρια, οι σπόροι και τα δημητριακά, έχουν χαμηλότερη βιολογική αξία από τις ζωικές. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να προσφέρουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Ένας έξυπνος τρόπος είναι ο συνδυασμός τους, όπως φακές με ρύζι ή κινόα, που δημιουργούν μια ολοκληρωμένη πρωτεΐνη.
Ποιους αφορά;
Αυτό το τιπ είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για ομάδες όπως:
Νηστεύοντες, που απέχουν από ζωικές τροφές για θρησκευτικούς λόγους.
Vegans και vegetarians, που βασίζουν τη διατροφή τους αποκλειστικά ή κυρίως σε φυτικές πηγές.
Flexitarians, που θέλουν να περιορίσουν τις ζωικές τροφές αλλά όχι να τις αποκλείσουν πλήρως.
Για όσους, ωστόσο, καταναλώνουν ζωικές τροφές, η προσθήκη τους σε φυτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως ένα αυγό ή λίγες σαρδέλες μαζί με φακές ή κινόα, αυξάνει σημαντικά τη βιοδιαθεσιμότητα της πρωτεΐνης, καθώς οι ζωικές πηγές έχουν υψηλότερη βιολογική αξία. Έτσι, καλύπτονται καλύτερα οι ανάγκες του οργανισμού σε αμινοξέα.
Ασβέστιο και Βιταμίνη D & Υπερθυρεοειδισμός
Η οστική σου υγεία μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά στον υπερθυρεοειδισμό εξαιτίας της έξτρα απώλειας ασβεστίου από το αίμα.
Γι’ αυτό φρόντισε να καταναλώνεις τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, αλλά και να εξασφαλίσεις επαρκή βιταμίνη D για την καλύτερη απορρόφησή του.
Η παραγωγή βιταμίνης D από τις ηλιακές ακτίνες είναι η κύρια πηγή βιταμίνης D.
Μονάχα 15-20 λεπτά έκθεσης μπορούν να είναι αρκετά αρκεί οι ηλιακές ακτίνες να μην είναι πολύ εξασθενημένες (αργά το απόγευμα, πολύ πρωί ή τον χειμώνα) και να υπάρχει αρκετό εκτεθειμένο δέρμα (τα χέρια από τον αγκώνα και κάτω και τα πόδια από το γόνατο και κάτω είναι αρκετά).
Μαγνήσιο και Κάλιο: Σύμμαχοι για τους Μύες
Η μυϊκή αδυναμία μπορεί να οφείλεται σε ανισορροπίες ηλεκτρολυτών ή σε αυξημένη καταπόνηση του μυϊκού συστήματος λόγω του υπερθυρεοειδισμού. Το μαγνήσιο και το κάλιο είναι κρίσιμα για τη φυσιολογική μυϊκή λειτουργία, καθώς εμπλέκονται στη μετάδοση νευρικών σημάτων και στη μυϊκή σύσπαση.
Συνδύασε πηγές μαγνησίου και καλίου για να βελτιώσεις τη μυϊκή λειτουργία, όπως ένα smoothie με μπανάνα, σπανάκι και φυστικοβούτυρο, το οποίο ταυτόχρονα σου παρέχει αρκετές θερμίδες και πρωτεΐνη!
Βιταμίνες Συμπλέγματος Β και Υπερθυρεοειδισμός
Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β παίζουν σημαντικό ρόλο στην ενέργεια και στον μεταβολισμό του οργανισμού και στον υπερθυρεοειδισμό μπορεί να εξαντληθούν ευκολότερα. Επίσης ο αυξημένος μεταβολικός ρυθμός μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση και αδυναμία στα οποία βοηθούν οι συγκεκριμένες βιταμίνες.
Ποια Τρόφιμα πρέπει να Προσέχεις στον Υπερθυρεοειδισμό;
Κάποιες τροφές μπορεί να εντείνουν τα συμπτώματα ή να επηρεάσουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς. Πρόσεχε τα εξής:
Υπερβολικό Ιώδιο και Υπερθυρεοειδισμός
Το ιώδιο είναι απαραίτητο για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών, όμως στον υπερθυρεοειδισμό, η υπερβολική πρόσληψη ιωδίου μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση.
Ορισμένα τρόφιμα, όπως τα φύκια και το ιωδιούχο αλάτι, περιέχουν υψηλές ποσότητες ιωδίου και μπορεί να ενισχύσουν την παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών, κάτι που δεν είναι επιθυμητό στον υπερθυρεοειδισμό.
Αν έχεις ενδείξεις ή σου έχει γίνει σύσταση από το γιατρό σου για περιορισμό του ιωδίου, καλό είναι να αποφεύγεις:
Ιωδιούχο αλάτι: Αντικατάστησέ το με μη ιωδιούχο επιτραπέζιο αλάτι ή αλάτι Ιμαλαΐων (χωρίς προσθήκη ιωδίου).
Τρόφιμα με φύκια: Απέφυγε προϊόντα όπως nori (φύκια για sushi), φύκια kombu, wakame και snack από φύκια.
Εμπλουτισμένα προϊόντα με ιώδιο: Κάποια δημητριακά ή γάλατα φυτικής προέλευσης που περιέχουν προσθήκη ιωδίου.
Θαλασσινά: Ορισμένα θαλασσινά, όπως γαρίδες, μύδια και ψάρια από αλμυρά νερά, έχουν αυξημένη περιεκτικότητα σε ιώδιο.
Πάντα να διαβάζεις τις Ετικέτες των Τροφίμων και, αν έχεις απορίες, συμβουλέψου τον διατροφολόγο σου για εξατομικευμένες προτάσεις.
Ναι στη σωστή πρόσληψη Καφεΐνης
Η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης στον υπερθυρεοειδισμό μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα, καθώς διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα, προκαλώντας:
ταχυκαρδία
νευρικότητα
άγχος
Όλα από τα οποία συμπτώματα είναι ήδη συχνά στον υπερθυρεοειδισμό. Φυσικά μπορείς να πιείς έναν καφέ μέσα στην ημέρα αλλά η υπερβολή είναι αυτή που θα βλάψει.
Εναλλακτικές Καφεϊνούχων Ροφημάτων
Αν θέλεις να απολαύσεις πάνω από 2 καφέδες μέσα στην ημέρα μπορείς να δοκιμάσεις τον ντεκαφεϊνέ ως επιλογή.
Στο τσάι, αντί για μαύρο ή πράσινο, προτίμησε χαμομήλι, τσάι μέντας ή rooibos (όχι πολύ συχνά το rooibos). Αυτά όχι μόνο δεν επιβαρύνουν την καρδιά σου, αλλά ενισχύουν και την ηρεμία και την πέψη.
Το αλκοόλ, ενώ αρχικά μπορεί να φαίνεται ότι προσφέρει χαλάρωση, στην πραγματικότητα επιβαρύνει την ποιότητα του ύπνου και προκαλεί αφυδάτωση. Η αφυδάτωση και η κόπωση είναι ήδη συνηθισμένα συμπτώματα στον υπερθυρεοειδισμό, και η κατανάλωση αλκοόλ τα επιδεινώνει.
Επίσης, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει το συκώτι, που παίζει ρόλο στον μεταβολισμό των θυρεοειδικών ορμονών
Προτεινόμενο Όριο Κατανάλωσης Αλκοόλ
Οι συστάσεις για υγιείς ενήλικες διαχωρίζονται ανά φύλο και είναι:
Γυναίκες: Έως 1 ποτό την ημέρα.
Άνδρες: Έως 2 ποτά την ημέρα.
Ένα ποτό ορίζεται ως περίπου 14 g καθαρού αλκοόλ.*
Η πρόσληψη αλκοόλ κοντά στην φαρμακευτική αγωγή του υπερθυρεοειδισμού μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση του φαρμάκου.
Ναι στα Κραμβοειδή Λαχανικά
Τα κραμβοειδή ή αλλιώς σταυρανθή λαχανικά, όπως το μπρόκολο, το λάχανο, το κουνουπίδι και οι λαχανίδες, είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και ωφέλιμα για την υγεία.
Ωστόσο, περιέχουν ουσίες που λέγονται goitrogens, τα οποία σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να μειώσουν την απορρόφηση του ιωδίου από τον θυρεοειδή αδένα.
Μπορεί να σκέφτηκες πως στον υπερθυρεοειδισμό δεν θέλουμε πολύ ιώδιο, οπότε τα κραμβοειδή θα είναι ωφέλιμα. Δεν είναι εντελώς λάθος αυτό το επιχείρημα ωστόσο ούτε εντελώς σωστό.
Τελικά να τρως ή να μην τρως;
Προς το παρόν υπάρχει έλλειψη μελετών πάνω στα goitrogens και διαταραχές του θυροειδή, οπότε θα σε συμβούλευα να κρατήσεις την πρόσληψη τους μετριασμένη (2-3 φορές την εβδομάδα) και να συζητήσεις με τον Διατροφολόγο ή Γιατρό σου πριν από αλλαγή συχνότητας κατανάλωσης.
Τι άλλο μπορείς να κάνεις;
Τακτικούς Ιατρικούς Ελέγχους
Ο υπερθυρεοειδισμός απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, καθώς οι ανάγκες του σώματος σου μπορούν να αλλάξουν. Αν αρχίσουν να βελτιώνονται τα επίπεδα του θυρεοειδούς, ο γιατρός μπορεί να προσαρμόσει τη δόση των φαρμάκων για να αποφευχθεί η υπερβολική καταστολή του θυρεοειδούς αδένα.
Αν δεν προσαρμοστεί η δόση μπορεί να πέσουν τα επίπεδα των ορμονών σου πολύ χαμηλά, προκαλώντας υποθυρεοειδισμό!
Μην παραλείπεις τις προγραμματισμένες επισκέψεις και τα εργαστηριακά τεστ, καθώς οι μικρές προσαρμογές της θεραπείας μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές στο μέλλον.
Μείνε Ενυδατωμένος!
Εξαιτίας του αυξημένου μεταβολικού ρυθμού το σώμα σου υπερθερμαίνεται πιο εύκολα, άρα και έχεις αυξημένη εφίδρωση. Αυτό σημαίνει πως χάνεις νερό από το σώμα σου και αυξάνονται οι ανάγκες για νερό.
Το νερό είναι απαραίτητο για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και την αποφυγή υπερθέρμανσης.
Μερικά συμπληρώματα διατροφής ή βότανα μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς ή να αλληλεπιδράσουν με τα φάρμακα που παίρνεις.
Ειδικά τα συμπληρώματα που περιέχουν ιώδιο ή ασβέστιο πρέπει να καταναλώνονται με προσοχή και μόνο μετά από συμβουλή του γιατρού σου.
Τι να κρατήσεις
Ο υπερθυρεοειδισμός είναι μια κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει σε βάθος την υγεία σου, αλλά με τη σωστή διάγνωση, την κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση και μια διατροφή προσαρμοσμένη στις ανάγκες σου, μπορείς να τον διαχειριστείς αποτελεσματικά.
Θυμήσου ότι η τροφή δεν είναι μόνο πηγή ενέργειας, αλλά και ο σύμμαχός σου για την ενίσχυση του σώματος και της ευεξίας σου!
Επιχειρηματικότητα
Επίκαιρα Πρόσωπα
Μόδα
Γαστρονομία
Επιχειρηματικότητα
Lifestyle
Αυτοκίνητο
Διατροφή