Connect with us

Υγεία

Σύνδρομο Απελευθέρωσης Κυτταροκίνης και Covid-19

Υποθέσεις και δεδομένα 

 

 

 

Της Παρή Ράπτη, Ενδοκρινολόγου 

 

Η εμφάνιση του κορωνοϊού SARS-CoV-2 προκάλεσε τεράστια υγειονομικά, κοινωνικά και οικονομικά θέματα παγκοσμίως.

Επιπλέον, δημιουργήθηκε μία ακολουθία ερωτημάτων, υποθέσεων και διλημμάτων, τα οποία οδήγησαν σε σειρά επιστημονικών προκλήσεων, λόγω των κοινών στοιχείων με άλλους ιούς, αλλά ταυτόχρονα και λόγω της διαφοροποίησης του ιού από άλλους ιούς που έχουν προκαλέσει σοβαρές νόσους.

Πρόκειται για έναν ιό αυξημένης μεταδοτικότητας και ταχύτατης εξάπλωσης, με διαφορετικές επιπτώσεις σε κάθε χώρα, τόσο μεταξύ ανδρών και γυναικών, όσο μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών ομάδων.  Το φαινόμενο αυτό, φαίνεται να οφείλεται σε παράγοντες πολύ συγκεκριμένους, σχετικούς με τον ιό και την δομή του, με την παθοφυσιολογία της νόσου COVID-19, με τα κύτταρα ξενιστές κάθε οργανισμού, με τις διαφορές μεταξύ των φύλων, πιθανώς λόγω της γενετικής ποικιλομορφίας.

Οι επιπτώσεις έχουν επικεντρωθεί στο αναπνευστικό σύστημα, λόγω της προτίμησης του ιού προς τα πνευμονικά κύτταρα, (τροπισμός του ιού), επειδή το 83% των υποδοχέων του μετατρεπτικού ενζύμου αγγειοτενσίνης 2 (ACE2) βρίσκεται στους πνεύμονες, με τους οποίους υποδοχείς θα συνδεθεί η πρωτεΐνη Spike (S) του κορωνοϊού, με την προϋπόθεση της παρουσίας της TMPRSS2 πρωτεάσης σερίνης.  Όμως, υπάρχουν επιπτώσεις και σε άλλα όργανα και συστήματα του οργανισμού όπου υπάρχουν ACE2 υποδοχείς, και όχι μόνο.

Φαίνεται να προκαλεί σε ορισμένους ανθρώπους ένα πολυσυστηματικό σύνδρομο, ενώ η βαρύτητα των συμπτωμάτων διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, μεταξύ των δύο φύλων, αλλά και μεταξύ διάφορων φυλών.  Σε ορισμένα περιστατικά, στα οποία η συμπτωματολογία είναι βαριά και εμφανίζονται επιπλοκές, κοινό σημείο αποτελεί η εμφάνιση υπερέκκρισης κυτταροκινών, με υπερέχουσα αυτήν της Ιντερλευκίνης 6, αλλά και η ύπαρξη προφλεγμονωδών παραγόντων, όπως ο TNFa και άλλοι.

Βασιζόμενοι στις μέχρι τώρα γνώσεις από την ιατρική βιβλιογραφία για ένα ήδη γνωστό σύνδρομο, το Σύνδρομο Απελευθέρωσης Κυτταροκίνης (CRS), το οποίο εμφανίζεται και σε διάφορες άλλες παθολογικές καταστάσεις, θα αναφερθούμε σε αυτό, μιας και υπάρχουν διάφορα αναπάντητα ερωτήματα και διάφορες σκέψεις.

Σύνδρομο Απελευθέρωσης (υπερέκκρισης) Κυτταροκίνης – Cytokine Release Syndrome (CRS)

Το ΣΑΚ (CRS) είναι μία συστηματική φλεγμονώδης απάντηση, απειλητική για την ζωή, με δραματική εξέλιξη, η οποία δύναται να προκληθεί σε διάφορες καταστάσεις, όπως σε λοιμώξεις, στην χορήγηση κάποιων φαρμάκων, στο Σύνδρομο Οξείας Αναπνευστικής Δυσχέρειας (ARDS), σε περιστατικά με σήψη, στην επιμόλυνση με τον ιό Epstein-Barr, αλλά και σε άλλες μη φλεγμονώδεις νόσους.  Το σύνδρομο δύναται να εμφανιστεί όταν διεγερθεί ένας τεράστιος αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων ως απάντηση σε κάποιο αντιγόνο, το οποίο το αμυντικό σύστημα θεωρεί απειλητικό για τον οργανισμό (υπεραντιγόνο).  Ως εκ τούτου, προκαλεί την υπερέκκριση και την απελευθέρωση προφλεγμονωδών παραγόντων, κυτταροκινών και αυξητικών παραγόντων.  Πρόκειται για μία διαταραγμένη απάντηση του αμυντικού συστήματος – υπερδιέγερση.  

Τα λευκά αιμοσφαίρια που εμπλέκονται, είναι τα διεγερμένα Τ κύτταρα και τα Β κύτταρα, τα μακροφάγα, τα μονοκύτταρα, τα δενδριτικά, τα ΝΚ και άλλα.  Η διέγερση αυτών των κυττάρων προκαλείται, συνήθως, όταν το αμυντικό σύστημα έχει να αντιμετωπίσει έναν παθογόνο εισβολέα, όπως πιθανώς και στην περίπτωση του νέου κορωνοϊού, εκλαμβάνοντάς τον ως υπεραντιγόνο!

Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, ξεκινάει ένας φαύλος κύκλος, όπου τα μεν κύτταρα του αμυντικού συστήματος παράγουν κυτταροκίνες, οι δε κυτταροκίνες και οι άλλοι προφλεγμονώδεις παράγοντες με τη σειρά τους, διεγείρουν κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, διευρύνοντας την απάντησή του.  Αυτό συμβαίνει σε λίγες περιπτώσεις, δηλαδή όταν υπάρχει μια υπεραπάντηση του οργανισμού σε σχέση με τον εισβολέα, ως μία ενδεχόμενη σοβαρή απορρύθμιση της απάντησης του ανοσοποιητικού συστήματος.

Το σύνδρομο δύναται να εμφανιστεί με διαφορετικά συμπτώματα, όπως συμπτώματα γρίπης, πυρετός, κόπωση, καταβολή, μυαλγίες, αρθραλγίες, ερύθημα, δερματικά εξανθήματα, πονοκέφαλος, καθώς επίσης και υψηλός πυρετός.

Επιπλέον, το σύνδρομο ενδέχεται να εμφανιστεί ως ανεξέλεγκτη φλεγμονώδης κατάσταση, με οξεία κυκλοφορική ανεπάρκεια, με αγγειοσυστολή, με διάχυτη ενδαγγειακή πήξη και, ορισμένες φορές, με πολυοργανική ανεπάρκεια.  

Τα εργαστηριακά ευρήματα ποικίλλουν και ενδέχεται να εμφανιστούν λευκοπενία, υψηλή φερριτίνη, υπερτριγλυκεριδαιμία, υψηλή CRP, αυξημένη LDH και, κάποιες φορές, αύξηση των ηπατικών ενζύμων και της κρεατινίνης.  Επίσης, σε βαριές περιπτώσεις, δύναται να εμφανιστεί το Σύνδρομο Νοσούντος Ευθυρεοειδικού (Euthyroid Sick Syndrome).  Σε αυτό το σύνδρομο παράγονται ιντερλευκίνη 6, TNFa, ιντερφερόνη – Β, ιντερλευκίνη 1, και επηρεάζονται ο υποθάλαμος και η υπόφυση, όπου μπλοκάρεται η έκκριση της ΤSH, ενώ εμφανίζονται χαμηλά επίπεδα Τ3 και ελεύθερης Τ3, και φυσιολογική Τ4.

Στις αιτίες του ESS συμπεριλαμβάνονται πνευμονία, σήψη, λοιμώξεις του γαστρεντερικού, κίρρωση ήπατος, βαριά χειρουργεία, διαβητική κετοοξέωση και πολλά άλλα σοβαρά νοσήματα. 

Σύντομη αναφορά στην σήψη, η οποία αποτελεί σημαντικό μοντέλο διερεύνησης τόσο του ΕSS, όσο και του Συνδρόμου Απελευθέρωσης Κυτταροκίνης

Η σήψη είναι ένα κλινικό σύνδρομο, το οποίο συσχετίζεται με την απάντηση στις λοιμώξεις.  Σε μερικές περιπτώσεις σοβαρής λοίμωξης, εμφανίζεται μια υπερέκκριση κυτταροκινών που οδηγεί σε μια αυτοδιεύρυνση παραγωγής κυτταροκινών, η οποία ονομάζεται καταιγίδα κυτταροκινών.  Η δραματική κλινική εικόνα που προκύπτει, εμφανίζεται αρκετά δύσκολη στην αντιμετώπισή της.

Σε περιπτώσεις του Συνδρόμου Απελευθέρωσης Κυτταροκίνης, το αναπνευστικό σύστημα ενδέχεται να συμμετέχει με συμπτωματολογία Συνδρόμου Οξείας Αναπνευστικής Δυσχέρειας (ΑRDS), συνοδευόμενη από δύσπνοια και υποξαιμία.  Αυτή αποτελεί αιτία επιδείνωσης της υπερέκκρισης παραγόντων που δύναται να δημιουργήσει την ανάγκη διασωλήνωσης του ασθενούς, ενώ η ακτινογραφία ενδέχεται να εμφανίζει αμφοτερόπλευρη θολερότητα.  Επίσης, σε σοβαρές περιπτώσεις, συνοδεύεται από υψηλό πυρετό.

Μερικές φορές εμπλέκεται και το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, παρουσιάζοντας ευρεία συμπτωματολογία, όπως υπνηλία, παραισθήσεις, σύγχυση, δυσκολία λεκτικής επικοινωνίας, πονοκέφαλο, και ακόμη και αφασία.  Η πρόκληση και η εξέλιξη αυτού του συνδρόμου, δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί.  Φαίνεται από την διεθνή βιβλιογραφία, ότι, εκτός από την συμμετοχή των κυττάρων του ανοσοποιητικού, εμπλέκονται και άλλα κύτταρα, όπως αυτά του ενδοθηλίου.

Προσπαθώντας να κατανοήσουμε την εξέλιξη και την παθοφυσιολογία αυτού του συνδρόμου, ας δούμε ποια είναι η συμμετοχή των ανοσολογικών κυττάρων και η έκκριση προφλεγμονωδών παραγόντων, ιντερλευκινών και άλλων.  Εμφανίζονται να συμμετέχουν η ιντερφερόνη, η ιντερλευκίνη IL-10 και η ιντερλευκίνη IL-6.  Η ιντερφερόνη -γ εμφανίζεται να υπερπαράγεται από διεγερμένα Τ λεμφοκύτταρα, και κυρίως από τα μακροφάγα κύτταρα, προκαλώντας μία σειρά από τα προαναφερθέντα συμπτώματα, όπως πονοκέφαλο, κόπωση και καταβολή.  

Η ιντερλευκίνη 6, ο TNFa και η ιντερλευκίνη 10, επίσης υπερπαράγονται από τα μακροφάγα.  Η ιντερφερόνη – γ δύναται να προκαλέσει μία σειρά επιπτώσεων, όπως πνευμονικές βλάβες, βλάβες του μυοκαρδίου και γαστρεντερικές και αγγειακές διαταραχές.

Τα τελευταία χρόνια αποτελεί μεγάλη πρόκληση το να διερευνηθούν ποιες είναι οι πραγματικές αιτίες της υπεραντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος που συνοδεύεται από καταιγίδα κυτταροκινών, σε διάφορα νοσήματα, και πως προκαλείται και εξελίσσεται η αλληλουχία των αντιδράσεων και η διεύρυνση του δικτύου των κυτταροκινών και των χημειοκινών.  Η υπερέκκριση, όχι μόνο κυτταροκινών, αλλά και άλλων παραγόντων, (π.χ. αυξητικών, πρωτεασών, διέγερση άλλων τύπων κυττάρων του ανοσοποιητικού), αποτελεί μία πιθανή αιτία.

Αναφορικά με την Ιντερλευκίνη 6

Η Ιντερλευκίνη 6 είναι μία κυτταροκίνη.  Η ετυμολογία της λέξης «κυτταροκίνη» υποδηλώνει κίνηση του κυττάρου και η λέξη ιντερλευκίνη αναφέρεται στην επικοινωνία μεταξύ των λευκών αιμοσφαιρίων.  Γνωρίζουμε ότι η IL-6 έχει πλειοτροπικές δράσεις και προκαλεί την έκφραση μίας ποικιλίας πρωτεϊνών, υπεύθυνων για τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις του οργανισμού.  Επίσης, διαδραματίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στον πολλαπλασιασμό και την διαφοροποίηση κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού.  

Η σηματοδότηση της ιντερλευκίνης 6, γίνεται διαμέσου ενός συμπλέγματος της ιντερλευκίνης 6, η οποία συνδέεται με τον διαμεμβρανικό υποδοχέα ιντερλευκίνης 6 (mIL-6R), (η οποία είναι η κλασική σηματοδότηση), ή διαμέσου της διαλυτής μορφής υποδοχέα ιντερλευκίνης 6 «SIL-6R», ή με την μοριακή υπομονάδα (molecular subunit) gp130, υποδοχέα μεταγωγής σήματος (signal-transducer receptor), με τα παρακείμενα κύτταρα, και αυτό λέγεται «trans-presentation».  Ως εκ τούτου για την σηματοδότηση της ιντερλευκίνης 6 υπάρχουν 3 οδοί.

Αυτά είναι τα γνωστά μονοπάτια για τη σηματοδότηση της ιντερλευκίνης 6.  

Είναι επίσης σημαντικό να λάβουμε υπ’ όψιν, ότι η gp130 εκφράζεται παντού, σε πάρα πολλά κύτταρα, και πιθανόν αυτό να δημιουργεί και τις πλειοτροπικές δράσεις της ιντερλευκίνης 6.  Ο έλεγχος της σηματοδότησης της ιντερλευκίνης 6 ρυθμίζεται διαμέσου της επαγωγής μορίων καταστολής, μετά από την ενεργοποίηση της οδού της ιντερλευκίνης, καθώς και μέσω της παρουσίας των μορφών sIL-6R και gp130 που βρίσκονται στο αίμα (κυκλοφορούντων).

Αντίστροφα, η υπερπαραγωγή της ιντερλευκίνης 6 και η διαταραγμένη ρύθμιση της σηματοδότησης των οδών της, μπορεί να οδηγήσουν σε φλεγμονώδεις καταστάσεις, αυτοάνοσες διαταραχές και καρκινική ανάπτυξη.  Υποθέτουμε ότι ο ρόλος της ιντερλευκίνης 6 είναι πολύ σημαντικός στο δίκτυο των ανθρωπίνων κυτταροκινών.

Κατά καιρούς, έχουν προταθεί διάφοροι αναστολείς των κυτταροκινών αυτών στην σηματοδότηση, διαμέσου των υποδοχέων της ιντερλευκίνης που συνδέονται με τις οδούς σηματοδότησης, JAK–STAT «κινάσες» και NF-kB οδοί.

Ιντερλευκίνη 6

Γνωρίζουμε ότι εμπλέκεται σε διάφορα νοσήματα του αναπνευστικού δρώντας κυρίως στις λείες μυϊκές ίνες των αεραγωγών, παρουσία του διαλυτού υποδοχέα της ιντερλευκίνης-6 και αυτό έχει περιγραφεί τόσο στην ARDS, στην πνευμονική ίνωση, αλλά και στο άσθμα. Όμως λόγω της πλειομορφικής της δράσης επιφέρει βιολογικές δράσεις σε πολλά όργανα και κύτταρα. 

Όταν ο ασθενής παρουσιάζει εργώδη αναπνοή, παράγεται ιντερλευκίνη IL-6 από το διάφραγμα, η οποία δρα επάγοντας από το ήπαρ την έκκριση γλυκόζης, ενώ διεγείρει επίσης και τον υποθάλαμο-υποφυσιακό άξονα. Δρα όμως και τοπικά εκεί όπου παράγεται. 

Τα τελευταία χρόνια πολλές ερευνητικές ομάδες έχουν επιδείξει μεγάλο ενδιαφέρον για τις ενδοκυττάριες σηματοδοτικές αλληλουχίες της IL-6, την κατανόηση των παραγόντων που διαμορφώνουν την τελική της δράση διαμέσου και των τριών οδών, για την κατανόηση της σημαντικής αυτής «ενδοκρινούς» κυτταροκίνης. Διότι έχουν καταγραφεί δράσεις του σημαντικού ρόλου της εμπλοκής της ιντερλευκίνης 6 στο φαινόμενο της φλεγμονής, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην αιμοποίηση, στον μεταβολισμό των οστών και των σκελετικών μυών, καθώς και δράση σε πολλαπλά όργανα και συστήματα όπως το αιμοποιητικό, ενδοκρινικό, νευρικό σύστημα.

Θεωρώ όμως, ότι θα έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον, τόσο για το Σύνδρομο Απελευθέρωσης Κυτταροκίνης γενικά, όσο και για την περίπτωση της COVID-19, να απαντηθούν διάφορα ερωτήματα, όπως ποιος είναι ο ρόλος του GM-CSF, του amplif -6, ο ρόλος του HGF, ο ρόλος του MIF, του ACE και του ACE2, της αγγειοτενσίνης 1-7 και 17, της πρωτεάσης σερίνη, των Tregs κύτταρων, των EGFR κλπ.

Υπάρχουν πάρα πολλές πληροφορίες για όλους αυτούς τους υποδοχείς, τους αυξητικούς παράγοντες και τις προφλεγμονώδεις ουσίες.  Η λεπτομερής διερεύνηση των αλληλουχιών και η ερμηνεία τους, θα μας δώσουν την δυνατότητα να κατανοήσουμε καλύτερα το απειλητικό αυτό σύνδρομο.  Φαίνεται επίσης, ότι ο νευρο-ενδοκρινο-ανοσολογικός άξονας έχει σημαντική εμπλοκή στην παθοφυσιολογία των βαρέων περιστατικών με επιπλοκές, σε κάποια από τα περιστατικά COVID-19.  Οι πλειοτροπικές δράσεις των κυτταροκινών και η γονιδιακή ποικιλομορφία δύνανται να είναι καθοριστικές για την εμφάνιση και την εξέλιξη του Συνδρόμου Απελευθέρωσης Κυτταροκίνης, και κατ’ επέκτασιν και για την αντιμετώπιση της COVID-19.

 

Παιδί

Θηλασμός και νέες μητέρες

Το παρόν άρθρο θα αναφερθεί στην ιερότερη διαδικασία μετά τον τοκετό, τον θηλασμό και είναι αφιερωμένο σε όλες τις φίλες που εγκυμονούν ή ήδη έχουν γεννήσει και έχουν έλθει πρόσωπο με πρόσωπο με αυτό το φλέγον θέμα στη ζωή κάθε γυναίκας. Με ένα ζωντανό παράδειγμα όμως θα μπούμε στο πετσί του ρόλου , έτσι και ζήτησα  από μια νέα μητέρα την Ευαγγελία Κιουλαφά , που πρόσφατα απέκτησε το πρώτο της παιδάκι να μοιραστεί μαζί μας την δική της εμπειρία.

Ο θηλασμός είναι μεγάλο ζήτημα για μια γυναίκα.

Πριν ξεκινήσει η διαδικασία του θηλασμού , η μητέρα θα πρέπει να γνωρίζει τι επακολουθεί μαζί με αυτόν.

Πρέπει να είναι ενημερωμένη σε κάθε επίπεδο.

Όλοι γνωρίζουμε ότι το γάλα της μαμάς είναι το καλύτερο, παρ’ όλα αυτά μια γυναίκα δεν θα πρέπει να νιώθει πως είναι εγκλωβισμένη λόγω του θηλασμού. Ο θηλασμός ίσως δεν είναι για όλες τις γυναίκες. Εξαρτάται από τη δύναμη θέλησης και την αυτοπειθαρχία τους.

Χρειάζεται πολλή  δύναμη, πίστη και αρκετή προσπάθεια για να καταφέρει η μαμά να θηλάσει το μωρό της. Πρέπει να κάνει αυτό που θεωρεί εκείνη σωστό για το μωρό της, αλλά και για τον εαυτό της.

Οι καιροί έχουν αλλάξει και τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά από τότε που θήλαζαν οι δικιές μας μανάδες και γιαγιάδες.

Η γνώμη τους είναι σημαντική γι’ αυτό το νέο κομμάτι στη ζωή της νέας μητέρας.. Αλλά δεν θα πρέπει η νέα μαμά να πάρει τα λόγια τους ως κανόνα. Η πλύση εγκεφάλου που της κάνουν οι γιαγιάδες είναι περιττή.

Το ένστικτο της θα την οδηγήσει στην σωστή απόφαση για το πως θα ήθελε να χειριστεί το θέμα  θηλασμός.

Τα μαθήματα θηλασμού κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι αρκετά καλά για παρακολούθηση ,αν και διαφέρουν πολύ από την πράξη.

Όμως δίνουν δυο  συμβουλές στη νέα μαμά που ίσως να την βοηθήσουν.

Έχω να πω ότι στην Ελλάδα τα μαθήματα θηλασμού χρειάζονται αναβάθμιση. Εν αντιθέσει με την Αγγλία όπου γέννησα, οι μαίες είναι αυτές που μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά την νέα μητέρα. Με είχαν σε ειδικό δωμάτιο

μόνη μου με το μωρό για 3 ημερονύκτια  και οι εκπαιδευμένες μαίες ήταν συνεχώς κοντά μου την ώρα του θηλασμού για να με διδάξουν. Δεν με άφησαν να φύγω μέχρι που ήταν τελείως σίγουρες, ότι έμαθα καλά τη διαδικασία και θα μπορούσα πλέον να χειριστώ καλά το θέμα και το βρέφος.

Το γάλα έρχεται την Τρίτη ημέρα μετά την γέννα. Τις 2 πρώτες ημέρες η μαμά έχει το λεγόμενο πρωτόγαλα ,το οποίο είναι χρυσός για το νεογέννητο μωρό. Εάν η μαμά αποφάσισε να συνεχίσει με το θηλασμό αποκλειστικά, θα πρέπει να γνωρίζει ότι αυτό απαιτεί κάθε 2 ή 3 ώρες κάθε μέρα να θηλάζει το νεογέννητο μωρό της για τους επόμενους μήνες.

Φυσικά και μπορεί να αλλάξει τη ρουτίνα και να θηλάζει λιγότερες φορές την ημέρα αλλά όλο αυτό απαιτεί χρόνο για να αλλάξει και σίγουρα αρκετό πόνο.

Πιστεύω πως οι νέες μητέρες πρέπει να είναι ενημερωμένες για το τι θα ακολουθήσει  με την απόφαση του θηλασμού .Να γνωρίζουν τις απαιτούμενες ώρες,  τη συνέπεια του χρόνου και τη συντονισμένη προσπάθεια.

Σας παραθέτω στη συνέχεια δυο-τρεις πρακτικές  συμβουλές για να βοηθήσουμε τις νέες μητέρες

Η σωστή θέση του μωρού στο στήθος είναι το πιο σημαντικό. Υπάρχουν αρκετές θέσεις θηλασμού ,αλλά η πιο συνηθισμένη και γνώριμη είναι η εξής:

Η μύτη του μωρού  να είναι στη θηλή και η κοιλίτσα του να “κοιτάει” την μαμά.

Πιέζοντας το στήθος με τον αντίχειρα από την επάνω μεριά  και τα υπόλοιπα δάχτυλα από κάτω, το στήθος παίρνει τέτοια μορφή που διευκολύνει το μωρό να “πιάσει” καλά το στήθος στο στόμα του. Το άλλο χέρι πρέπει να κρατάει το νεογέννητο από την πλάτη στο λαιμό ή και από το σαγόνι. Απαγορεύεται από το κεφάλι του, γιατί χρειάζεται να έχει το νεογέννητο την δική του ελεύθερη κίνηση. Σε περίπτωση που θέλει να “φύγει” από το στήθος έτσι ώστε να ξεκουραστεί ή και να καταπιεί.
Κάνοντας αυτή την κίνηση κουνάτε το στήθος έτσι ώστε η θηλή να ακουμπά την μυτούλα του μωρού μέχρι κάτω το σαγόνι του. Επαναλαμβάνεται αυτή την κίνηση μέχρι το μωρό σας να κάνει μεγάλο στόμα. Εκείνη τη στιγμή είναι θέμα συγχρονισμού. Όταν το μωρό είναι έτοιμο με μεγάλο ανοιχτό στόμα, πρέπει γρήγορα να φέρεται κοντά το μωρό κρατώντας το από το λαιμό προς το στήθος.

Έτσι θα έχετε επιτύχει την σωστή θέση θηλασμού.

Σε περίπτωση που πονάτε αυτό σημαίνει  πως το μωρό δεν έχει “πιάσει” καλά το στήθος. Αμέσως ανοίγεται το στόμα του βάζοντας το μικρό σας δαχτυλάκι για αποφυγή δαγκώματος.

Επαναλαμβάνετε την κίνηση με τη θηλή στη μύτη μέχρι κάτω το σαγόνι με αποτέλεσμα το μωρό να θηλάζει χωρίς πόνο.

Ο θηλασμός δεν πονάει!!!

Εάν σας πονάει βγάζετε το μωρό από το στήθος και προσπαθείτε πάλι. Δεν θα γίνει με την πρώτη φορά διότι και εσείς και το μωρό μαθαίνετε πως να συνεργάζεστε μαζί.

Επίσης για όσες μητέρες χρειάζονται θήλαστρο για οποιοδήποτε προσωπικό τους λόγο, αυτό θέλει προσοχή.

Όσο πιο πολύ γάλα βγάζετε με το θήλαστρο τόσο πιο πολύ γάλα θα “κατεβαίνει”.

Είναι μια καλή λύση για τις μαμάδες που ίσως να μην έχουν το νεογέννητο μωρό κοντά τους για λόγους υγείας ή και για αυτές που θέλουν να ελέγχουν την ποσότητα γραμμαρίων που τρώει το νεογέννητο μωρό τους ή και για κάποιες που το μωρό τους έχει παλινδρόμηση και χρειάζεται να πίνει το γάλα σε μπουκάλι με το κατάλληλο φάρμακο.

Αυτό θέλει προσοχή! Το θήλαστρο το χρησιμοποιείτε μόνο την Τρίτη  ημέρα μετά τη γέννα. Απαγορεύεται πιο πριν. Ο τρόπος για να βγάζετε το πρωτόγαλα είναι ο εξής: πρέπει με τα χέρια σας να πιέζετε  το στήθος μέχρι να έρθει αυτή  η κιτρινωπή ύλη. Με μια σύριγγα μπορείτε να μαζέψετε το γάλα και να το βάλετε στο ψυγείο μέχρι την ώρα που είναι να το δώσετε στο μωρό σας.

Εάν όμως την τρίτη ημέρα δεν βγάζετε το γάλα με το θήλαστρο κάθε 3 ώρες το γάλα θα αρχίζει να στερεύει! Πρέπει να χρησιμοποιείτε το θήλαστρο γύρω στα 15-20 λεπτά σε κάθε στήθος. Για όσες μαμάδες χρειάζονται παραπάνω χρόνο 30 λεπτά είναι αρκετά.

Το θήλαστρο θα πρέπει να χρησιμοποιείται τις ίδιες ώρες, που τρώει το μωρό. Εάν αργότερα στους 4 μήνες το μωρό τρώει κάθε 4 ώρες τότε μπορεί να το κάνετε κάθε 4 ώρες επίσης. Και στους 7 μήνες ίσως μόνο ή 2 φορές την ημέρα.

Όσες λιγότερες φορές βγάζετε το γάλα τόσο πιο γρήγορα θα στερέψει.

Για όσες μαμάδες έχουν παραπάνω γάλα από όσο μπορεί να πιει το μωρό τους μπορούν να αγοράσουν ειδικά σακουλάκια για την κατάψυξη και να το καταψύξουν. Αυτό μπορείτε να το φυλάξετε για τις ημέρες που δεν θα έχετε δικό σας γάλα έτσι ώστε να ωφελήσετε το μωρό σας για λίγο  καιρό παραπάνω από της στιγμή που δεν θα έχετε άλλο γάλα . Επίσης μια πολύ καλή ιδέα για τις μαμάδες με περιττό γάλα, είναι να το δωρίσουν στο νοσοκομείο για τα νεογέννητα που οι μητέρες τους δεν έχουν καθόλου.

·Το γάλα της μαμάς συντηρείται 4 ώρες σε θερμοκρασία δωματίου από τη στιγμή που το έχετε βγάλει με το θήλαστρο ,

· 4 ημέρες μέσα στο ψυγείο (σιγουρευτείτε πως έχετε βάλει αυτοκόλλητο με την ημερομηνία που το βγάλετε με το θήλαστρο) και

· 6 μήνες στην κατάψυξη.

Για να έχετε αρκετό γάλα χρειάζεται να πίνετε πολλά  υγρά. Πολύ νερό αλλά και υγρά όπως χυμό, βότανα, γάλα!

Τέλος, μην νιώθετε άσχημα ,εάν για κάποιο λόγο δεν έχετε γάλα για το μικρό σας αγγελάκι. Η αγάπη σας και μόνο θα είναι αρκετή.

Continue Reading

Διατροφή

Ναυτία: Αντιμετώπιση και Διατροφή

Η ναυτία είναι ένα δυσάρεστο αίσθημα που σίγουρα έχεις νιώσει κάποια στιγμή — αυτή η αίσθηση «ανακατωσούρας» στο στομάχι που σε κάνει να νιώθεις ότι μπορεί να κάνεις εμετό, χωρίς απαραίτητα να φτάνεις ως εκεί.

Μπορεί να εμφανιστεί για πολλούς λόγους: από κάτι που έφαγες, από ένα ταξίδι με αυτοκίνητο ή πλοίο, αντίστοιχα, από έντονο στρες ή ακόμα και από κάποια φαρμακευτική αγωγή.

Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις η ναυτία είναι παροδική, μπορεί να γίνει αρκετά ενοχλητική και να επηρεάσει την καθημερινότητά σου, την όρεξή σου και τη διάθεσή σου.

Η σωστή διαχείριση —και κυρίως η διατροφική αντιμετώπιση— μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη γρηγορότερη ανάρρωση.

Στον οδηγό που ακολουθεί, θα μάθεις:

  • ποια είναι τα πιο συχνά αίτια της ναυτίας,
  • ποιες τροφές και πρακτικές μπορούν να σε βοηθήσουν,
  • και πότε είναι σημαντικό να ζητήσεις τη γνώμη ειδικού.

Αίτια της Ναυτίας

Η ναυτία δεν είναι πάντα κάτι ανησυχητικό — συχνά είναι απλώς το σήμα του οργανισμού σου ότι κάτι τον έχει ενοχλήσει.

Μπορεί να προκύψει από πολλές διαφορετικές αιτίες, όπως:

  • Κάτι που έφαγες και δεν σου “έκατσε” καλά στο στομάχι(π.χ. βαριά ή χαλασμένα φαγητά)
  • Κίνηση κατά τη διάρκεια ταξιδιού (π.χ. σε αυτοκίνητο, πλοίο ή αεροπλάνο)
  • Εγκυμοσύνη, κυρίως κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου
  • Φάρμακα ή θεραπείες, όπως αντιβιοτικά ή χημειοθεραπεία
  • Ιώσεις ή λοιμώξεις του στομάχου και του εντέρου
  • Άγχος και στρες, που επηρεάζουν άμεσα το πεπτικό σύστημα
  • Έντονες οσμές ή γεύσεις που πυροδοτούν το αίσθημα δυσφορίας

Πώς εμφανίζεται η ναυτία

Η ναυτία δεν “ξεκινά” μόνο από το στομάχι — είναι αποτέλεσμα επικοινωνίας ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο. Όταν κάτι ενοχλήσει τον οργανισμό (π.χ. μια τροφή, μια μόλυνση, η έντονη κίνηση ή ακόμη και το στρες), στέλνονται σήματα από το στομάχι και το έντερο προς το λεγόμενο “κέντρο του εμέτου” στον εγκέφαλο.

Εκεί, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται το ερέθισμα και ενεργοποιεί μια σειρά από αντιδράσεις:

  • το στομάχι επιβραδύνει τις κινήσεις του,
  • διαταράσσεται ο ρυθμός με τον οποίο συσπάται (gastric dysrhythmia),
  • και ενεργοποιείται το αυτόνομο νευρικό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα όπως σιελόρροια, εφίδρωση ή ωχρότητα.

Αυτή η πολύπλοκη αλλά φυσική διαδικασία είναι ουσιαστικά ένας τρόπος με τον οποίο το σώμα σου προσπαθεί να σε προστατέψει, προειδοποιώντας ότι κάτι δεν είναι εντάξει.

Ναυτία και Ιατρική Καθοδήγηση

Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου καλό είναι να ζητήσεις ιατρική συμβουλή, ειδικά αν:

  • η ναυτία επιμένει για πάνω από 48 ώρες,
  • συνοδεύεται από εμετούς, πυρετό ή αφυδάτωση,
  • παρατηρείς αίμα στον εμετό ή απότομη απώλεια βάρους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ναυτία μπορεί να είναι σύμπτωμα κάποιας υποκείμενης κατάστασης που χρειάζεται διερεύνηση.

Antipetopisi Naytias Me Diatrofi Diaitologos Papachristos

Αντιμετώπιση της Ναυτίας

Διατροφή

Όταν νιώθεις ναυτία, το στομάχι σου είναι πιο ευαίσθητο και δεν “ανέχεται” εύκολα βαριές ή έντονες γεύσεις.

Τι μπορεί να βοηθήσει;

Μικρά και συχνά γεύματα

Προσπάθησε να τρως μικρές ποσότητες κάθε 2-3 ώρες, αντί για μεγάλα γεύματα. Έτσι αποφεύγεις την υπερφόρτωση του στομάχου.

Ήπιες και απλές τροφές

Προτίμησε τρόφιμα εύπεπτα και χαμηλά σε λιπαρά, όπως:

  • Κράκερ ή φρυγανιές
  • Ρύζι, πατάτα ή καρότο βραστά
  • Μπανάνα, μήλο (ιδανικά ψημένο ή βραστό)
  • Κοτόπουλο βραστό ή φιλέτο στον ατμό
  • Ζωμοί λαχανικών ή κοτόπουλου (διαυγείς, όχι λιπαροί)

Αυτά βοηθούν να “ηρεμήσει” το στομάχι και να ανακτήσεις σταδιακά την όρεξή σου.

Τι ισχύει με τις φυτικές ίνες;

Οι φυτικές ίνες είναι σημαντικές για την υγεία του εντέρου, όμως όταν υπάρχει ενεργή ναυτία ή εμετός, καλό είναι να περιορίζεις προσωρινά τις πλούσιες σε ίνες τροφές (π.χ. ωμά λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής). Μπορεί να είναι πιο “δύσπεπτες” και να επιεινώσουν τη δυσφορία.

Μόλις τα συμπτώματα υποχωρήσουν, μπορείς να τις επανεντάξεις σταδιακά:

  • Ξεκίνα με ήπιες πηγές φυτικών ινών, όπως βραστά καρότα, κολοκυθάκια ή ώριμες μπανάνες.
  • Μετά πρόσθεσε δημητριακά ολικής ή φρούτα με φλούδα, για παράδειγμα, όταν νιώσεις έτοιμος/η.

Μην ξεχνάς την Ενυδάτωση

Προσπάθησε να πίνεις συχνά μικρές γουλιές νερό, αφεψήματα όπως χαμομήλι ή μέντα, ή ακόμα και διαυγείς ζωμούς. Αν σε ενοχλεί το νερό, δοκίμασε να το πιείς δροσερό ή με λίγες σταγόνες λεμόνι μέσα.

Φυσικές λύσεις που μπορούν να βοηθήσουν

Εκτός από τη διατροφή, υπάρχουν και μερικά απλά, φυσικά μέσα που μπορούν να σε βοηθήσουν να ανακουφιστείς από τη ναυτία.

  • Τζίντζερ: θεωρείται από τα πιο αποτελεσματικά φυσικά μέσα κατά της ναυτίας. Μπορείς να το προσθέσεις σε αφέψημα, να το πιεις σαν ρόφημα με λεμόνι ή να το χρησιμοποιήσεις με τη μορφή σκόνης.
  • Μέντα: το άρωμα και η δροσερή της γεύση έχουν ήπια κατευναστική δράση στο στομάχι. Ένα αφέψημα μέντας ή ακόμα και μια καραμέλα μέντας μπορεί να βοηθήσει.
  • Λεμόνι: η όξινή του γεύση μπορεί να καταπραΰνει τη δυσφορία και μπορεί να ανακουφίσει τη ναυτία. Μπορείς να το προσθέσεις στο νερό ή απλώς να μυρίσεις μια φέτα.
  • Φυσικά, πριν δοκιμάσεις το οτιδήποτε είναι καλό να συμβουλεύεσαι τον γιατρό σου!

Πηγή: https://diaitologos.com/

Continue Reading

Διατροφή

Ελαιόλαδο: Ο «Υγρός Χρυσός» της Ελλάδας

Το ελαιόλαδο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κουλτούρας, της διατροφής και της ιστορίας μας. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, η ελιά και το ελαιόλαδο έχουν ταυτιστεί με τη μακροζωία, τη δύναμη και την υγεία. Χρησιμοποιήθηκε ως τροφή, ως φάρμακο, ακόμη και ως καλλυντικό.

Ο «Υγρός Χρυσός» της Ελλάδας

Στη σύγχρονη εποχή, η επιστήμη έχει επιβεβαιώσει αυτό που οι πρόγονοί μας γνώριζαν εμπειρικά: το ελαιόλαδο είναι ένας πραγματικός θησαυρός για τον οργανισμό, ένας «υγρός χρυσός» που αξίζει να αποτελεί καθημερινό κομμάτι του τρόπου ζωής σου.

Πάμε να δούμε όμως κάποιες βασικές πληροφορίες.

Τι είναι το Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο;

Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι η ανώτερη κατηγορία ελαιολάδου και θεωρείται το πιο αγνό και ωφέλιμο. Παράγεται αποκλειστικά με μηχανικές μεθόδους, χωρίς καμία χημική επεξεργασία, και η οξύτητά του δεν ξεπερνά το 0,8%.

Σε αντίθεση με άλλα λάδια που περνούν από βιομηχανικές επεξεργασίες, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο φτάνει στο τραπέζι σου σχεδόν αναλλοίωτο, όπως βγαίνει από τον καρπό της ελιάς. Είναι το πιο αγνό, πιο θρεπτικό και πιο γευστικό ελαιόλαδο που μπορείς να καταναλώσεις, και γι’ αυτό θεωρείται κορυφαίο διατροφικό προϊόν διεθνώς.

Θρεπτική Αξία Ελαίων

Στον παρακάτω πίνακα μπορείς να δεις τη θρεπτική αξία των πιο γνωστών ελαίων:

Είδος ελαίουΕνέργεια (kcal)Ολικά λιπαρά (g)Κορεσμένα (g)Μονοακόρεστα (g)Πολυακόρεστα (g)Βιταμίνη Ε (mg)Παρατηρήσεις
Ελαιόλαδο (Extra Virgin)88410013.873.010.514.4Υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες & αντιοξειδωτικά.
Ηλιέλαιο88410012.020.068.041.1Πολύ πλούσιο σε βιταμίνη Ε, χαμηλό σε πολυφαινόλες.
Σογιέλαιο88410015.722.857.78.2Καλή πηγή Ω-6, αλλά χαμηλή σταθερότητα στο μαγείρεμα.
Κοκοφοινικέλαιο86210082.56.31.70.2Υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα — περιορισμένη χρήση.
Αραβοσιτέλαιο (Καλαμποκέλαιο)88410012.924.758.914.3Πλούσιο σε ω-6 λιπαρά, μέτρια θερμική αντοχή.
Έλαιο αβοκάντο88410011.670.613.514.0Παρόμοια σύνθεση με το ελαιόλαδο, υψηλή θερμική αντοχή.
Φοινικέλαιο (Palm oil)88410049.337.09.315.9Πλούσιο σε κορεσμένα, χαμηλή περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

ΠηγήUSDA FoodData Central, 2024,

Όπως μπορείς να δεις στον παραπάνω πίνακα, παρότι τα περισσότερα έλαια έχουν παρόμοια θερμιδική αξία, η ποιότητα και το είδος των λιπαρών ποικίλλουν σημαντικά.

Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ξεχωρίζει για την υψηλή περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικές ουσίες, σε αντίθεση με έλαια όπως το κοκοφοινικέλαιο ή το φοινικέλαιο που είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά.

Από την άλλη, το ηλιέλαιο και το σογιέλαιο έχουν υψηλά επίπεδα πολυακόρεστων ω-6, τα οποία σε υπερβολική κατανάλωση μπορεί να έχουν προφλεγμονώδη δράση και να διαταράξουν την ισορροπία του οργανισμού.

Ελαιόλαδο και Γεύση

Στη γεύση, το ποιοτικό ελαιόλαδο είναι φρουτώδες, με ελαφριά πικράδα και ένα ευχάριστο κάψιμο στο λαιμό – χαρακτηριστικά που μαρτυρούν υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες. Επιπλέον, τα πιστοποιητικά ΠΟΠ/ΠΓΕ αποτελούν εγγύηση προέλευσης και ποιότητας.

Τα ελαιόλαδα που φέρουν τον χαρακτηρισμό ΠΟΠ/ΠΓΕ είναι:

ΠροϊόνΠΟΠ/ΠΓΕΟνομασία
Άγιος Ματθαίος ΚέρκυραςΠΓΕΆγιος Ματθαίος Κερκύρας
Αποκορώνας Χανίων ΚρήτηςΠ.Ο.Π.Αποκόρωνας Χανίων Κρήτης (Κρήτη)
Αρχάνες Ηρακλείου ΚρήτηςΠ.Ο.Π.Αρξανές Ηρακλείου Κρήτης (Κρήτη)
Βιάννος Ηρακλείου ΚρήτηςΠ.Ο.Π.Βιάννος Ηρακλείου Κρήτης (Κρήτη) 
Βόρειος Μυλοπόταμος Ρεθύμνης ΚρήτηςΠ.Ο.Π.Βοριός Μυλοπόταμος Ρεθύμνης Κρήτης (Κρήτη)
Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο “Τροιζηνία”Π.Ο.Π.Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο «Τροιζηνία», Αττική
Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ΘραψανόΠ.Ο.Π.Εξερετικό παρθένο ελαιόλαδο Θραψανό (Κρήτη)
Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο Σέλινο ΚρήτηςΠ.Ο.Π.Εξερετικό Παρθένο Ελαιολάδο Σελίνου Κρήτης (Κρήτη)
ΖάκυνθοςΠΓΕΖάκυνθος
ΘάσοςΠΓΕΘάσος
ΚεφαλονιάΠΓΕΚεφαλονιά
Κολυμβάρι Χανίων ΚρήτηςΠ.Ο.Π.Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης (Κρήτη)
Κρανίδι Αργολίδας Π.Ο.Π.Κρανίδι Αργολίδας
Κροκεές ΛακωνίαςΠ.Ο.Π.Κροκεές Λακωνίας
ΟλυμπίαΠΓΕΟλυμπία
Χανιά ΚρήτηςΠΓΕΧανιά Κρήτης (Κρήτη)
ΛακωνίαΠΓΕΛακωνίας
Λέσβος, ΜυτιλήνηΠΓΕΛέσβος (Μυτιλήνη)
Λυγουριό Ασκληπιείου Π.Ο.Π.Λυγουριό Ασκληπιίου
Πεζά Ηρακλείου Κρήτης Π.Ο.Π.Πεζά Ηρακλείου Κρήτης (Κρήτη) 
Πέτρινα Λακωνίας Π.Ο.Π.Πετρίνα Λακωνίας
ΠρέβεζαΠΓΕΠρέβεζας
Φοινικι ΛακωνιασΠ.Ο.Π.Φοινίκη Λακωνίας
ΡόδοςΠΓΕΡόδος
ΣάμοςΠΓΕΣάμος
ΚαλαμάταΠ.Ο.Π.Καλαμάτας
Σητεία Λασιθίου Κρήτης Π.Ο.Π.Σητεία Λασιθίου Κρήτης (Κρήτη)
Αγουρέλαιο ΧαλκιδικήςΠ.Ο.Π.Αγουρέλεω Χαλκιδικής
ΜεσσαράΠ.Ο.Π.Μεσσαρά (Κρήτη)

 Ποικιλίες Εξαιρετικά Παρθένου Ελληνικού Ελαιολάδου

Κάθε μία χαρίζει στο ελαιόλαδο ξεχωριστά χαρακτηριστικά σε γεύση, άρωμα και υφή. Μερικές από αυτές είναι:

  • Η Κορωνέικη, η πιο διαδεδομένη, δίνει ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας με πλούσια αρώματα και υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες.
  • Το Μανάκι, ιδιαίτερα δημοφιλές στην Αργολίδα, προσφέρει γλυκιά και απαλή γεύση, ιδανική για όσους προτιμούν πιο ήπια αρώματα.
  • Η Τσουνάτη (Αθηνολιά) στη Λακωνία χαρίζει φρουτώδη ελαιόλαδα με πολυπλοκότητα
  • Η Θρουμπολιά των νησιών προσφέρει ντελικάτα και αρωματικά λάδια με ξεχωριστή ταυτότητα.

Η διαφορετικότητα οφείλεται:

  • Στην ποικιλία της ελιάς (γενετικό υλικό)
  • Στο μικροκλίμα της περιοχής (έδαφος, ήλιος, υγρασία)
  • Στον τρόπο συγκομιδής και ελαιοποίησης (π.χ. ψυχρή έκθλιψη)

Αυτή η ποικιλία γεύσεων και αρωμάτων αποδεικνύει γιατί το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ξεχωρίζει διεθνώς.

Πώς διαφέρει ένα απλό ελαιόλαδο από ένα έξτρα παρθένο ελαιόλαδο;

Η διαφορά ανάμεσα στο απλό ελαιόλαδο και το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι ουσιαστική και σχετίζεται τόσο με τον τρόπο παραγωγής όσο και με τη διατροφική του αξία.

Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι το υψηλότερης ποιότητας ελαιόλαδο:

  • Παράγεται αποκλειστικά με μηχανική έκθλιψη, χωρίς χημική επεξεργασία, από ελιές που έχουν συλλεχθεί και επεξεργαστεί άμεσα.
  • Έχει οξύτητα κάτω από 0,8%, που αποτελεί δείκτη της φρεσκάδας και της ποιότητάς του.
  • Διατηρεί όλα τα φυσικά αντιοξειδωτικά, τις πολυφαινόλες και τα αρωματικά του συστατικά.
  • Έχει φρουτώδη γεύση, πλούσιο άρωμα και εξαιρετική θρεπτική αξία.

Αντίθετα, το απλό ελαιόλαδο:

  • Έχει υποστεί περισσότερη επεξεργασία ή ανάμειξη με άλλα έλαια για να διορθωθεί η γεύση ή η ποιότητα.
  • Έχει χαμηλότερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά και λιγότερα ευεργετικά στοιχεία.
  • Χρησιμοποιείται κυρίως για το μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες, αλλά δεν προσφέρει το ίδιο διατροφικό όφελος.

Δεν είναι απλώς καλύτερη επιλογή γεύσης, αλλά και πραγματική επένδυση στην υγεία σου.

Κόστος και Ελαιόλαδο

Το κόστος του ελαιόλαδου επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως:

  • η ποικιλία της ελιάς
  • η περιοχή παραγωγής
  • η μέθοδος συγκομιδής και επεξεργασίας
  • καθώς και η πιστοποίηση ποιότητας (ΠΟΠ ή ΠΓΕ).

Τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα με ΠΟΠ συχνά κοστίζουν περισσότερο λόγω του αυστηρού ελέγχου και της περιορισμένης παραγωγής, αλλά προσφέρουν εγγυημένη ποιότητα και χαρακτηριστική γεύση που συνδέεται με την προέλευσή τους.

Επιπλέον, το κόστος μπορεί να αυξηθεί όταν το ελαιόλαδο προέρχεται από βιολογική καλλιέργεια ή ειδικές, σπάνιες ποικιλίες. Καταναλωτικά, η τιμή συχνά αντικατοπτρίζει τόσο την ποιότητα όσο και την μοναδικότητα της γεύσης, καθιστώντας το ελαιόλαδο ένα προϊόν όπου η επιλογή αξίζει τη διαφοροποίηση από τα πιο οικονομικά, μαζικής παραγωγής ελαιόλαδα.

Ελαιόλαδο και Παγκοσμιοποίηση

Πριν 2 περίπου χρόνια (2023-2024), η τιμή του ελαιόλαδου αυξήθηκε απότομα. Αυτό οφειλόταν, κυρίως, στις σοβαρές πυρκαγιές που έπληξαν την Ισπανία, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς παγκοσμίως. Οι καταστροφές κατέστρεψαν μεγάλες εκτάσεις με ελαιώνες, μειώνοντας σημαντικά την παραγωγή. Σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση και τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, η προσφορά δεν μπόρεσε να καλύψει τις ανάγκες της αγοράς, οδηγώντας σε έντονη άνοδο της τιμής του προϊόντος.

Η Ελλάδα επηρεάστηκε έμμεσα, καθώς η μείωση της ισπανικής παραγωγής αύξησε τις διεθνείς τιμές, επηρεάζοντας τόσο τις εξαγωγές ελληνικού ελαιολάδου όσο και τις τιμές στην εγχώρια αγορά, με τους παραγωγούς να επωφελούνται εν μέρει από υψηλότερες τιμές, αλλά τους καταναλωτές να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος.

Elaiolado Pws Na To Apothikeusw Pou To Bazw Papachristos

Πώς να αποθηκεύεις σωστά το Ελαιόλαδο;

Η σωστή αποθήκευση είναι κρίσιμη για να μην αλλοιωθεί το ελαιόλαδο και να μη χάσει τα θρεπτικά του στοιχεία:

  • Μακριά από το φως: Το φως οξειδώνει το ελαιόλαδο. Επιλέγουμε σκούρα γυάλινα μπουκάλια ή μεταλλικά δοχεία.
  • Σταθερή θερμοκρασία: Το ελαιόλαδο θέλει δροσερό μέρος (15–20°C), μακριά από κουζίνα ή φούρνο.
  • Αεροστεγές κλείσιμο: Ο αέρας οξειδώνει και “μπαγιατεύει” το ελαιόλαδο. Κλείνουμε πάντα καλά το καπάκι.
  • Όχι στο ψυγείο: Δεν χρειάζεται ψύξη. Το κρύο μπορεί να το θολώσει, χωρίς όμως να αλλοιώσει την ποιότητα.
  • Κατανάλωση εντός 12–18 μηνών: Το φρέσκο ελαιόλαδο είναι το πιο ωφέλιμο. Δεν χαλάει εύκολα, αλλά η γεύση και τα αντιοξειδωτικά μειώνονται με τον χρόνο.

Αν το φυλάς σωστά, παραμένει θρεπτικό και γευστικό για πολλούς μήνες.

Είναι ασφαλές το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στο μαγείρεμα;

Ναι, το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι ασφαλές και υγιεινό ακόμη και στο μαγείρεμα. Αντίθετα με τον μύθο ότι “καίγεται” γρήγορα, το ελαιόλαδο έχει σημείο καπνού περίπου 190–210°C, θερμοκρασία αρκετά υψηλή για τις περισσότερες οικιακές χρήσεις (τηγάνισμα, σοτάρισμα, φούρνος).

Η σημασία της θερμοκρασίας του ελαιολάδου

Όταν ήμουν φοιτητής στο μάθημα Διασφάλισης Ποιότητας Τροφίμων με το Κο Κυρανά, ο οποίος ήταν Ομοτ. Καθηγητής του Τμήματος Επιστημών Διατροφής και Διαιτολογίας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, κάναμε ένα πείραμα.

Τηγανίσαμε πατάτες σε διαφορετικά έλαια. Ενώ μετά το πρώτο τηγάνισμα όλες οι πατάτες είχαν ωραίο χρώμα, γεύση και άρωμα, στα επόμενα τηγανίσματα στα ίδια έλαια αντίστοιχα, το μόνο που άντεξε ήταν το ελαιόλαδο.

Ακόμα και στο 4ο τηγάνισμα στο ίδιο ελαιόλαδο που προσθέσαμε αρχικά, οι πατάτες διατήρησαν ωραίο χρώμα, γεύση και άρωμα, αναδεικνύοντας την αντοχή του.

Η υπεραξία του έξτρα παρθένου ελαιόλαδου

  • Οι πολυφαινόλες του προσφέρουν σταθερότητα στο μαγείρεμα.
  • Μελέτες δείχνουν ότι το ελαιόλαδο είναι πιο ανθεκτικό στη θερμότητα από πολλά σπορέλαια, που οξειδώνονται πιο εύκολα.
  • Η γεύση του αναδεικνύει τα πιάτα και προσφέρει αντιοξειδωτικά ακόμη και μετά το μαγείρεμα.
Πηγή: https://diaitologos.com/
Continue Reading

Trending