Υγεία

Υπέρταση: Τι πρέπει να προσέχουμε το καλοκαίρι

Το άρθρο υπογράφει η Σταυρούλα Μαγγανά, Ιατρός – Ειδική Παθολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Affidea Αθηνών & Περιστερίου

Αρτηριακή πίεση είναι η πίεση που ασκείται στο τοίχωμα των μεγάλων αρτηριών, καθώς το αίμα κυκλοφορεί μέσα σε αυτές. Η αρτηριακή πίεση εξαρτάται από τους εξής παράγοντες:

τον όγκο του αίματος που διώχνει η καρδιά σε κάθε συστολή και
την αντίσταση των αρτηριών κατά τη ροή του αίματος.

Η αρτηριακή πίεση εκφράζεται με δύο τιμές. Η πρώτη τιμή αντιπροσωπεύει τη συστολική (μεγάλη) πίεση και αφορά την πίεση που ασκεί ο όγκος αίματος στις αρτηρίες, όταν εξέρχεται από την καρδιά (συστολή), ενώ η διαστολική (μικρή) πίεση είναι η πίεση που ασκείται στις αρτηρίες με τη ροή του αίματος, όταν η καρδιά ξεκουράζεται (διαστολή).

Κάθε φορά που η καρδιά συστέλλεται, ποσότητα αίματος από την καρδιά εξέρχεται προς τις αρτηρίες και αυξάνει την πίεση στα τοιχώματά τους. Μεταξύ των δύο «χτύπων» η καρδιά ξεκουράζεται και γεμίζει εκ νέου με αίμα.

Ιδανική θεωρείται σε υγιείς η αρτηριακή πίεση που είναι μικρότερη από 120 mmHg για τη συστολική και μικρότερη από 80 mmHg για τη διαστολική. Κάθε τιμή πάνω από 140 mmHg για τη συστολική και 90mmHg για τη διαστολική αντιπροσωπεύει υπέρταση. Άτομα με τιμές αρτηριακής πίεσης 120-139 mmHg της συστολικής ή και 85-89 mmHg της διαστολικής θεωρούνται ότι έχουν οριακή υπέρταση (προ-υπέρταση).

Ο επιπολασμός της νόσου στην Ελλάδα είναι 25-30%, δηλαδή πάνω από 3 εκατομμύρια Έλληνες νοσούν. Στην Αμερική το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 32-42%. Πρόκειται για μια συνηθισμένη πάθηση η οποία ονομάζεται «σιωπηλός δολοφόνος», γιατί κατά κανόνα δεν έχει συμπτώματα, αλλά οδηγεί σε στεφανιαία νόσο, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και νεφρική ανεπάρκεια. Γι’ αυτό η αρτηριακή υπέρταση θα πρέπει να διαγιγνώσκεται και να θεραπεύεται έγκαιρα.

Η υπέρταση σε ποσοστό 95% είναι ιδιοπαθής και τα αίτια είναι άγνωστα. Μπορεί να οφείλεται σε μείωση του αυλού των αρτηριών, αύξηση της ροής του αίματος, αύξηση της δύναμης της συστολής της καρδιάς ή αύξηση της καρδιακής συχνότητας. Σε ένα μικρό ποσοστό η υπέρταση οφείλεται σε άλλα αίτια, όπως παθήσεις νεφρών, καρδιάς ή ενδοκρινών αδένων, και τότε μιλάμε για δευτεροπαθή υπέρταση και αντιμετωπίζεται μόνο με τη θεραπεία της νόσου που την προκάλεσε.

Οι παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη υπέρτασης είναι:

ηλικία
οικογενειακό ιστορικό για υπέρταση
παχυσαρκία
καθιστική ζωή
κάπνισμα
υπερκατανάλωση άλατος
υπερκατανάλωση αλκοόλ
στρες

Η χαμηλή αρτηριακή πίεση είναι σπάνια και καλοήθης και συναντάται σε νέα κυρίως άτομα, με τιμές 90/70 mmHg ή και 80/60 mmHg και νοιώθουν καλά. Σε συγκεκριμένες καταστάσεις και κυρίως σε ηλικιωμένους, η πτώση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να επιφέρει ζάλη, πονοκέφαλο, αίσθημα κόπωσης και ατονία, ιδιαίτερα όταν σηκώνονται όρθιοι. Αυτό ονομάζεται ορθοστατική υπόταση.

Η αρτηριακή πίεση παρουσιάζει εποχιακή διακύμανση με τιμές χαμηλότερες το καλοκαίρι σε σχέση με το χειμώνα. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και ιδιαίτερα τις περιόδους έντονης ζέστης, η αρτηριακή πίεση και κυρίως η συστολική μειώνεται κατά μέσο όρο 5-10 mmHg και αυτό οφείλεται σε παράγοντες περιβαλλοντικούς, αλλά και στον τρόπο ζωής.

Η ζέστη προκαλεί αυξημένη εφίδρωση με αποβολή ηλεκτρολυτών, κυρίως νατρίου, και αγγειοδιαστολή (χαλάρωση των αγγείων), με αποτέλεσμα να μειώνεται η αρτηριακή πίεση στα άτομα που εκτίθενται στον ήλιο, κυρίως τις ώρες με τις μεγαλύτερες θερμοκρασίες. Επίσης, η έκθεση στον ήλιο παίζει ρόλο από μόνη της, καθώς οδηγεί στη σύνθεση βιταμίνης D και παραθορμόνης που επηρεάζουν τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης.

Σχετικά με τον τρόπο ζωής, η βελτίωση της διατροφής (π.χ. για απώλεια βάρους ή για καλύτερη αντιμετώπιση της ζέστης), η αυξημένη καθημερινή δραστηριότητα, η μείωση του άγχους και η χαλάρωση λόγω διακοπών, ευνοούν τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Η πτώση της πίεσης το καλοκαίρι συνήθως είναι μικρή και ασκεί ευεργετική επίδραση στον οργανισμό. Υπάρχουν, όμως, πληθυσμιακές ομάδες που μπορεί να παρουσιάσουν μεγαλύτερη μείωση, με ενδεχόμενη εμφάνιση υποτασικών συμπτωμάτων. Στις ομάδες υψηλού κινδύνου για υπόταση ανήκουν οι ηλικιωμένοι, οι πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη, οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και οι υπερτασικοί με δυσκολία στη ρύθμιση της πίεσης.

Τα υποτασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν ζάλη, εφίδρωση, αδυναμία, ανορεξία και ταχυκαρδία (αίσθημα παλμών). Αυτά είναι πιο συχνά στις μεγάλες θερμοκρασίες, γιατί οι προσαρμοστικοί μηχανισμοί των υπερτασικών δεν λειτουργούν σωστά. Κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβεί και σε συνθήκες με αυξημένη θερμοκρασία σε συνδυασμό με αυξημένη υγρασία και ατμοσφαιρική ρύπανση.

Αλλάζει η θεραπευτική αγωγή το καλοκαίρι;

Γενικά ο υπερτασικός δεν χρειάζεται να μειώσει ή να αλλάξει τα φάρμακά του, εφόσον ακολουθεί υγιεινό τρόπο ζωής. Αν όμως, για διάφορους λόγους, η έκθεση στον ήλιο είναι συστηματική και μεγάλης διάρκειας (π.χ. για επαγγελματικούς λόγους), τότε ο υπερτασικός μπορεί να παραλείψει την πρωινή δόση των αντιυπερτασικών φαρμάκων για λίγες ημέρες. Αν η διάρκεια έκθεσης στον ήλιο μεγαλώσει περαιτέρω ή επικρατούν συνθήκες καύσωνα, τότε θα πρέπει να συνεννοηθεί με τον γιατρό του για ειδικότερες συμβουλές και αντιμετώπιση. Οι υπερτασικοί που παίρνουν διουρητικά ή πάσχουν από καρδιακή ανεπάρκεια, μόνο σε συνεργασία με τον γιατρό τους μπορούν να τροποποιούν τη φαρμακευτική αγωγή τους. Η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη, γιατί η πίεση μπορεί να παρουσιάζει πτώση κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά το βράδυ να ανεβαίνει, κυρίως από διαταραχές στον ύπνο, λόγω ζέστης. Αν, λοιπόν, ο υπερτασικός μειώσει ή δεν πάρει καθόλου για αρκετές ημέρες την αντιυπερτασική του αγωγή, χωρίς να έχει ενημερώσει τον γιατρό του, ενδέχεται να συμβεί μια κρίση υπέρτασης κάποιο βράδυ την οποία δεν θα γνωρίζει να διαχειριστεί.

Οι συμβουλές για το τι πρέπει να κάνετε το καλοκαίρι προκειμένου η πίεσή σας να μην έχει σημαντικές διακυμάνσεις, είναι οι εξής:

Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα τις ώρες υψηλής ακτινοβολίας. Το κολύμπι και οι περίπατοι να γίνονται τις πρωινές ή απογευματινές ώρες που το περιβάλλον είναι πιο δροσερό.
Αποφύγετε τις βαριές υπαίθριες εργασίες ή τη βαριά σωματική άσκηση σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία.
Αποφύγετε τις μετακινήσεις με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ιδιαίτερα τις μακρινές, σε ημέρες και ώρες με υψηλή θερμοκρασία .
Η διατροφή σας θα πρέπει να περιέχει ψητά, φρούτα, λαχανικά, σαλάτες με λίγο ελαιόλαδο και να αποφεύγετε τα βαριά λιπαρά γεύματα.
Προτιμήστε τα πολλά και μικρά γεύματα και αποφύγετε ακραίες συμπεριφορές στη διατροφή (π.χ. να παραμένετε για πολλές ώρες νηστικοί και να τρώτε μια φορά το βράδυ).
Να πίνετε άφθονο νερό και φυσικούς χυμούς, ενώ πρέπει να αποφεύγετε την κατάχρηση στο αλκοόλ. Ένα ποτό ή μια μπύρα την ημέρα δεν θα επιφέρει αλλαγές στην πίεσή σας. Αντίθετα, η χρήση μεγαλύτερης ποσότητας αλκοόλ σε καθημερινή βάση ή έστω η κατάχρηση μια φορά σε εβδομαδιαία βάση οδηγούν σε μεγάλες διακυμάνσεις στην πίεσή σας.
Τα ρούχα που φοράτε το καλοκαίρι, πρέπει να είναι ελαφρά, φαρδιά, βαμβακερά κατά κύριο λόγο και ανοιχτού χρώματος. Να χρησιμοποιείτε γυαλιά ηλίου, καπέλο και να προτιμάτε την σκιά στις δραστηριότητές σας ή στο περπάτημά σας.
Να κάνετε πολλά ντους στη διάρκεια της ημέρας.
Αν είστε υπερτασικοί, πρέπει να μετράτε την πίεσή σας τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα το πρωί, αν είναι ρυθμισμένη. Αν είναι αρρύθμιστη, τότε πρέπει να τη μετράτε πιο συχνά.
Αν είστε υπερτασικοί, δεν πρέπει να αλλάζετε ή να διακόπτετε από μόνοι σας τη φαρμακευτική αγωγή για διάστημα μεγαλύτερο από δύο με τρεις ημέρες, είναι επικίνδυνο. Επικοινωνήστε και συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Ο Όμιλος διαγνωστικών κέντρων Affidea, από το 2005, προσφέρει υπεύθυνα ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας υψηλής αξιοπιστίας, επενδύοντας στην καινοτομία και στην τεχνολογία αιχμής. Δίνοντας ιδιαίτερο βάρος και προτεραιότητα στον άνθρωπο, εφαρμόζει διαδικασίες που αποσκοπούν στη διαφύλαξη της ασφάλειας των εξεταζόμενων και παράλληλα στη διασφάλιση του καλύτερου δυνατού ιατρικού αποτελέσματος. Η επιστημονική ομάδα της Affidea, αναγνωρίζοντας τη σημασία της πρόληψης στην Υγεία, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, παρέχοντας την κατάλληλη διάγνωση και εξασφαλίζοντας τη μέγιστη υποστήριξη στους εξεταζόμενους που την επιλέγουν.

Σχετικά με τον Όμιλο Affidea

Ο Όμιλος Affidea σήμερα αποτελεί τον κορυφαίο ιδιωτικό φορέα παροχής ιατρικών υπηρεσιών πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ευρώπη. Δραστηριοποιείται σε 15 χώρες μέσα από ένα δίκτυο 312 ιατρικών κέντρων & 11 χιλ. επαγγελματιών υγείας.

Στην Ελλάδα λειτουργεί από το 2005 με στόχο την παροχή ολοκληρωμένων πρωτοβάθμιων υπηρεσιών υγείας υψηλής ποιότητας για όλους. Στο πλαίσιο της διαρκούς αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών του δημιούργησε ένα Πανελλαδικό Δίκτυο Διαγνωστικών Κέντρων σε πρότυπους ιατρικούς χώρους, που συνεχώς επεκτείνεται, με έμπειρο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, εξασφαλίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα ασφάλειας.

Η αρτιότητα του σύγχρονου εξοπλισμού, η επιβεβαιωμένη αξιοπιστία και η διεθνής αναγνώριση των αποτελεσμάτων του Ομίλου Affidea καταδεικνύονται από τις διακρίσεις και τις στρατηγικές συνεργασίες του στο χώρο της υγείας.

Όλα τα κέντρα του Ομίλου Affidea είναι πιστοποιημένα κατά το διεθνές πρότυπο ISO 9001 και τα βιοπαθολογικά εργαστήρια διαπιστευμένα από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.) κατά το ISO 15189.

Μάθετε περισσότερα στην ιστοσελίδα, σε LinkedIn, Facebook και Instagram

Ομορφιά

Για μια πρώτη καλή εμφάνιση

Δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία …τα πάντα κρίνονται στα πρώτα 30΄΄ δευτερόλεπτα. Τόσος είναι ο χρόνος που χρειαζόμαστε για να σχηματίσουμε την «πρώτη εντύπωση» που θα χαραχτεί ανεξίτηλα μέσα μας για κάποιον άλλο.

Μ’ ένα μυστηριώδη, και συνήθως ασυνείδητο τρόπο αντιλαμβανόμαστε τη βασική συχνότητα αρμονίας ή δυσαρμονίας που εκπέμπει κάθε άνθρωπος και η οποία είναι αποτυπωμένη και στην εξωτερική του εμφάνιση.

Πρόκειται για το περίφημο παιχνίδι των εντυπώσεων που καθορίζει την έλξη ή την απώθηση μας για κάποιον.

Πίσω από τους μεγάλης ακτινοβολίας πολιτικούς, καλλιτέχνες, επαγγελματίες και το προσωπικό μεγάλων εταιρειών, βρίσκονται πάντα οι “image makers” (Σύμβουλοι εμφάνισης) που τους καθοδηγούν για το χτίσιμο της εικόνας τους, για την εμφάνισή και την επιλογή των ρούχων τους.

Αυτή η συμβουλευτική βοήθεια αποδείχτηκε πολύτιμη για όλους όσους αντιλήφθηκαν πως η σωστή εμφάνιση, το Στιλ, όχι μόνο αναδεικνύει τα φυσικά προσόντα αλλά παίζει κρίσιμο ρόλο στην επαγγελματική ή προσωπική επιτυχία.

Η μόδα έχει γίνει της μόδας πια και αγοράζεται. Μπορούμε να αγοράσουμε στιλάτα ρούχα, δεν μπορούμε όμως να αγοράσουμε στιλ και είναι ο πρωταγωνιστής.

Στιλ είναι το ιδιαίτερο στοιχείο που αναγνωρίζεται στη μοντέρνα εμφάνιση και φέρνει τη σφραγίδα της προσωπικότητας.

Όμως το παιχνίδι του στιλ και της κομψότητας δεν είναι ένα ακριβό σπορ.

Μια γυναίκα, φίλες μου εργαζόμενες, δεν πρέπει να είναι ούτε αρκετά πλούσια, ούτε αρκετά αδύνατη για να έχει στιλ. Η συνταγή της κομψότητας είναι ταλέντο το οποίο διαμορφώνεται από το περιβάλλον και τις πηγές πληροφόρησης: Άρα μαθαίνεται και αποκτάται.

Για να προσδιορίσουμε το προσωπικό μας στιλ λαμβάνουμε υπ’ όψιν μας πρώτον, το χρωματικό τόνο του δέρματός μας (ποια χρώματα μας πεθαίνουν και ποια μας ζωντανεύουν) δηλαδή ποια χρώματα μας ανήκουν, και δεύτερον, το σχήμα του σώματος, δηλαδή το σωματότυπο στον οποίο δεν παίζει ρόλο αν μια γυναίκα ή άνδρας είναι υπέρβαρος, αλλά η δομή, η αρχιτεκτονική του σώματος που παραμένει ίδια και καθορίζει ποιο στιλ της ταιριάζει.

Και τρίτον, η προσωπικότητα που βασικά της στοιχεία ανιχνεύονται ή διαφοροποιούνται.

Ο καθένας έχει ασφαλείς τις ενδυματολογικές προτιμήσεις του και το προσωπικό του γούστο, όμως μέσα ση γενικότερη ενδυματολογική σύγχυση που επικρατεί δυσκολευόμαστε να προσδιορίσουμε «τι ακριβώς μας πάει».

Αυτό αποδεικνύουν οι ντουλάπες μας, έχουμε 15% άνετα ρούχα που αγαπάμε και 85% άχρηστα. Κακά χρώματα, λάθος αξεσουάρ, κακό μακιγιάζ, πρόχειρο hair styling: όλα αυτά μας αδικούν.

Το ζητούμενο είναι ποιο είναι το ξεχωριστό αυτό 15% το σταθερό και αναλλοίωτο που μας ταιριάζει πραγματικά και εναρμονίζεται απόλυτα με την προσωπικότητά μας ώστε να το επαναλάβουμε για να μη μας ξεχνάν. Αυτό το σταθερό σημείο εντοπίζουν οι σύμβουλοι εμφάνισης και χτίζουν το προσωπικό μας image λαμβάνοντας υπ΄ όψιν τα εξής:

Χρωματοανάλυση
Σωματότυπος
Μόδα
Περίσταση
Προσωπικό στιλ
Hair styling
Μακιγιάζ
Αξεσουάρ
Γλώσσα σώματος

Προσοχή λοιπόν μη δίνουμε λάθος μηνύματα. Η εικόνα μας ανταποκρίνεται στην προσωπικότητά μας

Δεν υπάρχει δεύτερη ευκαιρία για μια πρώτη καλή εμφάνιση και ο χρόνος μόνο 30΄΄

Τελικά ένα είναι το σίγουρο:

Υπάρχει κάτι που είναι πάνω και πέρα από τη μόδα,

οι ίδιοι άνθρωποι με προσωπικότητα.

Αυτοί που είναι αληθινοί με τον εαυτό τους

Αυτοί «που είναι» και «φαίνονται» έτσι που τίποτα

επάνω τους δεν διαψεύδει την εσωτερική τους αλήθεια.

Ούτε καν τα ρούχα τους.

της Δέσποινας Τζόβα, στιλίστριας, ενδυματολόγου, image maker

Υγεία

Έλλειψη χρόνου και διατροφή: πώς να τρως σωστά ακόμα και όταν η μέρα δεν φτάνει

Στη σύγχρονη καθημερινότητα, ο χρόνος μοιάζει να είναι πάντα λιγότερος από ό,τι χρειαζόμαστε. Οι επαγγελματικές υποχρεώσεις, οι κοινωνικές απαιτήσεις και οι ρυθμοί της πόλης αφήνουν ελάχιστο περιθώριο για σωστή φροντίδα του εαυτού μας. Ένας από τους πρώτους τομείς που επηρεάζονται είναι η διατροφή.

Πολλοί άνθρωποι δηλώνουν ότι θα ήθελαν να τρέφονται πιο ισορροπημένα, όμως η έλλειψη χρόνου τους οδηγεί σε πρόχειρες λύσεις, παραλείψεις γευμάτων ή συχνή κατανάλωση έτοιμου φαγητού. Το αποτέλεσμα είναι χαμηλά επίπεδα ενέργειας, κόπωση και μια γενικότερη αίσθηση ότι το σώμα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε.

Πώς η πίεση της καθημερινότητας επηρεάζει τις διατροφικές επιλογές

Όταν το πρόγραμμα είναι φορτωμένο, το φαγητό παύει να αποτελεί προτεραιότητα. Η πείνα συσσωρεύεται μέσα στη μέρα και συχνά εκδηλώνεται έντονα, οδηγώντας σε επιλογές πλούσιες σε θερμίδες αλλά φτωχές σε θρεπτική αξία. Παράλληλα, η ακανόνιστη διατροφή μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το σωματικό βάρος, τη συγκέντρωση και τη διάθεση.

Η παράλειψη γευμάτων ή η κατανάλωση πρόχειρων τροφίμων δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού και, μακροπρόθεσμα, δυσκολεύει τη διατήρηση μιας καλής σχέσης με το φαγητό.

Η λύση δεν είναι περισσότερος χρόνος, αλλά καλύτερη οργάνωση

Η υγιεινή διατροφή δεν προϋποθέτει ώρες στην κουζίνα. Αντίθετα, βασίζεται στη σωστή προετοιμασία. Η οργάνωση των γευμάτων από πριν μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο και να μειώσει το καθημερινό άγχος γύρω από το «τι θα φάω σήμερα».

Η προετοιμασία βασικών υλικών, όπως πρωτεΐνη, λαχανικά και υδατάνθρακες, επιτρέπει τη δημιουργία ισορροπημένων γευμάτων μέσα σε λίγα λεπτά. Ακόμα και απλά πιάτα μπορούν να είναι θρεπτικά και χορταστικά, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.

Γρήγορες επιλογές που στηρίζουν τη σωστή διατροφή

Υπάρχουν πολλές επιλογές για γεύματα και σνακ που συνδυάζουν ευκολία και θρεπτική αξία. Σαλάτες με πηγή πρωτεΐνης, ομελέτες με λαχανικά, γιαούρτι με φρούτα και ξηρούς καρπούς ή απλά πιάτα ζυμαρικών με λαχανικά αποτελούν πρακτικές λύσεις για τις πιο πιεσμένες μέρες.

Τα ενδιάμεσα σνακ παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. Όταν υπάρχουν διαθέσιμες υγιεινές επιλογές, μειώνεται η πιθανότητα παρορμητικών και λιγότερο ισορροπημένων επιλογών.

Μικρές συνήθειες με μεγάλο αντίκτυπo

Η σωστή ενυδάτωση, η ύπαρξη λίστας αγορών και η συνειδητή κατανάλωση του φαγητού —έστω και για λίγα λεπτά— μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Το φαγητό δεν είναι απλώς ανάγκη, αλλά μέρος της καθημερινής φροντίδας του εαυτού μας.

Ακόμα και όταν χρειαστεί να παραγγείλεις φαγητό, υπάρχουν επιλογές που μπορούν να ενταχθούν σε μια ισορροπημένη διατροφή, αρκεί να γίνονται πιο συνειδητές επιλογές.

Διατροφή και τρόπος ζωής

Η σωστή διατροφή δεν λειτουργεί απομονωμένα. Συνδυάζεται με τη φυσική δραστηριότητα, τον επαρκή ύπνο και τη γενικότερη διαχείριση του άγχους. Δεν απαιτεί τελειότητα, αλλά συνέπεια. Οι μικρές, ρεαλιστικές αλλαγές είναι αυτές που μπορούν να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα.

Η έλλειψη χρόνου δεν χρειάζεται να αποτελεί εμπόδιο για τη σωστή διατροφή. Με απλές επιλογές, καλή οργάνωση και ρεαλιστικές προσδοκίες, είναι δυνατόν να τρέφεσαι ισορροπημένα ακόμα και μέσα σε ένα απαιτητικό πρόγραμμα. Το ζητούμενο δεν είναι να κάνεις τα πάντα τέλεια, αλλά να φροντίζεις τον εαυτό σου όσο καλύτερα μπορείς, κάθε μέρα.

Υγεία

‘Μεσογειακή Δίαιτα’: το πιο υγιεινό διατροφικό μοντέλο

Υπάρχουν διάφορα Μεσογειακά Έθνη με ξεχωριστές κουλτούρες, παραδόσεις και διατροφικές συνήθειες. Επομένως και ο όρος Μεσογειακή Δίαιτα δεν αναφέρεται γενικά σε ένα ομογενές διατροφικό μοντέλο, αλλά σε μια ποικιλία φυτοκεντρικών διατροφικών μοντέλων, τα οποία αναπτύχθηκαν προ εκαντοταετιών γύρω από τη Μεσόγειο, και τα οποία μοιράζονται τη χρήση κοινών τροφίμων: ζυμαρικά, ψωμί, ελαιόλαδο, φασόλια, καρποί, ψάρια, κρασί, φρούτα και λαχανικά, διαθέσιμα όλο το χρόνο.

Η πεποίθηση πως η Μεσογειακή Δίαιτα έχει να επιδείξει θετικά στοιχεία για την ανθρώπινη υγεία, πηγάζει από πλήθος μελετών που έχουν εξετάσει τις διάφορες παραμέτρους της. Ο φυτοκεντρικός χαρακτήρας της δίαιτας, σε συνδυασμό με τη χαμηλή κατανάλωση κρέατος και την μέτρια κατανάλωση οινοπνεύματος, φαίνεται να έχει συνεισφέρει πολλά σε αυτό. Επίσης, σημαντική εμφανίζεται η κυρίαρχη χρήση του ελαιολάδου ως βασική πηγή λίπους, καθώς αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερη σύσταση, σημαντικά διαφορετική, ακόμη και από άλλα φυτικά έλαια.

Οι χρήστες της Μεσογειακής Δίαιτας φέρονται να πλεονεκτούν σε δείκτες υγείας και παρουσιάζουν χαμηλότερη θνησιμότητα, τόσο σε συγκεκριμένες νόσους, όσο και ολική. Από πλήθος μελετών, συγκρίσεων και ερευνών, προκύπτει πως οι πληθυσμοί εκείνοι, οι οποίοι εμφανίζουν την μεγαλύτερη μακροβιότητα και τις μικρότερες συχνότητες παθήσεων, όπως των καρδιαγγειακών κ.α. εμφανίζουν κοινά χαρακτηριστικά στη δίαιτά τους. Τα κοινά αυτά χαρακτηριστικά σχηματίζουν την Μεσογειακή Δίαιτα με τα διάφορα μοντέλα της και ανάμεσά τους μπορούν να αναγνωρισθούν τα εξής:

υψηλή αναλογία μονοακόρεστων προς κορεσμένων λιπών
υψηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
μέτρια κατανάλωση οινοπνεύματος, κυρίως στην μορφή του κρασιού
κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων σε μέτρια επίπεδα, κυρίως με την μορφή του τυριού
χαμηλή κατανάλωση κρέατος και προϊόντων κρέατος
ψάρια και πουλερικά σε μικρές έως μέτριες ποσότητες
0-4 αυγά εβδομαδιαίως
ελάχιστη επεξεργασία των τροφών, η εποχική κατανάλωση και η φρεσκάδα των τροφίμων μεγιστοποιεί την πρόσληψη διαιτητικών ινών, αντιοξειδωτικών και άλλων μικροστοιχείων

Γενικά πάντως, ακόμη και αν η Μεσογειακή Δίαιτα δεν είναι σε θέση να αποδώσει όλα εκείνα τα θετικά ή να αποτρέψει τα αρνητικά, όπως της αποδίδεται, σίγουρα απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί επιβλαβής ή επιζήμια για την ανθρώπινη υγεία. Ως εκ τούτου, η υιοθέτησή της από μεγαλύτερη μερίδα του παγκοσμίου πληθυσμού μπορεί και πρέπει να συστήνεται, ακόμη και αν η άριστη υγεία και το υψηλό προσδόκιμο ζωής των κατοίκων της Μεσογείου σχετίζονται από πολλούς και με μη διατροφικούς παράγοντες, όπως το ξεκούραστο ψυχο-κοινωνικό περιβάλλον, οι απαλές κλιματικές συνθήκες, η διατήρηση της δομής ευρείας οικογένειας και ο μεσημεριανός ύπνος.

Βασικές αρχές υγιεινής διατροφής

υιοθέτηση μικρών και συχνών γευμάτων ώστε να αποφεύγεται η επιβάρυνση του πεπτικού συστήματος και να μειώνονται οι πιθανότητες εμφάνισης ινσουλινοαντοχής)
αντικατάσταση των γαλακτοκομικών με τα αντίστοιχα χαμηλών λιπαρών (προσφέρουν τα ίδια θρεπτικά στοιχεία με λιγότερες θερμίδες)
κάθε ημέρα κατανάλωση τουλάχιστον ενός φρούτου
κάθε ημέρα κατανάλωση σαλάτας
μείωση της κατανάλωσης οινοπνεύματος και ανθρακούχων ζαχαρούχων αναψυκτικών, με παράλληλη αντικατάσταση από φρέσκους χυμούς (περιέχονται 7 θερμίδες ανά γραμμάριο οινοπνεύματος….)
προτίμηση μαύρου ψωμιού και γενικά ακατέργαστων τροφίμων με στόχο την αύξηση των διαιτητικών ινών (η κατεργασία αφαιρεί σημαντικό μέρος των θρεπτικών στοιχείων)
μέτρο και ισορροπία σε κάθε διατροφική επιλογή

Του Μιχάλη Χουρδάκη MD

Κλινικός Διαιτολόγος, Διατροφολόγος

Διδάσκων Ιατρικής Α.Π.Θ.

Αντιπρόεδρος Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων – Διατροφολόγων